ျမန္မာနွင့္​ မ​ေလး​႐ွား​အစိုး​ရတို့​ရဲ့​ အက်ဥ္း​သား​လြွႊဲ​ေျပာင္း​ေရး​အစီအစဥ္အ​ေပၚ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အဖြဲ့​ေတြက စိုး​ရိမ္​ေနခ်ိန္မွာပဲ မ​ေလး​႐ွား​မွာ တရား​မဝင္​ေနထိုင္သူ​ေတြကို ဖမ္း​ဆီး​တဲ့​ အထူး​စီမံကိန္း​တခုလည္း​ လာမယ့္​ ရက္သတၱပတ္​ေတြမွာ ျပုလုပ္ဖို့​ ႐ွိ​ေနတာ​ေၾကာင့္​ မ​ေလး​႐ွား​ေရာက္ ျမန္မာ​ေတြ စိုး​ရိမ္​ေနပါတယ္။ အက်ဥ္း​သား​လြွႊဲ​ေျပာင္း​ေရး​ အစီအစဥ္​ေၾကညာျပီး​ ရက္ပိုင္း​အတြင္း​ မ​ေလး​႐ွား​မွာ တရား​မဝင္​ေနထိုင္သူ​ေတြကို နိုဝင္ဘာထဲ ဖမ္း​ဆီး​ေတာ့​မယ္လို့​ မ​ေလး​႐ွား​အစိုး​ရက ​ေၾကညာလိုက္တဲ့​အတြက္ အခုလို စိုး​ရိမ္စရာျဖစ္လာတာပါ။ ကြာလာလမ္ပူမွာ႐ွိတဲ့​ ျမန္မာဒုကၡသည္မ်ား​အဖြဲ့​ (Burma Refugee Organization) အဖြဲ့​ရဲ့​ ဥကၠ႒ ဦး​ေမာင္လွက အခုလို​ေျပာပါတယ္။ “ဟုတ္ပါတယ္။ ရဲက တစ္သိန္း​တစ္​ေသာင္း​၊​ စစ္သား​က တစ္သိန္း​တစ္​ေသာင္း​ ​ေနာက္ျပီး​ေတာ့​ ​ေရလာ၊​ ရပ္ကြက္​ေကာင္စီ အဲလိုမ်ိုး​ လဝက ကဦး​ေဆာင္ျပီး​ေတာ့​ စစ္ဆင္​ေရး​ကို လုပ္ဖို့​အစီအစဥ္႐ွိပါတယ္။ သတင္း​စာထဲမွာ ​ေခါင္း​ၾကီး​ပိုင္း​က​ေန ​ေၾကျငာလိုက္ပါတယ္။” အဲဒီ စီမံခ်က္ထဲမွာ မ​ေလး​႐ွား​အစိုး​ရရဲ့​ (6Ps) ပရိုဂရမ္လို့​ လူသိမ်ား​တဲ့​ နိုင္ငံျခား​သား​ေတြကို မွတ္ပံုတင္တဲ့​အစီအစဥ္မွာ မွတ္ပံုမတင္ထား​တဲ့​ လူ​ေတြကို အဓိက ဖမ္း​ဆီး​ဖြယ္႐ွိတယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ မ​ေလး​႐ွား​ကို တရား​မဝင္နည္း​နဲ့​ေရာ၊​ တရား​ဝင္နည္း​နဲ့​ပါ ​ေရာက္​ေနတဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံသား​ သံုး​သိန္း​ခြဲဝန္း​က်င္႐ွိ​ေနတဲ့​ထဲက တသိန္း​ဝန္း​က်င္္ဟာ (6Ps) ပရိုဂရမ္​ေအာက္မွာ မွတ္ပံုတင္မထား​ၾကပါဘူး​။ ဒါ့​အျပင္ ကုလသမဂၢက အသိအမွတ္ျပုထား​တဲ့​ ျမန္မာဒုကၡသည္ ၉ ​ေသာင္း​နီး​ပါး​နဲ့​ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပုခံရဖို့​ ​ေလ်ွာက္ထား​သူ​ေတြလည္း​ မ​ေလး​႐ွား​မွာ ႐ွိ​ေနပါတယ္။ ခ်င္း​လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​အဖြဲ့​ (Chin Human Rights Organization) က ဆလိုင္း​ဇာအုပ္လိန္း​ (Salai Za Uk Ling) က အဲဒီစီမံခ်က္ထဲမွာ အရပ္သား​အဖြဲ့​ေတြပါ ပါဝင္လာမွာျဖစ္လို့​ ဒုကၡသည္​ေတြအတြက္ ပိုျပီး​ စိုး​ရိမ္ရတယ္လို့​ ​ေျပာပါတယ္။ “မ​ေလး​႐ွား​က လူ​ေတြကို ဖမ္း​တဲ့​ေနရာမွာ ​ေရလာလို့​ေခၚတဲ့​ ျပည္သူ့​စစ္လို၊​ ရဲလည္း​မဟုတ္ပဲနဲ့​ အရပ္သား​ပဲလုပ္ထား​တဲ့​ သူ​ေတြ႐ွိတယ္။ ​ေရလာကဖမ္း​တဲ့​ေနရာမွာ ျပဿနာျဖစ္တာက မွတ္ပံုတင္ကိုင္ထား​တဲ့​လူ​ေတြ ယူအန္အိပ္ခ်္စီအာ ကတ္ကိုင္ထား​တဲ့​သူ​ေတြ၊ ပတ္စပို့​ကိုင္ထား​တဲ့​ နိုင္ငံျခား​သား​ေတြ ျမန္မာျပည္သား​မဟုတ္တဲ့​ နိုင္ငံျခား​သား​ေတြပဲ။ သူတို့​က လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ခ်ိုး​ေဖာက္မႈ​ေတြ အမ်ား​ၾကီး​လုပ္ထား​တယ္။ ကတ္ပါတဲ့​သူ​ေတြကို ဖမ္း​ျပီး​ေတာ့​ ကတ္​ေတြကို ဖြက္ထား​ျပီး​ေတာ့​ တရား​မဝင္ပါဆိုျပီး​ ဖမ္း​ထား​တဲ့​သူ​ေတြ အမ်ား​ၾကီး​႐ွိတယ္။ အဲဒါ​ေၾကာင့္​ အခုစိုး​ရိမ္​ေနတာလည္း​ မ​ေလး​႐ွား​က အခုလိုမ်ိုး​ စစ္ဆင္​ေရး​ျပန္လုပ္လို့​ ႐ွိရင္ အဖမ္း​ခံၾကရမယ့္​သူ​ေတြက နည္း​မွာမဟုတ္ဘူး​။” ျမန္မာဒုကၡသည္​ေတြထဲမွာ ခ်င္း​ေတြက အမ်ား​စုျဖစ္တာ၊​ ခ်င္း​ျပည္နယ္မွာ လည္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​အ​ေျခအ​ေန​ေတြ မတိုး​တက္​ေသး​တာကို ​ေထာက္ျပျပီး​ အကယ္၍ ဒုကၡသည္​ေတြ ဖမ္း​ဆီး​ျပန္ပို့​ခံရရင္ ျမန္မာျပည္ဘက္မွာ အက်ဥ္း​ခ်ခံရတာ၊​ သို့​မဟုတ္ ညွဥ္း​ပန္း​နွိပ္စက္ခံရမွာကို စိုး​ရိမ္တယ္လို့​လည္း​ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာဒုကၡသည္မ်ား​အဖြဲ့​အဖြဲ့​ရဲ့​ ဥကၠ႒ ဦး​ေမာင္လွက လြန္ခဲ့​တဲ့​ နွစ္ရက္တုန္း​က​ေတာ့​ မ​ေလး​႐ွား​မွာ ႐ွိတဲ့​ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား​ဆိုင္ရာ မဟာမင္း​ၾကီး​ရံုး​က သူတို့​ အကူအညီ​ေပး​နိုင္တဲ့​အ​ေျခအ​ေန​ေတြနဲ့​ပတ္သက္လို့​ ဒုကၡသည္​ေတြကို ႐ွင္း​ျပခဲ့​တယ္လို့​ ​ေျပာပါတယ္။ “သူတို့​လုပ္​ေပး​နိ္ုင္တယ္ဆိုတာက တခ်ို့​လူ​ေတြက မွတ္ပံုတင္မရ​ေသး​ဘူး​။ ကြန္ျမူနတီကတ္​ေတြ ကိုင္ထား​တယ္။ အဲဒီကတ္​ေတြ ကိုင္ထား​တဲ့​သူ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ေတာ့​ သူတို့​က အကာအကြယ္ လုပ္​ေပး​နိုင္တယ္၊​ တကယ္လို့​ အဖမ္း​အဆီး​ျဖစ္လာရင္ ဒီလူ​ေတြက ယူအန္အိပ္ခ်္စီအာရဲ့​ မွတ္ပံုတင္ကို ​ေစာင့္​ေနတဲ့​ ဒုကၡသည္​ေတြပါဆိုျပီး​ေတာ့​ သူတို့​အကူအညီ​ေပး​နိုင္ပါတယ္။ ရျပီး​သား​လူ​ေတြက​ေတာ့​ သက္​ေသခံအ​ေထာက္အထား​႐ွိတဲ့​အတြက္ သိပ္​ေျပာစရာမလိုဘူး​။ ဒါ​ေပမယ့္​ သူတို့​ရဲ့​ 6Ps ပရိုဂမ္မွာ ဒုကၡသည္​ေတြက လက္​ေဗြ နွိပ္ရတယ္​ေလ။ အဲ​ေတာ့​ ဒုကၡသည္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊​ ​ေ႐ြွႊ့​ေျပာင္း​လုပ္သား​ပဲျဖစ္ျဖစ္ အား​လံုး​ဟာ 6Ps ပရိုဂရမ္မွာ ပူး​ေပါင္း​ပါဝင္ျပီး​ေတာ့​ လက္​ေဗြနွိပ္ရပါမယ္။ ဖမ္း​တဲ့​အခါမွာ စစ္​ေဆး​လို့​မိရင္ သူတို့​ျပန္ပို့​မယ္တဲ့​။” ေလး​႐ွား​မွာ ျမန္မာတိုင္း​ရင္း​သား​ ဒုကၡသည္အဖြဲ့​အစည္း​ေပါင္း​ ၃၀ ​ေက်ာ္႐ွိျပီး​ UNHCR က အသိအမွတ္ျပုမခံရသူ တခ်ို့​ဟာလည္း​ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ့​အစည္း​ေတြက ထုတ္​ေပး​တဲ့​ ကြန္ျမူနတီကတ္လို့​ ​ေခၚတဲ့​ ကတ္ျပား​ေတြကို ကိုင္ထား​ၾကပါတယ္။ ျပီး​ခဲ့​တဲ့​ ရက္ပိုင္း​ကလည္း​ နွစ္နိုင္ငံအစိုး​ရ​ေတြၾကား​ သ​ေဘာတူညီခ်က္အရ မ​ေလး​႐ွား​ ထိန္း​သိမ္း​ေရး​စခန္း​ေတြမွာ႐ွိတဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံသား​ တ​ေထာင္ဝန္း​က်င္ကို ျမန္မာျပည္ဘက္ကို ျပန္ပို့​ဖြယ္႐ွိပါတယ္။ အစီအစဥ္ ဘယ္​ေတာ့​စမလဲဆိုတာ မသိရ​ေသး​ခင္မွာ မ​ေလး​႐ွား​မွာ႐ွိတဲ့​ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား​ ဆိုင္ရာမဟာမင္း​ၾကီး​ရံုး​နဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​အဖြဲ့​ေတြက ကန့္​ကြက္မႈ​ေတြလည္း​ ထြက္​ေပၚ​ေနပါတယ္။ ဒီလို ကန့္​ကြက္​ေနတဲ့​ၾကား​မွာပဲ တရား​မဝင္သူ​ေတြကို ဖမ္း​ဆီး​ျပန္ပို့​မယ့္​ အစီအစဥ္ ​ေပၚလာတာပါ။