အလုပ္သမား​အခြင့္​ေရး​ရဖို့​ အလုပ္သမား​ေတြ ညီညြတ္ဖို့​လိုပါတယ္

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အလုပ္သမား​အဖြဲ့​အစည္း​ေတြ ဖြဲ့​စည္း​ေရး​နဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ေတာ့​ အမ်ိုး​သား​ဒီမိုက​ေရစီအဖြဲ့​ခ်ဳပ္က ဗဟိုအလုပ္မႈ​ေဆာင္အဖြဲ့​ဝင္ ဦး​သန္း​ထြန္း​ကို ကိုမင္း​လြင္က ဆက္သြယ္​ေမး​ျမန္း​ထား​ပါတယ္။ ဦး​သန္း​ထြန္း​ဟာ တီယူစီဘီလို့​ လူသိမ်ား​တဲ့​ အလုပ္သမား​အစည္း​အရံုး​မ်ား​အဖြဲ့​ခ်ဳပ္ ဗမာနိုင္ငံမွာ ၁၉၅၃ က​ေန ၁၉၆၂ ခုနွစ္အထိ အတြင္း​ေရး​မႈး​ တာဝန္ ထမ္း​ေဆာင္ခဲ့​သူလည္း​ျဖစ္ပါတယ္။ နိုင္ငံပိုင္ သတင္း​စာမွာ ပါတယ္​ေလ။ ျပည္သူ့​အလုပ္သမား​မ်ား​၏ အ​ေျခခံရပိ္ုင္ခြင့္​နွင့္​ တာဝန္မ်ား​ဆိုတာကို ႐ုပ္သိမ္း​မယ္ဆို​ေတာ့​ ၁၉၆၄ ခုနွစ္က လုပ္ထား​တာဆို​ေတာ့​ အဲဒါ ျဖုတ္လိုက္လို့​ ဘာ​ေတြျဖစ္မလဲ။ “ဒီဥပ​ေဒက လြတ္လပ္​ေရး​ ရျပီး​စက အလုပ္သမား​ ဥပ​ေဒ​ေတြ႐ွိတယ္။ အဲဒီ ဥပ​ေဒ​ေတြကို ခ်ံု့​ျပီး​ေတာ့​ ၆၄ ခုနွစ္မွာ ဦး​ေနဝင္း​ အစိုး​ရလက္ထက္​ေပါ့​။ သူက အလုပ္သမား​ တာဝန္နဲ့​ရပိ္ုင္ခြင့္​မ်ား​ ဥပ​ေဒဆိုျပီး​ေတာ့​ ဥပ​ေဒျပ႒ာန္း​လိုက္တယ္။ သူက ဖြဲ့​စည္း​ေရး​က အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​အစည္း​ကို ဘယ္လိုဖြဲ့​ရမယ္ဆိုတာရယ္။ ဘာ​ေတြ​ေတာင္း​ရမယ္ဆိုတာရယ္၊​ ဘာ​ေတြတာဝန္႐ွိတယ္။ ဘာ​ေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့​ဟာ​ေတြကို သူကလမ္း​ညြွႊန္ထား​တဲ့​ ဥပ​ေဒ၊​ သူက လြတ္လပ္တဲ့​ ဖြဲ့​စည္း​ပံု ဥပ​ေဒမဟုတ္ဘူး​ေလ။ အခု အဲဒီဥပ​ေဒကို တ​ေန့​က ျပည္သူ့​လြွႊတ္​ေတာ္က​ေန လုပ္လိုက္တဲ့​ အလုပ္သမား​ဖြဲ့​စည္း​ေရး​ မွတ္ပံုတင္ဥပ​ေဒဆိုျပီး​ေတာ့​ ထြက္လာတာ ႐ွိတယ္​ေလ။ အဲဒီဥပ​ေဒက ထြက္လာ​ေတာ့​ ဒီဥပ​ေဒက ပယ္ပစ္ရမယ့္​ ဥပ​ေဒျဖစ္​ေနတာ​ေပါ့​။ ၆၄ ခုနွစ္ ဥပ​ေဒက၊​ ပယ္ပစ္ရမယ့္​ဥပ​ေဒျဖစ္​ေတာ့​ ပယ္လိုက္တာပါပဲ။” အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​အစည္း​နဲ့​ ပတ္သက္တဲ့​ ဥပ​ေဒ​ေတာ့​ ထြက္လာျပီ။ ဒါ​ေပမယ့္​ အဲဒီဥပ​ေဒပါတဲ့​အတိုင္း​ ဘယ္​ေလာက္ထိလုပ္နိ္ုင္မယ္လို့​ေကာ ​ေမ်ွာ္လင့္​လဲ။ “အခု သူတို့​လုပ္တဲ့​ဥပ​ေဒက စက္ရံုအလုပ္ရံု​ေတြ အလုပ္ဌာန​ေတြမွာ​ေတာ့​ အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​ေတြ ဖြဲ့​ခြင့္​႐ွိျပီ။ ဒါ​ေပမယ့္​ တခုတည္း​ဖြဲ့​ရမွာ​ေပါ့​။ အမ်ား​စုက အလုပ္သမား​အဖြဲ့​ ဖြဲ့​ခြင့္​႐ွိျပီ။ အဲဒီ ဖြဲ့​ထား​တဲ့​ အလုပ္သမား​ေတြက​ေန အလုပ္သမား​ အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို ​ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္​႐ွိျပီ။ ဘယ္လို​ေျဖ႐ွင္း​မယ္ဆိုတာကို တိတိက်က် ​ေဖာ္ျပထား​တာ​ေတာ့​ မ႐ွိဘူး​။ ​ေျပာဆိုနိုင္ခြင့္​ ႐ွိတယ္ဆိုတာ​ေတာ့​ ႐ွိတယ္။ အဲဒီဟာ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္လို့​ အလုပ္သမား​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္လို့​ အလုပ္သမား​ဆိုတဲ့​ ​ေနရာမွာ အလုပ္သမား​ဆိုတာ ​ေပါင္း​စံု႐ွိတယ္မဟုတ္လား​။ ဝန္ထမ္း​ေတြလည္း​ ပါတယ္။ အဲဒီလို အလုပ္သမား​ေတြရဲ့​ ရပိုင္ခြင့္​ဆိုတဲ့​ ဥပ​ေဒ​ေတြက အမ်ား​ၾကီး​႐ွိတယ္။ ဥပ​ေဒ​ေတြကို ျပ႒ာန္း​ေပး​ရဦး​မယ္။ ျပ႒ာန္း​ေပး​မွ အဲဒီအလုပ္သမား​ေတြက ဥပ​ေဒအတိုင္း​ အလုပ္႐ွင္​ေရာ၊​ အလုပ္သမား​ေရာ လိုက္နာ​ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္​ ျပဿနာျဖစ္​ေနတယ္။ အ​ေျခခံဥပ​ေဒအတိုင္း​ အလုပ္သမား​ဖြဲ့​စည္း​ပိုင္ခြင့္​ ႐ွိတယ္။ အလုပ္သမား​ေတြ စု​ေပါင္း​ျပီး​ေတာ့​ အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​ခ်ဳပ္ဆိုတဲ့​ အဖြဲ့​ၾကီး​ကို ဖြဲ့​စည္း​ပိ္ုင္ခြင့္​႐ွိတယ္။ အိုင္အယ္အိုနဲ့​လဲ ဆက္သြယ္ပိ္ုင္ခြင့္​႐ွိတယ္။ အဲဒီ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေလး​ေတြ​ေတာ့​ အဲဒီဥပ​ေဒထဲမွာ အခုလြွႊတ္​ေတာ္က အတည္ျပုလိုက္တဲ့​ ဥပ​ေဒထဲမွာပါတယ္။ ပါ​ေပမယ့္​ အဲဒါ​ေတြကို အ​ေကာင္အထည္​ေဖာ္တဲ့​အခါမွာ ဘယ္လိုစလုပ္ရမယ္ဆိုတာကို​ေတာ့​ နည္း​ဥပ​ေဒအ​ေနနဲ့​ ထြက္လာမယ္လို့​ က်​ေနာ္ထင္တာပဲ။” ၁၉၅၃ ခု ပတ္ဝန္း​က်င္က အလုပ္သမား​အဖြဲ့​ခ်ဳပ္မွာ လုပ္ခဲ့​တဲ့​အခါက်​ေတာ့​ လက္႐ွိ​ေပါ့​၊​ အရင္ဦး​ေနဝင္း​ေခတ္ အ​ေျခအ​ေနနဲ့​ အခု အစိုး​ရသစ္လက္ထက္မွာ ဒီအလုပ္သမား​အဖြဲ့​ေတြ ဖြဲ့​စည္း​ပိုင္ခြင့္​ေတြ ႐ွိလာျပီဆိုတဲ့​အခါက်​ေတာ့​ ဘယ္ိလိုအ​ေနအထား​ေတြ ႐ွိမလဲ။ “​ေတာ္လွန္​ေရး​အစိုး​ရ မတက္ခင္တုန္း​က ဒီမိုက​ေရစီ အစိုး​ရလက္ထက္တုန္း​က ႐ွိတဲ့​ဥပ​ေဒ​ေတြနဲ့​ လုပ္ခဲ့​တဲ့​အ​ေျခအ​ေနနဲ့​က​ေတာ့​ အမ်ား​ၾကီး​ကြာသြား​တယ္။ ဟိုတုန္း​က လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​႐ွိတယ္။ အလုပ္႐ွင္အလုပ္သမား​ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ​ေျဖ႐ွင္း​ခြင့္​႐ွိတယ္။ ​ေနာက္ျပီး​ စည္း​ရံုး​ခြင့္​႐ွိတယ္။ ​ေနာက္ျပီး​ လုပ္ပိုင္ခြင့္​ေတြ အမ်ား​ၾကီး​ေပး​ထား​တဲ့​ ဥပ​ေဒ ၁၃ခု​ေလာက္႐ွိတယ္။ အဲဒီဥပ​ေဒအရ လုပ္ခဲ့​လို့​႐ွိရင္ အဲဒီတုန္း​က ​ေတာ္​ေတာ္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ့​ ​ေတာ္​ေတာ္ကို အလုပ္သမား​ေတြရဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို ​ေျပာလို့​ဆိုလို့​ လုပ္လို့​ကိ္ုင္လို့​ ရခဲ့​တယ္။ ဥပ​ေဒအရ ျပ႒ာန္း​ျပီး​ေတာ့​ လုပ္ခဲ့​တာ​ေတြ ႐ွိတဲ့​အတြက္ အဲဒီတုန္း​က အ​ေျခအ​ေနနဲ့​ အခု​ေတာ္လွန္​ေရး​အစိုး​ရ တက္တဲ့​အ​ေျခအ​ေနက အဲဒါ​ေတြကို ပယ္ဖ်က္ျပီး​ေတာ့​ အလုပ္႐ွင္ အလုပ္သမား​ဆိုတာ မ႐ွိ​ေတာ့​ဘူး​။ အလုပ္႐ွင္က အစိုး​ရပဲ။ အလုပ္သမား​က အလုပ္သမား​ပဲ။ အလုပ္႐ွင္က မ႐ွိဘူး​။ ဒါက​ေတာ္လွန္​ေရး​ အစိုး​ရလက္ထက္က၊​ အခုအစိုး​ရ လက္ထက္က်​ေတာ့​လည္း​ ဒီတိုင္း​ပဲ။ အလုပ္႐ွင္ဆိုတာ အစိုး​ရပဲ၊​ အလုပ္သမား​က အလုပ္သမား​။ အလုပ္႐ွင္က အစိုး​ရဆို​ေတာ့​ အလုပ္သမား​ရယ္၊​ အလုပ္႐ွင္ရယ္၊​ အစိုး​ရရယ္ သံုး​ဦး​ေပါင္း​ျပီး​ ​ေဆြး​ေနြး​ရမယ္ဆိုရမယ့္​ ကိစၥက မ႐ွိ​ေတာ့​ဘူး​။ မ႐ွိ​ေတာ့​ အဲဒီမွာ ျပဿနာက ​ေျဖ႐ွင္း​လို့​မရဘူး​။ အဲ​ေတာ့​ စည္း​ရံုး​လို့​လည္း​ မရဘူး​။ ဒီအ​ေျခအ​ေန အခက္အခဲ​ေတြက ဗမာျပည္မွာ အမ်ား​ၾကီး​ ခံ​ေနရတာ​ေပါ့​။ အလုပ္႐ွင္နဲ့​ အလုပ္သမား​က အခ်ိန္ပို ခိုင္း​ခ်င္သလိုခိုင္း​မယ္။ လုပ္ခ​ေတြ ​ေပး​ခ်င္သလို ​ေပး​မယ္။ အဲဒါ​ေတြကို ​ေျပာဖို့​ဆိုဖို့​ ​ေျပာ​ေရး​ဆိုခြင့္​လည္း​ မ႐ွိဘူး​။ ​ေျပာလို့​ဆိုလို့​ ႐ွိျပန္ရင္လည္း​ အစိုး​ရက​ေန ဝင္ျပီး​ေတာ့​ ဘာမလုပ္ရဘူး​။ ညာမလုပ္ရဘူး​။ တား​တယ္၊​ ဆီး​တယ္၊​ ပိတ္တယ္။ အဲဒါ​ေတြနဲ့​ အလုပ္သမား​ အခြင့္​အ​ေရး​ေတြက ဆံုး​႐ွံုး​နစ္နာတာ​ေတြ ျဖစ္တာ​ေပါ့​။ အခု ဥပ​ေဒနဲ့​ ထြက္​ေပး​လိုက္​ေတာ့​ ဖြဲ့​စည္း​ခြင့္​႐ွိတယ္။ ​ေျပာခြင့္​႐ွိလာတယ္။ ဆိုတာ​ေလး​ေတာ့​ နည္း​နည္း​ ​ေရာင္ျခည္သန္း​လာတဲ့​ သ​ေဘာ႐ွိတာ​ေပါ့​။ ျပီး​ေတာ့​ လုပ္နိ္ုင္မယ္ဆိုတာ​ေတာ့​ လက္​ေတြ့​ဖြဲ့​စည္း​ျပီး​ေတာ့​ လုပ္ၾကည့္​မွသိမယ္။” အစိုး​ရဘက္က​ေကာ ဘယ္​ေလာက္ထိ အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​အစည္း​ေတြကို စြက္ဖက္​ေနမလဲ။ လြွႊမ္း​မိုး​ေနမလဲ။ တကယ္လို့​ အစိုး​ရက လြွႊမ္း​မိုး​ေနမယ္ဆိုရင္​ေရာ အလုပ္သမား​ အဖြဲ့​ေတြက သူတို့​လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္နိ္ုင္ပါ့​မလား​။ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။ “အခု အစိုး​ရအ​ေနနဲ့​က သူက လြတ္လပ္တဲ့​စီး​ပြား​ေရး​ လုပ္ပိုင္ခြင့္​ဆိုတာ ႐ွိ​ေန​ေတာ့​ အလုပ္႐ွင္အ​ေနနဲ့​ေတာ့​ သူ့​ဟာသူ ႐ွိ​ေနတယ္။ အစိုး​ရကလည္း​ ႐ွိတယ္။ အလုပ္႐ွင္​ေတြကလည္း​ စက္ရံုအလုပ္ရံု​ေတြ၊​ အလုပ္ဌာန​ေတြ ႐ွိတယ္၊​ အလုပ္သမား​ေတြလည္း​ ႐ွိတယ္။ သံုး​ဦး​ သံုး​ဖလွယ္ ​ေဆြး​ေနြး​နိ္ုင္တဲ့​ အ​ေျခအ​ေန​ေတာ့​ ​ေပၚလာ​ေနျပီ။ ​ေပၚလာ​ေနတဲ့​အတြက္ ဥပ​ေဒထဲမွာ အလုပ္သမား​ အလုပ္႐ွင္ ​ေျဖ႐ွင္း​ေရး​ ဥပ​ေဒဆိုတဲ့​ဟာကို မူတည္ျပီး​ေတာ့​ ​ေျဖ႐ွင္း​တာ​ေတြကို လုပ္ရမယ့္​သ​ေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္သမား​က ညီညြတ္ဖို့​ အ​ေရး​ၾကီး​တယ္။ ညီညီညြတ္ညြတ္နဲ့​ လုပ္မယ္ဆိုရင္​ေတာ့​ အလုပ္႐ွင္နဲ့​ အလုပ္သမား​ျဖစ္တဲ့​ ပဋိပကၡ ျပဿနာကို အစိုး​ရက ​ေျဖ႐ွင္း​ရမယ့္​ ​ေနရာမွာ တဖက္က အလုပ္႐ွင္ဘက္ကလိုက္ရင္လည္း​ အလုပ္သမား​က လက္မခံ၊​ အလုပ္သမား​ဘက္က လိုက္ရင္လည္း​ အလုပ္႐ွင္က မခံဘူး​ဆိုတဲ့​ ျပဿနာ​ေပၚလာတယ္။ ​ေပၚလာ​ေတာ့​ နွစ္ ဦး​ နွစ္ဖက္ ​ေျပလည္​ေအာင္ ​ေျဖ႐ွင္း​ေဆာင္႐ြက္​ေပး​မွာ​ေပါ့​။ လက္႐ွိနိုင္ငံ​ေရး​၊​ စီး​ပြား​ေရး​ အ​ေျခအ​ေနအရ ​ေငြ​ေရး​ေၾကး​ေရး​ အ​ေျခအ​ေနအရ ​ေျဖ႐ွင္း​ရမယ့္​ ျပဿနာ​ေတြပါ။”

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up