အမ်ိုး​သမီး​တ​ေယာက္အတြက္ ဆိုး​႐ြား​တဲ့​ ​ေနရာ​ေတြထဲမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ ပါဝင္တယ္လို့​ ကမၻာ့​နိုင္ငံ​ေတြရဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​၊​ စီး​ပြား​ေရး​နဲ့​မူဝါဒ​ေရး​ရာ​ေတြကို အသား​ေပး​ေဖာ္ျပတဲ့​ အ​ေမရိကန္ထုတ္ Foreign Policy မဂၢဇင္း​မွာ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။

တကၠဆက္ A&M တကၠသိုလ္က ပါ​ေမာကၡ ဗလာရီ ဟတ္ဒ္ဆန္က ကမၻာ့​နိုင္ငံအသီး​သီး​ရဲ့​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္တဲ့​ ပညာ​ေရး​၊​ က်န္း​မာ​ေရး​၊​ လူမႈ​ေရး​ အ​ေျခအ​ေန​ေတြကို ​ေလ့​လာတင္ျပထား​တဲ့​ သု​ေတသန​ေျမပံုမွာ ခုလို ​ေဖာ္ျပထား​တာပါ။

က်ား​-မ ပညာ​ေရး​ကြာဟမႈနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ ​ေဖာ္ျပရာမွာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့​ အလယ္တန္း​ အဆင့္​ ​ေက်ာင္း​တက္္နႈန္း​ဟာ ​ေယာက်ာ္း​ေလး​နဲ့​ မိန္း​က​ေလး​ ကြာဟခ်က္ ၂၀ ရာခိုင္နႈန္း​ေက်ာ္ ႐ွိ​ေနတယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ သူ့​ရဲ့​ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ဒါဟာ အဆိုး​ဆံုး​အဆင့္​ဝင္ နိုင္ငံျဖစ္ျပီး​ ဒီသတ္မွတ္ခ်က္မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြကို ပညာသင္ၾကား​ ခြင့္​ ကန့္​သတ္ထား​မႈကိုလည္း​ ထည့္​သြင္း​ တြက္ခ်က္ထား​ပါတယ္။

မိသား​စုတြင္း​ ဓ​ေလ့​ထံုး​တမ္း​အစဥ္အလာနဲ့​ ပတ္သက္လို့​ ​ေဖာ္ျပရာမွာ​ေတာ့​ လက္ထပ္ထိမ္း​ျမား​မႈ၊​ ကြာ႐ွင္း​မႈ၊​ အ​ေမြဆက္ခံမႈနဲ့​ လင္ျပိုင္ မယား​ျပိုင္ထား​မႈ ဥပ​ေဒသ​ေတြမွာ က်ား​မ တန္း​တူညီမ်ွမႈ မ႐ွိတဲ့​ နိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ဒါ့​ျပင္ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအတြက္ ႐ုပ္ပိုင္း​ဆိုင္ရာလံုျခံုမႈ မ႐ွိဆံုး​နိုင္ငံ တနိုင္ငံ အျဖစ္လည္း​ ျမန္မာကို သတ္မွတ္ထား​ပါျပီး​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအတြက္ ႐ုပ္ပိုင္း​ဆိုင္ရာ ကိုယ္ထိလက္ ​ေရာက္က်ဴး​လြန္မႈ​ေတြထဲမွာ လူသတ္မႈ၊​ အဓမၼမႈနဲ့​ အိမ္တြင္း​ အၾကမ္း​ဖက္မႈ စတာ​ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

​ေနာက္တခါ က​ေလး​ေမြး​ဖြား​ရာမွာလည္း​ မိခင္အ​ေသအ​ေပ်ာက္ အမ်ား​ဆံုး​ နိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ထား​ျပီး​ က​ေလး​ငယ္ ၁သိန္း​ ​ေမြး​ဖြား​ရာမွာ မိခင္​ေသဆံုး​မႈ အ​ေရအတြက္ ၃၀၀ ​ေက်ာ္ ႐ွိတဲ့​နိုင္ငံ​ေတြစာရင္း​မွာ ထည့္​သြင္း​ထား​ပါတယ္။

မိသား​စုထဲမွာ သား​ ​ေယာက်ာ္း​ေလး​ကို သမီး​ မိန္း​က​ေလး​ထက္ ပိုျပီး​ တန္ဖိုး​ထား​မႈ႐ွိတဲ့​နိုင္ငံ အမ်ိုး​သမီး​ေတြကို လူကုန္ကူး​တာ​ေတြ သာမန္ ျဖစ္ရိုး​ျဖစ္စဥ္သဖြယ္႐ွိ​ေနတဲ့​ နိုင္ငံအျဖစ္လည္း​ ျမန္မာကို သတ္မွတ္ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။

လူမႈ​ေရး​လုပ္ငန္း​ေတြ ​ေဆာင္႐ြက္​ေနတဲ့​ စာ​ေရး​ဆရာမ သန္း​ျမင့္​ေအာင္ က​ေတာ့​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အမ်ိုး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ရပိုင္ခြင့္​ေတြမွာ လိုအပ္ခ်က္​ေတြ ႐ွိ​ေန​ေပမယ့္​ ျမန္မာအမ်ိုး​သမီး​ျဖစ္ရတာ ဂုဏ္ယူတယ္လို့​ေျပာပါတယ္။

“အမ်ိုး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ ပတ္သက္လို့​ေတာ့​ လိုတဲ့​ေနရာ​ေတြ​ေတာ့​ ႐ွိ​ေကာင္း​ ႐ွိနိုင္တယ္။ နိုင္ငံျခား​သား​နဲ့​ ရန္ျဖစ္တဲ့​အခါမွာ ကိုယ္ထိလက္​ေရာက္ ​ေစာ္ကား​ခံရတာတို့​ ဘာတို့​ေလ။ အဲဒါ​ေတြက​ေတာ့​ က်မတို့​ အမ်ိုး​သမီး​နဲ့​ ပတ္သက္တဲ့​ ဥပ​ေဒ​ေတြ ထပ္ျပီး​ေတာ့​ ျပဌာန္း​ဖို့​လိုလိမ့္​မယ္ ထင္တယ္​ေပါ့​။ ျမန္မာအမ်ိုး​သမီး​တ​ေယာက္ ျဖစ္ရတာကို​ေတာ့​ က်မ ဂုဏ္ယူတယ္။ က်မ ​ေက်လည္း​ ​ေက်နပ္တယ္။ အမ်ိုး​သမီး​မို့​လို့​ နွိမ့္​ခ်ခံတာ​ေတာ့​ က်မ လူမႈအဖြဲ့​အစည္း​ အသိုင္း​အဝိုင္း​မွာ မ႐ွိဘူး​။ အရင္တုန္း​က အစိုး​ရလက္ထက္မွာပဲ အမ်ိုး​သမီး​ရယ္ အမ်ိုး​သား​ရယ္ မဟုတ္ဘူး​။ ပထမ​ေတာ့​ အမ်ိုး​သမီး​ဆို​ေတာ့​ ပိုခံရတာ​ေပါ့​ေနာ္။ ပရဟိတလုပ္ငန္း​ လုပ္တဲ့​ေနရာမွာ အရာရာမွာ သံသယနဲ့​ ၾကည့္​တာတို့​ ျပီး​တဲ့​အခါက်​ေတာ့​ နည္း​နည္း​ဟန့္​တား​ခ်င္တာတို့​၊​ ​ေနွာင့္​ယွက္ခ်င္တာတို့​ အဲဒါ​ေတြ ၾကံု​ေတြ့​ခဲ့​ရတာ​ေပါ့​ က်မအ​ေနနဲ့​။ အခုအခ်ိန္မွာ​ေတာ့​ အား​လံုး​ အဆင္​ေျပ​ေနပါတယ္။”

Foreign Policy မဂၢဇင္း​မွာ​ေတာ့​ လူမႈ​ေရး​ ပညာ​ေရး​နဲ့​ က်န္း​မာ​ေရး​ ကိစၥအျပင္ အစိုး​ရအဖြဲ့​အတြင္း​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြကို ဝန္ၾကီး​အဆင့္​ ​ေနရာ​ေပး​မႈနဲ့​ လြွႊတ္​ေတာ္မွာ အမ်ိုး​သမီး​ ဥပ​ေဒျပုအမတ္​ေတြ ပါဝင္မႈရာခိုင္နႈန္း​ဟာလည္း​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အနည္း​ဆံုး​နိုင္ငံ တနိုင္ငံျဖစ္​ေနတယ္လို့​ ​ေဖာ္ျပထား​တယ္။

အမ်ိုး​သား​ဒီမိုက​ေရစီအဖြဲ့​ခ်ဳပ္က မရမ္း​ကုန္း​ျမို့​နယ္ ျပည္သူ့​လြွႊတ္​ေတာ္ ကိုယ္စား​လွယ္ ​ေဒါက္တာ ​ေဒၚ​ေမဝင္း​ျမင့္​က​ေတာ့​ အနာဂတ္ျမန္မာ့​နိုင္ငံ​ေရး​မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြ ပိုမိုပါဝင္ခြင့္​ ရလာနိုင္စရာ အ​ေၾကာင္း​႐ွိတယ္လို့​ ​ေျပာပါတယ္။

“အန္တီတို့​ရဲ့​ အဖြဲ့​ေခါင္း​ေဆာင္ကလည္း​ ​ေဒၚ​ေအာင္ဆန္း​စုၾကည္ျဖစ္တယ္။ အင္မတန္ အရည္အခ်င္း​႐ွိတဲ့​ ပုဂၢိုလ္တ​ေယာက္၊​ နိုင္ငံ့​ေခါင္း​ေဆာင္ ျဖစ္တဲ့​အတြက္ လြွႊတ္​ေတာ္ထဲမွာ ပါဝင္လာတဲ့​အတြက္ အမ်ိုး​သမီး​အ​ေနနဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​ ပိုျပီး​ရလာနိုင္ပါတယ္။ ဒါက ​ေဒၚစုကို​ေျပာတာ​ေပါ့​။ က်န္တဲ့​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေနနဲ့​ လြွႊတ္​ေတာ္ထဲမွာ ပိုျပီး​ ​ေနရာရ႐ွိဖို့​က​ေတာ့​ ကိုယ့္​ရဲ့​ ကိုယ္ပိုင္အရည္အခ်င္း​နဲ့​လည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ သက္ဆိုင္ ဆက္နြယ္ပါတယ္။ အမ်ိုး​သမီး​တ​ေယာက္ျဖစ္ရံုနဲ့​ အမ်ိုး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​ တရပ္အ​ေနနဲ့​ ရ႐ွိလာစရာ အ​ေၾကာင္း​မ႐ွိပါဘူး​။ အမ်ိုး​သမီး​ေတြက ၾကိုး​စား​ရင္ၾကိုး​စား​သ​ေလာက္ တခ်ို့​အပိုင္း​ေတြ ​ေရာက္နိုင္တာ ႐ွိပါတယ္။ အမ်ိုး​သမီး​မို့​လို့​ အုပ္ခ်ဳပ္​ေရး​ပိုင္း​မွာ မပါရဘူး​ဆိုတာမ႐ွိဘူး​။ မဲမ​ေပး​ရဘူး​ဆိုတာ မ႐ွိပါဘူး​။ အခုဆိုရင္ ဝန္ၾကီး​ဌာန​ေတြမွာလည္း​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြ အရည္အခ်င္း​ ႐ွိရင္ ႐ွိသ​ေလာက္ ပါဝင္ခြင့္​႐ွိပါတယ္။

ဒါ​ေၾကာင့္​ အန္တီတို့​က ဆိုး​ဝါး​တယ္ဆိုတဲ့​နိုင္ငံမ်ိုး​မွာ အန္တီတို့​ ျမန္မာနိုင္ငံက အမ်ိုး​သမီး​ေတြ မပါဘူး​လို့​ ယံုၾကည္ပါတယ္။”

ဒါ​ေပမယ့္​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြ အစိုး​ရအဖြဲ့​ရဲ့​ အျမင့္​ဆံုး​ရာထူး​ျဖစ္တဲ့​ သမၼတ အဆင့္​ထိ ရာထူး​ရဖို့​က​ေတာ့​ အကန့္​အသတ္​ေတြ ႐ွိ​ေနဆဲပါ။

အထူး​သျဖင့္​ ၂၀၀၈ ဖြဲ့​စည္း​ပံုအ​ေျခခံဥပ​ေဒ အခန္း​ ၁၃ ပါ သမၼတ တ​ေယာက္႐ွိရမယ့္​ အရည္အခ်င္း​ သတ္မွတ္ခ်က္​ေတြထဲမွာ စစ္​ေရး​အျမင္႐ွိရမည္ ဆိုတဲ့​အခ်က္ ထည့္​သြင္း​ထား​တာဟာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြကို သမၼတ တာဝန္ မထမ္း​ေဆာင္နိုင္​ေအာင္ တား​ဆီး​ထား​တာလို့​ အမ်ိုး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​ လႈပ္႐ွား​သူ​ေတြက ​ေထာက္ျပ ​ေဝဖန္​ေလ့​႐ွိပါတယ္။