ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသျဖစ္စဥ္ေတြမွာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚဆန္႔က်င္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးေတြလံုး၀မရွိဘူးလို႔ ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ေမာေတာေဒသ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
ၾသဂုတ္ ၆ ရက္မနက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စိမ္းလဲ့ကန္သာ ႏုိင္ငံေတာ္ဧည့္ေဂဟာ ေက်ာက္စိမ္းခန္းမွာ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ေဆးေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ျပည္တြင္း/ျပည္ပ သတင္း မီဒီယာေတြကို ေတြ႔ဆံုရွင္းလင္းသြားတာပါ။
၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလက ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသမွာ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကင္းစခန္းေတြ တုိက္ခုိက္ခံရတဲ့ျဖစ္စဥ္ဟာ အရင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ မတူဘဲ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈျဖစ္စဥ္ ျဖစ္တဲ့အျပင္ ျပည္ပနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ကြင္းဆက္ေတြလည္း ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္စဥ္ ပုိမုိ႐ႈပ္ေထြး၊ နက္႐ႈိင္းတယ္လို႔လည္း ဒုသမၼတက သုံးသပ္ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးရဲ႕ အစီရင္ခံစာ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ ေမးျမန္းစံုစမ္းခဲ့ရာမွာ လံုး၀မွန္ကန္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ကေျပာသြားပါတယ္။
“ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာမဟာမင္းႀကီး႐ုံးက သုံးသပ္သည့္ Crime against humanity ျဖစ္ႏုိင္ေျခလုံးဝ မရွိပါေၾကာင္း၊ Ethnic cleansing ဟု ယူဆႏုိင္သည့္ အေနအထားလည္း လုံးဝမေတြ႕ရွိ ပါဟု ေျပာၾကားလိုေၾကာင္း၊ ဒါ့အျပင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ျပင္ပပုဂၢိဳလ္ေတြက ၄င္းေဒသ၌ လူမ်ဳိးတုံးေအာင္ သတ္ျဖတ္ျခင္း (Genocide) ရွိသေယာင္ စြပ္စြဲေျပာဆုိျခင္း၊ မဟုတ္ မမွန္သတင္းျဖန္႔ျခင္းမ်ားကို ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊ ေကာ္မရွင္၏ အခ်ိန္ယူ စုံစမ္း စစ္ေဆးခ်က္မ်ားအရ ထိုျဖစ္ရပ္မ်ဳိးလုံးဝမရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း” ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြက ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
ေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖကလည္း ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ေဒသမွာ လူမ်ိဳးႏြယ္ကိုဆန္႔က်င္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈ (Crime against humanity) ျဖစ္ႏိုင္ေျခနဲ႔ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္သန္႔စင္တယ္ (Ethnic cleansing) လို႔ ယူဆႏိုင္တဲ့ အေနအထားမရွိဘူးလို႔ ေျပာသြားပါတယ္။
ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ အၿငိမ္းစား ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္က ေတာ့ “ လက္ရွိ ျဖစ္ေနတဲ႔ ျပႆနာေတြကို ၿငိမ္သြားရင္ၿပီးေရာဆိုတဲ႔ အေနအထားမ်ိဳး ေျဖရွင္းတာထက္ ျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို နားလည္ၿပီး အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနည္းလမ္းကို ပိုၿပီး အင္တိုက္အားတိုက္ နည္းလမ္းနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သြားတာက ပိုၿပီးေတာ့ သင့္ေတာ္တယ္”လို႔ သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာပါတယ္။
ဒီျဖစ္စဥ္ေတြဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး အေျမာက္အျမားဖမ္းဆီးရမိတာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနႏိုင္တယ္လို႔လည္း အဖြဲ႔ဝင္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ အၿငိမ္းစားရဲခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။
ေမာင္ေတာေဒသ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ံုးက အဖြဲ႔ဝင္ေပါင္း ၁၃ ေယာက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဇန္နဝါရီ ၃၁ ရက္မွာ သမၼတဆီကို တိုက္႐ိုက္ အစီရင္ခံတင္ျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေမာင္ေတာေဒသမွာ ေနာင္အလားတူျဖစ္ရပ္ေတြ ထပ္မျဖစ္ဖို႔ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးက႑ေတြကို ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့အေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ အႀကံျပဳတင္ျပထားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အစီရင္ခံစာမွာ လက္ငင္းေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ကိစၥေတြနဲ႔ ေရရွည္မဟာဗ်ဴဟာခ် ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အႀကံျပဳခ်က္ ၄၈ ခ်က္ကိုလည္း တင္ျပထားၿပီး ေမာင္ေတာေဒသမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြ ၾကည့္႐ႈစံုစမ္းႏိုင္မယ့္ ယႏၱရားတစ္ခုထားသင့္တယ္လို႔လည္း အၾကံျပဳထားပါတယ္။
ဓာတ္ပံု-သမၼတ႐ုံး
