ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡနဲ့စပ္လ်ဥ္းတဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အစီရင္ခံစာဆိုင္ရာ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲကို ရန္ကုန္ျမို့မွာ ျပုလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေန့ခင္း ၂ နာရီ ျမန္မာျငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာမွာ ရခိုင္ေကာ္မ႐ွင္အစီရင္ခံစာနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲမွာ ေကာ္မ႐ွင္တာ၀န္႐ွိသူေတြက အခ်က္အလက္႐ွာေဖြျခင္းနဲ့ ေနာက္ေနာင္မျဖစ္ပြားေအာင္ အၾကံျပုတင္ျပတဲ့အပိုင္း ၂ ပိုင္းကို ဦးစားေပးေဆာင္႐ြက္ခဲ့ေၾကာင္း ႐ွင္းလင္းပါတယ္။

ေကာ္မ႐ွင္အဖဲြ့၀င္ ဦးကိုကိုၾကီးက “ဒီေကာ္မ႐ွင္ရဲ့ ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္အပိုင္း ၂ ပိုင္း ႐ွိပါတယ္။ တပိုင္းက အခ်က္အလက္႐ွာေဖြျပုစုျခင္းပါ။ အဲဒါက ဒီကိစၥျဖစ္ေပၚတဲ့ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းေတြနဲ့ ဒီကိစၥျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းေတြ။ အဲဒါေတြကို အတတ္နိုင္ဆုံး လူေတြ့ေမးျမန္းခ်က္ေတြနဲ့ ကိုယ္တိုင္ ကြင္းဆင္းေလ့လာမႈေတြ၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ သမုိင္းစာ႐ြက္စာတမ္း အေထာက္အထားမွတ္တမ္းမ်ားနဲ့ စာၾကည့္တိုက္မ်ားကေန ႐ွာေဖြစုေဆာင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အစ႐ွိသျဖင့္ အတတ္နိုင္ဆုံး ႐ွာေဖြျပုစုခဲ့ပါတယ္။”

“ေနာက္တခုကေတာ့ အၾကံျပုခ်က္အပိုင္းပါ။ လက္႐ွိျဖစ္ေနတာေတြကို က်ေနာ္တို့က ပကတိအတိုင္း လက္ခံနိုင္ေအာင္၊ နားလည္နိုင္ေအာင္ ၾကိုးစားျပီးေတာ့ ေနာက္ေနာင္ ဒါမ်ဳိးထပ္မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ကာလမွာ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ေနာက္တၾကိမ္ မျဖစ္ပြားေအာင္ ဘယ္လိုၾကိုတင္စီမံမႈေတြ၊ အကာကြယ္ေတြလုပ္ၾကမလဲ။ ျပီးရင္ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ မတူကြဲျပားတဲ့ လူ့အဖြဲ့အစည္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြ အခ်င္းခ်င္း ေတြ့ဆံုညွိနိႈင္းတာေတြကစျပီး ပုံမွန္အေျခအေန ျပန္ေရာက္ေအာင္ ဘယ္လိုေဆာင္႐ြက္ၾကမလဲ ဆိုတဲ့ လူမႈေရးသဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္နိုင္မယ့္္ နည္းလမ္းေတြ အၾကံျပုတင္ျပထားတယ္။”

“တဆက္တည္းမွာပဲ အင္မတန္အကဲဆတ္တဲ့ကိစၥျဖစ္တဲ့ က်ေနာ္တို့ နိုင္ငံသားေတြ၊ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ စိတ္ခံစားမႈ၊ စိုးရိမ္ထိတ္လန့္မႈ၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ နွစ္ဘက္ၾကားထဲမွာ ႐ွိတဲ့ မယုံသကၤာမႈ၊ အဲဒါေတြကို ေလွ်ာ့ခ်နို္င္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကိုလည္း ႐ွာဖို့ က်ေနာ္တို့ ေရ႐ွည္အခ်ိန္ယူသြားရမွာျဖစ္ပါတယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။

ဒီီျပဿနာကို ေျဖ႐ွင္းတဲ့အခါမွာ ႐ႈေထာင့္အသီးသီးကေန ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ခ်ဥ္းကပ္နိုင္ဖို့ ေကာ္မ႐ွင္က ၾကိုးစားခဲ့ေၾကာင္းနဲ့ ေကာ္မ႐ွင္အစီရင္ခံစာမွာ ပထမဦးဆုံး နံပါတ္ ၁ ဦးစားေပးေဖာ္ျပထားတဲ့ က႑ဟာ ဒုကၡသည္မ်ားကိစၥျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာျဖစ္လို့လည္းဆိုေတာ့ လူ့အခြင့္အေရးနဲ့ပတ္သက္တဲ့ ႐ႈေထာင့္၊ လူသား အသက္႐ွင္ေနထိုင္ခြင့္နဲ့ ပတ္သက္လို့ ဘယ္ေလာက္အေလးထားတယ္ဆိုတာ အထင္အ႐ွားေပၚလြင္ေၾကာင္း ႐ွင္းျပသြားပါတယ္။

ဒါဟာ ဒုကၡသည္ေတြ အစားအစာနဲ့ အမိုးအကာ ရ႐ွိေရးကိစၥကို နံပါတ္ ၁ ဦးစားေပးအေနနဲ့ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း ဦးကိုကိုၾကီးက ႐ွင္းလင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးနဲ့ ျပန္လည္ သဟဇာတျဖစ္ဖို့အတြက္ ေဆာင္႐ြက္နို္င္မယ့္နည္းလမ္းေတြ အစ႐ွိသျဖင့္ က်ေနာ္တို့ အခန္းက႑ ၁၂ ခု ခြဲထားျပီးေတာ့ ျပုစုထားပါတယ္။

စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မ႐ွင္ျဖစ္တဲ့အတြက္ စီမံခန့္ခြဲနိုင္တဲ့ အခြင့္အာဏာမ႐ွိေၾကာင္းနဲ့ ေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ့ကေတာ့ ေတြ့႐ွိတဲ့အခ်က္အလက္ေတြ၊ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့အၾကံျပုခ်က္ေတြ တင္ျပတာသာျဖစ္ျပီး ပံံ့ပိုးကူညီ၊ ေျဖ႐ွင္းမယ့္ကိစၥေတြကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနဆိုင္ရာအဖြဲ့အစည္းေတြက လုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္လို့ ဦးကိုကိုၾကီးက ႐ွင္းလင္းေျပာျပသြားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မနွစ္ ေမလနဲ့ ဇြန္လအတြင္း တည္ျငိမ္းေအးခ်မ္းေရးနဲ့ ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ထိခိုက္ပ်က္ျပားေစတဲ့ လူစုလူေ၀းနဲ့ ဥပေဒမဲ့ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြနဲ့ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအေပၚ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ရပ္အမွန္ေပၚေပါက္ေရး စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးနဲ့ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြား တိုးတက္ေရး အၾကံျပုရန္အတြက္ အဖြဲ့၀င္ ၂၇ ဦးပါ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မ႐ွင္ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္က ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ဩဂုတ္လ ၁၇ ရက္ေန့က ဖြဲ့စည္းတာ၀န္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအဖြဲ့၀င္ေတြထဲက ဟာဂ်ီဦးညြန့္ေမာင္႐ွိန္နဲ့ ဟာဂ်ီဦးတင္ေမာင္သန္းတို့ ၂ ဦးကို အေၾကာင္းျပခ်က္ တစုံတရာမေပး၊ လူသိ႐ွင္ၾကားမထုတ္ျပန္ဘဲ ေကာ္မ႐ွင္ကေန ဖယ္႐ွားခဲ့ပါတယ္။

ေကာ္မ႐ွင္အဖြဲ့ရဲ့တာ၀န္ကေတာ့ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမႈပ်က္ျပားေသာ ပဋိပကၡျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္း။ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ေသဆုံးဒဏ္ရာရမႈမ်ား၊ ပ်က္စီးဆုံး႐ွံူးမႈမ်ားနဲ့ အျခားထိခိုက္မႈမ်ား။ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမႈရ႐ွိေရးအတြက္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ေဆာင္႐ြက္မႈ။ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ့ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္႐ြက္ေပးနိုင္မႈ။ ပဋိပကၡခ်ဳပ္ျငိမ္းေရးအတြက္ ေရတို၊ ေရ႐ွည္ေဆာင္႐ြက္သင့္တဲ့အခ်က္မ်ား၊ ကြဲျပားေသာ ဘာသာအယူ၀ါဒ႐ွိသူ၊ မတူညီသည့္ လူမ်ဳိးစုမ်ားအၾကား ျငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္နိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားနဲ့ ဥပေဒစိုးမိုးေရးအၾကံျပုခ်က္မ်ား စတာေတြကို သုံးသပ္ခ်က္နဲ့တကြ အၾကံျပုတင္ျပဖို့ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီသတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲကို ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္သတင္းရယူေနတဲ့ ဒီဗြီဘီသတင္းဌာန အယ္ဒီတာ ဦးသန္း၀င္းထြဋ္နဲ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာကုိ အသံဖုိင္မွာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။

[album: http://burmese.dvb.no/wp-content/plugins/dm-albums/dm-albums.php?currdir=/wp-content/uploads/dm-albums/Rakhine Commission Conference abt report /]