ျမန္မာ့​အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း​အ​ေျခအ​ေနနွင့္​ပတ္သက္ျပီး​ ​ေမး​ျမန္း​ခ်က္

ဓာတ္ဆီ​ေဈး​တက္ လ်ွပ္စစ္မီတာခ​ေတြလည္း​တက္တဲ့​အတြက္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း​ေတြရဲ့​ အ​ေျခအ​ေနနဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​ျဖစ္ထြန္း​မႈ​ေတြအရ စီး​ပြား​ေရး​ပိတ္ဆို့​ထား​တဲ့​ အ​ေမရိကန္၊​ အီး​ယူ နိုင္ငံ​ေတြက ျပန္႐ုပ္သိမ္း​ဖို့​ အလား​အလာ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ ျမန္မာနိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း​ လုပ္ငန္း​႐ွင္မ်ား​ အသင္း​ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦး​ျမင့္​စိုး​ကို ဆက္သြယ္​ေမး​ျမန္း​ထား​ပါတယ္။ အခု စီး​ပြား​ေရး​ပိတ္ဆို့​မႈနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ေတာ့​ နည္း​နည္း​အ​ေလ်ွာ့​အတင္း​ေတြ ႐ွိတယ္ဆို​ေတာ့​ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း​ရဲ့​ အလား​အလာ ဘယ္လို႐ွိလဲ​။ “လက္႐ွိအ​ေျခအ​ေနက​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​က အ​ေ႐ွ့​ေဈး​ကြက္​ေတြ​ေတာ့​ သြား​ေနပါတယ္။ အ​ေ႐ွ့​ေဈး​ကြက္​ေတြဆိုတာ က်​ေနာ္တို့​ရဲ့​ ထက္ဝက္​ေက်ာ္ ပို့​ကုန္​ေတြက ​ေတာင္ကိုရီး​ယား​နဲ့​ ဂ်ပန္ကိုသြား​ေနတယ္။ က်န္တာက​ေတာ့​ ဥ​ေရာပနဲ့​ လက္တင္အ​ေမရိကား​ကို သြား​တယ္။ နွစ္အလိုက္က​ေတာ့​ တိုး​တက္မႈ႐ွိတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ တိုး​တက္သင့္​သ​ေလာက္​ေတာ့​ မတိုး​တက္​ေသး​ဘူး​။” သမၼတဦး​သိန္း​စိန္အစိုး​ရလက္ထက္မွာ အ​ေျပာင္း​အလဲတခ်ို့​ ျဖစ္​ေပၚျပီး​တဲ့​ေနာက္မွာ စီး​ပြား​ေရး​ပိတ္ဆို့​မႈနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ေတာ့​ ဥ​ေရာပက​ေတာင္မွပဲ နည္း​နည္း​ပါး​ပါး​ ​ေလ်ွာ့​ေပါ့​ေပး​တာ႐ွိတယ္။ အ​ေမရိကား​ကဆို ကလင္တန္​ေတာင္ လာသြား​တာဆို​ေတာ့​ေလ။ “နွစ္ခုလံုး​က​ေတာ့​ ဘာမွထူး​ျခား​မႈမ႐ွိ​ေသး​ပါဘူး​၊​ ဒါ​ေပမဲ့​ ​ေဆာင္႐ြက္မႈ​ေလး​ ​ေတြက​ေတာ့​ ဥ​ေရာပဆိုရင္လည္း​ က်​ေနာ္တို့​ GSP ​ေခၚတာ​ေပါ့​၊​ GSP ကို ကင္း​လြတ္ခြင့္​ေပး​ဖို့​။ GSP ဆိုတာ အခြန္သက္သာခြင့္​ကို​ေျပာတာပါ။ အဲဒါ​ေလး​ေတြ ရဖို့​ ၾကိုး​စား​ေနတာ႐ွိပါတယ္။ အ​ေမရိကား​က​ေတာ့​ သူက ဥပ​ေဒနဲ့​ ျပ႒ာန္း​ထား​တာ ျဖစ္တဲ့​အတြက္ အဲဒီဥပ​ေဒ ျပင္နိုင္မွသာလ်ွင္ က်​ေနာ္တို့​ စီး​ပြား​ေရး​ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့​မႈက လြတ္မွာ​ေပါ့​။” ဒါဆိုရင္ သိသိသာသာ ​ေျပာင္း​လဲတာဆိုလို့​ မ႐ွိ​ေသး​ဘူး​ေပါ့​ေနာ္။ “အမွန္က​ေတာ့​ ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူမႈနဲ့​ ပတ္သက္လို့​ သက္သာခြင့္​တို့​၊​ ​ေျပာင္း​လဲမႈတို့​ေတာ့​ မ႐ွိ​ေသး​ဘူး​။ သက္သာ​ေအာင္၊​ ​ေျပာင္း​လဲ​ေအာင္၊​ ၾကိုး​စား​မႈ ညွိနွိုင္း​မႈ​ေတြပဲ ႐ွိတာ။” ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူတာ မ႐ုပ္သိမ္း​ရင္​ေတာင္မွပဲ အခုန​ေျပာတဲ့​ အခြန္သက္သာခြင့္​ ဆိုတဲ့​ဟာ ဘယ္နိုင္ငံ​ေတြနဲ့​ အက်ံုး​ဝင္လည္း​ ႐ွင္း​ျပ​ေပး​ပါလား​။ “ဖြံ့​ျဖိုး​မႈအနည္း​ဆံုး​နိုင္ငံ​ေတြ အကုန္အက်ံုး​ဝင္တယ္။ က်​ေနာ္တို့​ နိုင္ငံမွအပ။” က်​ေနာ္တို့​နိုင္ငံက ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူမႈနဲ့​ ျငိ​ေနလို့​ အဲဒါ အက်ံုး​မဝင္​ေသး​တာ​ေပါ့​။ “မဟုတ္ဘူး​။ ၉၇ ခု ကတည္း​က က်​ေနာ္တို့​ နိုင္ငံကို သူက အရင္တုန္း​က​ေတာ့​ သက္သာခြင့္​ေပး​တယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ ျမန္မာျပည္ကို မ​ေပး​ေတာ့​ဘူး​ဆိုျပီး​ ျပန္႐ုပ္သိမ္း​သြား​တာ​ေပါ့​။” အခု အလား​အလာ​ေကာင္း​လား​။ “​ေကာင္း​လား​ဆို သူကလည္း​ လူအမ်ား​ၾကီး​၊​ နိုင္ငံအမ်ား​ၾကီး​နဲ့​ လုပ္ရတာဆို​ေတာ့​ သိပ္​ေတာ့​ လြယ္လြယ္ကူကူ​ေတာ့​ မျဖစ္နိုင္ဘူး​။” အခု မီတာခ​ေတြဘာ​ေတြက နည္း​နည္း​ေဈး​တက္လာ​ေတာ့​ ဦး​တို့​ ကိုက္ရဲ့​လား​။ “မီတာခက​ေတာ့​ ဒီလိုစဥ္း​စား​ဗ်။ က်​ေနာ္တို့​ အရင္တုန္း​က မီး​စက္နဲ့​ေတာင္ ျဖတ္သန္း​ခဲ့​ၾကရတာ။ အဲဒီ​ေတာ့​ မီတာခနဲ့​ အရင္တုန္း​က ဒီဇယ္နဲ့​ လည္လို့​ ကုန္က်စရိတ္နဲ့​ မီတာခတက္တာနဲ့​က ဘာမွမဆိုင္ဘူး​။ ဒါ​ေလး​က နည္း​နည္း​ေလး​ပဲ တက္တာ။ အရင္တုန္း​ကဆိုရင္ ​ေသာက္​ေသာက္လဲ ကုန္တာ​ေပါ့​။ အဲဒီ​ေတာ့​ က်​ေနာ္ ​ေျပာတာက အရင္ထက္​ေတာ့​ အခု မီတာခ ၅၀ က​ေန ၇၅ ျဖစ္တဲ့​အတြက္ ၂၅ ​ေတာ့​ ပိုကုန္တာ​ေပါ့​ဗ်ာ။ ဒါ​ေပမယ့္​ ​ေထာင္း​သာလား​၊​ မ​ေထာင္း​သာလား​ဆို က်​ေနာ္က ဒီဇယ္နဲ့​ ျပန္ျပီး​ နွိုင္း​ခ်ိန္ျပီး​ ​ေျပာခ်င္တာ။ ဘာ​ေၾကာင့္​လဲဆို နိုင္ငံ​ေတာ္ဆိုတာကလည္း​ အကုန္လံုး​ ခြက္ခြက္လန္​ေအာင္ ႐ွံုး​ေနတာမ်ိုး​ၾကီး​ ဒီအတိုင္း​ၾကီး​ ဆက္လုပ္ပါ ဆို​ေတာ့​လည္္း​ တခ်ိန္ သူရပ္သြား​မွာ​ေပါ့​ ပိုက္ဆံမ႐ွိရင္​ေလ။” အခုက မီး​က ​ေတာ္​ေတာ္မွန္​ေနတယ္​ေနာ္။ “မွန္တယ္၊​ မီး​က​ေတာ့​ ​ေျပာစရာမလိုပါဘူး​။ မီး​ျပတ္တဲ့​အခ်ိန္က သူ့​ system ၾကိုး​ေလး​ေတြ မွား​ယြင္း​ျပီး​ေတာ့​ ျပတ္တာမ်ိုး​ပဲ ျဖစ္တာ။ လူ​ေနရပ္ကြက္​ေတြဆိုရင္ မျပတ္သ​ေလာက္ျဖစ္သြား​ျပီ။ မီး​ျပတ္တာ​ေတာင္ လူ​ေတြက နည္း​နည္း​ေမ့​ေနသလို ျဖစ္​ေနတယ္။” နိုင္ငံ​ေရး​မွာ သက္ဆိုင္ရာ ဒီ ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူတဲ့​နိုင္ငံ​ေတြက အရာ႐ွိၾကီး​ေတြ လာလာ​ေန​ေတာ့​ လုပ္ငန္း​႐ွင္အသင္း​ေလး​ေတြကို ကိုယ္စား​ျပုျပီး​ေတာ့​ ဦး​တို့​က အမ်ား​ၾကီး​ခ်ဳပ္ထား​တဲ့​ အသင္း​တခုလို့​ေတာင္ ​ေျပာလို့​ရတယ္။ အဲဒီ​ေတာ့​ ဦး​တို့​အ​ေနနဲ့​က ဒီအစိုး​ရသက္တမ္း​ ကာလမွာ ၄-၅ နွစ္ အတြင္း​မွာ အ​ေျပာင္း​အလဲ​ေတြ ျဖစ္မယ္လို့​ ထင္လား​၊​ ဘယ္လိုျမင္လဲ။ “စီး​ပြား​ေရး​က​ေတာ့​ ​ေျပာင္း​မယ္ဗ်။ အခု​ေလာ​ေလာဆယ္​ေတာ့​ နိုင္ငံ​ေရး​ ​ေျပာင္း​တာက​ေတာ့​ ဘယ္နိုင္ငံမွ ဒီ​ေလာက္အထိ က်ဳပ္တို့​နိုင္ငံလို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ မ​ေျပာင္း​ဘူး​။ ​ေသြး​ထြက္သံယိုမႈ ကင္း​စြာနဲ့​ အာဏာ႐ွင္က​ေနျပီး​ေတာ့​ ဒီမိုက​ေရစီကို မသြား​ဘူး​ေပါ့​။ ဒီမိုက​ေရစီဆိုတာက​ေတာ့​ နည္း​နည္း​ေျပာဖို့​ရာက​ေတာ့​ ​ေစာ​ေသး​တာ​ေပါ့​။ ဒါ​ေပမယ့္​ စီး​ပြား​ေရး​ဆိုတဲ့​ ​ေနရာမွာ​ေတာ့​ စီး​ပြား​ေရး​က သူ့​ရဲ့​သမိုင္း​ေၾကာင္း​ေတြ အ​ေပၚမွာလည္း​ အ​ေျခခံသလို လူ​ေတြရဲ့​ သူရ႐ွိ​ေနတဲ့​ ​ေဈး​ကြက္အ​ေပၚမွာလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​အ​ေျခခံတယ္။ စီး​ပြား​ေရး​ ဖြံ့​ျဖိုး​တိုး​တက္ဖို့​ ဆိုတာက ​ေဈး​ကြက္က အ​ေရး​အၾကီး​ဆံုး​ပဲ။ အခု ဥ​ေရာပ ​ေဈး​ကြက္ကလည္း​ က်​ေနာ္တို့​ကို GSP မ​ေပး​ဘူး​။ GSP မ​ေပး​တဲ့​အခါက်​ေတာ့​ ၁၀ က​ေန ၁၅ ရာခိုင္နႈန္း​ေလာက္ သူမ်ား​နိုင္ငံ​ေတြနဲ့​ ၁၀၀ မွာ ၁၀ ရာခိုင္နႈန္း​ဆို​ေတာ့​ ကမၻာ​ေပၚမွာ အမ်ား​ၾကီး​ ကြာသြား​ျပီ ကမၻာ့​နိုင္ငံ​ေတြနဲ့​။ အဲဒီ​ေတာ့​ ဘယ္သူမွ အခုအခ်ိန္မွာ စီး​ပြား​ေရး​ကလည္း​ သူတို့​မွာလည္း​ ဒုကၡ​ေတြ ​ေရာက္​ေနတဲ့​အခါက်​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​ဘက္ကို မလွည့္​နိုင္ဘူး​။ အဲဒီ​ေတာ့​ ​ေဈး​ကြက္အ​ေျခအ​ေနအ​ေပၚမွာလည္း​ စီး​ပြား​ေရး​က မူတည္တယ္၊​ လူ​ေတြရဲ့​ လုပ္နိုင္ ကိုင္နိုင္စြမ္း​အ​ေပၚမွာလည္း​ မူတည္တယ္။ အစိုး​ရရဲ့​ ​ေပၚလစီအ​ေပၚမွာလည္း​ မူတည္တာ​ေပါ့​။ အစိုး​ရရဲ့​ ​ေပၚလစီက​ေတာ့​ တျဖည္း​ျဖည္း​ေတာ့​ ​ေျပာင္း​ေနတာ​ေပါ့​။” တကယ္လို့​မ်ား​ အီး​ယူတို့​ အ​ေမရိကား​တို့​က​ေန ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူမႈ​ေတြ ႐ုပ္သိမ္း​လိုက္တယ္ ဆိုလို့​႐ွိရင္ ဗမာျပည္မွာ အိမ္နီး​ခ်င္း​ ထိုင္း​တို့​၊​ စင္ကာပူတို့​၊​ မ​ေလး​တို့​ကို ယွဥ္ျပိုင္နိုင္​ေလာက္တဲ့​ လုပ္သား​အင္အား​ ကၽြမ္း​က်င္မႈ​ေတြ အဲဒါ​ေတြက​ေရာ ဘယ္​ေလာက္အထိ​ေအာင္ ျပီး​ျပည့္​စံု​ေနျပီလဲ။ “လုပ္သား​အင္အား​ ကၽြမ္း​က်င္မႈ အ​ေနနဲ့​က​ေတာ့​ အမ်ား​ၾကီး​ လုပ္ရဦး​မွာ။ က်​ေနာ္တို့​ အခုအခ်ိန္မွာ အ​ေထြ​ေထြမန္​ေနဂ်ာ ​ေကာင္း​ေကာင္း​ေတာင္ ႐ွာရတာ ခက္တာကိုး​။ သို့​ေသာ္ အဲဒါ​ေတြက ဘာျဖစ္လဲဆို​ေတာ့​ ပြဲ​ေကာင္း​ေကာင္း​မွာ ကန္ဖူး​ရင္ ​ေဘာလံုး​သမား​က ​ေကာင္း​သြား​တာ အဲဒီလို ျဖစ္ရမွာ။ အဲဒီ​ေတာ့​ ရင္း​နွီး​ျမႈပ္နွံမႈ လာျပီး​ေတာ့​ သူတို့​ဘက္ကလည္း​ ရင္း​နွီး​ျမႈပ္နွံမႈ ၾကီး​ၾကီး​နဲ့​ ကုမၸဏီၾကီး​ၾကီး​ေတြ လာမယ္၊​ က်​ေနာ္တို့​ဘက္ကလည္း​ အဲဒါကို သူတို့​ သင္ၾကား​မႈ၊​ သူတို့​ ညြွႊန္ၾကား​မႈအတိုင္း​ ၾကိုး​စား​ၾကမယ္ဆိုရင္​ေတာ့​ capacity (လုပ္နိုင္စြမ္း​) က တက္လာမယ္။ က်​ေနာ္ ဆိုလိုတာက on the Job Training' (OJT) အလုပ္သင္ပဲ ႐ွိတာ၊​ ဖြဲ့​စည္း​ပံု institution က က်​ေနာ္တို့​မွာ မ႐ွိ​ေသး​ဘူး​။”

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up