၂၀၁၄ ခုႏွစ္ဟာ ျမန္မာျပည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ ႏွစ္တႏွစ္ ျဖစ္တယ္လို႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံျခားေရးနဲ႔ ဓနသဟာယ႐ံုးရဲ႕ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္စရာေတြကို တိုးတက္မႈရွိေအာင္လုပ္ဖို႔ အသက္တမွ် အေရးႀကီးတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

[caption id="attachment_37786" align="alignright" width="300"] ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူမ်ဳိးေရးပ႗ိပကၡ ျဖစ္ပြား ေနစဥ္[/caption]၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ ထပ္က်င္းပဖို႔ရွိတာ၊ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ရွိတာ၊ ျမန္မာ အာဆီယံဥကၠ႒ ျဖစ္လာတာနဲ႔ တႏိုင္ငံလံုး သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူတာတို႔ဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ရဲ႕ အဓိက ျဖစ္စဥ္ေတြလို႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခအေနဟာ အထိမခံျဖစ္ေနၿပီး ႏွစ္ဘက္အုပ္စုၾကား အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနေသးတယ္လို႔ သံုးသပ္ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး အမုန္းတရားမ်ားကို လႈံ႔ေဆာ္ေနတာေတြကို ပိုမို အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အစီရင္ခံစာက တိုက္တြန္း ေဖာ္ျပပါတယ္။

တျခား စိုးရိမ္စရာကိစၥတခုအျဖစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစုေ၀းခြင့္နဲ႔ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၈ ဟာ ႏိုင္ငံတကာစံနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးလို႔လည္း အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အကုန္မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြအားလံုး လႊတ္ေပးဖို႔ ကတိျပဳ လႊတ္ေပးခဲ့ေပမယ့္ အက်သ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၃၀ ေလာက္ က်န္ေနေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၾကက္ေျခနီေကာ္မတီကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲ သြားေရာက္ခြင့္ ေပးခဲ့ေပမယ့္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈ ရွိေနတုန္းလို႔ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ေပၚထြက္ေနဆဲပဲလို႔ ၿဗိတိန္လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

စာမ်က္ႏွာ ၉ မ်က္ႏွာပါရွိတဲ့ ၿဗိတိန္ရဲ႕ ျမန္မာျပည္ လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာမွာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္နဲ႔ စုေ၀းခြင့္၊ တရားမွ်တမႈရွိေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ ပဋိပကၡနဲ႔ အရပ္သားမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခြင့္၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အခြင့္အေရး၊ လူနည္းစု အခြင့္အေရး၊ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရး စသျဖင့္ အခန္းက႑ ၇ ခု ခြဲျခား ေဖာ္ျပထားၿပီး ဒီ အစီရင္ခံစာကို ဧၿပီလ ဒုတိယပတ္အတြင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။