ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာႏွင့္ Technologists မ်ား အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေတာ႔မည္ေလာ….????

ျမန္မာနိုင္ငံ အင္ဂ်င္နီယာေကာင္စီ (MEngC) ႏွင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာအဖြဲ႔ (တ.သ.န) တို႔အၾကား သေဘာတူစာခၽြန္လႊာ (MoU) ကို ၀၅-ႏုိဝင္ဘာ-၂၀၁၈ ရက္ေန႔ ေနျပည္ေတာ္တြင္ အသိအသက္ေသ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးဝင္းခိုင္ႏွင့္ ဦးဟန္ေဇာ္တို႔ ေရွ႕ေမွာက္၌ လက္မွတ္ေရးထိုးဟု ေၾကးမံုသတင္းစာ (ရက္စြဲ။ ၀၆-ႏုိဝင္ဘာ-၂၀၁၈) တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။ သတင္းအႏွစ္ခ်ဴပ္အား ႐ုတ္တရက္ ဖတ္လိုက္ရလွ်င္ျဖင့္ ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာ (အင္-ယာ) ႏွင့္ Technologists မ်ားအတြက္ အနာဂတ္ တိုးတက္ဖြယ္ အားတက္စရာ သတင္းတပုဒ္ဟု ယူဆႏုိင္ေသာ္လည္း ျဖည္းျဖည္းေတြး ေရးေရးေပၚဆိုသလို သံုးသပ္ရလွ်င္ ဤသေဘာတူစာခၽြန္လႊာသည္ အမွန္တကယ္ေတာ့ "တ႐ုတ္ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားအား ျမန္မာႏုိင္ငံ အင္ဂ်င္နီယာေကာင္စီ (MEngC) မွ အသိအမွတ္ျပဳေရး ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူညီခ်က္" ဟု ေပၚလြင္လာသည္။ ဆိုလိုရင္းမွာ ျမန္မာျပည္သို႔ လာေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္မည့္ ျပည္ပမွ အင္-ယာႏွင့္ technologists မ်ားသည္ MEngC ၏ ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ လိုအပ္သည္ကတေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔ China Belt-and-Road ဆိုင္ရာ Projects (CCCC ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း၊ CITIC ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းႏွင့္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း၊ Petrochina၊ အျခားစီမံကိန္းမ်ား..) အတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ား အလံုးအရင္း ျမန္မာျပည္သို႔ မၾကာမီ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေရးက တေၾကာင္း ဤသေဘာတူညီခ်က္သည္ Gate တံခါးသဖြယ္ ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ႏုိင္သည္။ စာခၽြန္လႊာပါ အခ်က္မ်ား ၁) အင္ဂ်င္နီယာနည္းပညာဆိုင္ရာ လက္မွတ္မ်ား ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ စိစစ္အကဲျဖတ္ေရးႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ အသိအမွတ္ျပဳေရး၊ ၂) ႏွစ္ဖက္ အင္-ယာပညာရွင္လက္မွတ္မ်ား အျပန္အလွန္ အသိအမွတ္ျပဳေရးကို သက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ၃) MEngC မွ Washington Accord (WA) Signatory ေလွ်ာက္ထားျခင္းကို CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔မွ အားေပးကူညီေပးေရး၊ ၄) WA အသိအမွတ္ျပဳ အင္-ယာလက္မွတ္ ထုတ္ေပးျခင္းႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္ေလ့က်င့္မႈဆိုင္ရာ က႑အတြက္ ေလ့က်င့္ေပးေရး၊ ၅) ASEAN Mutual Recognition Agreement on Engineering Services အတြင္း CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔ ပါဝင္ႏုိင္ရန္ MEngC မွ ကူညီေပးေရးတို႔ ပါဝင္သည္။ သတင္းစဥ္အား သံုးသပ္ျခင္း MEngC ႏွင့္ CAST (တ.သ.န) တို႔ သေဘာတူစာခၽြန္လႊာ လက္မွတ္ထိုးရာတြင္ CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔မွ လက္မွတ္ထိုးသူသည္ Ms Xin Bing (Director of the Centre for Professional Training and Services, CPTS) ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္ စာေရးသူ ေလ့လာၾကည့္ရာတြင္ CAST (တ.သ.န) သည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ အႀကီးမားဆံုးေသာ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာအဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး Organizations (၁၀၅ ဖြဲ႔)၊ local branches (၃၂ ဖြဲ႔) တို႔ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည္ဟု ၎ဝက္ဘ္ဆိုက္ (http://english.cast.org.cn/) တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း Ms Xin Bing (Director ရာထူး) ဆိုသည္ကို မေတြ႔ရသလို CPTS ဆိုသည့္အဖြဲ႔လည္း မပါရွိေပ။ ဆိုေတာ့ကာ MoU လက္မွတ္ေရးထိုးသည့္ ထို CPTS အဖြဲ႔သည္ CAST (တ.သ.န) ႏွင့္ မည္သို႔မည္ပံု ပတ္သက္သည္ကိုေတာ့ ျမန္မာအင္-ယာေကာင္စီ (MEngC) မွ ပို၍သိလိမ့္မည္ဟု ယူဆပါသည္။ စာခၽြန္လႊာပါ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအား သံုးသပ္ၾကည့္ရေအာင္။ စာခၽြန္လႊာပါ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအား သံုးသပ္ျခင္း ၁) စိစစ္အကဲျဖတ္ေရး CAST (တ.သ.န) ၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္တြင္ China Engineering Education Accreditation Association (CEEAA) Accredited Programs list ကို အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္ေလ႔လာႏုိင္သည္။ ျမန္မာျပည္၏ MEngC ဝက္ဘ္ဆိုက္တြင္လည္း မိမိတို႔ Accredited Programs လုပ္ေဆာင္ေနမႈ အေသးစိတ္ကို အလြယ္တကူ ေတြ႔ရွိႏုိင္သျဖင့္ အင္ဂ်င္နီယာ နည္းပညာဆိုင္ရာ လက္မွတ္မ်ားကို ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ စိစစ္အကဲျဖတ္ေရး ဆိုသည္မွာ အထူးမလိုအပ္ေပ။ ၂) အသိအမွတ္ျပဳေရး ဤေနရာတြင္ အသိအမွတ္ျပဳေရး ဆိုသည့္ကိစၥကေတာ့ စိတ္ဝင္စားစရာပါ။ WA (ကမၻာ့ႏိုင္ငံတကာ အင္ဂ်င္နီယာမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႔) ၏ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွစ၍ Signatory ျဖစ္ခဲ့သည့္ CAST (တ.သ.န) သည္ လက္ရွိအဖြဲ႔ဝင္ မျဖစ္ႏုိင္ေသးသည့္ MEngC ထံမွ အသိအမွတ္ျပဳမႈ ရရွိေရး ႀကိဳးစားလာျခင္းပင္။ WA Signatory မဟုတ္ေသးသည့္ ျမန္မာ အင္-ယာမ်ားသည္ CAST (တ.သ.န) ၏ အသိအမွတ္ျပဳခ်က္ ရရွိရန္ Engineering qualifications ဆိုင္ရာ တဦးခ်င္း အရည္အခ်င္းကိုသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း စိစစ္မည္ျဖစ္သျဖင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဆိုင္ရာ Projects မ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏုိင္မည့္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးမည္မွာ အေသအခ်ာပင္။ သို႔ေသာ္ အမ်ားသိထားသည့္အတိုင္း ျမန္မာျပည္အစိုးရႏွင့္ ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ (ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း၊ ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းႏွင့္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းမ်ား အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတဝန္း အျခားစီမံကိန္းမ်ား..) မၾကာမီ စေတာ့မည္ျဖစ္သျဖင့္ ထိုလုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ အင္-ယာမ်ားႏွင့္ Technologists မ်ား အခ်ိန္မီ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေရးတို႔အတြက္ MEngC ဘက္မွ အသိအမွတ္ျပဳမႈ ဦးစြာရရွိထားေရးသည္ အဓိက ေသာ့ခ်က္သဖြယ္ အလြန္အေရးႀကီးသည္။ Washington Accord Signatory ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ အသိအမွတ္ျပဳခံရမႈ ကြာျခား WA ဝက္ဘ္ဆိုက္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ China ကိုယ္စားျပဳ CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔သည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွစ၍ Signatory (http://www.ieagreements.org/accords/Washington/signatories) ျဖစ္လာသည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မတိုင္မီ ဒီဂရီဘြဲ႔ရသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားသည္ မိမိတို႔ CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔၏ accreditation ရွိထားသည့္တိုင္ေအာင္ WA အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံမ်ား၏ အသိအမွတ္ျပဳစာရင္းတြင္ အကံဳ်းဝင္မည္မဟုတ္ေပ။  ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ႏွ္င့္ ေႏွာင္းပိုင္း ဒီဂရီဘြဲ႔ရဆိုမွသာ WA members အားလံုးႏွင့္ အက်ဳံးဝင္သည္ကို ဆိုလိုသည္။ သို႔ပါ၍ CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔၏ accreditation ရွိထားၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတိုင္ခင္က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ဒီဂရီဘြဲ႔ရမ်ားအေနျဖင့္ အျခားႏုိင္ငံတႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္ လုပ္လုိပါက ထိုသက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံ Engineering Authority ၏ သတ္မွတ္စည္းကမ္းအတိုင္း ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ ေလွ်ာက္ထားရမည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာကိုယ္စားျပဳ MEngC သည္ WA Signatory မဟုတ္သည့္အတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားအား ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ (မတိုင္မီ၊ ေႏွာင္းပိုင္း) ဟူ၍ WA ဥပေဒသအတိုင္း ခြဲျခားလိုက္နာစရာမလိုဘဲ မိမိတို႔ MEngC Accreditation ႏွင့္အညီ တဦးခ်င္းစိစစ္ၿပီး ကိုက္ညီမွသာ အသိအမွတ္ျပဳရန္ လိုအပ္သည္။ တဦးတေယာက္ခ်င္းစီ စိစစ္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ကာလတခုအထိ ၾကန္႔ၾကာႏုိင္ၿပီး မၾကာမီစေတာ့မည့္ တ႐ုတ္စီမံကိန္းႀကီးမ်ားအတြက္ လြန္စြာ ထိခိုက္ႏုိင္သည္ကို စာဖတ္သူမ်ား သတိျပဳမိေပလိမ့္မည္။ ဤစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကတည္းက အပတ္တကုတ္ ႀကိဳးစားခဲ့ရၿပီး ျပည္တြင္းမွ ခုခံမႈမ်ဳိးစံုကို ေက်ာ္လႊားခဲ့ ေက်ာ္လႊားေနရဆဲ အေျခအေနမို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ CAST (တ.သ.န) အဖြဲ႔၏ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားကို MEngC ၏ အသိအမွတ္ျပဳလာေရးဆိုသည့္ MoU အား ခ်ိန္ကိုက္ျမန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္လာျခင္းဟု သံုးသပ္မိသည္။ ထို MoU အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ေအာက္တြင္ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔ တ႐ုတ္စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ၎တို႔ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ား အလံုးအရင္း ဝင္ေရာက္လာႏုိင္မည့္ အခ်က္ကိုလည္း လ်စ္လ်ဴမ႐ႈသင့္ေပ။ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းႏွင့္ အက်ပ္အတည္း ဤသေဘာတူစာခၽြန္လႊာ လက္မွတ္ထိုးပြဲသတင္းသည္ ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာမ်ားကို ေတြေဝသြားေစႏုိင္သည္မွာ အမွန္။ Qualifications ပိုင္းဆိုင္ရာ လက္မွတ္မ်ား သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ဆိုသည္ကို အသာထား။ လက္ရွိအေနအထားအရ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား နည္းပါးေနခ်ိန္ ထိုသို႔ ျပည္ပ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ား အလံုးအရင္း ဝင္ေရာက္လာလွ်င္ျဖင့္ မိမိတို႔အတြက္ ပိုမို အက်ပ္အတည္း ျဖစ္လာေစမည္လား၊ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားေတာ့မည္လားဟု ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာမ်ား ေတြးပူေနၾကရၿပီ။ ထိုအေတြးမ်ားသည္ မမွားေပ။ သာဓကအခ်ဳိ႕ ျပရလွ်င္- က) အာဖရိကႏုိင္ငံမ်ား၌ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဆိုင္ရာ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ workforce မ်ားစြာကိုသာ အသံုးခ်ျခင္းကို ေတြ႔ရွိရသည္။ Engineers for Africa ဆိုသည့္ Analysis တခုတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ကုမၸဏီမ်ားသည္ အာဖရိကႏုိင္ငံမ်ားသို႔     ေစ်းကြက္ထိုးေဖာက္ရာတြင္ Affordable cost ျဖင့္ Offer လုပ္ျခင္း၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအစိုးရ loan ကုိယူ၍     လုပ္ကိုင္ရသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား အတတ္ပညာရွင္အစံုအား လုပ္အားခ သက္သာစြာႏွင့္ ေခၚယူလုပ္ကိုင္ၾကျခင္း၊ ဘာသာစကား အခက္အခဲဟုု အေၾကာင္းျပ၍ လုပ္ငန္း ပိုမိုျမန္ဆန္တြင္က်ယ္ေရးဟု ဆိုကာ သူတို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္လုပ္ကိုင္သျဖင့္ အာဖရိကႏုိင္ငံသားမ်ား လုပ္ငန္းပညာ အေတြ႔အႀကံဳ  (knowledge transfer and working experience) ရရွိေရး    လြန္စြာ ခက္ခဲသြားျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ Lack of qualified Engineers and Technologists၊ Brain drain အေျခအေနတို႔ ျဖစ္ေပၚလာရသည္ဟု ထိုသုေတသနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ခ) သီရိလကၤာႏုိင္ငံေရာက္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ား ၎တို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အလုပ္သမားမ်ားသာ  ေခၚသြင္း အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံအတြက္ စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္ ရတန္သေလာက္မရ။ (The New York Times: 13-Nov-2018) ဂ) တဖန္ ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ေရနံ-ဂက္စ္ပိုက္လိုင္းကိစၥေၾကာင့္ ရခိုင္ေဒသခံမ်ား အခက္ေတြ႔ရသည့္ သတင္းတခုတြင္လည္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွ စခဲ့သည့္ ထိုလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ (CITIC ႏွင့္ Petrochina) တို႔က ရခိုင္ျပည္ေဒသခံ အေယာက္တသိန္းခန္႔ အလုပ္အကိုင္ စီစဥ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကနဦး ကတိရွိခဲ့ျခင္းသာမက ၇၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားအား အလုပ္ခန္႔ရမည္ဟု သေဘာတူညီမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေဒသခံအနည္းငယ္သာ အလုပ္အကိုင္ရရွိၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ားစြာ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနျခင္းဟု… (ကိုဝလံုး။ ။ ၉-ဇြန္လ-၂၀၁၇ ႐ုိက္တာသတင္း) ေဖာ္ျပခ်က္ကိုလည္း ေတြ႔ရွိရသည္။ ၃) MEngC မွ Washington Accord Signatory ျဖစ္လာေရး WA Signatory ျဖစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၎ဝက္ဘ္ဆုိက္တြင္ အေသးစိတ္ေတြ႔ႏုိင္သည္။ တိုက္႐ုိက္ေလွ်ာက္ထားၿပီးလွ်င္ WA ေကာ္မတီမွ Signatories ၂ ႏုိင္ငံ (သို႔ ၃ ႏုိင္ငံ) အား mentors အျဖစ္ ခန္႔အပ္ၿပီး ယာယီအဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္လာေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ဦးစြာေဆာင္ရြက္ရမည္။ ျမန္မာျပည္တြင္း အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း Institutions ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာတကၠသိုလ္မ်ား WA သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္အညီ Accreditation ျဖစ္လာေရး ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရမည္။ အျခားနည္းလမ္းတခုက- MEngC သည္လည္း ASEAN Mutual Recognition Agreement on Engineering Services အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္သည္ကတေၾကာင္း၊ ASEAN အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံမ်ားထဲမွ အခ်ိဳ႕ (ဥပမာ- မေလးရွား၏ BEM သည္ ၂၀၀၉ မွအစျပဳ၊ စင္ကာပူ၏ IES သည္ ၂၀၀၆ မွအစျပဳ) တို႔သည္ WA Signatories မ်ား ျဖစ္ထားၾကသည္ကတေၾကာင္း၊ MEngC အေနျဖင့္ WA Signatory ျဖစ္လာေရးတြင္ ထိုသို႔ေသာ ဝါရင့္ Signatories မ်ား၏ အကူအညီယူရန္ ပိုသင့္ေတာ္သည္။ ဤအေနအထားတြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာမွ အစျပဳ Signatory ျဖစ္လာသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ CAST (တ.သ.န) ၏ အကူအညီေပးေရးကို ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ စဥ္းစားစရာအခ်က္ ျဖစ္လာသည္။ ျမန္မာအင္-ယာမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ ေမွးမွိန္လာႏုိင္မႈႏွင့္ လူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ ထိခိုင္ႏုိင္မႈ ျမန္မာျပည္ဘြဲ႔ရ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း က႑မ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားရွိသလို အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အျခားသင့္ေတာ္ရာ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားလည္း ဒုနဲ႔ေဒး။ တဖက္မွာလည္း ျပည္တြင္း၌ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာ ႀကိဳးစားရွာမွီးေနၾကသူမ်ား၊ အနာဂတ္ အင္-ယာပညာရွင္ ျဖစ္လာေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးစြာနဲ႔ ေက်ာင္းတက္ ႀကိဳးစားေနၾကေသာ သားသမီးရတနာမ်ား၊ အပင္ပန္းခံ စီးပြားရွာၿပီး မိမိတို႔ သားသမီးမ်ား အင္-ယာပညာရွင္မ်ား ျဖစ္လာၾကေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးစြာ ထားၾကေသာ မိဘမ်ား၊ တိုင္းျပည္အနာဂတ္ အတတ္ပညာရွင္မ်ား ေမြးထုတ္ေပးေနေသာ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား….ထိုထိုတို႔သည္ ဤ MoU ေၾကာင့္ ေမွးမွိန္သြားၾကမည္ေလာ ဆိုသည္ကို ရင္ေလးစြာ ေတြးမိသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ျမန္မာျပည္၏ ေရရွည္တိုးတက္မႈ (sustainable development)   အတြက္ Infrastructure development သာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္တြင္း လူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ပါ တိုးတက္လာရန္ လြန္စြာအေရးႀကီးသည္။ လူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ အေရးႀကီးပံုကို ပမာဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ corporate body ႀကီးမွ အီေကြေဒါႏုိင္ငံ စီးပြားေရးအား ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေရး မဟာစီမံကိန္းတြင္ "ဆည္ေဆာက္ လမ္းတံတားေဖာက္ျခင္းသာလုပ္၊ သူတို႔သတ္မွတ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားမွသာ ပစၥည္းဝယ္၊ တိုင္းျပည္က world bank မွာ အေႂကြးတင္႐ုံသာ အဖတ္တင္၊ ျပည္သူ႔လူ႔စြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္က နည္းၿမဲ၊ တိုင္းျပည္သာမြဲဆဲ ျဖစ္သြားရေၾကာင္းကို "Confessions of and Economic Hit Man, by John Perkins" စာအုပ္ကို ကိုးကား၍ စာေရးဆရာ မာန္(ေတာင္လံုးျပန္) က Sydney Australia (04-ၾသဂုတ္-2018) တြင္ ေျပာၾကာခဲ့ဖူးသည္ကို သတိခ်ပ္သင့္သည္။ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္မ်ား… ဆိုေတာ့ကာ စာေရးသူ အႀကံျပဳလိုသည္မွာ- ၁) ဤသေဘာတူစာခၽြန္လႊာ၌ လက္မွတ္ေရးထိုးသည့္ Centre for Professional Training and Services (CPTS) သည္ CAST (တ.သ.န) ၏ ကိုယ္စားျပဳအဖြဲ႔ေလာ (သို႔မဟုတ္) ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္မည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကုမၸဏီမ်ား (CITIC၊ CCCC၊ Petrochina၊ အျခား…) အတြက္ အင္-ယာလက္မွတ္မ်ား အသိအမွတ္ျပဳမႈ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေလာ ဆိုသည္ကို ျပည္သူမ်ားသိရန္ လိုအပ္သည္။ ၂) MEngC ဘက္မွလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ သတ္မွတ္စည္းကမ္းႏွင့္အညီ တဦးခ်င္းစိစစ္ရန္ လိုအပ္ၿပီး "အသိအမွတ္ျပဳျခင္း" ဆိုသည့္ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွ ျမန္မာျပည္တြင္း တ႐ုတ္စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ၎တို႔ႏိုင္ငံသားမ်ား အလံုးအရင္း ဝင္ေရာက္မလာေရး အထူးသတိျပဳ ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္။ တဆက္တည္းမွာပဲ လက္ရွိ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိေသာ ျပည္ပမွ အင္-ယာႏွင့္ Technologist မ်ား MEngC ၏ ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ ရွိသည္ မရွိသည္ကိုလည္း စိစစ္ရန္ လိုအပ္သည္။ ၃) တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရဘက္မွ စီမံကိန္းမ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္မ်ား စတင္ႏုိင္ေရး ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သျဖင့္ ျပည္ပကုမၸဏီမ်ားမွ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကမည့္ အင္-ယာႏွင့္ Technologists ဦးေရ Quota+Visa စသည္တို႔ကို ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရမွ စနစ္တက် ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ လိုအပ္သည္။ ၄) ဤစီမံကိန္းမ်ားကို အေျခခံ၍ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား လူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ တိုးတက္လာေစဖို႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ပိုမိုရရွိေရး၊ Knowledge transfer ႏွင့္ လုပ္ငန္းအေတြ႔အႀကံဳ အျပည့္အဝရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္။ ၅) ျပည္တြင္းလူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ တိုးတက္ေအာင္ ႀကိဳးစားရာတြင္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာပညာရွင္မ်ား၏ အခန္းက႑သည္လည္း အေရးႀကီးသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းဆုၾကည္၏ ႏုိင္ငံျခားခရီးစဥ္ အခ်ဳိ႕တြင္လည္း ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာျပည္ဖြား ကၽြမ္းက်င္အတတ္ပညာရွင္မ်ား ျမန္မာျပည္သို႔ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ (သို႔မဟုတ္) ေငြ-ဉာဏ္-ပညာျဖင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး က႑မ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္ကူညီၾကပါရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ဖူးသည္။ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာပညာရွင္မ်ား ျပန္လည္ပံ့ပိုးႏုိင္လွ်င္ျဖင့္ ျပည္တြင္း အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ားအတြက္ Language barrier ႏွင့္ Knowledge transfer လြယ္ကူရန္၊ brain drain မွ brain gain ျဖစ္လာရန္ ရွိသည့္အတြက္ ထိုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လြယ္ကူေခ်ာေမြ႔ေစေရး အတြက္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရမွ One Stop Centre ထား ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္။ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ျမန္မာ အင္-ယာႏွင့္ Technologists မ်ား အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ရမည့္ အေျခအေနမွ တားဆီးႏုိင္မည္သာမက လူ႔စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ ပိုမိုတိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာႏုိင္သည့္အတြက္ တိုင္းျပည္၏ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳလာမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။       ။ ေဒါက္တာ သိန္းမိုးဝင္း YIT 1995 intake Mech. (MM), BE Mecht. (Hons) (MAL), ME Mecht. (MAL), PhD Mecht. (AUS) Sydney, Australia

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up