ကခ်င္ျပည္နယ္က တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္ကို ထြက္ေျပးခိုလွံုေနတဲ့ ဒုကၡသည္ ၁ ေသာင္းဝန္းက်င္ဟာ ရိကၡာနဲ့ ေသာက္သံုးေရ၊ ေဆးဝါးျပတ္လပ္ေနျပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြရဲ့ ဖိအားေပးမႈမ်ိုးစံုလည္း ခံေနရတယ္လို့ လူ့အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့က ဒီေန့ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။
[caption id="attachment_27100" align="alignright" width="300" caption="တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္႐ွိ ဒုကၡသည္စခန္းတခု"]
[/caption]
ယူနန္ျပည္ထဲမွာ ယာယီစခန္းေတြမွာ ခိုလွံုေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ယာယီအားျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးထားဖို့နဲ့ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီေတြ၊ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့အဖြဲ့ေတြနဲ့ ေတြ့ခြင့္ေပးဖို့ လူ့အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အေရးအဖြဲ့က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
မနွစ္ ဇြန္လကစလို့ ကခ်င္တပ္ေတြနဲ့ အစိုးရတပ္ေတြၾကားမွာ ၁၇ နွစ္ၾကာ အပစ္ရပ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ပ်က္ျပီးေနာက္ပိုင္း တိုက္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္လာ တာေၾကာင့္ ေဒသတြင္းမွာ လူေပါင္း ၇ ေသာင္းခြဲဝန္းက်င္ ေနရာ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ခဲ့ရပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ ယူနန္ျပည္နယ္ဘက္မွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၇၀၀၀ နဲ့ တေသာင္းၾကား ႐ွိေနျပီး သူတို့ေတြဟာ ရိကၡာ၊ ေသာက္သံုးေရ၊ အမိုးအကာ၊ မိလႅာစနစ္၊ ျပဿနာေတြ အဓိက ၾကံုေနရတယ္လို့ လူ့အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ့က ဆိုပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြဟာ က်ပ္က်ပ္တည္းတည္း ေနေနရတာေၾကာင့္ နာမက်န္းတာေတြကလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္ေနတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္မွာ ဒုကၡသည္ေတြကို ေဒသက အကူအညီေပးေရးအဖြဲ့ေတြ၊ ခရစ္ယာန္ ဘုရားေက်ာင္းေတြ၊ နိုင္ငံတကာက အကူအညီအေပးေရးအဖြဲ့ အနည္းငယ္ေလာက္ကပဲ အကူအညီေပးေနျပီး ေငြေရးေၾကးေရးနဲ့ တျခားလို အပ္ခ်က္ေတြ အားလံုး ျပတ္လပ္ေနတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
ယူနန္ျပည္နယ္ကို ေရာက္ေနတဲ့ ကေလးငယ္ေတြဟာ ေက်ာင္းမေနရဘဲ၊ လူၾကီးေတြကေတာ့ ေငြလိုတာေၾကာင့္ ေန့စားအလုပ္ေတြကို အသဲအသန္ ႐ွာေနတဲ့အေပၚမွာ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရမယ့္ အနၱရာယ္နဲ့ ၾကံုေနရတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္အကူအညီေပးေရးအဖြဲ့ျဖစ္တဲ့ ယူအန္အိပ္ခ်္စီအာ၊ တျခား လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြကို ယူနန္ျပည္နယ္ထဲကို ဝင္ခြင့္ပိတ္ထားျပီး၊ တ႐ုတ္အစိုးရကိုယ္တိုင္ကလည္း ဘာအကူအညီမွ မေပးဘူးလို့ လူ့အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အေရးအဖြဲ့က ဆိုထားပါတယ္။
တ႐ုတ္အစိုးရက ျမန္မာအစိုးရနဲ့ ဆက္ဆံေရးထိခိုက္မွာကို စိုးတာနဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို အကူအညီေပးဖို့ အေရးမွာ တံု့ဆိုင္းဆိုင္း လုပ္ေနတာလို့ ဒုကၡသည္ေတြကိ္ု ေစတနာဝန္ထမ္း အကူအညီေပးေနတဲ့ တ႐ုတ္လူမ်ိုး သတင္းေထာက္တေယာက္က ေျပာတာကို ေအပီသတင္းတပုဒ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြဟာ ဒုကၡသည္ေတြကို မထင္ရင္ မထင္သလို စစ္ေဆးတာ၊ မထင္ရင္ မထင္သလို ဒဏ္ေငြတပ္တာေတြ၊ တရားလက္လြတ္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းတာေတြ လုပ္ေနတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
အခုအခ်ိန္အထိ ကခ်င္ဒုကၡသည္ ၃၀၀ ကို ျမန္မာျပည္ဘက္ကိ္ု တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက အတင္းျပန္ခိုင္းခဲ့တယ္လို့လည္း ဆိုထားပါတယ္။
“တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ့ နိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ ဝတၱရားေတြအတိုင္း ဒုကၡသည္ေတြကို အတင္းျပန္မပို့ဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို့” လူ့အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့ရဲ့ တ႐ုတ္နိုင္ငံဆိုင္ရာ ညြွႊန္ၾကားေရးမႉး ဆိုဖီယာ ရစ္ခ်တ္ဆင္က တိုက္တြန္းပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြကို အတင္းျပန္ပို့ဖိုနဲ့ ရိကၡာနဲ့ ေနစရာေတြ မေပးဘဲ ပစ္ထားဖို့အတြက္ တရားနည္းလမ္းက်တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္လည္း မ႐ွိဘူးလို့ သူက ေျပာပါတယ္။
တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ၁၉၅၁ ခုနွစ္ ဒုကၡသည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ (Refugee Convention) နဲ့ ၁၉၆၇ ခုနွစ္ နိုင္ငံတကာ လူ့အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာ တူညီခ်က္ေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့အတိုင္း၊ အဲဒီသေဘာတူညီခ်က္ေတြမွာ လူမ်ိုးေရး၊ ဘာသာေရး၊ နိုင္ငံေရးယံုၾကည္ခ်က္ ေၾကာင့္ အနၱရာယ္က်ေရာက္နိုင္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို အတင္းျပန္မပို့ဖို့ တားဆီးထားတာကို လူ့အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့က ေထာက္ျပပါတယ္။
စာမ်က္ ၆၈ မ်က္နွာပါတဲ့ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ ပိတ္မိေနေသာ ကခ်င္ဒုကၡသည္မ်ား
“Isolated in Yunnan: Kachin Refugees from Burma in China’s Yunnan Province,” အစီရင္ခံစာကို ဒုကၡသည္၊ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္သားေတြနဲ့ သက္ဆိုင္သူ လူေပါင္း ၁၀၀ ကို ေမးျမန္းျပီး ျပုစုထားတာျဖစ္ပါတယ္။
