အစိုးရနဲ႔ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ အားလံုးကို ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံမွာ ပါ၀င္ခြင့္ျပဳဖို႔၊  ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ထုိးစစ္ဆင္မႈေတြ ရပ္ဖုိ႔နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ေတြကို အၾကမ္းဖက္ေသာင္းက်န္းသူအျဖစ္သတ္မွတ္ျခင္းကေန ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔ ကခ်င္အမ်ဳိးသားထုက ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၆ ရက္ေန႔က ၁၈ ရက္ေန႔အထိကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ မဂၽြယ္ခန္းမမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ကခ်င္အမ်ဳိးသားမ်ားေတြ႔ဆံုပဲြကေန ထုတ္ျပန္ေတာင္းဆုိလုိက္တာျဖစ္ၿပီး စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို အစုိးရက ကူညီေထာက္ပံ့ဖုိ႔လည္း ေတာင္း ဆုိထားပါတယ္။

ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး  ၂၁ ရာစုပင္လုံ အႀကိဳ ကခ်င္အမ်ဳိးသားမ်ားရဲ့ေတြ႔ဆုံပြဲ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးတန္ဂြမ္းကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

အန္ကယ္တုိ႔ ၂၁ ရာစုပင္လုံအႀကဳိ ကခ်င္အမ်ဳိးသားမ်ားေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဘာေတြ ေဆြးေႏြးသေဘာတူခဲ့ၾကလဲ။

“က်ေနာ္တုိ႔ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့တာက ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ပင္လုံ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားနဲ႔ အေျခအေနမ်ားကို သူတုိ႔ တက္ေရာက္လာၾကတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ားကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ခ်ျပႏုိင္တယ္။ ရွင္းလင္းတင္ျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးမွ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ ပင္လုံတြင္ ေဆြးေႏြးတင္ျပမယ့္ လူမ်ဳိးအလုိက္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကုိ က်င္းပႏုိင္ရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ရွိတဲ့ အေျခအေန အဆင့္ဆင့္မ်ားကုိလည္း သူတုိ႔ တင္ျပခ်ျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးမွ ဒီအမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ားရဲ့ ေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးမွ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေဆြးေႏြးရန္ ကုိယ္စားလွယ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ကုိလည္း ေရြးခ်ယ္ အတည္ျပဳျခင္းကို က်ေနာ္တုိ႔လုပ္ခဲ့ပါတယ္။  ”

ကိုယ္စားလွယ္ ၁၀၀ မွာက ဘယ္ေဒသက ဘယ္လုိလူေတြကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာလဲ။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းမွာဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ကခ်င္ေတြက ရန္ကုန္၊ ရွမ္းျပည္၊ မႏၱေလး၊ ကခ်င္ျပည္အႏွံ႔ေပါ့ေလ။ ေနထုိင္တယ္ဆုိေတာ့ ေနရာေဒသအသီးသီးက ျဖစ္ပါတယ္။”

ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ကခ်င္တမ်ဳိးသားလုံးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ေျမေနရာကိစၥေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဆုိေတာ့ အဲဒီေျမေနရာကိစၥဆုိတာ ဘယ္လုိဟာကုိေျပာတာလဲ။

“အဓိကကေတာ့ ဒါက သူတုိ႔ Territory (ပိုင္နက္နယ္ေျမ) အပုိင္းကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးျခင္းေတြမလုပ္ပါဘူး။ အဓိက property အပုိင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေျမယာကိစၥကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဓိက က်ေတာ့ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ ကခ်င္တမ်ဳိးသားလုံးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ေျမေနရာေတြ အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးမွ ေဆြးေႏြးတာပါ။”

Property ဆုိတာ ဘယ္လုိမ်ဳိးဟာကုိ ေျပာတာလဲ။

“Property ဆုိတာက ကခ်င္တမ်ဳိးသားလုံးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ဒီအိမ္ျခံေျမတုိ႔၊ ဂရမ္တုိ႔ ေျပစာ တုိ႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြေပါ့ေလ။ ”

ဟုတ္ကဲ့၊ အဲဒါကုိ တဦးခ်င္းမဟုတ္ဘဲ ကခ်င္တမ်ဳိးသားလုံးနဲ႔ဘယ္လုိ သက္ဆုိင္တာလဲ။

“ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ အရင္တုန္းကဆုိရင္ ျမစ္ႀကီးနားမွာ Kachin United trading company limited ဆုိၿပီးမွ သူတုိ႔ လုပ္ခဲ့တဲ့၊ ပုိင္ဆုိင္ခဲ့တဲ့ ေျမေနရာေတြေပါ့ေလ။  ေနာက္ၿပီးမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ကခ်င္တမ်ဳိးသားလုံးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ဒီ မေနာကြင္းနဲ႔ ကခ်င္ National park ေပါ့ေလ။ ဒီလုိမ်ဳိးေျမေနရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အဓိက ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အဓိကက သူတုိ႔ ဂရမ္ရရွိဖုိ႔ အတြက္ေရာ၊ ေနာက္ၿပီးမွ တခုက သိမ္းပိုက္ခံရတဲ့ ေျမေနရာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးမွေရာ ေဆြးေႏြးျဖစ္ပါတယ္။ ”

ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိလုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္တာမ်ဳိးေတြရွိလဲ။

“ ဒါေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ရႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွာ တရားဥပေဒနည္းနဲ႔ေပါ့ေလ လုပ္ေဆာင္ၿပီးမွ ရရွိႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ဦးေဆာင္ေကာ္မီတီအဖြဲ႔လည္း ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ ”

ေနာက္တခု ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံကုိ ကခ်င္လူထုေတြအေနနဲ႔  ဘယ္လုိျဖစ္ေစခ်င္တာလဲ

“ က်ေနာ္တို႔  လုိလားတာက ၁၉၄၇ ပင္လုံစာခ်ဳပ္နဲ႔ ပင္လုံကတိက၀တ္အတုိင္းေပါ့ေလ။ ဒါကုိ အေျခခံၿပီးမွ ၂၁ ပင္လုံကေနလည္း ဒါကုိ အေျခခံတဲ့ ဖယ္ဒရယ္ ဒီမုိကေရစီျပည္ေထာင္စုကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ ဒါက်ေနာ္တုိ႔ လုိလားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ၁၉၄၇ ပင္လုံ စာခ်ဳပ္နဲ႔ ပင္လုံကတိက၀တ္ကုိ အေျခခံဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။”

ေနာက္ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကေန တျခားဘာေတြ ေတာင္းဆုိတာရွိေသးလဲ။

“အားလုံးရဲ့ ေတာင္းဆုိမႈက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ကခ်င္ေဒသအပါအ၀င္ တျခားတုိင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ့ ထုိးစစ္ဆင္မႈကုိ လုံး၀ ရပ္ဆုိင္းဖုိ႔ရန္အတြက္လည္း အားလုံးသေဘာတူၿပီးမွ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးမွ စစ္ေၾကာင့္ ေနရပ္မွ ေရွာင္တိမ္းေနရတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားကုိ လူသားျခင္း စာနာမႈဆုိင္ရာ အေထာက္အပံ့မ်ားကိုလည္း အစုိးရကေနၿပီးမွ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးရန္နဲ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပအားလုံးေပါ့ေလ လူသားျခင္းစာနာမႈဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ့ ပံ့ပုိ႔မႈမ်ားကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားႏုိင္ခြင့္၊ ေထာက္ပံ့ႏုိင္ခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

“ေနာက္ၿပီး ဒီပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနတဲ့ေနရာေဒသမွာရွိတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ားနဲ႔ ျပည္သူမ်ားကိုလည္း ထိခုိက္မႈကေန ကာကြယ္ရန္ လူေနေဒသမ်ားကို စစ္တပ္တပ္စြဲမႈ၊ ပစ္ခတ္ျခင္း မ်ားကုိ မျပဳဖုိ႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား တကယ္လုိ႔ ျဖစ္ေပၚလာရင္လည္း ထိေရာက္စြာအေရးယူေပးဖုိ႔ ဒါ သူတုိ႔ေတာင္းဆုိ ခ်က္ထဲမွာ ပါပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးမွလည္း မိမိေနရပ္သုိ႔ ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းရွင္စြာနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိျပန္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဒါသူတုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရနဲ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ အျမန္ဆုံးစတင္ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ ဒါက်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္တယ္။  ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔က တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြ႔ဲအစည္းမ်ားကုိ အၾကမ္းဖက္ေသာင္းက်န္းသူဆုိၿပီးမွ သတ္မွတ္ၿပီးမွ ေျပာဆုိတာ ေရးသားထုတ္ေ၀တာေတြရွိေနပါတယ္။  ဒါကုိလည္း ပယ္ဖ်က္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ”

လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အစုိးရကေန ေထာက္ပံ့ကူညီေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိထားတယ္ဆုိေတာ့ အစုိးရဘက္က အခု မေထာက္ပံ့လုိ႔လား။

“အဓိကကေတာ့ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ သြားလာခြင့္ထဲမွာ အဆင္မေျပမႈေလးေတြ ၾကံဳေတြ႕ေနရတာေပါ့ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒါကုိ ေတာင္းဆုိခ်က္ထဲမွာ ထည့္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။”

တေလာတုန္းကပဲ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကေနၿပီးေတာ့ သိန္း ၃၀၀၀ ကုိ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လွဴဒါန္းတာမ်ဳိးေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီအကူအညီေတြက ဒုကၡသည္ေတြဆီမေရာက္ဘူးလား။

“ အဲဒါေတြေရာ တကယ္မေရာက္ဘူးဆုိတာ  သူတုိ႔ကုိျပန္ၿပီးေမးၾကည့္မွ သိမယ္။ အဓိကက်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်င္တာက အရင္တုန္းကလုိေပါ့ေလ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြက ၿမိဳ႕ေပၚမွာရွိသလုိ တျခားေနရာေတြမွာလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဆုိေတာ့ သြားလာတဲ့အခ်ိန္မွာေရာ ေထာက္ပံ့တဲ့အခ်ိန္မွာေရာ ေထာက္ပံ့ေရးလုပ္ငန္းမွာ သူတုိ႔အဆင္ေခ်ာေအာင္ လမ္းေတြမွာ စစ္ေဆးတာေတြ၊ ပိတ္ပင္တာမ်ဳိးေတြမျဖစ္ေအာင္ေပါ့ေလ။ လူသားခ်င္းစာနာတဲ့သေဘာအေနနဲ႔ ကူညီေထာက္ပံ့မႈကုိ လုပ္ေပးဖုိ႔အတြက္နဲ႔ ကူညီေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”

အခု ပိတ္ပင္တားဆီးမႈေတြက ရွိေနေသးလုိ႔လား။

“က်ေနာ္တုိ႔ သိရွိရတဲ့ အေျခအေနအရဆုိရင္ ရွိတယ္လုိ႔ ၾကားရပါတယ္။ ”

အရင္အစုိးရလက္ထက္နဲ႔ အခုစုိးရလက္ထက္မွာ  ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြကို သြားေရာက္ကူညီတဲ့ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ  ပိတ္ပင္တားဆီးမႈက ဘယ္လုိ ကြာျခားတာမ်ဳိးေတြရွိလဲ။

“ အဓိကကေတာ့ စစ္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနေတြအရ တင္းမာမႈေလးေတြက ပုိၿပီးမွ ရွိလာတာေပါ့ေလ။ အဓိကက အဲဒါပါပဲ။ စစ္ပြဲေတြ အရွိန္ျမင့္လာၿပီဆုိရင္  သြားလာရတာေတြ၊ တင္းၾကပ္မႈေတြ ျဖစ္လာၿပီး စစ္ေဆးတာေတြ၊ ကန္႔သတ္တာေတြ ပိတ္ပင္တာေတြက ဒါ စစ္ပြဲနဲ႔ တပါထဲ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အေျခအေတြပါ။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ဆီမွ အခက္အခဲေလးေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚထြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ထုိးစစ္ေတြမျဖစ္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ပုိၿပီးမွအေျခအေနလည္း ေကာင္းလာႏုိင္တာေပါ့ေလ။ ဘယ္အစုိးရဘဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီစစ္ပြဲပဲ ဆင္ႏႊဲေနၿပီဆုိရင္ေတာ့ စစ္ပြဲနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ အၾကပ္အတည္းေတြ၊ ပဋိပကၡေတြက က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူလူထုေတြအားလုံးက ခံစားလ်က္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘယ္အစုိးရဆုိၿပီးမွ မေျပာလုိဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဓိကကေတာ့ ဒီဘက္ကပုိင္းမွာ စစ္အရိွန္က ပုိၿပီးျမင့္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလုိမ်ဳိး ျပသနာေတြက ပုိၿပီးမွ ျမင့္လာတယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ ”

ခုလို အခ်ိန္ေပးၿပီးေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ဒီဗြီဘီက ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။