လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္

ဒီေန႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာအေပၚ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ၂၄ ဦးက တက္တက္ႂကြႂကြ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဆြးေႏြးတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္ကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေဆြးေႏြးတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအခ်က္က ဘာကုိျပသေနသလဲဆိုရင္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက စိတ္ဝင္စားစြာ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတယ္ဆိုတာ ေပၚလြင္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေကာ္မရွင္ရဲ႕လုပ္ငန္းေတြ အရင္ကထက္ တိုးတက္လာတာကို အသိအမွတ္ျပဳၾကတာကို သတိထားမိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေကာ္မရွင္က သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ ေထာင္မ်ား၊ အက်ဥ္းစခန္းေတြ၊ ရဲဘက္အလုပ္စခန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္မႈကို အသိအမွတ္ ျပဳလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ေထာင္မ်ားရဲ႕ အေျခအေနေတြမွာ လူအရမ္းမ်ားတာ၊ ဝန္ထမ္းနဲ႔ ေထာင္သားအေရအတြက္ မညီမွ်တာေတြ၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ တကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရးေတြ ဆိုးဝါးေနတဲ့အေၾကာင္း ေကာ္မရွင္က တင္ျပထားခဲ့ၿပီး ေထာင္တြင္းအေျခအေန တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တုိက္တြန္းခ်က္ေတြကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ႀကိဳဆိုေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ UDHR ေၾကညာစာတမ္းကို တိုင္းရင္းသားဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝမႈကိုလည္း ႀကိဳဆိုၾကပါတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ႕ တင္ျပခ်က္ကို သံုးသပ္ရရင္ ေထာင္တြင္းအေျခအေနမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမ်ားဆံုး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။ ေထာင္တြင္းအေျခအေနေတြ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ သြားေရာက္မစစ္ေဆးရေသးတဲ့ ေထာင္ေတြ အလုပ္စခန္းေတြကို ဆက္လက္စစ္ေဆးဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေတာ့ ရဲစခန္းမွာ စစ္ေဆးရင္ ေသဆံုးသြားတဲ့ အမႈေတြကို ေထာက္ျပရင္ ဒီကိစၥေတြကို ေကာ္မရွင္က အေလးထား စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုယ္စားလွယ္ေတြကေတာ့ ေထာင္တြင္းမွာ အက်ဥ္းက်သူေတြ မ်ားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းထဲမွာ ေထာင္သားတဝက္ေက်ာ္ဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဖမ္းဆီးေထာင္က်ေနတဲ့သူေတြ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းကို ေထာက္ျပၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈနဲ႔ အျပစ္ေပးမႈေတြကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ေၾကာင္း ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးသြားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကိုင္းဖ်ားကိုင္းနားေတြကို အေရးယူတာမဟုတ္ဘဲ မူးယစ္ေဆးဝါးျပတ္ေရး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြကို လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ မဆိုသေလာက္ မူးယစ္ေဆးဝါး လက္မွာေတြ႔ရွိတာေၾကာင့္ ေထာင္က်ခံခဲ့တဲ့ အေရအတြက္ ေလ်ာ့နည္းသြားမယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ေကာ္မရွင္က အႀကံျပဳသြားတဲ့ အမ်ိဳးသမီး အလုပ္စခန္းေတြကို ပိတ္ပစ္ဖို႔ အဆိုျပဳခ်က္ကို ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေတာ္ေတာ္ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ ေထာင္တြင္း အလုပ္လုပ္တဲ့အတြက္ လုပ္ခရရွိတဲ့ေနရာမွာ ထိုက္သင့္ေသာ လုပ္အားချဖစ္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားတာလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အႀကံျပဳ တင္ျပခ်က္ေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္စံုလင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္ၾကားစာေတြ အရင္ကထက္ လက္ခံရရွိတဲ့အခ်က္ကို ႀကိဳဆိုၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားေထာက္ျပတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈပါ။ ေကာ္မရွင္က လႊဲေျပာင္းေပးအပ္တဲ့ အမႈေတြ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနက ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္တဲ့အေၾကာင္း ျပန္လည္တင္ျပရမွာျဖစ္ေပမယ့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းေနတာကို ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ တုံ႔ျပန္မႈ အားနည္းတဲ့ ဌာနေတြကေတာ့ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာန၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ အားကစားနဲ႔ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ သမၼတ႐ုံး ဝန္ႀကီးဌာနေတြက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ လူကယ္ျပန္ဝန္ႀကီးဌာနကေတာ့ ၁၀၀% တုံ႔ျပန္မႈရွိတာကို သိရတဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူခ်ီးက်ဴးမိပါတယ္။ ဒီလိုပဲ တုံ႔ျပန္မႈအားနည္းတဲ့ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အစိုးရေတြထဲမွာ ရန္ကုန္တိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတို႔လည္း ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးကေတာ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရပါ။ ေကာ္မရွင္က ေပးပို႔တဲ့ စာ ၂၃ ေစာင္ကို တေစာင္မွမျပန္လို႔ တုံ႔ျပန္မႈ ၀% ပါတဲ့။ ဒီလို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနည္းတဲ့ ဌာနေတြ၊ တိုင္း ျပည္နယ္အစိုးရေတြကို ေကာ္မရွင္က ဆက္သြယ္ၿပီး ဘာေၾကာင့္မတုံ႔ျပန္တာလဲကို အေျဖရွာသင့္ေၾကာင္း ေဒၚေရႊေရႊစိတ္လတ္ရဲ႕ တင္ျပခ်က္မွာ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ တုံ႔ျပန္မႈေတြရွိၿပီး လုပ္ေဆာင္မႈေတြ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ပါမယ္ဆိုတဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို ေနာက္ဆက္တဲြ စံုစမ္းေလ့လာသင့္ေၾကာင္း ေထာက္ျပသြားခဲ့ၾကပါတယ္။ အစီရင္ခံစာတင္ျပခ်က္ ကိန္းဂဏန္းေတြ လဲြေနတာလည္း ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမႈအေရအတြက္ကို တင္ျပတဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရး၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလး၊ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ အမ်ိဳးအစားအလုိက္ ခဲြဲျခားၿပီးတင္ျပရန္ ပိုမိုရွင္းလင္းမယ္လို႔ ေထာက္ျပသြားၾကပါတယ္။ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ တိုင္ၾကားလာတဲ့ အမႈေတြထဲမွာ ကေလးသူငယ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အမႈအေရအတြက္ အလြန္နည္းပါးတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အခုလို ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္ေနတဲ့ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြကို ေကာ္မရွင္စီ ဘာေၾကာင့္ မေရာက္လာသလဲဆိုတာ အေျဖရွာသင့္ပါၿပီ။ ဦးေဌးဦး တင္ျပခ်က္ထဲမွာ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ မုဒိမ္းမႈေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားျပည္သူေတြ မွတ္ပံုတင္မရတဲ့ ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတယ္။ ဒီလိုကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ လာတိုင္မွ လက္ခံတာမဟုတ္ဘဲ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ရတာလဲ ဆိုတာေတြကို စံုစမ္း သုေတသနေတြလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။ ဒီလို သုေတသနလုပ္တဲ့ ေနရာမွာလည္း ပညာရပ္ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပါဝင္ဖို႔ လုပ္ငန္းအဖဲြ႔ေတြကို လိုအပ္သလို ဖဲြ႔စည္းၿပီး စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ တိုးတက္လုပ္ေဆာင္လာခဲ့တဲ့အေပၚ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အားမလုိ အားမရမႈေတြလည္း က်န္ေနပါေသးတယ္။ ဒီထက္ပိုၿပီး ေက်းလက္ေတြစီ အေရာက္ဆင္းၿပီး ပို႔ခ်ဖို႔၊ တိုင္းရင္းသား စစ္ေဘးဒဏ္ခံေဒသေတြ၊ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းေတြရွိတဲ့ ေဒသေတြကို မိုမိုအားစိုက္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တိုက္တြန္းသြားသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အေျခခံေက်ာင္းေတြနဲ႔ အထက္တန္းေက်ာင္းေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး သင္ခန္းစာေတြကို စနစ္တက် သင္ၾကားႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းသင့္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ကို တိုက္တြန္းမႈေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အင္တာနက္ျဖတ္ေတာက္မႈ အေၾကာင္းကို ပုဏၰားကၽြန္းမဲဆႏၵနယ္က ဦးဦးထြန္းေမာင္၊ ကခ်င္စစ္ေရွာင္စခန္းေတြကို ထပ္မံေလ့လာ ကာကြယ္ေပးဖို႔ကို မြန္ျပည္နယ္ (၂) က ေဒၚႏြယ္ႏြယ္ေအာင္၊ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ စာေမးပဲြေအာင္ဖို႔ စာသင္ၾကားေပးသူ ေထာင္သားမ်ားကိုလည္း ေလွ်ာ့ရက္ေပးဖို႔နဲ႔ ရဲတပ္ဖဲြ႔အင္အား တိုးဖိ႔ုကို စမ္းေခ်ာင္းကိုယ္စားလွယ္ ဦးဘိုဘိုဦး၊ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံပိုင္ခြင့္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ အေၾကာင္းကို လူထုထဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပညာေပးဖို႔ အေၾကာင္းကို ေဒါပံုကိုယ္စားလွယ္ ဦးၿပံဳးခ်ိဳတို႔က ေထာက္ျပသြားၾကပါတယ္။ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ဥပေဒအေၾကာင္းကို တို႔ထိသြားတဲ့သူကေတာ့ ေဒၚဆူဇန္နာလွလွစိုး ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္မွာ CSO ကိုယ္စားျပဳမပါတဲ့ကိစၥ၊ အသက္သတ္မွတ္ခ်က္ (၃၅) ႏွစ္ဆိုတာ လူငယ္ေတြပါဝင္ခြင့္ကို ကန္႔သတ္ရာေရာက္တာကို ေထာက္ျပသြားပါတယ္။ ဝန္ထမ္းေတြ ေရြးခ်ယ္ရာမွာ က်ားမအေရအတြက္ ညီမွ်ဖို႔နဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြ ပါဝင္ဖို႔၊ ေရြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ လက္သင့္ရာ ေခၚတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး အေတြ႔အႀကံဳ ရွိသူေတြကို ဦးစားေပးေခၚဖို႔၊ ကုိယ္စားလွယ္ေရြးခ်ယ္မႈ စံခ်ိန္စံညႊန္းကို တိတိက်က်သတ္မွတ္ၿပီး အမ်ားသိေအာင္ ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္၂၀၁၈ အစီရင္ခံစာက တိုးတက္လာပါတယ္။ ေအာင္မွတ္ရလာတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔ျမင္ခ်င္တာ ဂုဏ္ထူးပန္းေတြ ေဝဆာေနတဲ့ ေကာ္မရွင္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္လက္ ႀကဳိးပမ္းေစခ်င္ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္ဥပေဒကုိ ျပန္လည္သံုးသပ္မႈေတြကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ေအာင္မ်ဳိးမင္း

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up