ကမၻာၾကီး​ ပူ​ေနြး​လာ​ေနပါသတဲ့​။ ဒါကို ယ​ေန့​ သိပၸံပညာ႐ွင္မ်ား​က လက္ခံလာၾကပါျပီ။ တကယ္လို့​ ကမၻာ့​အပူခ်ိန္ ၂ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ထက္ ပိုျပီး​တိုး​လာရင္ အ​ေျခအ​ေန​ေတြ ဆိုး​လာမွာ အ​ေသအခ်ာပါပဲတဲ့​။

ကမၻာၾကီး​ကို ပူ​ေနြး​လာမႈက​ေန ကယ္တင္ဖို့​ ၾကိုး​ပမ္း​ေနၾကပါတယ္။၊​ သို့​ေသာ္ ဘယ္သူ​ေတြက ကယ္တင္ၾကမွာလဲ။ ဘယ္လို ကယ္တင္ၾကမွာလဲ။ က်​ေနာ္တို့​ အား​လံုး​ ကယ္တင္ရမွာပဲ။ လူတိုင္း​ က်ရာ​ေနရာက တတပ္တအား​ ပါဝင္ဖို့​ပါ။ ဘယ္လို ကယ္တင္ရမွာလဲ။

ကမၻာၾကီး​ ပူ​ေနြး​လာျခင္း​ကို ကာကြယ္နိုင္ဖို့​အတြက္ လုပ္သင့္​တဲ့​ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကို တင္ျပပါမယ္။ နံပါတ္၁ ျပုလုပ္ရာမွာက​ေတာ့​ ၂ ဒီဂရီ​ေလာက္ ​ေလ်ွာ့​ခ်လိုက္ပါတဲ့​။ ဒါက ​ေအး​ေသာနိုင္ငံ၊​ ပူ​ေသာနိုင္ငံမ်ား​တြင္ သာမက သမပိုင္း​နဲ့​ အပူပိုင္း​ နိုင္ငံက ျပည္သူ ျပည္သား​မ်ား​နဲ့​လည္း​ သက္ဆိုင္တယ္။ အထူး​သျဖင့္​ ​ေငြ​ေၾကး​တတ္နိုင္သူမ်ား​ဟာ ​ေနြအခါ အပူအ​ေအး​ဒဏ္ ကာကြယ္ဖို့​အတြက္ ​ေလ​ေအး​စက္ (AirCon ) ကို သံုး​တယ္။ ​ေဆာင္း​မွာ အပူ​ေပး​ကိရိယာ (Heater) ကို သံုး​ပါတယ္။ သူတို့​ကို ​ေတာင္း​ပန္ ညွိနွိုင္း​ဖို့​ လိုပါတယ္။ ​ေဆာင္း​နဲ့​ ​ေနြမွာ ၂ ဒီဂရီ​ေလာက္ အသံုး​ေလ်ွာ့​ဖို့​ပါပဲ။
ကိုယ္နဲ့​မဆိုင္ဘူး​လို့​ ထင္​ေကာင္း​ ထင္ၾကမယ္။ ဆိုင္ပါ​ေသာ္ ​ေကာဗ်ာ။ ခင္ဗ်ား​တို့​ ႐ုပ္႐ွင္ရံုတို့​ ​ေလ​ေအး​စက္႐ွိတဲ့​ စား​ေသာက္ဆိုင္တို့​ကို သြား​တယ္ ဆိုရင္ ကိုယ္နဲ့​လည္း​ သက္ဆိုင္တာပဲ​ေပါ့​။

ဒီလို ​ေလ်ွာ့​ခ်မယ္ဆိုလ်ွင္ တနွစ္မွာ ​ေလထဲသို့​ ထုတ္လြွႊတ္တဲ့​ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ သံုး​ပံုတပံု ​ေလ်ာ့​က်သြား​မယ္လို့​ တြက္ျပ ထား​တယ္။

ဒုတိယ လုပ္ရမွာက​ေတာ့​ မီး​လံုး​ကို လဲလိုက္ပါလို့​ ​ေျပာထား​တယ္။
လူ​ေတြရဲ့​ စြမ္း​အင္သံုး​စြဲမႈ အမ်ား​ဆံုး​က​ေတာ့​ မီး​ထြန္း​ျခင္း​ပါပဲ။
တကယ္လို့​ အိမ္ ၁ သန္း​ဟာ သူတို့​အိမ္က မီး​လံုး​ ၄ လံုး​ကို စြမ္း​အင္​ေခၽြတာ​ေရး​ မီး​လံုး​ကို ​ေျပာင္း​လဲသံုး​စြဲပါက ​ေလထုထဲ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္​ေငြ့​ တန္ ၉ သိန္း​ သက္သာ​ေစပါမယ္။ Compact Fluorensce Light –CFL ဟာ တူညီ အလင္း​စြမ္း​အား​႐ွိတဲ့​ သာမန္ မီး​လံုး​ မီး​ေခ်ာင္း​မ်ား​ထက္ စြမ္း​အင္ ၇၅ ရာခိုင္နႈန္း​ သက္သာ​ေစပါတယ္။

တတိယအခ်က္က​ေတာ့​ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္း​မ်ား​ကို ပလပ္မွ ဆြဲျဖုတ္ ထား​ပါလို့​ အၾကံျပုထား​တယ္။ သံုး​တဲ့​ခါ​ေတာ့​ သံုး​ပါ။ မသံုး​တဲ့​အခါနဲ့​ သံုး​ျပီး​တဲ့​အခါ​ေတြမွာ ကြန္ပ်ဴတာ၊​ တီဗြီ၊​ ​ေအာက္စက္တို့​ကို ရီမုတ္​ေလး​ နွိပ္ရံုျဖင့္​ ဖြင့္​လိုရ​ေအာင္ Standby ထား​ေလ့​႐ွိၾကတယ္။ ဒီလို အဆင္သင့္​ထား​ျခင္း​ကို Standby ထား​ သံုး​စြဲသူ​ေတြအတြက္ အင္မတန္ အဆင္​ေျပတာ​ေပါ့​။ ရီမုတ္​ေလး​နွိပ္ရံုနွင့္​ ထိုင္ရာမထ မိမိ တီဗြီနဲ့​ ​ေအာက္စက္ကို ဖြင့္​လို့​ရတယ္ မဟုတ္လား​။ ဒါ​ေပမယ့္​ ဒီလို Standby ထား​႐ွိျခင္း​ဟာ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အား​ကို သံုး​စြဲ​ေနတာလည္း​ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သတိျပုပါလို့​ မွာခ်င္တယ္။ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္း​မ်ား​ကို အသံုး​မျပု​ေသး​တဲ့​ အခါတိုင္း​မွာ ခလုတ္ကို ပိတ္ျပီး​ ပလပ္မွလည္း​ ဆြဲျဖုတ္ထား​ပါ။ ဒါဟာ ကမၻာၾကီး​ကို ကယ္တင္နိုင္တဲ့​ အခ်က္တခ်က္ပါပဲ။

စတုတၳအခ်က္က​ေတာ့​ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ မသံုး​ဖို့​ပါဘဲ။ ​ေဈး​သြား​တိုင္း​ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ အမ်ား​ၾကီး​ ရလာတတ္တယ္။ ကမၻာမွာ တနွစ္ကို ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ ၅၀၀ ဘီလီယံက​ေန ၁ ထရီလီယံအထိ သံုး​စြဲၾကသည္။ ၁ ဘီလီယံဟာ သန္း​တ​ေထာင္ျဖစ္ျပီး​ ၁ ထရီလီယံက​ေတာ့​ ဘီလီယံ ၁ ​ေထာင္ ျဖစ္တယ္​ေလ။ ဒါဟာ ​ေပ်ာ္စရာမဟုတ္ပါဘူး​။ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္​ေတြ​ေၾကာင့္​ ​ေရ​ေျမာင္း​ေတြ ပိတ္ဆို့​တယ္။ တိရစၦာန္​ေတြ အထူး​သျဖင့္​ ငါး​မ်ား​စြာ ​ေသ​ေက်ပ်က္စီး​တယ္။ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ ထုတ္တာကို ကာဗြန္​ေျခရာခံရင္လည္း​ ​ေရထု၊​ ​ေလထု အင္မတန္ ညစ္ညမ္း​ေစတာကို ​ေတြ့​ရ​ေပမယ္။ ကိုယ္ပိုင္အိတ္​ေလး​ တအိတ္ ယူသြား​ဖို့​ ပ်င္း​မ​ေနပါနဲ့​။

ပဥၥမ အခ်က္အ​ေနနဲ့​ ​ေဒသတြင္း​ ထြက္ကုန္မ်ား​ကို သံုး​စြဲပါလို့​ မွာခ်င္ပါတယ္။ ကုန္တိုက္မ်ား​မွာ ဝယ္တဲ့​ အစား​အ​ေသာက္​ေတြနဲ့​ အသံုး​အ​ေဆာင္​ေတြဟာ ​ေဒသထြက္​ေတြ ျဖစ္​ေလ့​မ႐ွိဘူး​။ မိုင္​ေထာင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ အ​ေဝး​တ​ေနရာဆီမွ ​ေရာက္လာတဲ့​ ပစၥည္း​မ်ား​ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီလို သယ္ယူပို့​ေဆာင္​ေရး​မ်ား​ကို ျပုလုပ္တဲ့​အခါ ကမၻာ့​ေလထုအတြင္း​ထဲကို ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ တန္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ ထုတ္လြွႊတ္ၾကရတတ္ပါတယ္။ ​ေဒသထြက္ ပစၥည္း​မ်ား​ကို ဝယ္ယူသံုး​စြဲပါက ကမၻာ့​ေလထုကို ကယ္တင္ရာ ​ေရာက္ပါတယ္။

ဆ႒မ အခ်က္က​ေတာ့​ ကိုယ့္​ခြက္ ကိုယ္သံုး​ဖို့​ပါတဲ့​။ ယ​ေန့​ တခါသံုး​ခြက္​ေတြ ​ေပါလွတယ္။ ပိုလီစတိုင္ရင္း​ဖုန္း​ (Polystyrene Foam) ​ေတြက​ေတာ့​ ​ေဈး​ေပါလွတယ္။ ​ေရာဂါ​ေတြကလည္း​ ​ေသာက္​ေရခြက္​ေတြက တဆင့္​ ကူး​တတ္​ေလ​ေတာ့​ တခါသံုး​ခြက္​ေတြ သံုး​တတ္တယ္။ ဒါဟာ ဆိုး​႐ြား​တဲ့​အက်င့္​ပါ။ ခရီး​သြား​ရင္ကိုယ့္​ခြက္ကိုယ္ ယူခဲ့​ပါ။ ဒီအတိုင္း​ပဲ တခါသံုး​ ဝါး​ တူ​ေတြလည္း​ ​ေပါတယ္။ မိမိ တူကို မိမိသံုး​ပါ။ ဝါး​ပင္ မ်ား​စြာကို အသက္႐ွင္​ေစမွာျဖစ္တယ္။ ဝါး​ပင္မ်ား​ဟာ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ စုပ္ယူရာတြင္ အထိ​ေရာက္ဆံုး​ေသာ အပင္မ်ား​ ျဖစ္တယ္။

နံပါတ္ ၇ မွာ​ေတာ့​ လူထုဆက္သြယ္​ေရး​ ယာဥ္ကိုသံုး​ပါလို့​ ဆိုတယ္။
ဘတ္စ္ကား​ တစီး​သည္ လူဦး​ေရ ၅၀ ကို သယ္ယူပို့​ေဆာင္နိုင္စြမ္း​ ႐ွိတယ္။ ရထား​ကပိုျပီး​ေတာ့​ ကုန္နဲ့​လူ သယ္ယူပို့​ေဆာင္နိုင္တယ္။ ရထား​ ဘတ္စ္ကား​စတဲ့​ သယ္ယူပို့​ေဆာင္​ေရး​ေတြဟာ လူတဦး​ခ်င္း​စီ ပို့​ေဆာင္တဲ့​ စြမ္း​အင္ရဲ့​ ထက္ဝက္​ေက်ာ္မ်ွ ​ေခၽြတာနိုင္ပါတယ္။

နံပါတ္ ၈ မွာ​ေတာ့​ စက္ဘီး​စီး​ဖို့​ သို့​မဟုတ္ လမ္း​ေလ်ွာက္ဖို့​ အၾကံျပုထား​တယ္။ အနီး​အနား​ ခရီး​ေတြကို လမ္း​ေလ်ွာက္သြား​ပါ။ သို့​မဟုတ္ စက္ဘီး​ကို အသံုး​ျပုပါ။ ​ေက်ာင္း​ေတြမွာ ​ေက်ာင္း​ၾကိုပို့​ ယာဥ္​ေတြနဲ့​ ႐ႈပ္​ေထြး​မ​ေနသင့္​ပါဘူး​။ အနည္း​ဆံုး​ တပတ္ တရက္​ေလာက္​ေတာ့​ ကား​မစီး​ပါနဲ့​။ ဒါဆိုရင္ သင္ ကမၻာၾကီး​ကို ကယ္တင္​ေနသူ တ​ေယာက္ပါ။

နံပါတ္ ၉ မွာ ​ေရအခ်ိုး​ေလ်ွာ့​ဖို့​မွာတယ္။ ကမၻာၾကီး​မွာ ​ေရသန့္​ေတြ နည္း​ပါး​လာ​ေနတယ္။ ​ေရနည္း​နည္း​နဲ့​ ျမန္ျမန္ခ်ိုး​ပါ။ အ​ေနာက္တိုင္း​လို ​ေရစိမ္ခံကာ ဇိမ္မခံပါနဲ့​။ ​ေရ​ေအး​ခ်ိုး​တဲ့​အက်င့္​လုပ္ပါ။ လူတိုင္း​ ​ေရခ်ိုး​ေလ်ွာ့​ပါက တမိနစ္ကို ​ေရဂါလန္ သန္း​ ၅၀၀ သက္သာ​ေစသည္။

ေနာက္ဆံုး​အခ်က္ ၁၀ ဟာ ​ေနာက္ဆံုး​ျဖစ္​ေပမယ့္​ အ​ေရး​အၾကီး​ဆံုး​ပါ။ ဒါက​ေတာ့​ အပင္စိုက္ပါတဲ့​၊​ အပင္​ေတြဟာ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ကို စုပ္ယူတယ္။ တဖက္ကလည္း​ ​ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ထုတ္လြွႊတ္တယ္။ သာမန္သစ္ပင္ တပင္ဟာ လူနွစ္​ေယာက္အတြက္ လံု​ေလာက္တဲ့​ ​ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ထုတ္လြွႊတ္​ေပး​နိုင္တယ္။ အပင္မ်ား​ဟာသတၱဝါ​ေတြရဲ့​ ​ေနအိမ္လည္း​ ျဖစ္တယ္။ လူ​ေနအိမ္အတြက္ သစ္သား​ကိုလည္း​ ​ေပး​တယ္။

နိဂံုး​ခ်ဳပ္ အ​ေနနဲ့​ ​ေျပာရရင္​ေတာ့​ ဒါဟာ လူတိုင္း​ တတ္နိုင္တဲ့​ ၁၀ ခ်က္ပါ။ မခက္လွပါဘူး​။ ကမၻာ့​ဝင္ရိုး​စြန္း​မွ ​ေရခဲမ်ား​ အရည္​ေပ်ာ္စျပု​ေနတာ သင္သိမွာပါ။ မုန္တိုင္း​ေတြကိုလည္း​ သင္ခံစား​ဖူး​မွာပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္ ပါဝင္နိုင္​ေသာအပိုင္း​ အလြန္ နည္း​ေသာ္လည္း​ ထိ​ေရာက္တာကို သတိျပုနိုင္ပါတယ္။ အား​လံုး​ပါဝင္ပါမွ ကမၻာၾကီး​လည္း​ က်န္း​မာမည္ ျဖစ္​ေၾကာင္း​ တင္ျပအပ္ပါတယ္။