ဧရာ၀တီတိုင္းထဲမွာ သူေဌးဦးေတဇပိုင္ ဧရာေရႊ၀ါကုမၸဏီက ျပန္ေပးထားတဲ့ လယ္ဧကေတြထဲက ဧက ၄ ေထာင္ေက်ာ္ဟာ တဆက္တစပ္တည္း ၅ ႏွစ္ လယ္လုပ္သူေတြကို ျပန္ေပးရမယ္ဆိုတဲ့ အမိန္႔ညႊန္ၾကားခ်က္ေၾကာင့္ မူလပိုင္ရွင္ေတြ ျပန္မရၾကေသးဘဲ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

ကုမၸဏီက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္း က ျပန္လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ေပမယ့္ မူလပိုင္ရွင္ေတြ ခုခ်ိန္ထိ ျပန္မရၾကေသးတာေတြ ရွိေနေသးတာပါ။

ဧရာ၀တီတိုင္း အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ တိုင္းေတာင္သူလယ္ သမားေရးရာ ေကာ္မတီ၀င္ ဦးစည္သူေအာင္က “၁၉၉၈ -၉၉ ေလာက္ကတည္းက သိမ္းခံထားရတာ။ အဲဒီမွာ ကုမၸဏီကေနၿပီးေတာ့ သီးစားခ်ထားတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြ အဲအခိ်န္က၀င္စုိက္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ မူလပိုင္ရွင္ေတြလက္ထဲကို  တကယ္တမ္း ၅ ႏွစ္ဆက္တိုက္ဆိုတဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္လည္း ရေရာ မူလပိုင္ရွင္ေတြ လက္ထဲမေရာက္ဘဲနဲ႔ လက္ရွိကုမၸဏီက ခ်ထားတဲ့ လူေတြလက္ထဲကို ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပုိင္ေတြကလည္း ျပန္ၿပီး တဖက္ေစာင္းနင္း ျပန္ေပးတယ္။ ဆယ္ေခ်ာင္း၊ ေညာင္ေခ်ာင္း၊ အဲဒီမွာ ဧက ၄ ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ မူလကတည္းက ေနၿပီးေတာ့ သီးစား သိမ္းထားတဲ့ဟာေတြဟာ ခုထက္ထိကို တကယ္ကို ျပန္မရႏိုင္ေသးတဲ့ အေျခအေနပဲ” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

ဧရာ၀တီတိုင္းထဲ ေတာင္သူပညာေပးလုပ္ငန္း လုပ္ေနတဲ့ Green Peasant Institute သင္တန္းအဖြဲ႔ဥကၠ႒ ဦးတင္ကိုလင္းကလည္း အရင္ကအသံုးျပဳခဲ့တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ကို ေျမယာအျငင္းပြားမႈျပႆ   နာမွာ ဆက္သံုးေနလို႔ မူလပိုင္ရွင္ေတြ ေျမျပန္မရတာလို႔ ေျပာပါတယ္။

“၅ ႏွစ္ပုိင္ဆုိင္တဲ့သူကုိပဲ ေပးရမယ္ဆုိေတာ့ လယ္ယာေျမအေၾကာင္းကုိ အေသးစိတ္ျပန္ေျပာရရင္ ေအာက္ေျခမွာ နဂုိတုန္းက သီးျခားခ်ထားတဲ့ စနစ္ေၾကာင့္ အဲဒီစနစ္ကုိ ရည္ညႊန္းေျပာေသာ္လည္း တဖက္မွာ အကုန္သက္ေရာက္သြားေတာ့ ဟုိဘက္ကုိ ရည္ညႊန္းၿပီး ထုတ္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ထင္ထားတဲ့ဟာက အကုန္လုံးကုိ သက္ေရာက္သြားေတာ့ ျပႆ     နာ ရွိတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္က သီးစားတာ၀န္မေက်လုိ႔ သိမ္းသြားတယ္ဆုိပါေတာ့ လက္ရွိ  ၅ ႏွစ္တာ၀န္ေက်တဲ့သူကို ခ်ေပးတဲ့ ပုံစံမ်ဳိးရတယ္။ ဒီဘက္မွာက ဘာကုိ ျပန္လုပ္လဲဆုိေတာ့ အဲဒါကုိ မသုံးေတာ့ဘဲ သိမ္းဆည္းခံလယ္သမားေတြကုိ ေရာသုံးလုိက္လုိ႔ ျပႆ     နာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။”

ဧရာ၀တီတိုင္းအစိုးရအဖြဲ႔ေျပာခြင့္ရ ဘ႑ာအခြန္၀န္ႀကီး ဦး၀င္းကိုကိုကေတာ့ မူလပိုင္ရွင္ေတြအေနနဲ႔ လယ္ယာေျမျပန္ရဖို႔အတြက္ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရနဲ႔ ဆက္သြယ္ၾကပါလို႔ ေျပာပါတယ္။

“တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔က ထုတ္ထားတဲ့ ဒီ ၅ ႏွစ္ တဆက္တစပ္တည္း လူကို ေပးတယ္ဆုိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာကို က်ေနာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စု လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ဟိုးအရင္ကတည္းက က်င့္သံုးတဲ့ အမိန္႔ညႊန္ၾကားခ်က္ပါဗ်။ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရက ထုတ္ထားတာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါ နံပါတ္ (၁) အခ်က္ေပါ့ေနာ္၊ နံပါတ္ (၂) အခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဒီက ဧရာေရႊ၀ါကေန ျပန္ေပးတယ္၊ မရဘူး ဘာညာဆိုတာေတြက က်ေနာ္တို႔ တရား၀င္ စာတင္ၿပီးေတာ့ ျပန္ေပးတဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ဟာေတြက ျပန္မေပးတဲ့ဟာေတြရွိတယ္။ တိတိက်က်လာၿပီးေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႔မွာ လာေရာက္ စံုစမ္းၿပီးလုပ္ရင္ အကုန္ေျပလည္ႏိုင္ပါတယ္။”

ဧရာ၀တီတိုင္းထဲရွိ ကန္ႀကီးေထာင့္၊ က်ံဳေပ်ာ္နဲ႔ ေက်ာင္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲမွာ  ဧရာေရႊ၀ါကုမၸဏီက သိမ္းထားတဲ့ လယ္ဧက ၄ ေသာင္းကို ကုမၸဏီက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပန္ေပးခဲ့ၿပီး အခု ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာတဲ့ထိ လယ္ဧက ၄ ေထာင္ကို မူလပိုင္ရွင္ေတြ ျပန္မရၾကေသးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဧရာ၀တီတိုင္းထဲ လယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားတာေၾကာင့္ အမႈအခင္းျဖစ္ၿပီး အက်ဥ္းက်ေနတဲ့ ေတာင္သူ ၂၀၀ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။

ဧရာေရႊ၀ါကုမၸဏီဟာ လယ္ေျမဧက ၄ ေသာင္းကို ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ကတည္းက သိမ္းယူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။