လာမယ့္ ဇြန္လက စတင္ျပီး စာေပအမ်ိုးအစားအားလံုး စာေပစိစစ္ေရးကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးေတာ့မယ္လို့ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန စာေပစိစစ္ေရးနွင့္မွတ္ပံုဌာန ဒုညြန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးတင့္ေဆြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
ရန္ကုန္ျမို့၀ကၤဘာလမ္း႐ွိ စာေပစိစစ္ေရးနဲ့ မွတ္ပံုတင္ဌာနရံုးမွာ ေမလ ၁၅ ရက္ေန့က ျပုလုပ္တဲ့ ဂ်ာနယ္မဂၢဇင္းနွင့္ အေထြေထြစာမူေတြကို ထပ္မံအုပ္စုခြဲျခား သတ္မွတ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာတဲ့ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲမွာ ဦးတင့္ေဆြက ေျပာၾကားလိုက္တာပါ။
ဦးတင့္ေဆြက “နုိင္ငံေရးနဲ့ ဘာသာေရး ၂ ခုမွာ ၁ ခုကို လြွႊတ္ေပးလိုက္မွာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ သာမန္အားျဖင့္ေျပာတဲ့အခါ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ဇြန္လကို တက္ၾကည့္တဲ့အခါ ဒီဘက္က ဆင္ဆာလုပ္ငန္းအားလံုး က်ေနာ္တုိ့ နုိင္ငံမွာ မ႐ွိေတာ့ဘူးဆုိတဲ့ သေဘာကုိ သက္ေရာက္ပါတယ္။ သမၼတေရာ၊ ၀န္ၾကီးလည္း ေျပာျပီးသားလည္း ျဖစ္ပါတယ္”လုိ့ ေျပာပါတယ္။
ဒီလုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးျပီး ေနာက္ပိုင္းေတြမွာေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံ စာေရးဆရာမ်ားအသင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံသတင္းစာဆရာမ်ားအသင္း၊ စာေပထုတ္ေ၀ ျဖန့္ခ်ိသူမ်ား အသင္းနဲ့ ျမန္မာဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္စတဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြပါ၀င္မယ့္ press council ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္သြားမယ့္ အေၾကာင္းကိုလည္း ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“သမၼတၾကီးရဲ့ အမိန့္အရ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီမ်ိုး ဖြဲ့ေပးဖုိ့ ႐ွိပါတယ္။ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ ဇြန္လမွာေပၚမယ္လို့ ေမွ်ာ္မွန္းထားပါတယ္။ ေပၚလာတာနဲ့ တျပိုင္တည္း ခုနက ေျပာတဲ့ နုိင္ငံေရးနဲ့ ဘာသာေရး ဆင္ဆာလြွႊတ္ေပးေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”
စာေပစိစစ္နဲ့ မွတ္ပံုတင္ဌာနအေနနဲ့ အရင္က ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းနဲ့ အေထြေထြစာမူေတြကို အုပ္စု ၂ ခု ခြဲျခားထားျပီး အုပ္စု ၁ ပါ အေထြေထြစာမူေတြကို ပထမဆံုးအေနနဲ့ ပံုနိွပ္မထုတ္ေ၀ခင္ စာေပစိစစ္ေရးကိုတင္ျပရတဲ့ တင္/ထုတ္စနစ္ကေန ပံုနိွပ္ထုတ္ေ၀ျပီးမွ စာေပစိစစ္ေရးကိုတင္ျပရတဲ့ ထုတ္/တင္ စနစ္ကို ပထမဆံုး ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးခဲ့တာပါ။
အဲ့ဒီေနာက္ အခု စတုတၳအၾကိမ္မွာေတာ့ အုပ္စု ၂ ထဲမွာ က်န္႐ွိေနေသးတဲ့ အေထြေထြစာမူေတြထဲက လံုးခ်င္း၀တၳုေတြနဲ့ ကဗ်ာေတြကို အုပ္စု ၁ ထဲကို ထည့္သြင္းျပီး ပံုနိွပ္ထုတ္ေ၀ျပီးမွ စိစစ္ေရးကိုတင္ျပရတဲ့ ထုတ္/တင္ စနစ္နဲ့ ေမလ ၁၅ ရက္ေန့ကစတင္ က်င့္သံုး ထုတ္ေ၀ခြင့္ျပုမယ့္ အေၾကာင္းကိုလည္း သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲမွာ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေပၚကို စာေရးဆရာ ေ၀မႉးသြင္က “ဒီလုိမ်ဳိး ျဖစ္လာတာကို က်ေနာ္တုိ့က ၾကိုဆုိရမွာေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လုိ့လဲဆုိေတာ့ စာေရးတဲ့လူက ပထမေတာ့ စာေပစိစစ္ေရး ရိွသည္ျဖစ္ေစ မရိွသည္ျဖစ္ေစ က်ေနာ္တုိ့က ကုိယ္ေရးတဲ့စာကို ကုိယ္တာဝန္ယူရမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အခုလိုမ်ဳိး လြတ္လပ္ခြင့္ေပးလုိက္တာက စာကို ပုိျပီးေတာ့ ဖန္တီးခြင့္ ရလာတာေပါ့ေနာ္။ အေျခအေနက အခ်ဳိ့ဟာေတြမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးခြင့္ ရလာတာေပါ့။ အရင္တုန္းကဆုိရင္ သူေတာင္းစားလုိ အခန္းမ်ဳိးေတြ ထည့္ေရးလုိ့ မရဘူး။ ျပီးေတာ့ ဆင္းရဲတာေတြ၊ မီးေလာင္တာေတြ ထည့္ေရးလုိ့မရဘူး စာေပစိစစ္ေရးက အကုန္လုံးကုိ ျဖတ္တယ္။ ေကာင္မေလးကစျပီး ခ်စ္ေရးဆုိခြင့္ မရိွဘူး ဒါမ်ဳိးေတြေပါ့။ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဖန္တီးမႈအားေကာင္းတဲ့ အနုပညာသမားပင္ ျဖစ္လင့္ကစား အဲဒီလုိမ်ဳိး ဆင္ဆာေတြ ရိွတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ့က အျပည့္အဝ အနုပညာ အရည္အေသြးကို ထုတ္ျပခြင့္္ မရိွဘူးေပါ့။
“အခုလုိမ်ဳိး ျဖစ္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ တုိင္းျပည္မွာရိွတဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြ၊ ေခတ္ကာလကို သေရာ္တဲ့ဟာေတြ ဒါမ်ဳိးေတြေပါ့။ ဒါမ်ဳိးေတြက အမ်ားၾကီး အဆင္ေျပလာပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တုိ့ ေထာက္ျပတဲ့အခါမွာ ပုိျပီး ထိေရာက္တယ္လုိ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ ဒါကုိ က်ေနာ္တုိ့ ၾကိုဆုိပါတယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။
ဒီလို လံုးခ်င္း၀တၳုအပါအ၀င္ အမ်ိုးအစားအေတာ္မ်ားမ်ား စာေပစိစစ္ေရး တင္ျပစရာမလိုေတာ့ဘဲ ထုတ္/တင္ စနစ္နဲ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေ၀ခြင့္ရလာေပမယ့္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ ျပဿနာေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လို ဥပေဒပုဒ္မေတြနဲ့ တရားစြဲဆိုနိုင္မယ္၊ ဘယ္လို ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္နိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ဥပေဒေတြကိုေတာ့ တိတိက်က် ထုတ္ျပန္တာမ်ဳိးေတာ့ မ႐ွိေသးဘူးလို့ စာေပထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္း႐ွင္တဦးက ဆိုပါတယ္။
“အဓိက ျပဿနာတက္ရင္ အဓိက တာဝန္က ထုတ္ေဝသူမွာပဲလုိ့ ေျပာတယ္။ စာေရးဆရာမွာ မရိွဘူးေပါ့ေနာ္။ ထုတ္ေဝသူ ထုတ္မွပဲ ဒီစာအုပ္က အျပင္ေရာက္မွာ ဆုိတဲ့အတြက္ တကယ့္ တကယ္ အေရးယူမယ္ဆုိရင္ စာေရးဆရာကို မဟုတ္ပဲနဲ့ ထုတ္ေဝသူကုိပဲ အေရးယူမယ္လုိ့ပဲ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာအေရးယူမယ္ဆုိတာကုိေတာ့ အတိအက်မေျပာဘူး။ မေျပာဘူးဆုိတာက သူကေတာ့ နည္းနည္းေ၀့ေျပာတာေပါ့၊ ေဝ့ေျပာေပမဲ့ ဒါ သူဆုိလုိတာကေတာ့ ႐ွင္းတယ္ေလ။ သူတုိ့ကေတာ့ လုိက္စုံစမ္းျပီးေတာ့ အေရးယူမွာ မဟုတ္ဘူး။ တုိင္တဲ့လူရိွမွ အေရးယူမယ့္ သေဘာမ်ဳိးေပါ့။ သူတုိ့ကေတာ့ စည္းကမ္းခ်က္ စာ႐ြက္ေလး ေပးတယ္ဗ်ာ။ အဲဒီ စာ႐ြက္ထဲမွာ ပါတဲ့ အခ်က္ေလးေတြေပါ့။ အဲဒါေလးေတြ ေတာ္႐ုံတန္႐ုံ ျငိေနတယ္ေပါ့။ ဥပမာ ဒုိ့တာဝန္ အေရး သုံးပါးကုိ ထိပါးတာတုိ့ ဒါမ်ဳိးေတြေပါ့ အဲဒီလုိ အခ်က္ေလးေတြေပါ့။”
စာေပစိစစ္ေရးကို တင္ျပစရာမလိုေတာ့ဘဲ ထုတ္တင္စနစ္နဲ့ လြတ္လပ္စြာ စာေပေတြကို ထုတ္ေ၀ျပုလိုက္ျပီ ျဖစ္ေပမယ့္လည္း စာေရးဆရာေတြနဲ့ စာနယ္ဇင္းေလာကသားေတြ အေနနဲ့ကေတာ့ လြတ္လပ္မႈနဲ့အတူ တာ၀န္ယူ တာ၀န္ခံမႈေတြလည္း ပို႐ွိလာၾကရမယ့္ အေျခအေနမ်ိုးလည္း ျဖစ္ေနတယ္လို့ စာေရးဆရာသစၥာနီက ဆိုပါတယ္။
“၆၂ ဟိုဘက္ပိုင္းတုန္းက ဒါေတြက တင္စရာမလိုဘူး။ သိပ္ စြန္းထြက္လာရင္ေတာ့ အေရးယူတာေတြ ႐ွိတယ္။ နိုင္ငံေရး အစြန္းအထြက္လိုမ်ဳိးေပါ့။ အစိုးရက သီးသန့္အေရးယူတဲ့သေဘာမ်ဳိးပဲေလ။ ေနာက္တခါ ညစ္ညမ္းစာေပမ်ဳိးဆိုရင္ စာအုပ္ကို သိမ္းတာေတြ။ အေရးယူတာေတြ၊ စာေရးဆရာေတြကို တရားစြဲတာေတြ ႐ွိပါတယ္။ ဒါက ဟိုးအရင္ကတည္းက ႐ွိတဲ့ဟာေတြပါ။ အဓိကကေတာ့ အနုပညာဖန္တီးမႈကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ လြတ္လပ္သြားျပီလို့ ထင္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ဟာကေတာ့ အခြင့္အေရးနဲ့ တာ၀န္ကေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာမဆို တြဲေနတာပဲ။ စာေရးဆရာေတြရဲ့ က်င့္၀တ္၊ စာနယ္ဇင္းသမားရဲ့ က်င့္၀တ္ေတြ သူတို့ဘက္ကလည္း ျပန္ေစာင့္ထိန္းဖို့ေပါ့။ အလြန္အကြ်ံမျဖစ္ဖို့ေပါ့။ ဒါမွလည္း ေရ႐ွည္တည္တံ့မယ္ ထင္ပါတယ္။”
လက္႐ွိ အေျခအေနမွာေတာ့ စာေပစိစစ္ေရးကေန အုပ္စု ၂ ထဲမွာ က်န္႐ွိေနေသးတဲ့ သတင္းဂ်ာနယ္၊ ဘာသာေရးဂ်ာနယ္ မဂၢဇင္း(ဂမၻီရအပါအ၀င္)၊ နိုင္ငံေရးနဲ့သမိုင္းဆိုင္ရာ မဂၢဇင္းမ်ား၊ နိုင္ငံေရး ဘာသာေရးဆိုင္ရာစာမူေတြကိုေတာ့ ဆက္လက္စိစစ္မႈေတြကို ျပုလုပ္ေနဦးမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
