တႏိုင္ငံလံုး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း စိစစ္ျခင္းလုပ္ငန္းေတြ ၿပီးဆံုးတဲ့ေနာက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းနဲ႔ မကိုက္ညီလို႔ ပယ္ခံရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေပါင္း ၈၈ ဦးရွိၿပီး ရခိုင္မွာ ၂၈ ဦးနဲ႔ အမ်ားဆံုး ပယ္ခ်ခံရပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာခ႐ုိင္တခုတည္းမွာတင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းနဲ႔ မညီလုိ႔ ပယ္ခ်ခံရသူ ၁၉ ဦးရွိၿပီး အမ်ားစုက မိဘႏွစ္ဦး ႏိုင္ငံသားမျဖစ္တဲ့အခ်က္နဲ႔ ၿငိလို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ခ႐ုိင္ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ေက်ာ္ညြန္႔က ေျပာပါတယ္။
ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းနဲ႔ မကိုက္ညီလုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာခ႐ုိင္ ဘူးသီးေတာင္ မဲဆႏၵနယ္ ကုိယ္စားေလာင္းအျဖစ္ကေန ပယ္ခ်ခံခဲ့ရတဲ့ ဦးေရႊေမာင္ကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဦးေရႊေမာင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္က အပယ္ခံရတာေတာ့ သိတယ္၊ အခု ေနာက္ဆံုး အေျခအေနေလး ေျပာျပေပးပါဗ်။
“က်ေနာ္နဲ႔ ေဒၚခင္ခင္လြင္ ၂ ေယာက္က ၂၇ ရက္မွာ အယူခံလႊာတင္တယ္။ တင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို စက္တင္ဘာ ၁ ရက္မွာ ၾကားနာ ဆံုးျဖတ္ဖို႔အတြက္ ေခၚတယ္ ၁ ရက္ေန႔ မနက္ ၁၀ နာရီေရာက္သြားၿပီး အဲ့ဒီမွာ အေထာက္အထား စံုစံုလင္လင္ တင္ျပတယ္၊ က်ေနာ္ရဲ႕ မိဘဘက္က ဘိုးဘြားေတြ အမ်ားစုက ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး မရခင္ ဆံုးသြားေတာ့ အဲ့ဒီမတိုင္ခင္ ဘာမွ မရွိဘူးေလ။ အမ်ိဳးသားမွတ္ပံုတင္ စနစ္လည္း မရွိေသးဘူး၊ ႏိုင္ငံသားလက္မွတ္လည္း မထုတ္ေပးေသးဘူးဆိုေတာ့ က်ေနာ့္မွာ ေတာ္ေတာ္ေရွးေဟာင္းက်တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရွိတယ္။ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္က က်ေနာ့္ အေမဘက္က အဘိုး၊ သူ ေျမခြန္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ေျပစာေတြ၊ ေနာက္တခါ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္က လယ္ေျမ၀ယ္ခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြ၊ ေနာက္ အေဖဘက္က အေထာက္အထားေတြ၊ က်ေနာ့္အေဖက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တယ္။ ၿပီးမွ သူပင္စင္ရခဲ့တယ္၊ ပင္စင္ဆိုတာက ႏိုင္ငံသား မဟုတ္ရင္ မရဘူးဗ်။ ၿပီးရင္ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္မွာ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံသား အားလံုးကို ထုတ္ေပးခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ သက္ေသခံကတ္ျပားေတြ ကိုင္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ဒီလို အေထာက္အထား စံုစံုလင္လင္ကိုလည္း က်ေနာ္ တင္ျပထားတယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ခြဲကို က်ေနာ္ အယူခံလႊာတင္သြင္း တုန္းကေပါ့။ မူရင္းေတြလည္း က်ေနာ္ မေန႔က ယူသြားတယ္၊ က်ေနာ္ သြားခဲ့တာက ၾကားနာပြဲ၊ ဒါေပမယ့္ ဒါက ၾကားနာပြဲ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါက တထစ္ခ် ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ပြဲလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။ အဲ့ဒီေတာ့ ၁၀ စၥကန္႔ေတာင္ မၾကာဘူး၊ ဘာေျပာလိုက္လဲဆိုေတာ့ ဦးေရႊေမာင္ရဲ႕ အယူခံလႊာကို ပလပ္လိုက္သည္၊ ေဒၚခင္ခင္လြင္ရဲ႕ အယူခံလႊာကိုလည္း ပလပ္လိုက္သည္။ က်ေနာ္တို႔ကို ရွင္းျပခြင့္ေပးပါဦး၊ က်ေနာ္တို႔ အေထာက္အထားေတြယူလာတယ္၊ ဆိုေတာ့ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးၿပီတဲ့၊ တင္ျပခြင့္ မရွိပါဘူးတဲ့။ ဒီကေန႔ ဆံုးျဖတ္တဲ့ဟာကို စာနဲ႔ ထုတ္ေပးပါမယ္တဲ့၊ အဲ့ဒါနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွာ အယူခံလို႔ ရပါတယ္တဲ့၊ ၁ နာရီေလာက္ေစာင့္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီစာရြက္ကိုယူတယ္၊ ယူၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဘာသြားေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ မိဘဘိုးဘြားကေန မည္သည့္ အေထာက္အထားမွ မတင္ျပႏိုင္ပါတဲ့၊ က်ေနာ္ျပန္သြားေျပာတယ္။ ဒီမွာ ဥကၠ႒ႀကီလို႔ က်ေနာ့္ဘက္က အေထာက္အထားေတြကို ၂၇ ရက္ေန႔ကလည္း တင္ျပထားတယ္၊ ဒီေန႔လည္း က်ေနာ္ အေထာက္အထားေတြ အမ်ားႀကီး ယူလာတယ္၊ အဲ့ဒါကိုလည္း ဘာမွ မၾကည့္တဲ့အျပင္ အေထာက္အထား မတင္ျပဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ေရးထားၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ နည္းနည္းေလး လိုအပ္ေနတယ္၊ ဒါကို ျပန္သံုးသပ္ေပးပါဦး၊ လုပ္ပါဦးဆိုေတာ့ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ အေပၚပဲသြားတဲ့၊ ဘယ္အေပၚသြားရမွာတုန္းဆိုေတာ့ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို သြားၿပီးေတာ့ အယူခံပါတဲ့။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက က်ေနာ္တို႔ အေထာက္အထားကို တင္ျပပါလ်က္ မည္သည့္အေထာက္အထားကိုမွ မၾကည့္ဘူး၊ မသံုးသပ္ဘူး၊ အတင္မခံဘဲနဲ႔ တဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တခုပဲ။ ဒါက တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ကင္းမဲ့တဲ့ ပံုစံလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္လည္း ျဖစ္ေနၿပီ၊ ၂၀၁၀ တုန္းကလည္း က်ေနာ့္ကို ေမာင္ေတာခ႐ုိင္ကေရာ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္ကေရာ အတည္ျပဳၿပီးမွ လက္ရွိ က်ေနာ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္လည္း ျဖစ္ေနေတာ့ ဒါ ေတာ္ေတာ့္ကိုဗ်ာ၊ ဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ဒါ မတရားမႈ တခုအေနနဲ႔ သံုးသပ္တယ္။”
၂၀၁၀ တုန္းကလည္း ေကာ္မရွင္က ပယ္ေပမယ့္ အာဏာရပါတီက ေခၚသြားတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းလည္း ထြက္လာတယ္။ အဲ့ဒါ ဘယ္ေလာက္မွန္လဲ ဦးေရႊေမာင္။
“အဲ့ဒါ လံုး၀ မမွန္ပါဘူး။ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ ဥပေဒမွာ အဲ့ဒီလို မရွိပါဘူး၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ အာဏာရပါတီလည္း မရွိပါဘူး၊ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကလည္း မည္သည့္ပါတီမွ အာဏာလည္း မရေသးဘူး၊ ႏိုင္လဲ မႏိုင္ေသးဘူး၊ အကုန္လံုးက ဥပေဒနဲ႔အညီပဲ လုပ္တာ။ က်ေနာ္လည္း ေမာင္ေတာခ႐ုိင္ေကာ္မရွင္မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားနဲ႔ ယခု တင္ျပတဲ့အေထာက္အထားလည္း အတူတူပဲ၊ အခုေတာင္မွ ပိုေတာင္ တင္ျပေသးတယ္။ ၂၀၁၀ တုန္းကမွ တင္ျပတာ နည္းနည္း နည္းေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါ အဲ့ဒီတုန္းက အာဏာရပါတီရဲ႕ ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ဟိုလိုလုပ္တယ္၊ ဒီလိုလုပ္တယ္ဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္ မသိဘူး။ အဲ့ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္ခဲ့လား၊ မလုပ္ခဲ့ဘူးလားဆိုတာေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ လူႀကီးေတြပဲ ေမးရမွာ၊ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲ့ဒါမ်ိဳးလည္း ဘယ္သူမွ မေျပာခဲ့ဘူး၊ က်ေနာ္ေတာ့ ဥပေဒနဲ႔အညီ တင္တယ္၊ ဥပေဒနဲ႔အညီပဲ က်ေနာ္တို႔ကို ဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ တင္ျပခ်က္ကို ပယ္တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ေမာင္ေတာခရိုင္ေကာ္မရွင္က မေျပာခဲ့ပါဘူး၊ အဲ့ဒီတုန္းက အတည္ျပဳေၾကာင္း ေၾကညာတာပဲ က်ေနာ္ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။”
ဒီၾကားထဲမွာမ်ား ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥပေဒ နည္းဥပေဒေတြကို ျပင္လိုက္ၿပီး ပယ္ခ်တာေရာ ျဖစ္ႏိုင္လား။
“လံုး၀ မဟုတ္ပါဘူး၊ က်ေနာ္ လႊတ္ေတာ္မွာ ၅ ႏွစ္လံုးလံုး ရွိပါတယ္။ အခု က်ေနာ္တို႔ကို ေျပာတဲ့ ၁၀(င)တို႔ ၈(ဃ) တို႔၊ ၿပီးေတာ့ အယူခံကိစၥတို႔ ကိစၥအ၀၀ေပါ့ ျပင္တာေတြ ရွိတယ္။ အျခားကိစၥေတြပါ၊ မဲစာရင္းကိစ၊ မဲ႐ုံ၀န္ထမ္းေတြကိစၥ စသျဖင့္ အနည္းအက်ဥ္းပဲ ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံသားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ကိစၥ၊ ႏိုင္ငံသား အရည္အခ်င္းရွိမႈ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းရွိမႈ ကိစၥေတြက ၂၀၁၀ တုန္းက ဥပေဒနဲ႔ အခု လက္ရွိ ဥပေဒနဲ႔ေတာ့ အတူတူပါပဲ။”
အဲ့ဒီေတာ့ ဥပေဒက အတူတူပဲဆိုေတာ့ အခု ပယ္ခ်ခံရတဲ့ကိစအေပၚ ဘယ္လို သံုးသပ္ခ်င္လဲ။
“ရခိုင္ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကို ၾကည့္ရတာကေတာ့ ဘာမွကို ၾကားနာစစ္ေဆးမႈ ေသခ်ာ မလုပ္ဘဲနဲ႔ သူတို႔ လုပ္ခ်င္တဲ့ဟာ တခုကိုပဲ လုပ္လိုက္တယ္၊ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္၊ ဒီလိုပဲ က်ေနာ္ေတြ႔တယ္၊ က်ေနာ္ ဒီမွာ ယူဆတာကေတာ့ ဒီဟာကို ရခိုင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာခ႐ုိင္ေကာ္မရွင္နဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲကို တစံုတခုေသာအဖြဲ႔၊ တစံုတခုေသာ ပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႔အစည္းက Pressure (ဖိအား) မ်ား ေပးၿပီးေတာ့ ဒီလိုမ်ား လုပ္တာလားလို႔ က်ေနာ္ သံသယ ျဖစ္မိတယ္။”
အဲ့ဒီေတာ့ ဦးေရႊေမာင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ဆက္တက္ရင္ေကာ အဆင္ေျပႏိုင္ပါ့မလား။
“မေန႔က သူတို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးတဲ့ေနာက္ က်ေနာ္ သြားတင္ျပေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒က က်ေနာ့္ကုိ ၅ ႀကိမ္ေျပာတယ္၊ ဦးေရႊေမာင္ က်ေနာ့္ကို ေျပာမေနနဲ႔ေတာ့၊ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကိုသာ သြားပါေတာ့၊ ေဒၚခင္လြင္လြင္ကိုလည္း အလားတူ ေျပာတယ္။ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒပုဒ္မ ၂၇(က)မွာ ခ႐ုိင္က ပယ္တာကို မေက်နပ္တဲ့ ပုဂိၢဳလ္ေတြက တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲေတြကို သတ္မ်တ္ထားတဲ့အတိုင္း အယူခံခြင့္ ရွိတယ္၊ ပုဒ္မ ၂၇(ခ)မွာ ဘာပါသလဲဆိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲရဲ႕ အဆံုးအျဖတ္သည္ ပုဒ္မ ၅၃ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မွ တပါး အၿပီးအျပတ္ ျဖစ္ေစရမည္လို႔ ေရးထားတယ္ဗ်၊ ပုဒ္မ ၅၃ မွာ ဘာေရးထားသလဲဆိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥအတြက္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲ အသီးသီး၏ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး ေကာ္မရွင္သည္ မိမိ၏ဆႏၵအေလ်ာက္ သက္ဆိုင္ရာအမွုတြဲ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ေတာင္းယူၾကည့္႐ႈ၍ လိုအပ္သလို အဆံုးအျဖတ္ခ်မ်တ္နိုင္သည္၊ ယင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အၿပီးအျပတ္ ျဖစ္ေစရမည္၊ ပုဒ္မ ၂၇ နဲ႔ ၅၃ကို ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔သည္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွာ အယူခံပိုင္ခြင့္ မရွိဘူး၊ သို႔ေသာ္လည္း တင္ျပပိုင္ခြင့္ ရွိတဲ့ သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္၊ အယူခံႏိုင္တဲ့ဟာ ဥပေဒမွာ တိတိက်က် မပါဘူး။ အခု ဥပေဒကို ဖတ္ၾကည့္တယ္၊ ဥပေဒပညာရွင္ေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါဟာ အယူခံခြင့္ မရွိဘူး၊ အယူခံခြင့္ မရွိတဲ့ဟာကို အယူခံခြင့္ ရွိတယ္လို႔ ေျပာၿပီးမွ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာလည္း ဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။”
