ႏိုင္ငံတ၀န္း ေရႀကီးေရလွံ်မႈေတြေၾကာင့္ လယ္ေျမဧက ၇ သိန္းေလာက္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးခဲ့ရၿပီး ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ မ်ဳိးစပါး၊ ေျမၾသဇာ၊ ေငြေၾကးနဲ႔ လယ္ယာသုံးပစၥည္း အေထာက္အပံ့လိုေနတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ ဒုဥကၠ႒ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အစိုးရနဲ႔ အရပ္သားအလွဴရွင္ေတြက မ်ဳိးစပါး၊ တိရစၧာန္အစာ လွဴဒါန္းမႈေတြေတာ့ တပိုင္တႏိုင္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။
တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ၁၂ ခုမွာ သက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဒီေရေဘးေၾကာင့့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးတင္ပို႔မႈ ေလ်ာ့က်ႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာပါတယ္။
ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈေတြေၾကာင့္ ဆန္စပါးေလာကနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လယ္ယာေျမဧက ဘယ္ေလာက္ေလာက္ နစ္နာဆုံး႐ႈံးခဲ့သလဲ။
“တကယ္တမ္း ေရျမဳပ္တာေတာ့ ဧက ၁ သန္းခြဲ နီးပါးျမဳပ္ခဲ့တာေပါ့။ ထိခိုက္တဲ့ဟာက အၾကမ္းဖ်င္း ၇ သိန္းေက်ာ္ေလာက္ ထိခိုက္ပ်က္စီးတာေပါ့။”
ပ်က္စီးမႈေတြကို ျပန္လည္အစားထိုးေရးအေျခအေနေတြကေရာ။
“တခ်ဳိ႕ေနရာေတာ့လည္း ျပန္စိုက္ပ်ဳိးလို႔ရပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတာ့လည္း စိုက္ပ်ဳိးဖို႔ မမီဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ လယ္သမားကလည္း ဆိုပါေတာ့ မင္းလွဘက္တို႔၊ ဘာတို႔ကေတာ့ စပါးျပန္မစိုက္ေတာ့ဘူးေပါ့။ သူတို႔က မတ္ပဲကိုပဲ စိုက္ဖို႔ စဥ္းစားတယ္ေပါ့။ မတ္ပဲရာသီကို ထိခိုက္မွာစိုးလုိ႔ အဲဒီလိုရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာက်ေတာ့လည္း ေရျပန္ရဖို႔ အခက္အခဲရွိတဲ့ ဟာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ စိုက္ရက္မမီတဲ့ဟာမ်ဳိးေပါ့ေနာ္။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔အတြက္ ေငြေၾကးခက္ခဲတဲ့ ဟာမ်ဳိးရွိတယ္။ စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ဟာက ေလာေလာဆယ္အေနအထားကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္းေတာ့ ဧက ၁ သိန္းခြဲေလာက္ ျပန္ၿပီးစိုက္ပ်ဳိးၿပီးတဲ့ဟာေတာ့ရွိတယ္။”
လယ္သမားေတြ အခက္အခဲ ေျပလည္ေအာင္ အဓိက ဘာအကူအညီ ဦးစားေပးလိုအပ္သလဲ။
“နံပါတ္ ၁ ကေတာ့ မ်ဳိးစပါးေပါ့။ မ်ဳိးစပါးက က်ေနာ္တို႔ဆီမွာေတာ့ လက္ရွိ မ်ဳိးလို႔သာေျပာတာ မ်ဳိးအေနနဲ႔ မက်န္ေတာ့ဘူးေပါ့။ လက္ရွိေတာ့ ႐ုိး႐ုိးစပါးကိုပဲ မ်ဳိးအေနနဲ႔ ျပန္သုံးေနတဲ့အပိုင္း ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ မ်ဳိးစပါး ေလာေလာဆယ္လိုမယ္။ ေနာက္ ေျမၾသဇာေပါ့ေနာ္၊ ေျမၾသဇာကေတာ့ ျပန္လည္စိုက္ပ်ဳိးတဲ့ေနရာအတြက္လည္း လိုမယ္၊ ေနာက္တခုက တခ်ဳိ႕ ေရတက္ၿပီး ျပန္ဆင္းသြားတဲ့အခါက်ေတာ့ လုံး၀ေတာ့ ပ်က္သြားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ သို႔ေသာ္လည္း ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔ လိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ေျမၾသဇာေကြ်းဖို႔လိုေတာ့ ေျမၾသဇာကို သူတို႔ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတာေပါ့။ အနည္းဆုံးေတာ့ ယူရီးယားေလာက္ေတာ့ သူတို႔လိုခ်င္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုက ျပန္လည္ထြန္ယက္စိုက္ပ်ဳိးဖို႔အတြက္လည္း စက္ပစၥည္းကိရိယာ လယ္ထြန္စက္လိုဟာမ်ဳိးလိုတယ္။ အဲဒီအတြက္ သုံးစြဲမယ့္ ဆီေပါ့ေနာ္။ အခ်ဳိ႕ေဒသေတြက်ေတာ့ ပြင့္ျဖဴတို႔ ဘာတို႔က်ေတာ့ အစိုးရဆီက ထြန္စက္ေတာ့ရမယ္၊ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဆီက ကိုယ့္ဖာကို စိုက္ရမယ္ေပါ့ေနာ္။ ေမာင္းခ ေပးရမယ္ဆိုေတာ့ သူတို႔အတြက္ အဆင္မေျပတာရွိတယ္။ ေနာက္တခုက ေငြေၾကးေပါ့ေနာ္ ၁ ဧက ကုန္က်စရိတ္ အၾကမ္းဖ်င္း က်ပ္ ၁ သိန္းခြဲ၊ ၂ သိန္းေလာက္ ကုန္က်တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ကုန္က်စရိတ္ေငြေၾကးလည္း သူတို႔လိုတာေပါ့။ ဒါေတြကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ အေရးတႀကီး လိုေနတာေပါ့ေနာ္။”
ေရႀကီးမႈဟာ ျပည္ပဆန္တင္ပို႔မႈကို ထိခိုက္ႏိုင္လား။
“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေလာေလာဆယ္ေျပာရတာေတာ့ နည္းနည္းေလးေတာ့ အခ်ိန္ေစာေသးတာေပါ့ေနာ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အရင္ႏွစ္ ၁ ဒသမ ၈ သန္း ေလာက္ေတာ့ မပို႔ႏိုင္ေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီႏွစ္မွာ ၄၅ ရက္ေလာက္ေပါ့။ စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔အထိ အိပ္စပို႔က နားထားတဲ့အပိုင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔၊ အၾကမ္းဖ်င္း ၁ ရက္ကို အိတ္ ၁ သိန္းေလာက္ ထြက္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ၁ လခြဲေလာက္နားလိုက္တယ္ဆိုရင္ အနည္းဆုံး တန္ခ်ိန္ ၂ သိန္းေလာက္ေတာ့၊ ၂ သိန္းနဲ႔ ၃ သိန္းၾကား ေလ်ာ့သြားတဲ့ အေနအထားရွိတာေပါ့။ တဖက္မွာလည္း ျပည္တြင္း ဆန္ေစ်း၊ စပါးေစ်းတက္လာတဲ့ အပို္င္းျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အိတ္စပို႔ ပုိ႔တဲ့သူအတြက္ကလည္း တြက္ေျခမကိုက္တဲ့ အပိုင္းျဖစ္လာေတာ့ အိပ္စပို႔ေတာ့ အမ်ားႀကီးမဟုတ္ေသာ္လည္း ေလ်ာ့က်သြားမယ့္အေနအထားမွာ ရွိတာေပါ့။”
တ႐ုတ္နယ္စပ္ကေန ဆန္တင္ပို႔ရာမွာ ျမန္မာဆန္ကုန္သည္အခ်ဳိ႔ အေႂကြးဆုံးတာရွိခဲ့ၾကတယ္။ ဆန္ကုန္သည္ေတြရဲ႕ အလားအလာက လာမယ့္စပါးရာသီမွာ ဘယ္လိုရွိမလဲ။
“က်ေနာ္တို႔က အဲဒီ ၂ ခုကို ခ်ိန္ေနရတယ္။ ဘာကိုခ်ိန္ေနရလဲဆိုရင္ ၁ ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ဆန္ေစ်း၊ စပါးေစ်းႀကီးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အိတ္စပို႔ကုိ ပိတ္တယ္။ ဆန္ေစ်း၊ စပါးေစ်းက်ေအာင္ လုပ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ၃၊ ၄ ရက္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဆန္ေစ်းက တအိတ္ကို ၅ ရာ၊ ၁ ေထာင္ေလာက္ ျပန္က်လာတာေပါ့ေနာ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ စပါးေပၚတဲ့ ရာသီေပါ့ အၾကမ္းဖ်င္း ေအာက္တိုဘာလဆိုရင္ စပါးေပၚၿပီ။ ေအာက္တိုဘာ၊ ႏို၀င္ဘာဆို ေပၚတယ္ဆိုေတာ့ အိတ္စပို႔ရပ္တဲ့ဟာကိုလည္း စက္တင္ဘာ ၁၅ ျပည့္ၿပီးရင္ ျပန္ပို႔ဖို႔အတြက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေၾကညာခ်က္ေလး ထုတ္ထားတာရွိတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲလို ျပန္မပို႔ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လက္ထဲမွာ လက္က်န္စပါးမ်ားတဲ့၊ ဆန္မ်ားတဲ့ အခါက်ရင္ ေတာင္သူေတြက စပါးေပၚတဲ့အခ်ိန္မွာ ဧက ၁၅ သန္းေလာက္က တၿပိဳင္နက္တည္းေပၚမွာကိုး။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စပါးေစ်းထိုးက်သြားရင္လည္း ရွိတဲ့ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ ဆုံး႐ႈံးမႈ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါကို သတိႀကီးစြာ ကိုင္တြယ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္တယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒီေတာ့ ျပည္ပပို႔တဲ့အပိုင္းေတြ၊ ျပည္တြင္းအပို္င္းႏွစ္ခု အၾကားမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ စနစ္တက် ထိန္းေက်ာင္းကိုင္တြယ္ဖို႔လိုမယ္လို႔ ျမင္တယ္။”
ဦးစိုးထြန္းတို႔ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္က ပုဂၢိဳလ္ေတြ တေလာက ဥေရာပဘက္ကို ခရီးထြက္ၾကတာ ဆန္တင္ပို႔မႈကိစၥလို႔သိတယ္။ ဘာေတြ ထူးခဲ့သလဲ။
“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ တခ်ဳိ႕ေရာင္းခ်ဖို႔အတြက္ေတာ့ စကားေျပာခဲ့တာေတာ့ရွိတာေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီဘက္ပိုင္းမွာလည္း က်ေနာ္တို႔သြားတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ျပည္တြင္းမွာ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈရွိတယ္။ ဆန္စပါးပိတ္မယ့္ကိစၥေတြ ေပၚလာေတာ့ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အမ္အုိယူ (နားလည္မႈစာခြ်န္) ထိုးတဲ့အပိုင္းေတာ့ မလုပ္ခဲ့ဘူး။ သူတို႔ကိုေတာ့ စက္တင္ဘာလ အကုန္ေလာက္ ဖိတ္ထားတာရွိတယ္။ အဲဒီက်ရင္ေတာ့ ဗမာျပည္လာမယ္၊ တဖက္ကလည္း ျပည္တြင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွဖို႔အတြက္ေပါ့ေနာ္ ဒါကိုလည္း သူတို႔က စိတ္၀င္စားၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ စက္တင္ဘာလကုန္မွာ သူတို႔ဆီကအဖြဲ႔ေတြ ျပန္လာဖို႔ရွိတယ္။ အဲဒီက်ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးအေသးစိတ္ေဆြးေႏြးႏုိင္မယ္။ ဒီဘက္က ၁ က ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိစၥရယ္၊ ဥေရာပေစ်းကြက္ကို တင္ပို႔တဲ့ကိစၥကိုေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိပါတယ္ ထပ္ၿပီးေတာ့။”
တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအစိုးရက ျမန္မာ့ဆန္တရား၀င္၀ယ္ယူတဲ့ အစီအစဥ္ဟာ ပိုးမႊားသန္႔စင္မႈစစ္ေဆးေရး႐ုံး (ေအက်ဴအက္စ္အိုင္က်ဴ) က ရန္ကုန္မွာ ႐ုံးဖြင့္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၿပီလား။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အစိုးရခ်င္း အသိအမွတ္ျပဳ ဆန္တင္ပို႔ေရး ဘယ္ေတာ့စႏုိင္မလဲ။
“က်ေနာ္တို႔က တန္ခ်ိန္ ၁ ေထာင္ေတာ့ ဇြန္လတုန္းက ပို႔ၿပီးသြားၿပီ။ သူက ေအက်ဴအက္စ္အုိင္အက်ဴ ေတာ့မဟုတ္ဘူး၊ စီစီအုိင္စီေပါ့ အရည္အေသြးစစ္တဲ့႐ုံးေတာ့ အေရအတြက္ မမ်ားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔ မဖြင့္ေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ သူတုိ႔က လက္ရွိေတာ့ ဘန္ေကာက္ရုံးကေန လာစစ္ေပးတာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့တေခါက္က တန္ခ်ိန္ ၁ ေထာင္ပို႔ၿပီးၿပီ၊ က်န္တဲ့ဟာကေတာ့ ဆက္ပို႔ဖို႔က အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ ျပည္တြင္းမွာလည္း ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈအပိုင္း ေပၚလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ေလာေလာဆယ္ရပ္ထားတဲ့ အပိုင္းရွိပါတယ္။ စက္တင္ဘာလကုန္ရင္ ျပန္လည္တင္ပို႔ဖို႔ လုပ္ပါမယ္။”
ေရေဘးသင့္လယ္သမားေတြအခက္အခဲကို ျမန္ျမန္ေျဖရွင္းႏိုင္ေရး ဘယ္လိုအိုင္ဒီယာရွိလဲ။ ဘယ္လိုအႀကံျပဳခ်င္လဲ။
“နံပါတ္ ၁ အေနနဲ႔ အေရးေပၚအကူအညီကယ္ဆယ္ေရးအပိုင္း၊ စားနပ္ရိကၡာ၊ ဆန္တို႔ အ၀တ္အထည္ ေဆး၀ါးပံ့ပိုးတဲ့ အပိုင္းၿပီးသြားရင္ေတာ့ ဒုတိယလိုအပ္တာကေတာ့ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္တို႔က လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္တဲ့သူေတြ မ်ားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔ျပန္လည္စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ေအာင္ ထူေထာင္ေရးအပိုင္းမွာ လိုအပ္တဲ့ ခုန က်ေနာ္လည္း ေျပာခဲ့ၿပီးၿပီေပါ့ေနာ္။ အင္ပို႔ေတြျဖစ္တဲ့ မ်ဳိးစပါးတို႔၊ ေျမၾသဇာတို႔၊ ေငြေၾကးတို႔၊ လယ္ယာသုံးပစၥည္းကိရိယာတို႔ ဒါေတြကိုေတာ့ ေထာက္ပံ့ကူညီဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါကို အစိုးရပိုင္းေရာ၊ အင္တာေနရွင္နယ္ ေအဂ်င္စီအဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ၊ က်ေနာ္တို႔ျပည္သူ အလွဴရွင္ေတြအေနနဲ႔ေရာ ဒီေနရာမွာ ၀ိုင္း၀န္းၿပီးေတာ့ ပံ့ပိုးေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တိုက္တြန္းခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ ဒါမွပဲ လယ္သမားေတြဘ၀ဟာ ျပန္လည္ရွင္သန္ႏိုင္ၿပီးေတာ့မွ တဖက္မွာလည္း ျပည္တြင္းစားသုံးမႈဖူလုံေရးကို အေထာက္အကူျပဳမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”
