အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြႏႈန္းထား ၃၆၀၀ က်ပ္ သတ္မွတ္ေရးကို အစိုးရဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြက ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းက အထည္ခ်ဳပ္စက္ရုံေတြကို ကြင္းဆင္းညိႇႏိႈင္းရာမွာ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံေတြဘက္က ကနဦးပိုင္းကလို ကန္႔ကြက္ျခင္း မျပဳေတာ့ဘဲ အစိုးရဘက္က ေထာက္ပံ့ေပးဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို တင္ျပခဲ့ၾကတယ္လို႔ ကြင္းဆင္းရာမွာ ပါ၀င္တဲ့ လူမႈဖူလုံေရးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉး ဦး၀င္းရွိန္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။

အလုပ္သမားေတြဘက္က အဆိုျပဳႏႈန္းထား ၃၆၀၀ က်ပ္ဟာ နည္းပါးတာေၾကာင့္ ၄၀၀၀ က်ပ္ သတ္မွတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားၾကတာပါ။

အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းကို ဒီဗီြဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံတ၀န္းက အလုပ္သမားေတြအတြက္ အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြကို ၁ ရက္ က်ပ္ ၃၆၀၀ သတ္မွတ္ေရးကိစၥဟာ အရင္ကထက္စာရင္ ေရွ႕နည္းနည္းတိုးၿပီး နီးစပ္လာေနၿပီလို႔ ၾကားသိရပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနကို ေျပာျပပါ။

“တေန႔က လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ (ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ စက္မႈဇုန္) မွာ အလုပ္သမား ဒု-၀န္ႀကီး ေဒၚ၀င္းေမာ္ထြန္း ပါ၀င္တဲ့အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ သူတို႔ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ သိရတဲ့အေျခအေနအရေတာ့ ဒုတိယ၀န္ႀကီးရဲ႕ ေျပာစကားအရေပါ့ေနာ္။ ဒီ ‘၃၆၀၀ ကို ကန္႔ကြက္တဲ့ ဒီအလုပ္ရွင္ေတြေပါ့ေနာ္ မရွိပါဘူး’ တဲ့။ ဆိုေတာ့ ၃၆၀၀ ကို လက္ခံတဲ့ အေျခအေနတခုထိေတာ့ ေရာက္ၿပီေပါ့ ဆရာရယ္။ အလားအလာေကာင္းတခုေတာ့ ေရာက္သြားပါၿပီ။”

ေဒၚ၀င္းေမာ္ထြန္းက press ေပးတာလား။ ဘယ္လိုမ်ဳိးလဲခင္ဗ်ာ။

“က်ေနာ္တို႔ ဖုန္းအဆက္အသြယ္ေလးေတြ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ ၀န္ႀကီးကို ေမးျမန္းၾကည့္တဲ့အခါက်ေတာ့ အေျခအေန ေကာင္းသြားပါၿပီတဲ့။ က်ေနာ္တို႔ တခ်က္ပဲေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ထပ္ အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲေလးေတြ ေနာက္ထပ္အနည္းငယ္ ညိႇလိုက္ရင္ေတာ့ ဒီအလုပ္သမားေတြ အတြက္ကေတာ့ ၃၆၀၀ က အိုေကသေလာက္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။”

အလုပ္ရွင္ဘက္က အိုေကတယ္ဆိုေပမယ့္ က်ပ္ ၄၀၀၀ ရရွိေရးေတာင္းဆိုမႈ မအိုေကၾကေသးတဲ့ အလုပ္သမားေတြဘက္က သေဘာထားကေရာ ခင္ဗ်ား။ သူတို႔ကေရာ ၄၀၀၀ ပဲလား၊ ၃၆၀၀ နဲ႔ ေက်နပ္ၾကလား။

“ဟုတ္ကဲ့။ ဒီမွာေတာ့ ေရရွည္သြားရမယ့္ဥစၥာေတြေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔လည္းပဲ ပထမေတာင္းတဲ့ ဒီ ၄၀၀၀ ေပါ့ေနာ္။ ၄၀၀၀ ကေနၿပီးေတာ့ ၃၆၀၀ ကို အေျခခံမူအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ လက္ခံပါတယ္။ ဒီမွာ က်ေနာ္တို႔ ေပါင္းစပ္ေပးရမယ့္ အခ်က္ ၄ ခ်က္ကို ထည့္သြင္းေပးဖို႔ေပါ့ေနာ္။ ဒီမွာ သမၼတအႀကံေပး ေဒါက္တာေဇာ္ဦးတို႔နဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕ပို္င္းမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါကို သမၼတႀကီးကို တင္ျပေပးဖို႔ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ထပ္ ေပါင္းစပ္ေပးရမယ့္ဟာက ႏွစ္စဥ္ ဧၿပီ ဘတ္ဂ်က္လတိုင္းမွာ ႏွစ္တိုးေၾကး ၁ ေသာင္း ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေပးဖို႔က ပထမအခ်က္၊ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ ဖယ္ရီသုံးဖို႔ (transport Charges) သြားလာစရိတ္ စီစဥ္ေပးဖို႔က ဒုတိယအခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီ ေနထိုင္မႈ ကုန္က်စရိတ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါကို သင့္တင့္မွ်တစြာ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ဆိုတဲ့ အခ်က္တခ်က္ပါတယ္။ စတုတၳတခ်က္ကေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္မပ်က္ ပညာသင္ၾကားေရးကို ဆက္လက္ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္၊ စုစုေပါင္း ၄ ခ်က္ေပါ့ေနာ္။ သမၼတအႀကံေပး ေဒါက္တာေဇာ္ဦးနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္က သမၼတႀကီး ဂ်ပန္ခရီးစဥ္ ျပန္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေဒါက္တာေဇာ္ဦးက သမၼတႀကီးကို ျပန္လည္တင္ျပေပးမယ္ဆိုတဲ့ ကတိက၀တ္ကို က်ေနာ္နဲ႔ ရွိိထားပါတယ္။ ခုခ်ိန္ေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ သမၼတႀကီးဆီ တင္ျပၿပီးေလာက္ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီဘက္က ၃၆၀၀ လည္း အိုေကမယ္၊ ဟိုဘက္ကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အျခားေပါင္းစပ္ေငြေၾကး ဒီ ၄ ခုကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ တိုက္တြန္းတဲ့အခါ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ေဒၚ၀င္းေမာ္ထြန္းကေန လူမႈဖူလုံေရး side ကေနေပါ့ေနာ္ ဒီေနထိုင္မႈကုန္က်စရိတ္ကို ကာမိဖို႔အတြက္ လိုင္းခန္းေတြေပါ့ေနာ္၊ ၀န္ထမ္းလိုင္းခန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔အတြက္ စီမံကိန္းစပါၿပီ။ အခု အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးပါ့မယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥလည္းပဲ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါၿပီ။”

အလုပ္သမားေတြဘက္က အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြ ၃၆၀၀ နဲ႔ ေပါင္းစပ္ ၄ ခ်က္ကို တင္ျပတယ္ဆိုေတာ့ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္ေရာ ၂၅၀၀ က်ပ္ေပးရာကေန ၃၆၀၀ ေပးရမယ္ဆိုရင္ အစိုးရဘက္က ေထာက္ပံ့မႈပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ သူတို႔က ဘာေတြ တင္ျပတာရွိလဲ။ ဘယ္ႏွခ်က္ေလာက္ရွိသလဲ။ ဘာေတြလဲ။

“လုပ္ငန္းရွင္ေတြအပိုင္းကေတာ့ အခြန္အတုတ္ေတြေပါ့ေနာ္၊ အခြန္အခေတြကို ေလ်ာ့ခ်ေပးဖို႔ကိစၥရယ္။ ေနာက္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈပိုင္းကို အစိုးရအေနနဲ႔ ကူညီေပးဖို႔ေပ့ါေနာ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ အကူအညီေပးဖို႔ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာန တခုတည္းနဲ႔ မရပါဘူး။ ပုိ႔ေဆာင္ေရး၀န္ႀကီးဌာန အပါအ၀င္ေပ့ါေနာ္၊ အဓိကကေတာ့ ကြန္တိန္နာျဖတ္သန္းရာ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ရယ္၊ ေနာက္ ဆိပ္ကမ္းကုန္တင္ကုန္ခ်မွာ ရွိေနတဲ့ ကုန္က်စရိတ္ေတြကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ဖို႔ေပါ့ေနာ္။ ဒီဟာကိုလည္းပဲ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ကို သူတို႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို တင္ျပတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီအပိုင္းမွာေတာ့ ေျဖေလ်ာ့မႈေတြ ဘယ္ေလာက္လုပ္မလဲ့ဆုိတာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မသိရေသးပါဘူးခင္ဗ်။”

အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြ ၃၆၀၀ က ဒီ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မကုန္ခင္ ျပ႒ာန္းႏိုင္မလား။ ဘယ္လုိ အလားအလာ ရွိသလဲ။

“ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္းမွာလို႔ ဆိုထားတဲ့အတြက္ ေနာက္လမကုန္ခင္ (ၾသဂုတ္လမကုန္မီ) ကို ျပ႒ာန္းရပါလိမ့္မယ္။ အခု လက္ရွိ အာဏာရအစိုးရလက္ထက္မွာ ၿပီးျပတ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးတခုကို က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေနရပါၿပီ။”

၃၆၀၀ သာ သတ္မွတ္ရင္ စက္႐ုံေတြ ပိတ္သြားမယ္လို႔ ရပ္တည္ခဲ့ၾကတဲ့ အလုပ္႐ုံေတြက အလုပ္ရွင္ေတြ အသံကေရာ အရင္အတိုင္းပဲ တင္းခံေနသလား။ ဘယ္လို ရွိသလဲ။

“ေတာ္ေတာ္တိတ္သြားပါၿပီခင္ဗ်။ ေတာ္ေတာ္တိတ္သြားပါၿပီ။ အစပိုင္းကေတာ့ သူတို႔ pressure ဖိအားေပးတဲ့ သေဘာအေနနဲ႔ လုပ္တာပါ။ အခု လိႈင္သာယာ  စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ တေန႔က ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာေတာ့ အဲဒီအသံေတြ လုံး၀ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးနီး ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။”

အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာမ်ား မွတ္ခ်က္ျပဳေျပာစရာ ရွိမလဲခင္ဗ်ာ။

“ထူးျခားတာကေတာ့ ဒီမွာ တခ်က္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါက အေျခခံလစာကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ရင္ အခ်ိန္ပိုေၾကးေတြကို ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းအတိုင္း ျပင္ရမယ့္ အေနအထားတခုကိုေတာ့ ေရာက္လိမ့္မယ္။ ေရာက္လိမ့္မယ္ဆိုတာက အခု က်ေနာ္တို႔က အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီအထက္ေပါ့ေနာ္ သာမန္ရက္ေတြေပါ့၊ ဥပမာ တနလၤာေန႔ကေန ေသာၾကာေန႔အထိေပ့ါ၊ ဒီ ၅ ရက္ အလုပ္ဆင္းတဲ့အခါမွာ အလုပ္ခ်ိန္ ၈ နာရီထက္ေက်ာ္တဲ့ လုပ္ခလစာကို ၂ ဆ သတ္မွတ္ေပးေနတဲ့ အေနအထားရွိတယ္ (လက္ရွိ)။ အဲဒါေလးကေတာ့ ျပင္သြားႏိုင္တယ္။ ျပင္သြားႏိုင္တယ္ဆိုတာက ၁ ဒသမ ၅ (၁ ဆခြဲ) ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေနအထားကို ျပင္သြားႏိုင္တယ္။ ဒီ တရား၀င္႐ုံးပိတ္ရက္ေတြမွာေတာ့ ၂ ဆပါပဲ။ ဒီဟာေလးတခ်က္ေတာ့ ျပင္သြားႏိုင္မယ့္ အလားအလာရွိမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။”