ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအရုံး (ေကအန္ယူ)ရဲ႕ သီတင္းတပတ္အၾကာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အေရးေပၚ ဗဟုိအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းမွာ ဘာေတြ အဓိကထားေဆြးေႏြးခဲ့ၾကလဲဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေကအန္ယူ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္ ပဒုိ ေစာသမိန္ထြန္းကုိ ေနာ္ႏုိရင္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေကအန္ယူရဲ့ အေရးေပၚ ဗဟုိအၿမဲတမ္း ေကာ္မတီအစည္းအေ၀းမွာ အဓိက ဘာေတြ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသလဲ။
“က်ေနာ္တုိ႔ အဓိက အခ်က္ ၃ ခ်က္ပဲေလ။ ၁ အခ်က္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈကုိ အစုိးရနဲ႔ေဆြးေႏြးတဲ့ ေနရာမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ၁၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေကအန္ယူ လမ္းစဥ္လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ကုိက္ညီသလား။ အဲဒါက်ေနာ္တုိ႔ ညိႇႏႈိင္းေတာ့ ကိုိက္ညီတယ္။ ဒါက ဆက္လက္လုပ္မယ္။"
“ေနာက္တခုက ေကာ္သူးေလတပ္မေတာ္ (ေကေအအက္ဖ္) ကိစၥပဲ။ ဒီကိစၥမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါ က်ေနာ္တုိ႔ဒါကုိ မူအရ လက္ခံတယ္။ မူအရ လက္ခံတယ္ဆုိေပမယ့္ အဲဒီ သူတုိ႔ လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ အထဲမွာ တုိင္းဂါးက လက္မွတ္ထုိးထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ တုိင္းဂါးကုိ သူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ထုတ္ပယ္ပစ္ၿပီးဆုိေတာ့ ကန္႔လန္႔ႀကီးျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဒီမူအရ လက္ခံတာကို ၁၆ ႀကိမ္ေျမာက္ ေကအန္ယူ ကြန္ဂရက္က်မွ ေကအန္ယူရဲ့ လမ္းစဥ္ေပၚလစီနဲ႔အညီ ကရင္အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးကိစၥေတြနဲ႔ ညိႇႏႈိင္းၿပီးရင္ ေကေအအက္ဖ္ ကိစၥကုိ သုံးသတ္ၿပီးမွ အခုိင္အမာ သူေဘာတူ ခ်ဳပ္ၾကမယ္။
“ေနာက္တခ်က္က ယူအန္အက္ဖ္စီ ကိစၥ။ ယူအန္အက္ဖ္စီကိစၥမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ေကအန္ယူက ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူလမ္းစဥ္ေတြနဲ႔ မတူတာေလးေတြရွိတယ္။ အဓိက ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဖက္ဒရယ္ တပ္မေတာ္ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ပုံစံေပါ့။ ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ကုိ မူအရေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လက္ခံတယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ဟာက လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ စနစ္ပုံစံနဲ႔ သြားတယ္။ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္း၊ အလယ္ပုိင္းတုိင္း၊ ေတာင္ပုိင္တုိင္း၊ တပ္ေတြက စုဖြဲ႔မႈေတြနဲ႔ သူတုိ႔က ဖြဲ႔စည္းထားတာ။"
“ဒီကေန႔ က်ေနာ္တုိ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈ လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ယူအန္အက္ဖ္စီက လုပ္တဲ့ပုံစံက အစုိးရနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္သလုိျဖစ္သြားတယ္။ တဖက္ကအစုိးရလည္း ဒါကုိ ၾကည့္ၿပီးမွ ဒီကေန႔လာၿပီး အန္စီစီတီေဆြးေႏြးတဲ့ကိစၥေတြက ရုိးသားပါ့မလားဆုိၿပီး သူတုိ႔မွာ သံသယ ရွိလာႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးပုိင္းဆုိင္ရာမွာ ၾကန္႔ၾကာေနတယ္။ ၂၀၁၅ မွာမွ ၿပီးပါ့မလားတုိ႔ ျဖစ္လာတာက ဒီကိစၥလည္း တခုအပါအ၀င္ပါ။ အားလုံးသူ႔ေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တခုအပါအ၀င္ပါ။ ဒီလုိေတြျဖစ္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ယူအန္အက္ဖ္စီကေန ယာယီႏုတ္ထြက္ထားၿပီးမွ ဒါကုိ ယူအန္အက္ဖ္စီနဲ႔ ေကအန္ယူ ကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ျပန္ေဆြးေႏြးမယ္။ ေနာက္ဆုံး ေကအန္ယူက ေက်နပ္ေလာက္တဲ့ အေနအထား ေရာက္လာရင္ ကေနာ္တုိ႔ အဲဒီမွာ ျပန္၀င္မယ္။ ”
ညိႇႏႈိင္းလုိ႔ အဆင္မေျပဘဲ ေကအန္ယူက လုိခ်င္တဲ့အတုိင္း မရဘူးဆုိရင္ေကာ့ ဘာဆက္လုပ္မွာလဲ။
“ဒီလုိရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီကေန႔ ျပန္ညိႇႏႈိင္းတဲ့အခါမွာ ကရင္က လုိခ်င္တဲ့ပုံ ကြက္တိႀကီးေတာ့ ဘယ္ရမလဲဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔ လုိခ်င္တဲ့ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ေတြအထိေတာ့ ရႏုိင္မယ္လုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔က ဒါေတြကုိ စဥ္းစားထားၿပီးသား။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တုိ႔ ယူအန္အက္ဖ္စီမွာ ပါ၀င္တဲ့အဖြဲ႔ေတြဟာ အရင္တုန္းကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ တပ္ေပါင္းစုဖြဲ႔တဲ့ေနရာမွာ အတူတကြပါ၀င္ခဲ့တဲ့လူေတြ။ တပ္ေပါင္းစု ပုံသဏၭာန္ နာမည္ေတြ ေျပာင္းထားေပမယ့္ ဒီလူဟာ ဒီလူပဲ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ညိႇႏႈိင္းရင္း ရႏုိင္တယ္လုိ႔ သေဘာထားတယ္။ ရႏုိင္တဲ့အထိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ စိတ္ရွည္လက္ရွည္နဲ႔သြားမွာပါ။”
အခု ေကအန္ယူအေနနဲ႔ ယူအန္အက္ဖ္စီအဖြဲ႔ကေန ဆက္လက္ၿပီး ယာယီရပ္ဆုိင္းထားတဲ့ အတြက္ အစုိးရနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ဆက္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာေနပမယ့္ တဖက္မွာလည္း လူထုေတြရဲ့ ေ၀ဖန္သံေတြ ၾကားေနရပါတယ္။ ယူအန္အက္ဖ္စီနဲ႔ပဲ ျပန္ေပါင္းေစခ်င္တယ္။ ဆုိေတာ့ လူထုေတြရဲ့ ေထာက္ခံမႈမရွိဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ေရွ႕ဆက္ႏုိင္ပါ့မလား။
“လူထုက အေျခခံကုိလည္း သိပ္မသိဘူးေလ။ က်ေနာ္တုိ႔က အခုနက ေျပာသလုိ ဖက္ဒရယ္ တပ္မေတာ္ကို မူအားျဖင့္ လက္ခံေပမယ့္ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ပုံက အစုိးရနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္သလုိျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ တဖက္ကလည္း ယဥ္ၿပဳိင္လာသလုိျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ကလည္း စုိးရိမ္မႈေတြရွိမွာပဲ။ ရွိလာရင္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ေနွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာေနတဲ့ဟာ အခု ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္ဗ်ာ။ ”
ဒီလုိမ်ဳးိေၾကာင့္ ၾကန္႔ၾကာႏုိင္တယ္ဆုိရင္ အစုိးရက တုိင္းရင္းသားေတြကုိ ထုိးစစ္ဆင္ေနတဲ့ ကိစၥေတြေပၚမွာေကာ ေကအန္ယူအေနနဲ႔ ဘာေျပာခ်င္လဲ။
“ထုိးစစ္ဆင္ေနတဲ့ကိစၥေတြကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဒီကေန႔ လက္နက္ကုိင္တပ္ေပါင္းစုေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့မွ ဒီကိစၥေတြကုိ ေဆြးေႏြးဖုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ အစီစဥ္ရွိတယ္ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ လူေတြကုိလည္း ပစ္သတ္သြားတာရွိပါတယ္ ေညာင္ေလးပင္ဘက္မွာ။ ဒါကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ သူတုိ႔ကုိ ကန္႔ကြက္စာတင္ ထားတယ္ေလ။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဒါကုိ အေက်အလည္ပဲ ေဆြးေႏြးသြားမယ္။
“အစုိးရက ဒီကေန႔ ေျမာက္ပုိင္းမွာ ထိုးစစ္ဆင္ေတြလုပ္တာေတြ မ်ားလြန္းအားႀကီးရင္လည္း က်ေနာ္တုိ႔က သူတုိ႔ကုိ ကန္႔ကြက္စာေတြ အမ်ားႀကီးေပးရေတာ့မွာေပါ့။ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရး ပ်က္ျပားေအာင္ လုပ္တာက လူမ်ဳိးစုေတြမဟုတ္ဘဲနဲ႔ သူတုိ႔ပဲ ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ ကန္႔ကြက္စာမ်ဳိးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အခုက ဒါေတြကုိ ဘာမွ မေျပာေျပာေသးပါဘူး။”
အခုလက္ရွိ အစုိးရနဲ႔လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမွာ ေကအန္ယူအေနနဲ႔ အစုိးရကုိ ဘယ္ေလာက္အတုိင္းအတာအထိ ယုံၾကည္မႈရွိလဲ။
“ဒီလုိရွိတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပႆ နာေတြက တက္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ အစုိးရကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ကုိ ယုံၾကည္မႈရွိတာမဟုတ္ဘူး။ မရွိေပမယ့္ တျပည္လုံးျပႆ နာနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ျပည္သူေတြရဲ့ မ်က္ႏွာကုိ ၾကည့္ၿပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္မွျဖစ္မယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္မွ တုိင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြ လုပ္ႏုိင္မယ္။ ဒီအျခခံကုိ ၾကည့္ၿပီးမွ သူကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ကုိ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးေခၚတာကုိ။ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း ဒီတုိင္းဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုေတြရဲ့ ဘ၀က ျမင့္မားလာမွာ မဟုတ္ဘူးဆုိေတာ့ ျပည္သူ႔အက်ဳိးစီးပြားကုိၾကည့္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးပြဲလုပ္တာကိုး။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ဘက္ကလည္း စုိးရိမ္မႈရွိတယ္။ ကိုယ့္ဘက္ကလည္း စုိးရိမ္မႈေတြ ရွိတယ္။ ဆုိေတာ့ ဒီစုိးရိမ္မႈကုိ ေရွာင္ရွားႏုိင္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔က ေဆြးေႏြးတာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ စားပြဲခံုေပၚမွာပဲ လုပ္မွပါ ဒီကိစၥက။”
ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ေကအန္ယူအေနနဲ႔ သီးသန္႔ အစုိးရနဲ႔ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထုိးမယ္ဆုိတဲ့အသံေတြ ထြက္ေနတယ္။ အဲဒါဟုတ္လား။
“အဲဒါေတြက ေဘးဗန္းစကားေတြပါ။ က်ေနာ္ ဗမာ စကားပုံေလး တခုကုိ ေျပာခ်င္တယ္ဗ်။ ၾကက္တူေရြးက ေတာ္ေတာ္ မယ္ေဘာ္က ကဲေနေတာ့ ေဘးကလူေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိးထင္ေနၾကတာေပါ့။ မီဒီယာေတြက ဒီေခတ္က သိပ္မ်ားတယ္ေလ။ တခ်ဳိ႔မီဒီယာေတြက တကယ့္ သမာသမတ္က်ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕မီဒီယာက ကေလးေတြဗ်ာ။ ဟုိတုိ႔ဒီတုိ႔ဆုိေတာ့ အကုန္လုံး ႐ႈတ္ကုန္တာေပါ့။ စိတ္ခ်ပါ က်ေနာ္တုိ႔ မလုပ္ပါဘူး။ ”
