အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ပါတီ၀င္ေဟာင္းေတြ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (အန္ဒီအက္ဖ္) ပါတီဟာ ႏို၀င္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႏိုင္ငံတ၀န္း မဲဆႏၵနယ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္အနက္ ၂၅၀ ေက်ာ္မွာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။ အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပါတီဥကၠ႒ ဦးခင္ေမာင္ေဆြကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ခုသီတင္းပတ္ကစလို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေက္ာမရွင္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ စေလွ်ာက္ထားလို႔ ရေနၿပီဆိုေတာ့ အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီ အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မယ့္ ကိုယ္စားေလာင္းေတြ စေလွ်ာက္ေနၿပီလား။
“က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဇူလိုင္ ၃၁ ရက္ေန႔ မတုိင္ခင္မွာ ေလွ်ာက္ၾကဖို႔ေတာ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ထားပါတယ္။”
ခုေလာေလာဆယ္ ပါတီက ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေနရာ ၇၀ ေက်ာ္ ၀င္ၿပိဳင္မယ္လို႔ ေၾကညာထားတာ ေတြ႔ပါတယ္။ ခုေနာက္ဆံုး အၿပီးသတ္ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္း အေရအတြက္ တႏိုင္ငံလံုးမွာ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။
“အဲဒါက တင္ထားတဲ့ဟာေတြကို အတည္ျပဳၿပီး ျပန္ထုတ္ျပန္ေပးထားတဲ့ အဆင့္ပဲရွိပါေသးတယ္။ တခ်ဳိ႕ဟာေတြက ေရာက္မလာေသးဘူး။ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ေနျပည္ေတာ္ကေတာ့ ထုတ္လိုက္တာ၊ ဒါေတာင္ အကုန္မဟုတ္ေသးဘူး။ စုစုေပါင္း က်ေနာ္တို႔ ၂၅၀ ေတာ့ ေက်ာ္သြားမယ္။ ၂၅၀- ၃၀၀ နီးပါးေပါ့။ ၃၀၀ ေတာ့္ မေက်ာ္ဘူး။”
ဦးခင္ေမာင္ေဆြ အပါအ၀င္ ပါတီေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကေရာ ဘယ္သူေတြက ဘယ္ေနရာ ေတြမွာ ၀င္ၿပဳိင္သြားဖို႔ ရွိပါသလဲ။
“က်ေနာ္ မ၀င္ပါဘူး။ အန္အယ္လ္ဒီပါတီက ကူးေျပာင္းလာတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္ပါဘူး။ က်ေနာ္လည္း မ၀င္ပါဘူး။ ၂၀၁၀ ကတည္းက က်ေနာ္ မ၀င္ပါဘူး။”
အဲဒီေတာ့ ပါတီကို ကိုယ္စားျပဳ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မယ့္ ကိုယ္စားေလာင္းေတြဟာ ဘယ္လိုပုဂိၢဳလ္မ်ဳိးေတြျဖစ္မလဲ။ ဘယ္လို စံႏႈန္းအရည္အခ်င္းေတြ ရွိဖို႔လိုအပ္ပါသလဲ။
“ႏိုင္ငံေရးေသြးရွိတဲ့ လူေတြပဲ က်ေနာ္တို႔ ေရြးပါတယ္။ ပညာအဆင့္အတန္းတို႔၊ ပညာရွိတာ၊ မရွိတာထက္စာရင္ ႏို္င္ငံေရးေသြးရွိတာ၊ ႏိုင္ငံနဲ႔ လူမ်ိဳးအေပၚ သစၥာရွိတဲ့လူေတြ၊ တကယ္ပဲ ေကာင္းေစခ်င္တဲ့လူေတြ ဒါေတြကို အဓိကထားေရြးပါတယ္။”
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထပ္ၿပီး၀င္ၿပိဳင္မယ္ေျပာထားတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္း ေကာ့မႉးၿမဳိ႕နယ္မွာေရာ အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီက ဘယ္သူ ၀င္ၿပိဳင္မယ္ဖို႔ လ်ာထားပါသလဲ။
“ေကာ့မႉးမွာ က်ေနာ္တို႔ပါတီ ၀င္မၿပဳိင္ပါဘူး။ ၂၀၁၀ မွာလည္း မၿပိဳင္ဘူး၊ ၂၀၁၂ မွာလည္း မၿပဳိင္ပါဘူး။”
လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီ အဓိက၀င္ၿပဳိင္မယ့္ အမာခံနယ္ေျမေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘယ္ေဒသ ဘယ္ျပည္နယ္၊ တုိင္းေတြ ျဖစ္မလဲ။
“ကယားရယ္၊ ရခိုင္ရယ္၊ ခ်င္းရယ္ အဲဒီျပည္နယ္ေတြမွာ ၀င္မၿပိဳင္ပါဘူး။ က်န္တဲ့ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ ၁၁ ခုမွာပဲ ယွဥ္ၿပိဳင္မွာပါ။”
အရင္ ၂၀၁၀ တုန္းက ပါတီက ၄၀ ေလာက္ပဲရွိတယ္၊ ခု ပါတီက ၉၀ ေက်ာ္ ၁၀၀ ေလာက္ရွိေနၿပီ။ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကလည္း အားေကာင္းလာၿပီဆိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အန္ဒီအက္ဖ္ရဲ႕ အဓိက ၿပိဳင္ဘက္ေတြက ဘယ္ပါတီေတြျဖစ္မလဲ။
“အဓိကၿပိဳင္ဘက္ရယ္လို႔ က်ေနာ္သေဘာမထားဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ျပည္သူဆီက မဲေတာင္းခံမွာ၊ ျပည္သူ႔ဆႏၵကို ေတာင္းခံမွာ၊ ျပည္သူေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ၾကားမွာ ႏိုင္ငံေရး အေပးအယူလုပ္ၿပီးေတာ့ မဲေတာင္းခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူက မႏွစ္သက္ရင္ တျခားပါတီ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဘယ္သူ႔ကို အဓိကထားၿပဳိင္မယ္၊ ဘယ္သူ႔ကို တုိက္ခုိက္မယ္၊ ဘယ္သူ႔ကို အပုပ္ခ်မယ္ဆိုတဲ့ က်ေနာ္တို႔ပါတီ မူ၀ါဒမွာ မပါပါဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာလည္း မပါပါဘူး။ လူပုဂိၢဳလ္ကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပါတီကို ေသာ္လည္းေကာင္း အပုပ္ခ်တုိက္ခိုက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ကိုးစားေလာက္တဲ့ က်ေနာ္တို႔ ပါတီလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္တြင္း လႊတ္ေတာ္ပ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ၊ ျပည္သူကို အက်ဳိးျပဳေနတဲ့ လယ္ယာေျမကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ဟာေတြ အေထာက္အထားေတြျပၿပီး ျပည္သူေတြကို စည္း႐ုံးသိမ္းသြင္းၿပီးေတာ့ မဲေတာင္းခံမွာျဖစ္ပါတယ္။”
ေရြးေကာက္ပြဲမရွင္က ျပ႒ာန္းေပးထားတဲ့ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေတြနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနပံုေတြဟာ လြတ္လပ္သန္႔ရွင္းမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အခင္းအက်င္းျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ပါသလား။ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ဘယ္လို ျပႆ နာေတြ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနပါသလဲ။
“ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကေတာ့ မွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးထားတာပဲ။ ဒါေပမယ္လို႔ တကယ့္ ေျမျပင္မွာက်ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က နည္းဥပေဒေတြ၊ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ ထုတ္ေပမယ္လို႔ ေျမျပင္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကေတာ့ တရားမွ်တမႈဆီ သြားေနတာ မေတြ႔ရဘူး။”
“အာဏာရွိတဲ့ ပုဂိၢဳလ္၊ အခြင့္အေရးရွိတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ေတြက အာဏာနဲ႔ အခြင့္အေရးနဲ႔ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ဖိႏွိပ္ဦးမယ္ဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြ စၿပီးေပၚလာတာ ေတြ႔ရတယ္၊ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းေတြ မွားေနတာ၊ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းေတြ လုပ္မေပးတာ၊ မွတ္ပံုတင္မရွိလို႔ သြားေလွ်ာက္တဲ့အခါ၊ မွတ္ပံုတင္ကိစၥကို ပါတီေတြက ကူညီေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ဒီပါတီမဲရမွာမို႔လို႔ ခင္ဗ်ားတို႔ကို လုပ္မေပးႏုိင္ဘူး ဆိုၿပီး ဖားကန္႔မွာ က်ေနာ္တို႔ပါတီကို ညႇဥ္းတာေတြရွိပါတယ္။ ေနာက္တခါ အေၾကာင္းမဲ့သက္သက္ က်ေနာ္တို႔ကို ရဲကေန လာၿပီးေတာ့ ဟိန္းတာ၊ ေဟာက္တာေတြ ေတြ႔ရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ အလားအလာမေကာင္းဘူးလို႔ ဒီလိုပဲ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အထူးသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အခင္းအက်င္းဟာ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္မွာ လက္ရွိ ႀကံ့ခုိင္ေရးပါတီ လႊမ္းမိုးထားတဲ့ အေနအထားကေန ပံုစံေျပာင္းမယ့္ အလားအလာ ရွိပါသလား။
“ပံုစံကေတာ့ ေျပာင္းမွာပါ၊ ႀကံ့ခုိင္ေရးပါတီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အန္အယ္လ္ဒီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တိုင္းရင္းသားပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ပါတီမွ ႏိုင္ငံတ၀န္းမွာ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း မႏုိင္ႏိုင္ပါဘူး။ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏုိင္ဖို႔ေတာင္မွ ေတာ္ေတာ္ႀကီး ႀကိဳးပမ္းၾကရမယ့္ အပိုင္းမွာရွိပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြနယ္ေျမမွာ တိုင္းရင္းသားေတြပဲ ႏုိင္မွာပါ။ တိုင္းေဒသႀကီးေတြမွာေတာ့ ပါတီေတြ ၿပဳိင္ၾကဆိုင္ၾကရမွာေပါ့ဗ်ာ။ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ အခင္းအက်င္းၾကည့္ရင္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အင္အားႀကီးပါတီတခုတည္းက လႊမ္းမိုးမယ့္ အရိပ္လကၡဏာေတာ့ က်ေနာ္မျမင္ပါဘူး။”
ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အျပည့္အ၀ရဖို႔နဲ႔ သူတို႔ဘ၀ေတြ ခုထက္ ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာဖို႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကေန ဘယ္ေလာက္ထိ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မလဲ။
“၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္က တင္ေျမႇာက္တဲ့ အစိုးရကေတာ့ ၂၀၁၀ က ရွိခဲ့တဲ့ အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ထက္ ပိုသာတဲ့ ဒီမိုကေရစီ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးေတြ ရရွိလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္လို႔ ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ဟာလည္း အတူပူးတြဲၿပီး လုိက္ပါလာၿပီဆိုေတာ့ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အနာဂတ္ကို က်ေနာ္တို႔ တည္ေဆာက္ခြင့္ ရလိမ့္မယ္လို႔ပဲ ၂၀၁၅ အလြန္မွာ ေမွ်ာ္မွန္းလို႔ ရႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”
အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ေႂကြးေၾကာ္သံက ဘာျဖစ္မလဲ။ အႏိုင္ရရင္ ဘာေတြ အဓိက ဦးစားေပးလုပ္သြားမယ္လို႔ မဲဆႏၵရွင္ေတြကို ကတိေပးခ်င္ပါသလဲ။
“က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ျပည္သူေတြ စား၀တ္ေနေရးေျပလည္ဖို႔၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဖိႏွိပ္မႈေတြကေန လြတ္ကင္းမွျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ “ဒီေခတ္ႀကီးကို ေျပာင္းပစ္ဖို႔ ခေမာက္ကို မဲထည့္ၾကစို႔” ဒါက ေရြးေကာက္ပြဲ ေဆာင္ပုဒ္လုပ္ထားပါတယ္။ ပါတီေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ ‘We Are Able ! ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ အန္ဒီအက္ဖ္ ျပည္သူ႔အတြက္စြမ္းႏိုင္တယ္’ အဲဒီနည္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ မဲေတာင္းခံသြားမယ္။”
