တို့​ကမၻာၾကီး​ကို တို့​ကယ္တင္မည္

ကမၻာၾကီး​ ပူ​ေနြး​လာ​ေနပါသတဲ့​။ ဒါကို ယ​ေန့​ သိပၸံပညာ႐ွင္မ်ား​က လက္ခံလာၾကပါျပီ။ တကယ္လို့​ ကမၻာ့​အပူခ်ိန္ ၂ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ထက္ ပိုျပီး​တိုး​လာရင္ အ​ေျခအ​ေန​ေတြ ဆိုး​လာမွာ အ​ေသအခ်ာပါပဲတဲ့​။ ကမၻာၾကီး​ကို ပူ​ေနြး​လာမႈက​ေန ကယ္တင္ဖို့​ ၾကိုး​ပမ္း​ေနၾကပါတယ္။၊​ သို့​ေသာ္ ဘယ္သူ​ေတြက ကယ္တင္ၾကမွာလဲ။ ဘယ္လို ကယ္တင္ၾကမွာလဲ။ က်​ေနာ္တို့​ အား​လံုး​ ကယ္တင္ရမွာပဲ။ လူတိုင္း​ က်ရာ​ေနရာက တတပ္တအား​ ပါဝင္ဖို့​ပါ။ ဘယ္လို ကယ္တင္ရမွာလဲ။ ကမၻာၾကီး​ ပူ​ေနြး​လာျခင္း​ကို ကာကြယ္နိုင္ဖို့​အတြက္ လုပ္သင့္​တဲ့​ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကို တင္ျပပါမယ္။ နံပါတ္၁ ျပုလုပ္ရာမွာက​ေတာ့​ ၂ ဒီဂရီ​ေလာက္ ​ေလ်ွာ့​ခ်လိုက္ပါတဲ့​။ ဒါက ​ေအး​ေသာနိုင္ငံ၊​ ပူ​ေသာနိုင္ငံမ်ား​တြင္ သာမက သမပိုင္း​နဲ့​ အပူပိုင္း​ နိုင္ငံက ျပည္သူ ျပည္သား​မ်ား​နဲ့​လည္း​ သက္ဆိုင္တယ္။ အထူး​သျဖင့္​ ​ေငြ​ေၾကး​တတ္နိုင္သူမ်ား​ဟာ ​ေနြအခါ အပူအ​ေအး​ဒဏ္ ကာကြယ္ဖို့​အတြက္ ​ေလ​ေအး​စက္ (AirCon ) ကို သံုး​တယ္။ ​ေဆာင္း​မွာ အပူ​ေပး​ကိရိယာ (Heater) ကို သံုး​ပါတယ္။ သူတို့​ကို ​ေတာင္း​ပန္ ညွိနွိုင္း​ဖို့​ လိုပါတယ္။ ​ေဆာင္း​နဲ့​ ​ေနြမွာ ၂ ဒီဂရီ​ေလာက္ အသံုး​ေလ်ွာ့​ဖို့​ပါပဲ။ ကိုယ္နဲ့​မဆိုင္ဘူး​လို့​ ထင္​ေကာင္း​ ထင္ၾကမယ္။ ဆိုင္ပါ​ေသာ္ ​ေကာဗ်ာ။ ခင္ဗ်ား​တို့​ ႐ုပ္႐ွင္ရံုတို့​ ​ေလ​ေအး​စက္႐ွိတဲ့​ စား​ေသာက္ဆိုင္တို့​ကို သြား​တယ္ ဆိုရင္ ကိုယ္နဲ့​လည္း​ သက္ဆိုင္တာပဲ​ေပါ့​။ ဒီလို ​ေလ်ွာ့​ခ်မယ္ဆိုလ်ွင္ တနွစ္မွာ ​ေလထဲသို့​ ထုတ္လြွႊတ္တဲ့​ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ သံုး​ပံုတပံု ​ေလ်ာ့​က်သြား​မယ္လို့​ တြက္ျပ ထား​တယ္။ ဒုတိယ လုပ္ရမွာက​ေတာ့​ မီး​လံုး​ကို လဲလိုက္ပါလို့​ ​ေျပာထား​တယ္။ လူ​ေတြရဲ့​ စြမ္း​အင္သံုး​စြဲမႈ အမ်ား​ဆံုး​က​ေတာ့​ မီး​ထြန္း​ျခင္း​ပါပဲ။ တကယ္လို့​ အိမ္ ၁ သန္း​ဟာ သူတို့​အိမ္က မီး​လံုး​ ၄ လံုး​ကို စြမ္း​အင္​ေခၽြတာ​ေရး​ မီး​လံုး​ကို ​ေျပာင္း​လဲသံုး​စြဲပါက ​ေလထုထဲ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္​ေငြ့​ တန္ ၉ သိန္း​ သက္သာ​ေစပါမယ္။ Compact Fluorensce Light –CFL ဟာ တူညီ အလင္း​စြမ္း​အား​႐ွိတဲ့​ သာမန္ မီး​လံုး​ မီး​ေခ်ာင္း​မ်ား​ထက္ စြမ္း​အင္ ၇၅ ရာခိုင္နႈန္း​ သက္သာ​ေစပါတယ္။ တတိယအခ်က္က​ေတာ့​ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္း​မ်ား​ကို ပလပ္မွ ဆြဲျဖုတ္ ထား​ပါလို့​ အၾကံျပုထား​တယ္။ သံုး​တဲ့​ခါ​ေတာ့​ သံုး​ပါ။ မသံုး​တဲ့​အခါနဲ့​ သံုး​ျပီး​တဲ့​အခါ​ေတြမွာ ကြန္ပ်ဴတာ၊​ တီဗြီ၊​ ​ေအာက္စက္တို့​ကို ရီမုတ္​ေလး​ နွိပ္ရံုျဖင့္​ ဖြင့္​လိုရ​ေအာင္ Standby ထား​ေလ့​႐ွိၾကတယ္။ ဒီလို အဆင္သင့္​ထား​ျခင္း​ကို Standby ထား​ သံုး​စြဲသူ​ေတြအတြက္ အင္မတန္ အဆင္​ေျပတာ​ေပါ့​။ ရီမုတ္​ေလး​နွိပ္ရံုနွင့္​ ထိုင္ရာမထ မိမိ တီဗြီနဲ့​ ​ေအာက္စက္ကို ဖြင့္​လို့​ရတယ္ မဟုတ္လား​။ ဒါ​ေပမယ့္​ ဒီလို Standby ထား​႐ွိျခင္း​ဟာ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အား​ကို သံုး​စြဲ​ေနတာလည္း​ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သတိျပုပါလို့​ မွာခ်င္တယ္။ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္း​မ်ား​ကို အသံုး​မျပု​ေသး​တဲ့​ အခါတိုင္း​မွာ ခလုတ္ကို ပိတ္ျပီး​ ပလပ္မွလည္း​ ဆြဲျဖုတ္ထား​ပါ။ ဒါဟာ ကမၻာၾကီး​ကို ကယ္တင္နိုင္တဲ့​ အခ်က္တခ်က္ပါပဲ။ စတုတၳအခ်က္က​ေတာ့​ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ မသံုး​ဖို့​ပါဘဲ။ ​ေဈး​သြား​တိုင္း​ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ အမ်ား​ၾကီး​ ရလာတတ္တယ္။ ကမၻာမွာ တနွစ္ကို ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ ၅၀၀ ဘီလီယံက​ေန ၁ ထရီလီယံအထိ သံုး​စြဲၾကသည္။ ၁ ဘီလီယံဟာ သန္း​တ​ေထာင္ျဖစ္ျပီး​ ၁ ထရီလီယံက​ေတာ့​ ဘီလီယံ ၁ ​ေထာင္ ျဖစ္တယ္​ေလ။ ဒါဟာ ​ေပ်ာ္စရာမဟုတ္ပါဘူး​။ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္​ေတြ​ေၾကာင့္​ ​ေရ​ေျမာင္း​ေတြ ပိတ္ဆို့​တယ္။ တိရစၦာန္​ေတြ အထူး​သျဖင့္​ ငါး​မ်ား​စြာ ​ေသ​ေက်ပ်က္စီး​တယ္။ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ ထုတ္တာကို ကာဗြန္​ေျခရာခံရင္လည္း​ ​ေရထု၊​ ​ေလထု အင္မတန္ ညစ္ညမ္း​ေစတာကို ​ေတြ့​ရ​ေပမယ္။ ကိုယ္ပိုင္အိတ္​ေလး​ တအိတ္ ယူသြား​ဖို့​ ပ်င္း​မ​ေနပါနဲ့​။ ပဥၥမ အခ်က္အ​ေနနဲ့​ ​ေဒသတြင္း​ ထြက္ကုန္မ်ား​ကို သံုး​စြဲပါလို့​ မွာခ်င္ပါတယ္။ ကုန္တိုက္မ်ား​မွာ ဝယ္တဲ့​ အစား​အ​ေသာက္​ေတြနဲ့​ အသံုး​အ​ေဆာင္​ေတြဟာ ​ေဒသထြက္​ေတြ ျဖစ္​ေလ့​မ႐ွိဘူး​။ မိုင္​ေထာင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ အ​ေဝး​တ​ေနရာဆီမွ ​ေရာက္လာတဲ့​ ပစၥည္း​မ်ား​ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီလို သယ္ယူပို့​ေဆာင္​ေရး​မ်ား​ကို ျပုလုပ္တဲ့​အခါ ကမၻာ့​ေလထုအတြင္း​ထဲကို ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ တန္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ ထုတ္လြွႊတ္ၾကရတတ္ပါတယ္။ ​ေဒသထြက္ ပစၥည္း​မ်ား​ကို ဝယ္ယူသံုး​စြဲပါက ကမၻာ့​ေလထုကို ကယ္တင္ရာ ​ေရာက္ပါတယ္။ ဆ႒မ အခ်က္က​ေတာ့​ ကိုယ့္​ခြက္ ကိုယ္သံုး​ဖို့​ပါတဲ့​။ ယ​ေန့​ တခါသံုး​ခြက္​ေတြ ​ေပါလွတယ္။ ပိုလီစတိုင္ရင္း​ဖုန္း​ (Polystyrene Foam) ​ေတြက​ေတာ့​ ​ေဈး​ေပါလွတယ္။ ​ေရာဂါ​ေတြကလည္း​ ​ေသာက္​ေရခြက္​ေတြက တဆင့္​ ကူး​တတ္​ေလ​ေတာ့​ တခါသံုး​ခြက္​ေတြ သံုး​တတ္တယ္။ ဒါဟာ ဆိုး​႐ြား​တဲ့​အက်င့္​ပါ။ ခရီး​သြား​ရင္ကိုယ့္​ခြက္ကိုယ္ ယူခဲ့​ပါ။ ဒီအတိုင္း​ပဲ တခါသံုး​ ဝါး​ တူ​ေတြလည္း​ ​ေပါတယ္။ မိမိ တူကို မိမိသံုး​ပါ။ ဝါး​ပင္ မ်ား​စြာကို အသက္႐ွင္​ေစမွာျဖစ္တယ္။ ဝါး​ပင္မ်ား​ဟာ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ စုပ္ယူရာတြင္ အထိ​ေရာက္ဆံုး​ေသာ အပင္မ်ား​ ျဖစ္တယ္။ နံပါတ္ ၇ မွာ​ေတာ့​ လူထုဆက္သြယ္​ေရး​ ယာဥ္ကိုသံုး​ပါလို့​ ဆိုတယ္။ ဘတ္စ္ကား​ တစီး​သည္ လူဦး​ေရ ၅၀ ကို သယ္ယူပို့​ေဆာင္နိုင္စြမ္း​ ႐ွိတယ္။ ရထား​ကပိုျပီး​ေတာ့​ ကုန္နဲ့​လူ သယ္ယူပို့​ေဆာင္နိုင္တယ္။ ရထား​ ဘတ္စ္ကား​စတဲ့​ သယ္ယူပို့​ေဆာင္​ေရး​ေတြဟာ လူတဦး​ခ်င္း​စီ ပို့​ေဆာင္တဲ့​ စြမ္း​အင္ရဲ့​ ထက္ဝက္​ေက်ာ္မ်ွ ​ေခၽြတာနိုင္ပါတယ္။ နံပါတ္ ၈ မွာ​ေတာ့​ စက္ဘီး​စီး​ဖို့​ သို့​မဟုတ္ လမ္း​ေလ်ွာက္ဖို့​ အၾကံျပုထား​တယ္။ အနီး​အနား​ ခရီး​ေတြကို လမ္း​ေလ်ွာက္သြား​ပါ။ သို့​မဟုတ္ စက္ဘီး​ကို အသံုး​ျပုပါ။ ​ေက်ာင္း​ေတြမွာ ​ေက်ာင္း​ၾကိုပို့​ ယာဥ္​ေတြနဲ့​ ႐ႈပ္​ေထြး​မ​ေနသင့္​ပါဘူး​။ အနည္း​ဆံုး​ တပတ္ တရက္​ေလာက္​ေတာ့​ ကား​မစီး​ပါနဲ့​။ ဒါဆိုရင္ သင္ ကမၻာၾကီး​ကို ကယ္တင္​ေနသူ တ​ေယာက္ပါ။ နံပါတ္ ၉ မွာ ​ေရအခ်ိုး​ေလ်ွာ့​ဖို့​မွာတယ္။ ကမၻာၾကီး​မွာ ​ေရသန့္​ေတြ နည္း​ပါး​လာ​ေနတယ္။ ​ေရနည္း​နည္း​နဲ့​ ျမန္ျမန္ခ်ိုး​ပါ။ အ​ေနာက္တိုင္း​လို ​ေရစိမ္ခံကာ ဇိမ္မခံပါနဲ့​။ ​ေရ​ေအး​ခ်ိုး​တဲ့​အက်င့္​လုပ္ပါ။ လူတိုင္း​ ​ေရခ်ိုး​ေလ်ွာ့​ပါက တမိနစ္ကို ​ေရဂါလန္ သန္း​ ၅၀၀ သက္သာ​ေစသည္။ ေနာက္ဆံုး​အခ်က္ ၁၀ ဟာ ​ေနာက္ဆံုး​ျဖစ္​ေပမယ့္​ အ​ေရး​အၾကီး​ဆံုး​ပါ။ ဒါက​ေတာ့​ အပင္စိုက္ပါတဲ့​၊​ အပင္​ေတြဟာ ကာဗြန္ဒိုင္​ေအာက္ဆိုဒ္ကို စုပ္ယူတယ္။ တဖက္ကလည္း​ ​ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ထုတ္လြွႊတ္တယ္။ သာမန္သစ္ပင္ တပင္ဟာ လူနွစ္​ေယာက္အတြက္ လံု​ေလာက္တဲ့​ ​ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ထုတ္လြွႊတ္​ေပး​နိုင္တယ္။ အပင္မ်ား​ဟာသတၱဝါ​ေတြရဲ့​ ​ေနအိမ္လည္း​ ျဖစ္တယ္။ လူ​ေနအိမ္အတြက္ သစ္သား​ကိုလည္း​ ​ေပး​တယ္။ နိဂံုး​ခ်ဳပ္ အ​ေနနဲ့​ ​ေျပာရရင္​ေတာ့​ ဒါဟာ လူတိုင္း​ တတ္နိုင္တဲ့​ ၁၀ ခ်က္ပါ။ မခက္လွပါဘူး​။ ကမၻာ့​ဝင္ရိုး​စြန္း​မွ ​ေရခဲမ်ား​ အရည္​ေပ်ာ္စျပု​ေနတာ သင္သိမွာပါ။ မုန္တိုင္း​ေတြကိုလည္း​ သင္ခံစား​ဖူး​မွာပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္ ပါဝင္နိုင္​ေသာအပိုင္း​ အလြန္ နည္း​ေသာ္လည္း​ ထိ​ေရာက္တာကို သတိျပုနိုင္ပါတယ္။ အား​လံုး​ပါဝင္ပါမွ ကမၻာၾကီး​လည္း​ က်န္း​မာမည္ ျဖစ္​ေၾကာင္း​ တင္ျပအပ္ပါတယ္။

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up