အ​ေမရိကန္ပါသည္ျဖစ္​ေစ၊​ မပါသည္ျဖစ္​ေစ ​ေနာက္​ေၾကာင္း​ကို မျပန္နိုင္​ေတာ့​ပါဘူး​

ဦး​ေနဇင်လတ်
အ​ေမရိကန္ နိုင္ငံျခား​ေရး​ဝန္ၾကီး​ ဟီလာရီ ကလင္တန္ဟာ နွစ္ရက္တာ ခရီး​အျဖစ္ ျမန္မာျပည္ကို ဒီ​ေန့​ ​ေရာက္႐ွိလာပါတယ္။ ဒီခရီး​စဥ္ဟာ ရာစုနွစ္ဝက္အတြင္း​ အ​ေမရိကန္ နိုင္ငံျခား​ေရး​ဝန္ၾကီး​တ​ေယာက္ ပထမဆံုး​ ျမန္မာျပည္ လာ​ေရာက္တဲ့​ ခရီး​စဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ အ​ေမရိကန္နိုင္ငံျခား​ေရး​ဝန္ၾကီး​ရဲ့​ ခရီး​စဥ္က​ေန၊​ ျမန္မာျပည္ရဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​၊​ စီး​ပြား​ေရး​အ​ေပၚ အက်ိုး​သက္​ေရာက္လာနိုင္တာ​ေတြ၊​ နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံ​ေရး​အ​ေပၚ အက်ိုး​သက္​ေရာက္နိုင္တာ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္လို့​ သမၼတဦး​သိန္း​စိန္ရဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​အၾကံ​ေပး​လည္း​ျဖစ္၊​ နိုင္ငံတကာဆက္ဆံ​ေရး​ ​ေလ့​လာသူလည္း​ျဖစ္တဲ့​ ဦး​ေနဇင္လတ္ကို ​ေမး​ျမန္း​ထား​ပါတယ္။ [caption id="attachment_18382" align="alignright" width="300" caption="ဦးေနဇင္လတ္"][/caption] “ပိတ္ဆို့​အ​ေရး​ယူမႈ​ေတြ​ေၾကာင့္​မို့​လို့​ က်​ေနာ္တို့​ နိုင္ငံက အ​ေနာက္ကမၻာ နဲ့​ က်​ေနာ္တို့​က အလုပ္​ေကာင္း​ေကာင္း​ လုပ္လို့​ မရခဲ့​ဘူး​ေပါ့​ေနာ္။ ကမၻာမွာလည္း​ အ​ေမရိကန္က ​ေခါင္း​ေဆာင္မႈ​ေနရာမွာ ဆက္႐ွိ​ေန​ေသး​တယ္။ အ​ေမရိကန္က က်​ေနာ္တို့​နဲ့​ ဆက္ဆံ​ေရး​ တစံုတရာ ​ေကာင္း​မယ္ဆိုခဲ့​လို့​႐ွိရင္ ဘာပဲ​ေျပာ​ေျပာ​ေပါ့​ အ​ေနာက္နိုင္ငံဘက္က က်​ေနာ္တို့​က ရင္း​နွီး​ျမႈပ္နွံမႈ​ေတြ​ေပါ့​ဗ်ာ။ က်​ေနာ္တို့​ ရနိုင္တယ္​ေပါ့​။ အဲဒီမွာ က်​ေနာ္တို့​က ဘာ​ေျပာမလဲဆိုရင္ ရင္း​ျမႈပ္နွံမႈ တခုတည္း​ကိုပဲ က်​ေနာ္တို့​က သိပ္ျပီး​ေတာ့​ အား​မျပုခ်င္ဘူး​ဗ်။ investment (ရင္း​နွီး​ျမႈပ္နွံမႈ) နဲ့​အတူ ဘာလာမလဲဆို​ေတာ့​ နည္း​ပညာ​ေတြ လာမယ္ဗ်။ innovation (ဆန္း​သစ္​ေျပာင္း​လဲျခင္း​) ​ေတြ႐ွိလာမယ္။ ​ေနာက္တခါ management (စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ) ​ေတြပါလာမယ္၊​ market ​ေတြ ႐ွိလာမယ္ဗ်။ အဲဒါ​ေတြကို က်​ေနာ္က ပိုျပီး​ အား​ရတယ္​ေပါ့​။ က်​ေနာ္တို့​က ကိုယ့္​ကိုယ္ကိုယ္ ႐ုန္း​ေနၾကရတယ္ဗ်။ အစိုး​ရဆီမွာလည္း​ အစီမံ​ေကာင္း​ေတြ မ႐ွိဘူး​လား​လို့​ ​ေမး​လို့​႐ွိရင္ ႐ွိပါတယ္။ အခု​ေလာ​ေလာဆယ္ သူ့​ရဲ့​ တနိုင္တပိုင္နဲ့​ လုပ္​ေဆာင္​ေနပါျပီ။ က်​ေနာ္တို့​က မ႐ွိမဲ့​ ႐ွိမဲ့​နဲ့​ ကိုယ့္​ဟာကိုယ္ ႐ုန္း​ေနရ​ေသး​တဲ့​ အဆင့္​ေပါ့​ဗ်ာ။ ခရီး​က လိုသ​ေလာက္ သိပ္မ​ေရာက္​ေသး​ဘူး​ေပါ့။ အ​ေနာက္ဘက္က​ေနျပီး​ က်​ေနာ္တို့​ ဆက္ဆံ​ေရး​ေတြ ​ေကာင္း​လာခဲ့​ျပီ။ အ​ေနာက္ဘက္က အကူအညီ​ေတြ ရခဲ့​ျပီ ဆိုခဲ့​ရင္ က်​ေနာ္တို့​က အဲဒါကို အပံ့​ပိုး​ တစံုတရာနဲ့​ အဆင့္​တခုကို ​ေရာက္တဲ့​ ပံုစံမ်ိူး​ကို ​ေရာက္သြား​မယ္ဗ်။ အဲ့​ဒီအတြက္​ေၾကာင့္​မို့​လို့​ က်​ေနာ္တို့​ သန္း​ ၆၀ ႐ွိတဲ့​ နိုင္ငံသား​ေတြအတြက္ကို အခြင့္​လမ္း​ေကာင္း​ေတြက ​ေ႐ွ့​ေလ်ွာက္မွာ အမ်ား​ၾကီး​ ​ေကာင္း​ေကာင္း​နဲ့​ ရလာပါလိမ့္​မယ္လို့​ က်​ေနာ္က ​ေျပာခ်င္ပါတယ္။” လက္႐ွိ ျမန္မာျပည္ အကူး​အ​ေျပာင္း​ကာလမွာ ဒီလို အ​ေမရိကန္နဲ့​ နီး​လာတဲ့​အတြက္ အ​ေျပာင္း​အလဲ​ေတြအ​ေပၚမွာ ဘယ္လိုမ်ား​ အက်ိုး​သက္​ေရာက္မႈ ႐ွိလာနိုင္ပါသလဲ။ “အပံ့​ပိုး​တခုျဖစ္တယ္လို့​ေတာ့​ က်​ေနာ္ ​ေျပာနိုင္တယ္​ေပါ့​။ အခုဆိုရင္ ဒါ က်​ေနာ္​ေျပာခ်င္တဲ့​ ဥစၥာက ​ေနာက္​ေၾကာင္း​ ျပန္နိုင္ မျပန္နိုင္ကို သံုး​သပ္ျပတာ​ေပါ့​ေနာ္။ law (ဥပ​ေဒ) ဆယ္စုနွစ္တခု​ေလာက္ကို လံုး​ဝ ထိ​ေတြ့​လို့​ မရပါဘူး​၊​ ျပင္ဆင္လို့​ မရပါဘူး​ ဆိုတဲ့​ ဖြဲ့​စည္း​ပံုအ​ေျခခံဥပ​ေဒဟာ လသား​အနည္း​ငယ္မွာ ျပင္လိုက္ျပီဗ်ာ။ ျပင္ျပီး​ေတာ့​ အန္အယ္လ္ဒီကို က်​ေနာ္တို့​က ပါလီမန္ထဲမွာ ပါဝင္ခြင့္​ေပး​လိုက္ျပီ။ အန္အယ္လ္ဒီသည္ မၾကာခင္မွာ လအနည္း​ငယ္အတြင္း​မွာ​ေပါ့​ဗ်ာ သူတို့​ စည္း​ရံုး​ေရး​ဆင္း​ျပီး​ေတာ့​ ​ေ႐ြး​ေကာက္ပြဲဝင္ၾကမယ္။ အဲဒါဆိုရင္​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​ တကမၻာလံုး​လည္း​ သိသြား​ျပီဗ်။ ဆို​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္ ပါသည္ျဖစ္​ေစ မပါသည္ျဖစ္​ေစ ဒီအဆင့္​မွာကိုက ​ေနာက္​ေၾကာင္း​ကို မျပန္နိုင္​ေတာ့​ဘူး​ဆိုတာကို ျပထား​တာ ျဖစ္သြား​ျပီ။ အဲဒီ​ေတာ့​ ​ေနာက္​ေၾကာင္း​ျပန္ဖို့​ မျပန္ဖို့​မွာက​ေတာ့​ က်​ေနာ္က အျမဲတမ္း​ သံတမန္​ေတြကိုလည္း​ေျပာတယ္။ လံုး​ဝမစိုး​ရိမ္ပါနဲ့​ ဘာ​ေၾကာင့္​လဲဆို​ေတာ့​ သမၼတၾကီး​နဲ့​ က်​ေနာ္တို့​က စကား​ေျပာခြင့္​ ႐ွိတဲ့​အခ်ိန္မွာ က်​ေနာ္တို့​က ဘာ​ေကာင္း​ေကာင္း​သတိထား​မိလဲဆိုရင္ သမၼတၾကီး​က မဟာဗ်ဴဟာ အျမင္ ​ေကာင္း​ေကာင္း​ၾကီး​ သူ့​မွာ ႐ွိပါတယ္။ ဒီ​ေန့​ကမၻာမွာ သြား​ဖို့​ အ​ေကာင္း​ဆံုး​ နည္း​စနစ္က​ေတာ့​ ဒီမိုက​ေရစီ နိုင္ငံ​ေရး​ဘက္ မွာ​ေပါ့​ေနာ္။ စီး​ပြား​ေရး​ဘက္မွာဆိုရင္​ေတာ့​ အရင္း​႐ွင္စနစ္ကို အ​ေျခခံတဲ့​ ​ေဈး​ကြက္စီး​ပြား​ေရး​ေပါ့​။ ဒီနွစ္ခုရဲ့​ combination (​ေပါင္း​စပ္ျခင္း​) က​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​ မသြား​လို့​ကို မရတဲ့​ဟာပဲဗ်။ အဲဒါက သူ့​စိတ္ထဲမွာ ​ေကာင္း​ေကာင္း​႐ွိတဲ့​အတြက္​ေၾကာင့္​မို့​လို့​ အ​ေျပာင္း​အလဲ ​ေနာက္​ေၾကာင္း​ျပန္ဖို့​က​ေတာ့​ သူကိုယ္တိုင္က​ေတာ့​ မလုပ္​ေတာ့​ဘူး​ေသခ်ာတယ္။ အစိုး​ရဘက္က လံုး​ဝမ​ေျပာင္း​ဘူး​ ​ေသခ်ာတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီကလည္း​ အခုဝင္ျပီ။ အဲဒီ နွစ္ခုအတြက္​ေၾကာင့္​မို့​ က်​ေနာ္တို့​ မ​ေျပာင္း​ေတာ့​ဘူး​။ သို့​ေသာ္လည္း​ တတိယ အင္အား​စုလို့​ပဲ​ေျပာ​ေျပာ၊​ ျပင္ပအင္အား​စုလို့​ပဲ ​ေျပာ​ေျပာ​ေပါ့​ အဲဒီလူ​ေတြရဲ့​ အ​ေနွာင့္​အယွက္​ေၾကာင့္​ နည္း​နည္း​ေလး​ Delay (​ေနွာင့္​ေနွး​) ျဖစ္သြား​မွာ​ေတာင္ က်​ေနာ္က ျပန္စိုး​ရိမ္​ေနပါတယ္ခင္ဗ်။” အ​ေမရိကန္နဲ့​ တ႐ုတ္နဲ့​ အား​ျပိုင္တဲ့​ေနရာဟာ ျမန္မာျပည္ လာျဖစ္​ေနတယ္ဆိုတာမ်ိုး​ တြက္ၾကပါတယ္ဆရာ။ အ​ေတြး​ေခါင္တဲ့​ ကိစၥလို့​ ​ေျပာမလား​။ ျဖစ္နိုင္​ေျခ မျဖစ္နိုင္​ေျခ ဆရာတို့​ ဘယ္လို ယူဆပါသလဲ။ “က်​ေနာ့္​အ​ေနနဲ့​ ​ေျပာရင္​ေတာ့​ နည္း​နည္း​ေလး​ေပါ့​ အစိုး​ရိမ္လြန္တယ္လို့​ပဲ က်​ေနာ္က သံုး​သပ္ခ်င္တယ္​ေလ။ ျမန္မာအ​ေနနဲ့​က​ေတာ့​ တ႐ုတ္ရဲ့​ ဖင္ပိုင္း​မွာ လာ႐ွိတဲ့​အတြက္​ေၾကာင့္​ လူ​ေတြက သံုး​သပ္တယ္လို့​ က်​ေနာ္က ယူဆတယ္​ေပါ့​။ ပထဝီနိုင္ငံ​ေရး​အရ အား​ျပိုင္မယ့္​ေနရာဟာ က်​ေနာ္တို့​ဆီမွာ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ထိုင္း​က​ေရာ မျဖစ္နိုင္ဘူး​လား​။ သူလည္း​ ျဖစ္လာနိုင္တာ​ေပါ့​။ ဒါက နည္း​နည္း​ေလး​ စိုး​ရိမ္စိတ္မ်ား​သြား​တယ္လို့​ပဲ က်​ေနာ္က ယူဆပါတယ္။” ျမန္မာျပည္က နိုင္ငံၾကီး​ေတြ ၾကား​ထဲမွာ ​ေရာက္​ေနတဲ့​ဟာ​ေပါ့​။ တ႐ုတ္နဲ့​လည္း​ နီး​ေနတယ္၊​ အိနၵိယ စသည္ျဖင့္​ေပါ့​ေလ။ အခု အ​ေမရိကန္လည္း​ ဝင္လာ​ေတာ့​ အ​ေကာင္း​နဲ့​ အဆိုး​မွာဆိုရင္ ဆရာက​ေတာ့​ အ​ေကာင္း​ဘက္ကို ​ေျပာသြား​တာ​ေပါ့​။ အဆိုး​ေတြအတြက္ ဘာ​ေတြမ်ား​ ျပင္ထား​ဖို့​ လိုတယ္လို့​ ယူဆပါသလဲ။ “အဲဒါ​ေတာ့​ က်​ေနာ္က​ေလ မဟာဗ်ဴဟာ​ေကာင္း​ရင္၊​ plan (အစီအစဥ္) ​ေကာင္း​မယ္ ဆိုလို့​႐ွိရင္​ေတာ့​ အဲဒီနိုင္ငံက အ​ေကာင္း​ဘက္ကို ပိုျပီး​ ရတတ္တယ္ဗ်။ ပထဝီနိုင္ငံ​ေရး​အရပဲ​ေျပာ​ေျပာ။ ဘယ္​ေလာက္ပဲ အား​သာသာ planning (အစီအစဥ္​ေရး​ဆြဲတာ) မ​ေကာင္း​ဘူး​ဆိုရင္​ေတာ့​ အဲဒီနိုင္ငံက ရလဒ္က​ေတာ့​ နည္း​တယ္​ေပါ့​ဗ်ာ။ က်​ေနာ္တို့​က ဒီဘက္မွာ တ႐ုတ္ကဆိုရင္ ၁.၃ ဘီလီယံ လူဦး​ေရအရ​ေရာဗ်ာ။ စီး​ပြား​ေရး​အရ​ေရာ အၾကီး​ၾကီး​ေပါ့​ေနာ္။ အ​ေနာက္ဘက္က အိနၵိယဆိုလည္း​ ၁.၁။ ဆို​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​ stress က ဘာလဲဗ်ာ။ သာမန္အား​ျဖင့္​ နယ္စပ္​ေတြ ထိဆက္ျပီး​ေတာ့​ က်​ေနာ္တို့​ ထိစပ္​ေနတယ္။ အ​ေၾကာက္ဆံုး​ က်ဳး​ေက်ာ္တိုက္ခိုက္မႈ (Physical Invasion) ကို က်​ေနာ္တို့​က နည္း​နည္း​ေလး​ ပို​ေၾကာက္ၾကတယ္​ေပါ့​။ Physical Invasion ကလည္း​ က်​ေနာ္တို့​က သံတမန္ဆက္ဆံ​ေရး​ (diplomatic tie) ​ေတြ ​ေကာင္း​ေကာင္း​ထား​မယ္ဆိုလို့​႐ွိရင္​ေတာ့​ ဒီ​ေခတ္မွာ ျဖစ္နိုင္​ေျခက အလြန္နည္း​သြား​ျပီး​ဗ်။ သို့​ေသာ္လည္း​ေပါ့​ဗ်ာ စဥ္း​စား​ထား​ရမယ့္​ အခ်က္ထဲမွာ​ေတာ့​ တခု႐ွိတယ္​ေပါ့​ေနာ္ က်​ေနာ္တို့​မွာ ႐ွိတဲ့​ ဥပမာအား​ျဖင့္​ ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္း​ေတြ ​ေနာက္ က်​ေနာ္တို့​ရဲ့​ မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့​ေနရာမွာ႐ွိတာ​ေတြ ဒါ​ေတြကို က်​ေနာ္တို့​က အသံုး​ခ်ခဲ့​မယ္ဆိုခဲ့​ရင္ က်​ေနာ္တို့​ရဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​မ်ား​တယ္လို့​ပဲ က်​ေနာ္ ယူဆပါတယ္။” ေလာ​ေလာဆယ္ နိုင္ငံတကာအခင္း​အက်င္း​ထဲမွာ ဗမာျပည္က နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံ​ေရး​မွာ ျပည္သူ​ေတြအတြက္ အက်ိုး​႐ွိမယ့္​ လမ္း​ေၾကာင္း​ဘက္ကို ​ေ႐ြ့​ေနတယ္လို့​ ​ေျပာလို့​ ရမွာ​ေပါ့​ဆရာ။ “​ေသခ်ာ​ေပါက္ ရသြား​ျပီ။ မနက္က က်​ေနာ္နဲ့​ Wall Street က လူနဲ့​ က်​ေနာ္နဲ့​ အင္တာဗ်ဴး​လုပ္​ေတာ့​ အဲဒါ​ေပါ့​ဗ်ာ။ က်​ေနာ္တို့​က အလ်င္နႈန္း​ပိုျမန္တယ္။ ဆယ္စုနွစ္ တခု​ေက်ာ္​ေလာက္မွာ က်​ေနာ္တို့​က တကယ့္​ တန္း​ဝင္နိုင္ငံ တခု ျဖစ္လာမယ္လို့​ က်​ေနာ္က ရဲရဲ​ေျပာထုတ္လိုက္တယ္ဗ်။”

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up