နွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း ပထမဆံုး လြတ္လပ္တဲ့ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္းကို မၾကာခင္က ဖြဲ့စည္းထားျပီး ဒီလမကုန္ခင္ တရားဝင္မွတ္ပံုတင္ ေလ်ွာက္ထားမယ္လို့ ျမန္မာနိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း ေပၚေပါက္ေရး ၾကိုးပမ္းေနတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္စိမ္းနီက ေျပာပါတယ္။
၁၉၆၀ တဝိုက္အထိ ႐ွိခဲ့ဖူးတဲ့ ကဗ်ာဆရာမ်ားသမဂၢကို ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ဖို့ ရည္႐ြယ္တာလို့ ပိေတာက္ပြင့္သစ္မဂၢဇင္းရဲ့ အယ္ဒီတာ ဆရာေမာင္စိမ္းနီက ဆိုပါတယ္။
“အခ်ိန္အခါအရေရာ၊ ကာလေဒသအရေရာ ကဗ်ာဆရာေတြအနနဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာအသင္း ဆိုတာ႐ွိသင့္တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ျပီေပါ့။ ႐ွိလည္း႐ွိသင့္တယ္ေလ။ အခု ဒီအဖြဲ့ကိုလည္း က်ေနာ္တို့ ေမာင္းထုျပီး ေၾကညာတာပါ။ လူစုတာေပါ့။ က်ေနာ္တို့က အသိေပးတယ္။ လူငယ္ေတြကို ေပးခဲ့ခ်င္တာပါ။ က်ေနာ္တို့က အိုလည္း အိုပါျပီ။”
ေလာေလာဆယ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ၂၇ ဦးထဲမွာ နာယကေတြအျဖစ္ ကဗ်ာဆရာၾကီး ဒဂုန္တာရာ၊ ဦးအံ့ေမာင္၊ ေမာင္သင္းခိုင္၊ ေမာင္ေအာင္ပြင့္၊ ေမာင္လင္းယုန္ (႐ွမ္းျပည္) တို့ ပါဝင္ျပီး အျခားေကာ္မတီဝင္ေတြထဲမွာ သစၥာနီ၊ စည္သူျငိမ္း၊ ေဇယ်ာလင္း၊ မိုဃ္းေဇာ္ စတဲ့ ေခတ္ေပၚ ကဗ်ာဆရာေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာအသင္းကို တရားဝင္ဖြဲ့စည္းျပီးရင္ ျမန္မာနိုင္ငံကဗ်ာ ဆရာအသင္းက ေပးအပ္တဲ့ ကဗ်ာ ဆုတဆု ေပၚေပါက္ဖို့ ၾကိုးပမ္းသြားမယ္လို့ ဆရာေမာင္စိမ္းနီက ေျပာပါတယ္။
“ဒါ ကဗ်ာေလာက တိုးတက္ေရးေပါ့။ ကဗ်ာေလာက ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္ေအာင္ေပါ့။ ျမန္မာနိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာအသင္းကေန ေပးမယ့္ ဆုတခု ႐ွိမယ္။ အဲ့ဒါျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္။ က်ေနာ္တို့က ဆနၵတူညီသူေတြ ျပည္သူ့အေရးကိစၥမ်ားမွာ ျပည္သူေတြနဲ့အတူ ပါဝင္ပတ္သက္မယ္ေပါ့။ ကဗ်ာဆရာမ်ားရဲ့ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး ကိစၥေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးေပါ့။”
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျမန္မာ့ဆို႐ွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ ၁၉၆၂ ခု မတိုင္ခင္အထိ ကဗ်ာဆရာသမဂၢနွင့္ အသင္းအပင္းေတြ အေျမာက္အျမားေပၚေပါက္ တရားဝင္တည္႐ွိခဲ့ျပီး မဆလ ေခတ္မွာ ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၈၈ လူထုအေရးေတာ္ပံုကာလမွာ ကဗ်ာဆရာမ်ားသမဂၢ ခဏေပၚေပါက္ျပီး စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းတဲ့ အခ်ိန္ကစျပီး ျပန္လည္ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါတယ္။
လက္႐ွိ ျမန္မာျပည္မွာ စာေပဆိုင္ရာ အၾကီးဆံုး အဖြဲ့အစည္းတခုကေတာ့ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ၾကီးဌာနက ကမကထလုပ္ျပီး ဖြဲ့စည္းေပးထားတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံ စာေပနွင့္ စာနယ္ဇင္းအသင္း ျဖစ္ပါတယ္။
