၂၀၁၁ ခုနွစ္မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အ​ေျခအ​ေန နိမ့္​က်တယ္လို့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေလ့​လာ​ေစာင့္​ၾကည့္​ေရး​အဖြဲ့​ (အိပ္ခ်္အာဒဗလ်ဴ) ရဲ့​ ​ေျပာဆိုခ်က္ဟာ သဘာဝမက်ဘူး​လို့​ ျမန္မာ့​အမ်ိုး​သား​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေကာ္မ႐ွင္က တံု့​ျပန္လိုက္ပါတယ္။

အိပ္ခ်္အာဒဗလ်ဴရဲ့​ ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ​ေဒၚ​ေအာင္ဆန္း​စုၾကည္ကို လြွႊတ္​ေပး​တာ၊​ သမၼတနဲ့​ ​ေတြ့​တာ၊​ အမ်ိုး​သား​လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေကာ္မ႐ွင္ ​ေပၚလာတာ၊​ အက်ဥ္း​သား​ လြွႊတ္​ေပး​တာ​ေတြကို မ်က္ကြယ္ျပုသလို ျဖစ္​ေနတယ္လို့​ ျမန္မာနိုင္ငံ အမ်ိုး​သား​လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေကာ္မ႐ွင္ အတြင္း​ေရး​မႉး​ ဦး​စစ္ျမိုင္က တံု့​ျပန္လိုက္တာပါ။

“၂၀၁၁ ခု တနွစ္လံုး​ကို သိမ္း​က်ံုး​ေျပာမယ္ဆိုရင္​ေတာ့​ သိပ္သဘာဝမက် မမ်ွတဘူး​လို့​ ျမင္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုပဲ အပိုင္း​ေလး​ ခြဲ​ေျပာမယ္ဆိုရင္​ေတာ့​ သဘာဝက်မယ္လို့​ ျမင္ပါတယ္။”

အိပ္ခ်္အာဒဗလ်ဴရဲ့​ ​ေၾကညာခ်က္ထဲ ၂၀၁၁ မွာ နိုင္ငံ​ေရး​အက်ဥ္း​သား​ အနည္း​ငယ္ လြတ္​ေျမာက္လာျပီး​ အပစ္ရပ္သ​ေဘာတူခ်က္ ပ်က္ခဲ့​တာ​ေတြ စစ္ပြဲ​ေတြမွာ အဓမၼခိုင္း​ေစမႈ​ေတြ၊​ လိင္ပိုင္း​ဆိုင္ရာ အၾကမ္း​ဖက္တာ​ေတြ၊​ လူသား​ဒိုင္း​ အသံုး​ျပုတာ​ေတြ၊​ အရပ္သား​ေတြကို ခြဲျခား​မႈမ႐ွိ တိုက္ခိုက္တာ​ေတြကို ​ေထာက္ျပထား​ျပီး​ စစ္တပ္မွာ တာဝန္႐ွိတယ္လို့​ ​ေရး​သား​ထား​ပါတယ္။

ဦး​စစ္ျမိုင္က​ေတာ့​ အစိုး​ရက လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေကာ္မ႐ွင္ကို ဖြဲ့​စည္း​ေပး​တာ၊​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို ထိန္း​သိမ္း​ ျမွင့္​တင္ဖို့​ တာဝန္မ်ား​ေပး​အပ္ခဲ့​တာ၊​ နိုင္ငံ​ေရး​ အက်ဥ္း​သား​ေတြကို အၾကိမ္ၾကိမ္ လြွႊတ္​ေပး​တာ​ေတြ ႐ွိတယ္လို့​ တံု့​ျပန္ပါတယ္။

၂၀၁၁ မွာ သူတို့​ ​ေကာ္မ႐ွင္ဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္ကိုသြား​ေရာက္ ​ေလ့​လာဆန္း​စစ္ခဲ့​ျပီး​ စစ္ပြဲ​ေၾကာင့္​ ျပည္သူလူထုနစ္နာမႈ​ေတြ ​ေတြ့​ခဲ့​ရတယ္လို့​ သူကဆိုပါတယ္။

“အဲဒီမွာ ျပည္သူလူထု​ေတြ ထိခိုက္နစ္နာမႈ​ေတြ ႐ွိခဲ့​တယ္ဆိုတာကို​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​အ​ေနနဲ့​ မျငင္း​လိုပါဘူး​။ နွစ္ဖက္တိုက္ပြဲ​ေတြ ျဖစ္က်တဲ့​ အခါမွာ ပဋိပကၡ​ေတြ ျဖစ္တဲ့​အခါမွာ ၾကား​က ​ေျမဇာပင္ ျပည္သူလူထု​ေတြ ထိခိုက္နစ္နာမႈ ႐ွိတာ​ေတာ့​ အမွန္ပါဘဲ၊​ စိတ္ပိုင္း​ဆိုင္ရာလည္း​ ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုပ္ပိုင္း​ဆိုင္ရာလည္း​ ျဖစ္ပါတယ္၊​ စီး​ပြား​ေရး​ပိုင္း​ဆိုင္ရာလည္း​ ျဖစ္ပါတယ္။ ​ေသဆံုး​သူ​ေတြ၊​ ဒဏ္ရာရသူ​ေတြ ႐ွိတယ္ ဆိုတာလည္း​ မွန္ပါတယ္။ သို့​ေသာ္ ဒါ​ေတြဟာလည္း​ ဘယ္သူ့​ေၾကာင့္​ ျဖစ္တယ္၊​ ဘယ္အဖြဲ့​ေၾကာင့္​ ျဖစ္တယ္ဆိုတာလည္း​ ​ေလ့​လာ ဆန္း​စစ္မွသာ အ​ေျဖမွန္က ထြက္နိ္ုင္မွာပါ။ ဒါက က်​ေနာ္တို့​ ​ေတြ့​ခဲ့​ျမင္ခဲ့​တာကို တင္ျပျခင္း​ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့​အျပင္ ျမစ္ၾကီး​နား​နဲ့​ အင္း​စိန္​ေထာင္​ေတြကို စစ္​ေဆး​တုန္း​ကလည္း​ အ​ေျခအ​ေန တိုး​တက္တာ ျမင္​ေတြ့​ခဲ့​တယ္လို့​ သူက ​ေျပာပါတယ္။

အိပ္ခ်္အာဒဗလ်ဴ အာ႐ွရံုး​ခြဲက အဆင့္​ျမင့္​ သု​ေတသီ ​ေဒး​ဗစ္စ​ေကာ့​ မက္သီဆန္က​ေတာ့​ ၂၀၁၁ မွာ နိုင္ငံ​ေရး​အက်ဥ္း​သား​ အနည္း​ငယ္သာ လြတ္ခဲ့​ျပီး​ အမ်ား​စု လြတ္တာဟာ ၂၀၁၂ နွစ္ဦး​မွ ျဖစ္တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။

“က်​ေနာ္တို့​ ​ေျပာတာက​ေတာ့​ တိုင္း​ရင္း​သား​ ​ေဒသ​ေတြမွာ အထူး​သျဖင့္​ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ပဋိပကၡ​ေတြ ပိုျဖစ္​ေနျပီး​ေတာ့​ ထြက္​ေျပး​တိမ္း​ေ႐ွာင္ ​ေနရတဲ့​ ဒုကၡသည္​ေတြနဲ့​ အရပ္သား​ေတြကို မ​ေတာ္မတရား​ လုပ္တာ​ေတြနဲ့​ အ​ေျခအ​ေန​ေတြက ပိုဆိုး​ဝါး​ ​ေနပါတယ္။ တိုင္း​ျပည္အတြင္း​မွာ ​ေမ်ွာ္လင့္​ခ်က္နဲ့​ စိတ္ဝင္စား​ဖြယ္ အ​ေျပာင္း​အလဲ​ေတြ ႐ွိခဲ့​ေပမယ္လည္း​ ကံမ​ေကာင္း​စြာနဲ့​ ျမန္မာျပည္ရဲ့​ ​ေနရာ အ​ေတာ္မ်ား​မ်ား​မွာ​ေတာ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​က​ေတာ့​ မတိုး​တက္လာပါဘူး​။”

၂၀၁၂ နွစ္ဆန္း​မွာ​ေတာ့​ ျမန္မာအစိုး​ရက ထင္႐ွား​တဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​ အက်ဥ္း​သား​ အ​ေတာ္မ်ား​မ်ား​ကို ျပန္လြွႊတ္​ေပး​ခဲ့​သလို တိုင္း​ရင္း​သား​ လက္နက္ကိ္ုင္အဖြဲ့​ေတြကို တဖြဲ့​ခ်င္း​ အပစ္ရပ္ ​ေဆြး​ေနြး​ေနပါတယ္။