ရန္ကုန္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာေဈးဟာ က်ပ္ ၇၅၀ နႈန္း ေရာက္တဲ့အထိ က်ေနျပီး ေဈးထပ္က်ရိပ္႐ွိတယ္လို့လည္း လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြက သံုးသပ္ေနၾကပါတယ္။
အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းနိုင္ငံရဲ့ ဘတ္ေငြနဲ့ လဲနႈန္းဆိုရင္လည္း အရင္နွစ္ထက္ ထပ္က်သြားပါတယ္။ ထိုင္းကေန ျမန္မာျပည္ကို ေငြလြွႊဲနႈန္းဆိုရင္လည္း အရင္လထက္ ဘတ္ ၂၀၀ ေက်ာ္ တက္သြားျပီး က်ပ္တသိန္းကို ဘတ္ ၃၉၅၀ အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။ မနွစ္ကဆိုရင္ ေငြလြွႊဲနႈန္းက က်ပ္တသိန္းကို ဘတ္ ပ်မ္းမ်ွ ၃၅၀၀ ေလာက္ ႐ွိခဲ့တာပါ။
ေဒၚလာေဈးက်တာဟာ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ေဈးတက္လာတာပါလား၊ အေၾကာင္းရင္းေတြနဲ့ အက်ိုးဆက္ေတြက ဘာေတြ ျဖစ္နိုင္ပါသလဲ။ ဒါေတြကို သိရေအာင္ စီးပြားေရးတကၠသိုလ္ အျငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္းကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
“ေဒၚလာေငြတန္ဖိုးက်တာေတာ့ ပံုမွန္အတိုင္း သူ့ျဖစ္စဥ္အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ နိုင္ငံျခားက တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြရဲ့ ေဈးနႈန္းက်ဖို့ေကာင္းတာေပါ့။ ေဒၚလာေငြေဈးက်တဲ့အတြက္ ျပည္ပကို ပစၥည္းပို့တဲ့လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြ သူတို့ကေတာ့ ထိခိုက္တာေပါ့။ ကုန္က်ထားတာ က်ပ္နဲ့ ကုန္က်ထားတယ္။ ေဒၚလာရတဲ့ဟာကို က်ပ္ေျပာင္းတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ပ္နဲ့ေျပာင္းလို့ရတဲ့ေငြက ေလ်ာ့သြားတယ္။”
ဆန္စပါးတင္ပို့မႈအေပၚမွာ ဝင္ေငြက်ဆင္းမႈ ျဖစ္ေပၚေစတယ္ဆိုေတာ့ လယ္သမားေတြအေပၚေကာ ဘယ္လိုမ်ိုးထိခိုက္နိုင္သလဲ။
“လယ္သမားေတြအေပၚလည္းပဲ လယ္ယာထြက္တဲ့ စပါးတို့ဘာတို့ နိုင္ငံျခားပို့တယ္။ နိုင္ငံျခားပို့ကုန္က ရတဲ့ေငြ ေလ်ာ့တယ္။ ေလ်ာ့ေတာ့ ကုန္သည္ေတြကေန ျပည္ပပို့ကုန္ အရမ္းက်မယ္ဆိုေတာ့ ဒီျပည္တြင္းမွာလည္း လယ္သမားေတြကို ေရာင္ျပန္ဟပ္ထိခိုက္မွာေပါ့။”
ပဲတင္ပို့မႈေတြေကာ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေကာ ေဒၚလာေငြေဈး က်တာေၾကာင့္ ဘယ္လိုမ်ိုး ကုစားဖို့အတြက္ ျပင္ေနတာ ေတြ့ရပါသလဲ။ ဘာေတြ ကုစားဖို့ လိုပါသလဲ။
“ေဒၚလာေနာက္ လူေတြလိုက္ရင္ေတာ့ ေဒၚလာေဈးက ျမင့္သြားမွာေပါ့ေလ။ ေဒၚလာေနာက္ကို လိုက္ဖိုဆိုတာကလည္းပဲ တဦးခ်င္း တေယာက္ခ်င္း အေနနဲ့ကေတာ့ ဘာမွ လုပ္နိုင္တာ မဟုတ္ဘူးေလ။ အာဏာပိုင္ အဖြဲ့အစည္းကေနျပီးေတာ့ နိုင္ငံေတာ္ကေနျပီးေတာ့ ဝင္စြက္ရင္ေတာ့ ရမယ္ေပါ့။ ေနာက္ျပီးေတာ့လည္းပဲ ေဒၚလာေဈး တက္ေအာင္ လုပ္တာကလည္းပဲ တကယ့္ တကယ္ေတာ့ တိုင္းျပည္အေနနဲ့ ၾကည့္ရင္လို့႐ွိရင္ေတာ့ ထိခိုက္တာေတြေတာ့ ထိခိုက္တယ္ေပါ့ေလ။ သို့ေသာ္ ေဒၚလာေဈး တက္သြားတယ္ ဆိုရင္လည္းပဲ ျပည္တြင္းမွာ ေဈးနႈန္းေတြ ဘာေတြလည္း တက္သြားနိုင္ပါတယ္။”
အခု က်ေနာ္ ဒီမွာ ေတြ့ရသေလာက္ကေတာ့ ေဒၚလာေဈးက က်ျပီးေတာ့ ကုန္ေဈးနႈန္းက်ေတာ့ မက်ဘူး။
“ဟုတ္တယ္ မွန္တယ္ အဲဒီဥစၥာ၊ တျမန္ေန့က က်ေနာ္ ဆံပင္သြားညွပ္တယ္ ပံုမွန္က ဆံပင္ညွပ္ခ ၅၀၀ ေပးရတယ္။ တေန့ကက်ေတာ့ ဆံပင္ညွပ္ခ ၇၀၀ ေတာင္ ယူပါတယ္။ သေဘာက တဖက္က ေဒၚလာနဲ့ ျမန္မာေငြနဲ့ တန္ဖိုး ၾကည့္လိုက္လို့႐ွိရင္ ေဒၚလာရဲ့ ေဈးက်တယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာေငြ တန္ဖိုးက တက္တဲ့ သေဘာေပါ့ေလ။ သို့ေသာ္လည္းပဲ တကယ့္တကယ္ေတာ့ ဗမာျပည္မွာကေတာ့ ေဈးနႈန္းေတြက မက်ဘူး။ ေဈးေတာင္ တက္သြားတာ ႐ွိေသးတယ္ေပါ့။”
ျပီးခဲ့တဲ့ မတ္လတုန္းက ေက်ာက္မ်က္ေတြ ခ်ေရာင္းတာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၂၈၀၀၀ ဖိုး ေရာင္းရတယ္ဆိုေတာ့ အခု အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ေဒၚလာေဈးက တအားထိုးက်လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခု ၇၅၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ပဲ ႐ွိတယ္ဆိုေတာ့ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းဖို့က ဇူလိုင္က်လို့႐ွိရင္ ျပန္ေရာင္းဦးမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီ ေဒၚလာေတြ ထပ္ဝင္လာဦးမယ့္ သေဘာေပါ့။
“ေဒၚလာကေတာ့ ဝင္တာကေတာ့ ဝင္ေနက်ပဲေလ။ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းတာက အခုမွ ေရာင္းတာမွ မဟုတ္တာ။ ထိုနည္းတူပဲ ဂတ္စ္ေရာင္းတာကလည္း အခုမွ ေရာင္းတာမွ မဟုတ္တာ။ အခုက်ေတာ့မွ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းတာေၾကာင့္ ဆိုျပီးေတာ့ ေဒၚလာေဈး က်တယ္ဆိုရင္ အရင္တုန္းကေတာ့ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းတဲ့ ၾကားထဲကေန ျပီးေတာ့ ေဒၚလာအသံုးလိုမယ့္ ျဖစ္တဲ့ ကိစၥမ်ိုးေတြ ႐ွိမွာေပါ့ေလ။ ေနာက္ျပီးေတာ့လည္းပဲ တခ်ို့အဖြဲ့အစည္းေတြကေန ျပီးေတာ့ ေဒၚလာေနာက္ လိ္ုက္တာမ်ိုးေတြ ႐ွိမွာေပါ့ေလ။ ေနာက္ ဒီေက်ာက္မ်က္ေရာင္းလို့ ရတဲ့ ေငြဆိုတာကလည္းပဲ အမွန္ကေတာ့ ပုဂၢလိက လက္ထဲမွာ ႐ွိတာမဟုတ္ဘူး။ နိုင္ငံေတာ္ လက္ထဲ ႐ွိတာပဲ။ နိုင္ငံေတာ္ကေနျပီးေတာ့ ဟိုတုန္းကလည္း ရလာခဲ့တာ အခုလည္း ရလာခဲ့တာပဲ။ သို့ေသာ္လည္းပဲ ဟိုတုန္းကေတာ့ ေဒၚလာေနာက္ လိုက္တာမ်ိုး ႐ွိျပီးေတာ့ အခုက်ေတာ့ ေဒၚလာေနာက္ လိုက္တာမ်ိုး နည္းသြားလို့ ျဖစ္မွာေပါ့။ အရင္တုန္းကဆိုရင္ အခ်ို့ကိစၥရပ္ေတြက ေဒၚလာနဲ့ ေပးရတယ္။ အခုက်ေတာ့ အဲဒါေတြလည္း ေလ်ွာ့ေပါ့ျပီးေတာ့ ေဒၚလာနဲ့ ေပးစရာမလိုဘဲနဲ့ က်ပ္နဲ့ပဲ ေပးရေတာ့တယ္ ဆိုတဲ့ ဟာမ်ိုးလည္း ႐ွိတာေပါ့။ အဲဒါလည္းပဲ ေဒၚလာေဈး နိမ့္တဲ့အထဲမွာ အေၾကာင္းတရား ပါမယ္ေပါ့။”
အဲဒီေတာ့ ေရ႐ွည္ ဒီထက္ ထိုးက်မယ္ ဆိုလို့႐ွိရင္ အေျခခံလူတန္းစားေတြ အတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိေအာင္ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္နိုင္ပါသလဲ။
“အမွန္ကေတာ့ ေဒၚလာေဈးက်တယ္ဆိုရင္ သေဘာတရားအတိုင္း သြားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေဒၚလာေဈးက်တယ္ ျပည္ပကေန တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြရဲ့ ေဈးလည္းပဲ က်ပ္သေဘာနဲ့ က်တယ္ဆိုရင္ ထိခိုက္တာလည္း႐ွိတယ္။ ေကာင္းတာလည္း ႐ွိတယ္ေပါ့ေလ။ အမွန္ကေတာ့ ေဒၚလာက မူလက ႐ွိေနတာဗ်ာ။ ေဒၚလာ အရင္တုန္းက ၃၁၀-၃၇၅ က်ပ္နဲ့ေတာင္ ႐ွိလာခဲ့ေသးတာပဲ။ တျဖည္းျဖည္း တက္လာတယ္။ တက္လိုက္ က်လိုက္ ဆိုတဲ့ဥစၥာကေတာ့ အရမ္းၾကီးေပါ့ေလ စိုးရိမ္ဖို့ မ႐ွိဘူးနဲ့တူပါတယ္။ တဖက္က ေကာင္းတာလည္း ႐ွိတာပဲ မေကာင္းတာလည္း ႐ွိတာပဲ။”
စီးပြားေရးပညာ႐ွင္ေတြ လုပ္ငန္းသမားေတြ ေျပာတာက ဒီ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ ကုန္သြယ္ေရးမႈဝါဒနဲ့ ပတ္သက္လို့ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ေနတာေတာ့ ေတြ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ မူဝါဒေျပာင္းလဲရံုတင္ မရဘူး ေငြေက်းလဲလွယ္ နႈန္းထားကိုပါ ေျပာင္းရမယ္ ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ေပၚထြက္ပါတယ္။ ေငြေၾကးမူဝါဒနဲ့ ပတ္သက္လို့ ဆရာအျမင္က ဘယ္လို ႐ွိပါသလဲ။
“ေငြေၾကးမူဝါဒနဲ့ ပတ္သက္လို့က ေလာေလာဆယ္အားျဖင့္လည္းပဲ နႈန္းသတ္မွတ္ထားတာ ႐ွိတာပဲ။ ၁ ေဒၚလာကို ၆ က်ပ္ေပါ့ေလ။ သို့ေသာ္ အဲဒီ နႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ကေတာ့ တကယ့္အျဖစ္မွန္နဲ့ အင္မတန္မွာ ကြာဟေနေတာ့ ဒီ နႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ကို ဘယ္သူမွလည္း ထည့္ျပီးေတာ့ မတြက္ဘူး။ မတြက္ေတာ့ စီးပြားေရးအေပၚမွာေပါ့ေလ ဘာမွ လာျပီးေတာ့ ရိုက္ခတ္မႈ မ႐ွိဘူးေပါ့ေလ။ အဲဒီေတာ့ အခု ဒီလိုပဲ ေဒၚလာေဈးကို ဥပမာ အစိုးရကေနျပီးေတာ့ ၇၀၀ သတ္မွတ္မယ္ ၇၅၀ သတ္မွတ္မယ္ ဆိုလည္း သတ္မွတ္တာက ဒါ စီးပြားေရးေလာကမွာ အမိန့္နဲ့သြားတဲ့ ပံုစံမ်ိုး။ အမိန့္နဲ့ သြားတာကေတာ့ တကယ္က်ရင္ေတာ့ သူ့ စီးပြားေရးအင္အားစုက သူ့ ဝယ္လိုအား ေရာင္းလိုအားနဲ့ သြားမွာပဲ။ အမိန့္ေပးလို့ ရမွာမဟုတ္ဘူးလို့ ထင္တယ္။ သို့ေသာ္လည္းပဲ အခုက်ေတာ့ ေဒၚလာေဈးကို အဲဒီလိုပဲ အစိုးရကေနျပီးေတာ့ တကယ္ျဖစ္ပ်က္တဲ့ နည္းနဲ့ နီးနီးစပ္စပ္ အမိန့္ေပးလိုက္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေဈးက တက္ေနက် တက္တတ္တယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒီေတာ့ အစိုးရက အခုဟာကေတာ့ ၇၀၀၊ ၇၅၀ သတ္မွတ္မယ္ ဆိုရင္ တကယ္ ျဖစ္ေနတဲ့ နႈန္းနဲ့ သိပ္ျပီးေတာ့ မကြာဘူး။ သိပ္မကြာေတာ့ သူကလည္း နည္းနည္း အရာဝင္လာမွာေပါ့။ လူေတြ ထည့္တြက္လာမွာေပါ့။ လူေတြထည့္တြက္လာတဲ့ အခါမ်ိုးက်ရင္ေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ အေတြ့အၾကံုသစ္ ကိစၥရပ္အတြက္ကေတာ့ အစိုးရကေနျပီးေတာ့ အဲဒီလို ေဈးနႈန္း သတ္မွတ္လိုက္တယ္ဆိုရင္ တကယ့္ေဈးက အဲဒါနဲ့ အမ်ားၾကီး ထိုးတက္သြားတာမ်ိုး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ေ႐ြွႊနဲ့ယွဥ္ျပီး နမူနာ ေျပာတာပါ။ ေ႐ြွႊ သူ့ဟာနဲ့သူ ႐ွိေနတယ္။ ၁ သိ္န္းခြဲ ၂ သိန္း စသည္အားျဖင့္ ႐ွိေနတယ္။ အစိုးရကေန ဝင္ျပီးေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေဈး သတ္မွတ္တယ္ဆိုေတာ့ ေ႐ြွႊေဈးက တက္သြားတာမ်ိုးေပါ့။ သို့ေသာ္လည္းပဲ ဘာေျပာေျပာ အစိုးရက သတ္မွတ္တယ္ဆိုတာက လူေတြရဲ့ ဆိုင္ကိုေပါ့။ အဲဒီအေပၚမွာေတာ့ ထင္ဟပ္မႈ ႐ွိပါတယ္။ ေခတ္အေပၚမွာ ထင္ဟပ္မႈ႐ွိျပီးေတာ့ အရင္တုန္းကေတာ့ ႐ွိဘူးလားဆိုေတာ့ အရင္တုန္းကေတာ့ မ႐ွိဖူးဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ သတ္မွတ္တဲ့နႈန္းနဲ့ တကယ့္လက္ေတြ့နႈန္းက မိုးနဲ့ေျမလို ကြာျခားေနေတာ့ဘာမွ အရာမဝင္ဘူး။ ဘယ္သူမွလည္း ထည့္မစဥ္းစားဘူး။ ဘယ္သူမွလည္း ထည့္မတြက္ဘူး။ တကယ္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္တဲ့ ေလာကမွာ ေျပာတာ။ အခုက်ေတာ့ နီးနီးစပ္စပ္ ထည့္ျပီးေတာ့ သတ္မွတ္ခ်က္သည္ တကယ္ျဖစ္ရပ္နဲ့ သိပ္မကြာဘူးဆိုရင္ သူ့ကိုထည့္တြက္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သက္ေရာက္မႈေတာ့ ႐ွိနိုင္ပါတယ္။
ေဒၚလာေငြရဲ့ ထိုးစိုက္က်ဆင္းမႈဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအျပီး အစိုးရလက္ထက္မွာ ျဖစ္တာဆိုေတာ့ ဒီအစိုးရအေပၚမွာ လူထုက ယံုၾကည္သလိုပဲ ျမန္မာေငြေဈး တက္တယ္လို့ ယူဆလို့ရပါသလား။
“ျပုတ္က်တာက ျမန္မာေငြတင္မဟုတ္ဘူး။ ေဒၚလာကိုယ္တိုင္က သူ့နိုင္ငံတကာ မ်က္နွာစာမွာ သူကက်ေနတယ္ဆိုေတာ့ ဒီအစိုးရအေပၚမွာ လူေတြက ယံုၾကည္မႈ႐ွိလို့၊ မ႐ွိလို့ဆိုတာမ်ိုးလည္း ပါခ်င္ပါမယ္။ ပါရင္လည္း အနည္းငယ္ပါပဲ။ ေဒၚလာေဈးကိုက နိုင္ငံတကာ မ်က္နွာစာမွာ က်ေနတာ။”
