လက္႐ွိ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ေရထြက္ပစၥည္းထုတ္လုပ္မႈ အလြန္အမင္းက်ဆင္းေနျပီး ဒီယိမ္းယိုင္က်ဆင္းမႈ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ၊ ဘယ္လိုက်ားကန္မလဲ ဆိုတာေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ ျမန္မာနိုင္ငံ ငါးလုပ္ငန္း႐ွင္မ်ားအသင္း အတြင္းေရးမႉး ဦး၀င္းၾကိုင္ကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ငါးစာကုန္ၾကမ္း႐ွားပါးလုိ့ ငါးထုတ္လုပ္မႈက ၃၀ ရာခုိင္နႈန္းေလာက္ပဲ လုပ္နုိင္တယ္လုိ့ ၾကားရလုိ့။
“၃၀ ရာခုိင္နႈန္းက်ေတာ့လည္း အရမ္းၾကီးေလ်ာ့သြားတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတာေပါ့။ အဓိက ၂၀၁၀ ခုနွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖုိ့ ရက္သတ္မွတ္လုိက္တဲ့ အခ်ိန္ကစျပီး တုိက္ဆုိင္စြာ ျမန္မာက်ပ္ေငြနဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ လဲလွယ္နႈန္းဟာ စျပီးက်ဆင္းျပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ထုိင္းမႈိင္းလာရင္း ၂၀၁၁ ခုနွစ္ အစုိးရအဖြဲ့ အေျပာင္းအလဲ ကာလနဲ့ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ အေျပာင္းအလဲကာလမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ့ ျမန္မာေငြ လဲလွယ္တဲ့နႈန္းဟာ အနိမ့္ဆံုးအထိေတာင္ က်သြားျပီးေတာ့ ေနာက္ဆံုး ေငြလဲနႈန္းတခုမွာ ခလုပ္ထားလုိက္ျပီးေတာ့ တရား၀င္ေငြလဲခြင့္ေတြျပုတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဈးကြက္ထဲမွာေပါက္ေနတဲ့ ေငြေဈးကလည္း အနိမ့္ဘက္မွာပဲတည္ေနတဲ့ သေဘာျဖစ္ေနေတာ့ အဲေငြလဲနႈန္းေၾကာင္း ငါးေဈးေတြက်တယ္။ ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္နဲ့ ငါးေမြးျပီး ထုတ္လုပ္ရတဲ့ စရိတ္နဲ့က ကြာဟျပီး ၂ နွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြဟာ အ႐ွံူးေတြနဲ့ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတယ္။ အဲဒီကာလထဲမွာ ထုတ္လုပ္မႈစရိတ္နဲ့ ရတဲ့ငါးေဈးနဲ့ အက်ိုးအျမတ္မ႐ွိတာနဲ့ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတယ္။ အဲကာလမွာ ဆန္စပါးအထြက္ကလည္းေလ်ာ့တယ္။ ေျမပဲဆန္၊ နွမ္းတုိ့ကလည္း အထြက္ဆုတ္တယ္။ ျပည္ပကုိလည္း အလံုးလိုက္အဆန္လုိက္ေတြ တင္ပို့ခြင့္ျပုလိုက္တဲ့အခါ အစာကုန္ၾကမ္းေတြက ႐ွားပါးတာ၊ ေဈးၾကီးတာနဲ့ မလံုေလာက္တာေတြျဖစ္တဲ့အခါမွာ ေဈးတက္တယ္၊ ပစၥည္းေတြလည္း ႐ွားသြားတယ္။ အဲေတာ့ လံုး၀မေလာက္ေတာ့ ေနာက္ဆံုး ပဲပုပ္စပ္လိုဟာမ်ိုးကုိ အိနိၵယလုိ ျပည္ပနုိင္ငံကေနျပီးေတာ့မွ ငါးစာပံုစံမ်ိုး ျပန္သြင္းတာေတြလုပ္ခဲ့ရတယ္။ အဓိက ျခံုေျပာရရင္ ငါးေမြးျမူေရးလုပ္ငန္းဟာ ေငြလဲနႈန္းအေျပာင္းအလဲ ျပဿနာအေပၚ အေၾကာင္းတည္ျပီး နွစ္႐ွည္အ႐ႈံးေပၚလာတယ္။ အရင္းေတြျပုတ္သြားတယ္၊ နည္းသြားတယ္။ အဲတုန္းကေမြးတဲ့ ကန္ဧကနဲ့ ငါးကုိေမြးေနတဲ့ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြဟာ ငါးေမြးေတာင္သူေတြေပါ့ဗ်ာ၊ ငါးကုိ အေကာင္ေရေလွ်ာ့ေမြးတယ္၊ ကုန္ထုတ္တာလည္း ေလွ်ာ့ထုတ္၊ အစာလည္းေလွ်ာ့ေကၽြးေတာ့ ငါးကုန္ထြက္ကေလ်ာ့သြားျပီး ငါးထုတ္လုပ္မႈက်သြားတဲ့သေဘာ။
"ဒီျပဿနာက စီးပြားေရးအရ တြက္ေျခမကုိက္လို့ျဖစ္တဲ့ျပဿနာလည္း ျဖစ္ တယ္။ ေဈးကြက္ရဲ့လိုအပ္ခ်က္က်ေတာ့ ေလ်ာ့သြားတာမဟုတ္ဘူး။ ျပည္တြင္းမွာလည္း ပင္လယ္ဖမ္းတာတုိ့၊ အင္းအုိင္လုပ္ငန္းဖမ္းတာတုိ့ကလည္း အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ေလ်ာ့သြားေတာ့ တိုးလာတဲ့ လူဦးေရနဲ့ ငါးစားဖုိ့ မလံုေလာက္ရင္ ေမြးျမူေရးကိုပဲ အားကုိးရတာဆုိေတာ့ ေမြးျမူေရး ျပည္တြင္းေဈးကြက္က အလိုလုိ႐ွိျပီးသားျဖစ္တယ္။ ေနာက္ ျပည္ပနုိင္ငံေတြကိုလည္း ေမြးျမူေရးငါး တင္ပုိ့ေဈးကြက္က ၁ နွစ္ကုိ တန္ ၁ သိန္းနီးပါး ၀န္းက်င္ေလာက္နဲ့ ေဒၚလာနဲ့ဆို သန္း ၁၁၅-၁၂၀ နည္းပါးေလာက္ရထားတယ္။ ဒါလည္း ပံုမွန္အေျခအေနပဲ။ ျပည္တြင္းျပည္ပ ေဈးကြက္က ပံုမွန္ပဲ။ ေဈးကြက္ကပံုမွန္ျဖစ္ေနတယ္။ ေမြးျမူေရးငါးကုိ စားေနေပမယ့္ ေမြးျမူေရးငါးေမြးသူေတြက စီးပြားေရးအရ႐ွံူးလို့၊ အဆင္မေျပလို့ ေလွ်ာ့ေမြး၊ ေလွ်ာ့ထုတ္၊ အစားလည္းေလွ်ာ့ေကၽြး၊ တခ်ို့လည္း အလုပ္ေတြရပ္နားထားတယ္။ တခ်ို့ အေၾကြးတင္ေတာ့ ကန္ေတြကုိ အေၾကြးဆပ္၊ အပ္နဲ့ အေၾကြးသိမ္းတာတုိ့ ျဖစ္လာေတာ့ အဲကာလေတြဟာ ငါးေမြးျမူေရးထုတ္လုပ္မႈမွာေတာ့ အေတာ္အတန္ထိခုိက္ခဲ့တဲ့ နွစ္လို့ ေျပာလုိ့ရတယ္။ မနွစ္ကလည္း ထုတ္လုပ္မႈ႐ွိတယ္။ ၂၀၁၃ ခုနွစ္မွာလည္း ထုတ္လုပ္မႈေတြ ႐ွိလုိက္ျပီးေတာ့ ေဈးကြက္ထဲ ငါး႐ွားတယ္၊ ေဈးၾကီးတယ္ျဖစ္ေနတာဟာ ျပဿနာအရင္းခံက ကာလ႐ွည္႐ွံူးခဲ့လုိ့ ထုတ္လုပ္မႈက်သြားတာ။ အခုအခ်ိန္က ငါး႐ွားျပီးေဈးေကာင္းေတာ့ ထိုက္သင့္သေလာက္႐ွိတဲ့ အခ်ိန္ကာလေပါ့။ အခုအခ်ိန္ကေတာ့ ႐ႈံးတယ္ဆုိတဲ့ ကာလေလးလြန္ေျမာက္ျပီး ငါးလက္၀ယ္႐ွိလို့၊ အရင္းလည္း႐ွိလို့ ထုတ္နုိင္ရင္ အက်ိုးအျမတ္ေလး ထုိက္သင့္သေလာက္ရလာတဲ့ ကာလျဖစ္တယ္။ သို့ေသာ္ လူအမ်ားလက္ထဲေတာ့ အရင္းအနွီးေတာ္ေတာ္ ေလ်ာ့သြား၊ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈေလ်ာ့သြားတယ္။
“အခု ထုတ္လုပ္မႈမွာ ငါးေဈးေကာင္းလာလုိ့ အက်ဳိးအျမတ္႐ွိလုိ့ ထုတ္ခ်င္ရင္ေတာင္မွ အလြယ္တကူေတာ့ ထုတ္လုိ့ မရနုိင္ဘူး။ အရင္းေတြ ျပန္အစားထုိး ျဖည့္ရမယ္။ အဲဒီအရင္းေတြ အစားထုိးဖုိ့အတြက္ လိုအပ္တဲ့ဟာ မွန္မွန္ကန္ကန္ ျဖည့္ဆည္းနုိင္ရင္ေတာ့ ငါးထုတ္လုပ္မႈက မူလအေျခအေနကုိ ျပန္တက္လာနုိင္တာေပါ့။ အဓိက အရင္းနွီးေလ်ာ့သြားတဲ့ ျပဿနာ ျဖစ္ပါတယ္။”
ယိမ္းယုိင္ေနတဲ့ ငါးလုပ္ငန္းကုိ ျပန္လည္ေထာင္မတ္လာေအာင္ အစုိးရဆီက ေထာက္ပံ့မႈ၊ ဒါမွမဟုတ္ အကူညီ၊ အၾကံဥာဏ္ စသျဖင့္ ဘာေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနလဲ။
“နုိင္ငံေတာ္သမၼတၾကီးကုိ ဒီလုပ္ငန္းေတြမွာ ငါးေမြးတဲ့သူေတြက အေၾကြးေတြတင္တယ္။ အ႐ႈံးေတြ ျဖစ္သြားတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ က်သြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအရင္းနွီးေတြကုိ ျပန္ျဖည့္တင္းျပီးမွ အကူညီေတြ ေပးပါ၊ အဲဒါ တခ်က္ေတာင္းတယ္။ ဒုတိယအခ်က္က က်ေနာ္တုိ့ရဲ့ ထုတ္လုပ္မႈကသာ အခက္ခဲ ေတြ့ေနတာေပါ့။ နုိင္ငံရဲ့ နုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး စနစ္ကုိ ေျပာင္းလုိက္တဲ့အတြက္ အရင္တုန္းက စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ့မႈ (ဆန္႐ွင္) နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ခ်ထားခဲ့တဲ့ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ၊ ကေနဒါတုိ့ဆုိတဲ့ ေဈးကြက္ၾကီးေတြ ကုိင္တဲ့ နုိင္ငံေတြက က်ေနာ္တုိ့ကုိ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ့မႈေတြကုိ ျဖည္ေပးလုိက္တယ္။ က်ေနာ္တုိ့က စီးပြားေရးအရ ဆက္ဆံခြင့္ အခြင့္အလမ္းေကာင္းေတြ ရလာတယ္။ အရင္တုန္းက က်ေနာ္တုိ့ရဲ့ ေမြးျမူထုတ္လုပ္မႈက ဆန္႐ွင္ေၾကာင့္ သူတုိ့ကုိ ေျဖညွိျပီးေတာ့ ထုတ္ခဲ့၊ ေမြးခဲ့တာေတာ့ မ႐ွိဘူး။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒီအခြင့္အေရးကုိ ရတာကေတာ့ ႐ႈံးေနတဲ့ ေမြးျမူေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ အရင္းနွီးနဲ့ နည္းပညာပုိင္းမွာ ထည့္ျပီးေတာ့ ျပန္ျပီးမတ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ေနာက္တပုိင္းက ဒါနဲ့ တြဲျပီး တဆက္တည္းမွာ ပြင့္လာတဲ့ ေဈးကြက္နဲ့ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္မယ့္ က်ေနာ္တုိ့ရဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြကုိ စနစ္တက် ေလ့လာျပီးေတာ့ ေမြးျမူထုတ္လုပ္ျပီးေတာ့ အဲဒီေဈးကြက္ေတြကုိ တင္ပုိ့နုိင္ခဲ့ရင္လည္း အရင္တုန္းက မရဖူးတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ရမယ္။ အဲဒါ က်ေနာ္တုိ့ ငါးလုပ္ငန္းအဖြဲ့ခ်ဳပ္က ဒီနွစ္ခုကုိ လုပ္ေနတယ္။ တခုက ေလ်ာ့သြားတဲ့ အရင္းနွီးကုိ ျပန္ျဖည့္ေပးဖုိ့။ ေနာက္ နည္းပညာအျမင့္ပုိင္းနဲ့ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈအပုိင္းကုိ ျဖည့္ျပီးတဲ့အခါမွာ မ်ဳိးသစ္ေတြ ထုတ္ဖုိ့၊ မ်ဳိးသစ္ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ဥေရာပ၊ အေမရိက၊ ကေနဒါတုိ့ ေဈးကြက္က လုိအပ္တဲ့ က်ေနာ္တုိ့ ရာသီဥတုနဲ့လည္း ကုိက္ညီတဲ့ ကုန္ပစၥည္မ်ဳိးေတြကုိ ေမြးျမူထုတ္လုပ္ျပီးေတာ့ အဲဒီေဈးကြက္ေတြကုိ ရည္စူးျပီး တင္ပို့ရင္ က်ေနာ္တုိ့နုိင္ငံဟာ အခြင့္အလမ္းေကာင္းေတြကုိ အရင္တုန္းက ႐ႈံးခဲ့လုိ့ ဒါကုိ နာလန္ထူေအာင္၊ ျပန္ျပီးတက္လာေအာင္ အရင္းနွီးျဖည့္ေပးတာတုိ့၊ နည္းပညာျဖည့္တာတုိ့တပုိင္းနဲ့ အသစ္ပြင့္လာမယ့္ေဈးကြက္ေတြကုိ ရည္စူးျပီးလုပ္တာ အပုိင္းတပုိင္း၊ အဲဒီနွစ္ပုိင္းကုိ တြဲျပီးေတာ့ ျပန္လုပ္နုိင္ရင္ နုိင္ငံအတြက္ အင္မတန္မွ အားကုိးရတဲ့ လုပ္ငန္းၾကီးတခု ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းေရာ၊ ၀င္ေငြေရာ။ ေနာက္ အခ်ိန္တုိတြင္းမွာလည္း ျပုျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ့ လြယ္တဲ့လုပ္ငန္းေပါ့။ နည္းဗ်ဴဟာ၊ မဟာဗ်ဴဟာကုိသာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ရည္မွန္းျပီး ခ်လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းျဖစ္တယ္လုိ့ ငါးအဖြဲ့ခ်ဳပ္က သုံးသပ္တယ္။”
ဦး၀င္းၾကိုင္တုိ့ တင္ျပခ်က္အေပၚ သမၼတဆီက ဘာအေၾကာင္းျပန္လဲခင္ဗ်။
“က်ေနာ္တုိ့ဘက္ကေတာ့ ေလ်ာ့ပါးသြားတဲ့ အရင္းနွီးေတြေနရာမွာ ျပန္ျဖည့္ဆည္းေပးဖုိ့နဲ့ ေဈးကြက္အသစ္နဲ့ လုိက္ေလ်ာညီေထြတဲ့ဟာေတြ ပုတ္ျပတ္ေျပာင္းလဲျပီး ေမြးဖုိ့ အစီစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ခ်င္တယ္။ ဒီအတြက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ အကူအညီလုိပါတယ္။ နည္းပညာအကူညီလုိပါတယ္။ ဒီဟာကုိလည္း နုိင္ငံေတာ္ သမၼတၾကီးအပါအ၀င္ အစုိးရအဖြဲ့ကုိ တင္ျပတယ္။ အစုိးရဘက္ကလည္း နုိင္ငံတကာ အကူညီေတြ ရတာနဲ့ က်ေနာ္တုိ့ဆီ ခ်ေပးမယ္တဲ့။ ဒီအေထာက္အပံ့ေတြ စီစဥ္ေပးပါမယ္ဆုိျပီး ေျပာခဲ့တာ႐ွိတယ္။ သို့ေသာ္လည္း ဒီေန့အခ်ိန္ထိ အေထာက္အပံ့နဲ့ အကူညီေတြ မရေသးဘူး။”
