အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈပ​ေပ်ာက္ဖို့​က စစ္ဝါဒ က်င့္​သံုး​ေနတာကို ရပ္တန့္​ဖို့​ လိုအပ္တယ္

​ေလွး​ေနွ​ေနှာင်း​ (ဓာတ်ပံု ​ေကအိုင်စီ)
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အစိုး​ရသစ္တက္လာ​ေပမယ့္​ အရင္ စစ္အစိုး​ရလက္ထက္ကလိုပဲ တိုင္း​ရင္း​သူ အမ်ိုး​သမီး​ေတြကို အဓမၼျပုက်င့္​ျပီး​ စစ္လက္နက္သဖြယ္ အသံုး​ျပု​ေနဆဲပဲလို့​ အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အဖြဲ့​ခ်ဳပ္ ျမန္မာနိုင္ငံက ​ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီ​ေန့​က်​ေရာက္တဲ့​ ၅၄ နွစ္​ေျမာက္ နိုင္ငံတကာအမ်ိုး​သမီး​မ်ား​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ ပ​ေပ်ာက္​ေရး​ေန့​ အထိမ္း​အမွတ္ ​ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ​ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ [caption id="attachment_18291" align="alignright" width="300" caption="​ေလြးေနြ​ေနွာင္း​ (ဓာတ္ပံု ​ေကအိုင္စီ)"][/caption] ဘယ္လိုအ​ေထာက္အထား​ေတြနဲ့​ ခုလို​ေျပာဆိုတာလဲဆိုတာကို အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အဖြဲ့​ခ်ဳပ္-ျမန္မာနိုင္ငံ (ဒဗလ်ဴအယ္လ္ဘီ)ရဲ့​ သဘာပတိအဖြဲ့​ဝင္ ​ေလြး​ေနြ​ေနွာင္း​ကို ​ေမး​ျမန္း​ထား​ပါတယ္။ ဒီ​ေန့​ ဒဗလ်ဴအယ္လ္ဘီ က​ေနျပီး​ေတာ့​ ​ေၾကညာခ်က္တခု ထုတ္ထား​တယ္။ အရင္တုန္း​ကလည္း​ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း​မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြ ႐ွိ​ေနတယ္လို့​လည္း​ အျမဲတမ္း​လည္း​ ​ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ထား​တာ ႐ွိတယ္​ေလ။ အစိုး​ရသစ္ သမၼတ ဦး​သိန္း​စိန္လက္ထက္မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြက​ေတာ့​ ႐ွိ​ေနတုန္း​ဘဲလား​။ “သမၼတဦး​သိန္း​စိန္လက္ထက္မွာ အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြက ႐ွိ​ေနတုန္း​ပဲလို့​ ​ေျပာလို့​ ရပါတယ္။ အဓိကက​ေတာ့​ ၈ လတာကာလ၊​ ဒီ ၂၀၁၁ မွာ ကခ်င္​ေဒသမွာပဲ ၾကည့္​ၾကည့္​၊​ ႐ွမ္း​ေဒသမွာျဖစ္ျဖစ္ ဒီ နွစ္ခု​ေပါင္း​ ဒီအမ်ိုး​သမီး​ ၈၁ ဦး​ေလာက္ကို နအဖတပ္က မုဒိမ္း​က်င့္​ခဲ့​တာမ်ိုး​ေတြ ႐ွိတယ္။ ၃၆ ဦး​ သတ္ျဖတ္ခံရတယ္။ ဒီဟာဆိုရင္​ေတာ့​ အရမ္း​ကို ဆိုး​ဆိုး​႐ြား​႐ြား​ျဖစ္​ေနတဲ့​ အ​ေျခအ​ေနမ်ိုး​ေတြမွာ ႐ွိတယ္။ မုဒိမ္း​မႈတင္မကဘူး​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အျခား​ အိမ္တြင္း​အၾကမ္း​ဖက္မႈတို့​၊​ စိတ္ပိုင္း​ဆိုင္ရာ အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​။ ဥပမာ အမ်ိုး​သမီး​တ​ေယာက္ကို ျခိမ္း​ေျခာက္တဲ့​ဟာမ်ိုး​ေတြလည္း​ က်မတို့​ဆီမွာ အမ်ား​ၾကီး​ ​ေတြ့​ရတယ္​ေလ။ တက္လာတဲ့​ သမၼတ ဦး​သိန္း​စိန္လက္ထက္ဆိုရင္ သူတို့​က​ေတာ့​ ဒီမိုက​ေရစီနိုင္ငံလို့​ ​ေျပာ​ေန​ေပမယ့္​ တကယ္တမ္း​က်​ေတာ့​ ျပုျပင္​ေျပာင္း​လဲမႈ​ေတြက တိုင္း​ရင္း​ေဒသမွာ မ႐ွိ​ေသး​ဘူး​ ဆိုတဲ့​ဟာမ်ိုး​ေတြ က်မတို့​က အဓိက ဒီဟာကို ​ေထာက္ျပခ်င္တယ္။” အစိုး​ရသစ္လက္ထက္မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြ ပိုမ်ား​လာလား​ နည္း​သြား​သလား​။ “ပိုျပီး​ေတာ့​ မ်ား​လာတာကို ​ေတြ့​႐ွိရတယ္။” ဘယ္လိုအ​ေထာက္အထား​နဲ့​ မ်ား​လာတယ္လို့​ ​ေျပာတာလဲ။ “အခု လက္႐ွိ က်မတို့​ ဒီမွာ ကခ်င္နဲ့​ ႐ွမ္း​ေတြ ထုတ္ထား​တဲ့​ အစီရင္ခံစာ​ေတြလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ ႐ွိတယ္​ေလ။ ျပီး​ေတာ့​ ပ​ေလာင္​ေဒသမွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ့​ဟာ​ေတြလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ က်မတို့​ ထုတ္ထား​တယ္။ ဘိန္း​ကိစၥ၊​ လူကုန္ကူး​မႈ ကိစၥ​ေတြ​ေရာ။ ​ေနာက္တခု ဒီ​ေန့​ဆိုရင္ အစီရင္ခံစာ တ​ေစာင္ထုတ္ထား​တယ္​ေလ။ ဒီအ​ေပၚမွာလည္း​ အၾကမ္း​ဖက္မႈနဲ့​ ပတ္သက္တဲ့​ဟာ​ေတြပဲ က်မတို့​ အမ်ား​ၾကီး​ ႐ွိတာ​ေပါ့​ေနာ္။ ဒီနွစ္အတြင္း​မွာ အမ်ိုး​သမီး​ေတြက ဒီစာက​ေတာ့​ ပ​ေလာင္ထုတ္တဲ့​ ​ေျပာင္း​လဲျခင္း​အတြက္ အသံမ်ား​ဆိုတဲ့​ အစီရင္ခံစာ​ေပါ့​ေနာ္။ ဒီမွာလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ အမ်ိုး​သမီး​နဲ့​ အမ်ိုး​သား​ အင္တာဗ်ဴး​ၾကည့္​လိုက္​ေတာ့​ ၆၀၀ ​ေက်ာ္ထဲမွာ ၉၀ က အၾကမ္း​ဖက္ခံရတဲ့​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြ ​ေတြ့​႐ွိတယ္ဆိုတဲ့​ဟာ သူတို့​ရဲ့​ ဖြင့္​ေျပာခ်က္​ေတြ အမ်ား​ၾကီး​ ​ေတြ့​ရတယ္​ေလ။ ဒီဟာလည္း​ က်မတို့​အတြက္ သက္​ေသတခုျဖစ္တယ္လို့​ ​ေျပာလို့​ရတယ္။” အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြထဲမွာ ဘယ္လိုအၾကမ္း​ဖက္မႈက အဆိုး​႐ြား​ဆံုး​ျဖစ္လဲ။ “အဓိကက​ေတာ့​ မုဒိမ္း​မႈ​ေပါ့​ေနာ္။ က်မတို့​ဆီမွာ ​ေတာ္​ေတာ္​ေလး​ကို ျဖစ္​ေနတဲ့​ဟာ။ ဒီမုဒိမ္း​မႈက​ေတာ့​ ​ေျပာမယ္ဆိုရင္​ေတာ့​ တရား​ဥပ​ေဒနဲ့​ ရင္ဆိုင္ရမယ့္​ အမႈ​ေတြ ျဖစ္တယ္​ေလ။ တကယ္တမ္း​က်​ေတာ့​ သူတို့​က မလုပ္​ေပး​တဲ့​ အပိုင္း​ေတြ ႐ွိတယ္။ နွစ္အခ်က္က​ေတာ့​ လူကုန္ကူး​မႈ​ေတြလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ျဖစ္တယ္။ လူကုန္ကူး​မႈ ဘယ္​ေနရာမွာပဲ ၾကည့္​ၾကည့္​ ကရင္​ေဒသမွာပဲ ၾကည့္​ၾကည့္​ စစ္ပြဲ​ေတြ ျဖစ္​ေတာ့​ လူ​ေတြက အလုပ္လက္မဲ့​ေတြျဖစ္တယ္။ ကခ်င္​ေဒသမွာပဲ ၾကည့္​ၾကည့္​၊​ ႐ွမ္း​ျပည္မွာပဲ ၾကည့္​ၾကည့္​ အဓိက လူကုန္ကူး​ခံရမႈ​ေတြ ​ေတာ္​ေတာ္မ်ား​မ်ား​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြ ခံစား​ရတယ္။ ​ေနာက္တခ်က္က​ေတာ့​ အိမ္တြင္း​အၾကမ္း​ဖက္မႈမွာ မ်ား​ေသာအား​ျဖင့္​ လူ​ေတြက ​ေျပာ​ေနၾကတာက​ေတာ့​ ဒီဟာက​ေတာ့​ မိသား​စုအ​ေရး​ ျဖစ္​ေနတယ္။ ပတ္ဝန္း​က်င္နဲ့​ မဆိုင္ဘူး​ဆိုတဲ့​ဟာ ပစ္ပယ္မယ္တဲ့​ဟာမ်ိုး​ေတြလည္း​ အမ်ား​ၾကီး​ေတြ့​ရတယ္။” လူကုန္ကူး​မႈ​ေတြ၊​ အဓမၼျပုက်င့္​မႈ​ေတြ၊​ အိမ္တြင္း​အၾကမ္း​ဖက္မႈ​ေတြ ႐ွိ​ေနတဲ့​ထဲမွာ​ေပါ့​ေလ ဘယ္​ေဒသ​ေတြက အမ်ား​ဆံုး​ျဖစ္လဲ။ “ဘယ္​ေဒသမွာ အမ်ား​ဆံုး​ျဖစ္လဲဆို​ေတာ့​ စစ္ပြဲျဖစ္တဲ့​ေနရာ​ေတြမွာ မ်ား​ပါတယ္။ ႐ွမ္း​ျပည္၊​ ကခ်င္ျပည္၊​ ကရင္ျပည္​ေပါ့​ေနာ္ မ်ား​ေသာအား​ျဖင့္​ ျဖစ္တယ္။ တျခား​ေနရာမွာလည္း​ က်မတို့​ ျခံုငံုျပီး​ေျပာလို့​မရဘူး​။ တျခား​ေနရာမွာ အိမ္တြင္း​အၾကမ္း​ဖက္မႈဆိုရင္ အမ်ား​ၾကီး​ ​ေတြ့​ရတယ္​ေလ။ မ်ား​ေသာအား​ျဖင့္​ ျမန္မာတျပည္လံုး​မွာ ျဖစ္​ေနၾကတာကိုး​ ဒီဟာက။” အဓိကအား​ျဖင့္​ ဒီလိုမ်ိုး​ေတြ ျဖစ္ရတာ ဘာ​ေၾကာင့္​ပါလဲ။ “အဓိကက ဘာ​ေၾကာင့္​လဲဆို​ေတာ့​ အခုတက္လာတဲ့​ အစိုး​ရသစ္ကိုပဲ ​ေျပာ​ေျပာ၊​ အရင္တုန္း​က နအဖ ​ေခတ္ကိုပဲ ​ေျပာ​ေျပာ တာဝန္ယူမႈ တစံုတရာ မ႐ွိတဲ့​အျပင္ သူတို့​က ၉၇ မွာ The Convention on the Elimination of all forms of Discrimination Against Women (CEDAW) (အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အ​ေပၚ ဖိနွိပ္မႈတား​ဆီး​ကာကြယ္​ေရး​ညီလာခံ) မွာ လက္မွတ္​ေရး​ထိုး​ထား​ေပမယ့္​ သူတို့​က​ေတာ့​ ဒီ စာ႐ြက္စာတမ္း​ေပၚမွာပဲ ႐ွိတယ္​ေလ။ တကယ့္​လက္​ေတြ့​မွာ သူတို့​ အ​ေကာင္အထည္ မ​ေဖာ္ဘူး​ဆို​ေတာ့​ ဒါ​ေတြကို လုပ္လို့​မရဘူး​။ က်မတို့​ ဒီအမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အဖြဲ့​ခ်ဳပ္က​ေတာ့​ ၾကိုး​စား​ျပီး​ေတာ့​ လုပ္​ေနပါတယ္။ ဒီ အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​ ၾကား​မွာ​ေပါ့​ေနာ္ ပညာ​ေပး​ေဟာ​ေျပာပြဲ​ေတြ၊​ ဒီအခမ္း​အနား​ေတြ၊​ သိသင့္​သိထိုက္တဲ့​ဟာမ်ိုး​ေတြ အကုန္​ေတာ့​ အလုပ္​ေတာ့​လုပ္ တကယ္တမ္း​က်​ေတာ့​ က်မတို့​ ျပည္တြင္း​မွာ ဘယ္​ေလာက္ပဲလုပ္လုပ္ ထိထိ​ေရာက္​ေရာက္ လုပ္နိုင္​ေပမယ့္​ အစိုး​ရရဲ့​ သူတို့​ရဲ့​ ​ေပၚလစီထဲမွာ မ​ေျပာင္း​လဲဘူး​ဆိုရင္ က်မတို့​ ဘယ္လိုမွ ​ေျပာင္း​လဲလို့​ မရတဲ့​ အ​ေနအထား​ေတြ​ေတာ့​ ျဖစ္တယ္႐ွင့္​။” အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ ပ​ေပ်ာက္ဖို့​ ဘယ္လို လုပ္သင့္​သလဲ။ “အမ်ိုး​သမီး​ေတြအ​ေပၚ အၾကမ္း​ဖက္မႈ ပ​ေပ်ာက္ဖို့​က စစ္ဝါဒ က်င့္​သံုး​ေနတာကို ရပ္တန့္​ဖို့​ လိုအပ္တယ္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ​ေလ။ အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အ​ေပၚ ဖိနွိပ္မႈတား​ဆီး​ကာကြယ္​ေရး​ညီလာခံ လက္မွတ္ ထိုး​ထား​တယ္ဆို​ေတာ့​ တကယ့္​ကို အ​ေကာင္အထည္​ေဖာ္ဖို့​ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာမ်ိုး​ က်မတို့​ မီး​ေမာင္း​ထိုး​ျပခ်င္တယ္။ ဒီဟာကိုလည္း​ လက္​ေတြ့​လုပ္​ေဆာင္ဖို့​ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့​ဟာမ်ိုး​ေတြ။ ျပီး​ေတာ့​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ က်မတို့​ ပညာ​ေပး​ေဟာ​ေျပာပြဲ​ေတြ အမ်ား​ၾကီး​လုပ္​ေဆာင္ဖို့​လို့​အပ္တယ္။ ၂၀၀၇ တုန္း​က က်မတို့​ အ​ေတြ့​အၾကံု​ေပါ့​ေနာ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သူတို့​ အမ်ိုး​သမီး​မ်ား​အ​ေပၚ ဖိနွိပ္မႈတား​ဆီး​ကာကြယ္​ေရး​ညီလာခံ (ကုလသမဂၢ) မွာ တင္​ေတာ့​ ဘာ​ေျပာလဲဆို​ေတာ့​ အမ်ိုး​သား​မ်ား​နဲ့​ အမ်ိုး​သမီး​ေတြက တန္း​တူ အခြင့္​အ​ေရး​ခံစား​ခြင့္​႐ွိတယ္။ မ​ေမြး​ခင္ကတည္း​က အခြင့္​အ​ေရး​ေတြက ႐ွိထား​ျပီး​သား​ဆို​ေတာ့​ သူတို့​ရဲ့​ စာတန္း​ထဲမွာ​ေတာ့​ ႐ွိတယ္၊​ တကယ့္​ လက္​ေတြ့​မွာ သူတို့​လုပ္​ေဆာင္​ေနတဲ့​ အပိုင္း​ေတြ အရမ္း​အား​နည္း​တဲ့​ ဟာမ်ိုး​ေတြ​ေပါ့​ေနာ္။ ဒီဟာကို အစိုး​ရ​ေတြ ကိုယ္တိုင္လည္း​ လုပ္​ေဆာင္ဖို့​ လိုအပ္တယ္။”

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up