ျမန္မာနုိင္ငံဟာ တ႐ုတ္၊ အီဂ်စ္၊ အီရန္၊ အီရတ္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၊ ေျမာက္ကိုးရီးယားတို့နဲ့ အတူ ဘာသာေရး လြတ္လပ္မႈ အထူးစုိးရိမ္ရတဲ့ ၁၅ နုိင္ငံမွာ ပါ၀င္ေနတယ္လို့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နိုင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ေကာ္မ႐ွင္ (USCIRF) ရဲ့ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
၂၀၁၂ ဇန္န၀ါရီ ၃၁ ရက္ကေန ၂၀၁၃ ဇန္န၀ါရီ ၃၁ ရက္အထိ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ျပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ စာမ်က္နွာ ၃၇၁ မ်က္နွာ႐ွိတဲ့ USCIRF ရဲ့အစီရင္ခံစာမွာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္မႈအတြက္ အထူးစုိးရိမ္ရတဲ့ နုိင္ငံေတြစာရင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံကို ထည့္သြင္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာက လက္႐ွိလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေရးပါတဲ့ နုိင္ငံေရးျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြက ဘာသာေရးနဲ့ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈေတြကို သိသိသာသာတိုးတက္လာတာ မ႐ွိဘူးလို့ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္က စစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ အရပ္သား ခရစ္ယာန္ေတြနဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္က ဘာသာေရး အဓိက႐ုဏ္းေတြမွာ မြတ္စလင္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဆိုး၀ါးတဲ့ မေတာ္မတရားမႈေတြ ႐ွိေနတယ္လို့ ပါ႐ွိပါတယ္။
အစီရင္ခံစာနဲ့ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ျမန္မာသာသနာေရး၀န္ၾကီးဌာနကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမယ့္ ဆက္သြယ္မရ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အစိုးရကို ဆန့္က်င္တယ္လို့ သံသယ႐ွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြကို ဖမ္းဆီးတာ၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္ကေန ဖယ္႐ွားတာေတြအျပင္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆနၵျပတဲ့အတြက္ သံဃာေတာ္ ၈ ပါးကိုလည္း ဖမ္းဆီးထားတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
ေ႐ြွႊည၀ါဆရာေတာ္ ဦးပညာသီဟကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ခြင့္ ေပးထားေပမယ့္ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္မ႐ွိတဲ့အေၾကာင္း အခုလို ေျပာပါတယ္။
“လြတ္လပ္စြာကုိးကြယ္ခြင့္ေတာ့ ေပးထားတယ္၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈမ႐ွိဘူးဆိုတာ နွိပ္ကြပ္မႈေတြ၊ အေရးယူမႈေတြကေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္႐ွိေနဆဲပဲေလ။ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ခြင့္႐ွိတယ္လို့လည္း အစုိးရကထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ထုတ္ျပန္ထားျပီးေတာ့ တကယ့္ တကယ့္က်ေတာ့ ဘာသာေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတြကုိ အေရးယူနွိပ္ကြပ္မႈေတြက အျမဲ႐ွိေနတယ္ေလ။ တရားပြဲေတြ ေဟာၾကားခြင့္မျပုတာေတြ ခုထိ ႐ွိေနေသးတယ္ေလ။”
ဒီအစီရင္ခံစာပါ ကခ်င္ျပည္နယ္က အစိုးရရဲ့ စစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ အရပ္သား ခရစ္ယာန္ေတြကို ပစ္မွတ္ထား မေတာ္မတရားမႈေတြ ႐ွိေနတာနဲ့ ပတ္သက္လို့ ကခ်င္ျပည္နယ္က ခရစ္ယာန္ သင္းအုပ္ဆရာေတာ္က အခုလို ေျပာဆိုပါတယ္။
“နုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲျဖစ္လာတယ္လုိ့ေတာ့ ၾကားေတာ့ၾကားေနရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈက စစ္ျဖစ္တဲ့ေဒသေတြမွာ သိပ္လြတ္လပ္ခြင့္မ႐ွိတဲ့ပံုေပါက္ေနတယ္။ တုိက္ပြဲျဖစ္ရင္ ဘာကုိမွ သူတို့ဂ႐ုမစုိက္ေတာ့ဘူး။ ဘုရားေက်ာင္းကို အခ်ဳပ္ခန္းလိုပဲ လူေတြေမာင္းထည့္ျပီး စစ္ေဆးေမးျမန္းတာလုပ္တာေတြ ႐ွိတယ္။”
အစီရင္ခံစာကို မဖတ္ရေသးတဲ့အတြက္ တစုံတရာ မွတ္ခ်က္ေပးမေျပာလိုေပမယ့္ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ျမန္မာနုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ခြင့္ထက္ အသက္႐ွင္သန္ေရးကို ဦးစားေပးေနရတယ္လို့ အစၥလာမ္သာသနာေရးရာေကာင္စီဌာနခ်ဳပ္ တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉး ဦး၀ဏၰေ႐ြွႊက ေျပာပါတယ္။
“လြတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ခြင့္ဆုိတာကေတာ့ အမ်ဳိးမ်ဳိးျမင္ၾကမွာေပါ့။ အခုက လြတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ခြင့္အထိ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ့ အသက္႐ွင္ခြင့္နဲ့ ရပ္တည္ခြင့္ကုိ ၾကိုးစားေနတဲ့ အခ်ိန္ပါ။ ”
ဘာသာေရးနဲ့ နုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လြွႊတ္ေပးတာ၊ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြနဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတာ၊ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ေတြအတြက္ နုိင္ငံသား ျပဿနာေတြကို ေျဖ႐ွင္းတာ၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈနဲ့ တျခား လူ့အခြင့္အေရး ခ်ိုးေဖာက္မႈေတြကို ကန့္သတ္ထားတဲ့ ဥပေဒျပုျပင္ေျပာင္းလဲတာေတြ၊ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္မွ်တစြာ က်င္းပေပးတာ အပါအ၀င္ သိသာတဲ့ေျပာင္းလဲမႈေတြကို မလုပ္ေဆာင္ဘူးဆိုရင္ အေမရိကန္အစိုးရက လက္႐ွိ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့မႈေတြကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းျပီးေတာ့ အရင္က ႐ုပ္သိမ္းေပးတဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့တာေတြကို ျပန္လည္ ခ်မွတ္သင့္တယ္လို့လည္း အစီရင္ခံစာက အၾကံေပးထားပါတယ္။
နိုင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ေကာ္မ႐ွင္ (USCIRF)ဟာ လြတ္လပ္တဲ့ နိုင္ငံေရး ပါတီ ၂ ခုလုံးက ပါ၀င္တဲ့ အေမရိကန္ ဖက္ဒရယ္ အစိုးရ ေကာ္မ႐ွင္ျဖစ္ျပီး ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ခ်ိုးေဖာက္မႈ စတဲ့အခ်က္ေတြကို ေလ့လာသုံးသပ္ကာ သမၼတ၊ နုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးနဲ့ ကြန္ဂရက္ကို မူ၀ါဒဆိုင္ရာ ေထာက္ခံခ်က္ေတြ ေပးရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
