လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲဝင္ ပုဂၢိုလ္မ်ား​ အပိုင္း​ (၁၁)

ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း​ ဒီမိုက​ေရစီအ​ေရး​အတြက္ ျငိမ္း​ခ်မ္း​စြာလႈပ္႐ွား​ေနသူမ်ား​ကို ကၽြန္ုပ္ ​ေထာက္ခံအား​ေပး​ပါသည္။ ကၽြန္ုပ္သည္ ထိုလႈပ္႐ွား​သူမ်ား​နွင့္​ တစိတ္တဝမ္း​တည္း​ ​ေသြး​စည္း​ညီညြတ္​ေနျပီး​ လြတ္လပ္​ေရး​နွင့္​ ဒီမိုက​ေရစီအ​ေရး​အတြက္ ​ေတာင္း​ဆိုမႈကို အား​ေပး​ေထာက္ခံပါသည္။ လြတ္လပ္မႈကို ျမတ္နိုး​ေသာ ကမၻာသူကမၻာသား​အား​လံုး​က အၾကမ္း​မဖက္သည့္​ လႈပ္႐ွား​မႈအ​ေပၚ ​ေထာက္ခံ အား​ေပး​ၾကပါဟုလည္း​ ကၽြန္ုပ္ ​ေျပာလိုပါသည္။ ထို့​ျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း​ ဒီမိုက​ေရစီနွင့္​ လြတ္လပ္​ေရး​အတြက္ ပါဝင္လႈပ္႐ွား​ေနၾက​ေသာ ဗုဒၶဘာသာရဟန္း​သံဃာ အ​ေျမာက္အျမား​ကို ​ေလး​စား​ျမတ္နိုး​ ၾကည္ညိုလွပါ​ေၾကာင္း​ ​ေျပာၾကား​လိုပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာကို သက္ဝင္ယံုၾကည္​ေသာ ျမန္မာစစ္အစိုး​ရအ​ေနျဖင့္​ ​ေမတၱာတရား​ အၾကမ္း​မဖက္​ေရး​ တရား​ေတာ္မ်ား​နွင့္​အညီ ​ေဆာင္႐ြက္ပါဟု ဗုဒၶဘာသာဝင္ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​တပါး​ျဖစ္သည့္​ မိမိအ​ေနျဖင့္​ ​ေမတၱာရပ္ခံလိုပါသည္။ ဒါက​ေတာ့​ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဩဂုတ္လနဲ့​ စက္တင္ဘာလမ်ား​အတြင္း​ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​တဲ့​ ရဟန္း​သံဃာမ်ား​ ဦး​ေဆာင္တဲ့​ ျပည္သူ့​ဆနၵျပပြဲမ်ား​ကို ကမၻာ့​မီဒီယာမ်ား​က​ေနတဆင့္​ ၾကား​သိ ​ေတြ့​ျမင္ရျပီး​တဲ့​ေနာက္မွာ ကမၻာ​ေက်ာ္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​တပါး​က ထုတ္ျပန္​ေရး​သား​လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျငိမ္း​ခ်မ္း​စြာဆနၵျပတဲ့​ ရဟန္း​သံဃာမ်ား​ကို ျမန္မာစစ္အစိုး​ရက ရိုက္နွက္ျဖိုခြင္း​ေနတာကို ျမင္ရၾကား​ရတဲ့​အခါမွာ သူ့​ဇာတိနိုင္ငံက ဘုန္း​ၾကီး​ရဟန္း​မ်ား​ကိုလည္း​ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္​ေတြက ရိုက္နွက္ျဖိုခြင္း​ခဲ့​တာကို ခ်က္ခ်င္း​ ျပန္သတိရသြား​ပါတယ္လို့​ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ကပဲ မၾကာခင္က ထပ္မံ​ေျပာၾကား​လိုက္ပါ​ေသး​တယ္။ ကမၻာ​ေက်ာ္ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​က​ေတာ့​ တိဗက္နိုင္ငံလြတ္​ေျမာက္​ေရး​အတြက္ နွစ္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ တိုက္ပြဲဝင္​ေနခဲ့​တဲ့​ ၁၄ ပါး​ေျမာက္ ဒလိုင္လား​မား​ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ဒလိုင္လား​မား​ဟာ တိဗက္နိုင္ငံသူနိုင္ငံသား​မ်ား​ရဲ့​ လြတ္လပ္​ေရး​နဲ့​ ဒီမိုက​ေရစီအ​ေရး​အတြက္ ဦး​ေဆာင္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့​တာ နွစ္​ေပါင္း​ ၅၀ ဝန္း​က်င္႐ွိပါျပီ။ သည္အတြက္ပဲ ၁၉၈၉ ခုနွစ္မွာ ျငိမ္း​ခ်မ္း​ေရး​နိုဘယ္လ္ဆုကို ခ်ီး​ျမွင့္​ေပး​အပ္ျခင္း​ ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္း​လား​မား​ဟာ ၁၉၃၅ ခုနွစ္ ဇူလိုင္ ၆ ရက္​ေန့​မွာ ​ေမြး​ဖြား​သူ ျဖစ္ပါတယ္။ တိဗက္နိုင္ငံ အ​ေ႐ွ့​ေျမာက္​ေဒသက ​ေက်း​႐ြာ​ေလး​တ႐ြာမွာ လယ္သမား​မိသား​စုက ​ေမြး​ဖြား​လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၃၃ ခုနွစ္အတြင္း​မွာ ပ်ံလြန္​ေတာ္မူခဲ့​တဲ့​ ၁၃ ပါး​ေျမာက္ ဒလိုင္လား​မား​ဝင္စား​တယ္လို့​ သူ့​ကို သတ္မွတ္ျပီး​ သူ့​အသက္ ၅ နွစ္သား​မွာ ၁၄ ပါး​ေျမာက္ ဒလိုင္လား​မား​အျဖစ္ နန္း​တင္​ေပး​တာ ခံရပါတယ္။ ဒလိုင္လား​မား​ဆိုတာ တိဗက္နိုင္ငံရဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​နဲ့​ ဘာသာ​ေရး​ဆိုင္ရာ အၾကီး​အကဲျဖစ္ပါတယ္ နိုင္ငံ​ေတာ္အၾကီး​အကဲျဖစ္​ေပမယ့္​ စည္း​စိမ္ယစ္​ေနရတဲ့​ ဘဝမ်ိုး​ မဟုတ္ပါဘူး။​ သူဟာ နန္း​တက္ျပီး​ေနာက္ ၆ နွစ္သား​အ႐ြယ္ကစျပီး​ ဒလိုင္လား​မား​တို့​ တတ္အပ္တဲ့​ အသိပညာ အတတ္ပညာမ်ား​ကို စတင္ သင္ၾကား​တာဟာ အသက္ ၂၅ နွစ္ထဲ​ေရာက္တဲ့​ ၁၉၅၉ ခုနွစ္ မွ ျပီး​ဆံုး​ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာတရား​ေတာ္ဆိုင္ရာ ပါရဂူဘြဲ့​ကို ရ႐ွိျခင္း​ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပါရဂူဘြဲ့​ဟာ လြယ္လြယ္ရတဲ့​ ဘြဲ့​မ်ိုး​ မဟုတ္ဘူး​ဆိုတာ သူ​ေျဖဆိုရတဲ့​ စာ​ေမး​ပြဲကို ၾကည့္​ရင္ သိသာပါတယ္။ ​ေနာက္ဆံုး​ စာ​ေမး​ပြဲကို ​ေျဖဆိုရတဲ့​ေန့​ မနက္ပိုင္း​မွာ တကၠ​ေဗဒပညာရပ္နဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​​ ပညာ႐ွင္​ေပါင္း​ ၃ဝ ရဲ့​ ​ေမး​ျမန္း​မႈကို ​ေျဖဆိုရပါတယ္။ မြန္း​လြဲပိုင္း​မွာ ဗုဒၶဘာသာတရား​ေတာ္လာ မဇၩိမပဋိပဒါ အလယ္အလတ္ က်င့္​စဥ္အ​ေၾကာင္း​ကို ပညာ႐ွင္ ၁၅ ဦး​နဲ့​ အ​ေျခအတင္ ​ေျပာဆိုရပါတယ္။ ည​ေနပိုင္း​မွာ ဝိနည္း​ အဘိဓမၼာနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ ပညာ႐ွင္ ၃၅ ဦး​က ​ေမး​ျမန္း​စစ္​ေဆး​ပါတယ္။ ဒီလို ပညာ႐ွင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာရဲ့​ စစ္​ေဆး​ေမး​ျမန္း​မႈကို ​ေအာင္ျမင္​ေတာ့​မွ ပါရဂူဘြဲ့​ကို ရ႐ွိခဲ့​ျခင္း​ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ဒလိုင္လား​မား​ဟာ သူၾကိုး​ပမ္း​ေလ့​လာခဲ့​တဲ့​ အသိပညာမ်ား​ကို ျဖန့္​ေဝရင္း​ က်မ္း​စာအုပ္မ်ား​ ​ေရး​သား​ထုတ္​ေဝခဲ့​တာ အခုဆိုရင္ စာအုပ္​ေပါင္း​ ၄၀ ဝန္း​က်င္႐ွိ​ေနပါျပီ။ သူ့​ရဲ့​ စာအုပ္မ်ား​ဟာ အ​ေနာက္တိုင္း​က ဘာသာ​ေရး​ ​ေလ့​လာသူမ်ား​နဲ့​ ဗုဒၶစာ​ေပ ပညာ႐ွင္မ်ား​ သာမက နိုင္ငံ​ေရး​သမား​မ်ား​နဲ့​ အနုပညာ႐ွင္မ်ား​ကပါ ​ေလး​ေလး​နက္နက္ ဖတ္႐ႈရတဲ့​ စာအုပ္မ်ား​ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာသင္​ေနရတဲ့​ အခ်ိန္အတြင္း​မွာ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္လား​မား​ဟာ သက္​ေသာင့္​သက္သာ ​ေနထိုင္ရတာ​ေတာ့​ မဟုတ္ပါဘူး​။ သူ့​ အသက္ ၁၅ နွစ္အ႐ြယ္မွာကတည္း​က တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့​ က်ဴး​ေက်ာ္မႈကို စတင္ခံစား​ခဲ့​ရပါတယ္။ ၁၉၅၀ ခုနွစ္မွာ တ႐ုတ္စစ္တပ္က အင္အား​ ၈ ​ေသာင္း​႐ွိတဲ့​ စစ္သား​ေတြနဲ့​ တိဗက္ပိုင္နယ္​ေျမထဲက်ဴး​ေက်ာ္ျပီး​ တိဗက္အ​ေ႐ွ့​ပိုင္း​ေဒသကို သိမ္း​ယူလိုက္ပါတယ္။ တိဗက္ဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့​ အစိတ္အပိုင္း​တရပ္သာ ျဖစ္တဲ့​အတြက္ တိဗက္ကို ျပန္လည္သိမ္း​ယူမယ္ဆိုတဲ့​ ျခိမ္း​ေျခာက္မႈ​ေတြကို ခံခဲ့​ရပါတယ္။ ဒီလိုက်ဴး​ေက်ာ္မႈကို ျငိမ္း​ခ်မ္း​စြာ ​ေျဖ႐ွင္း​ဖို့​ ဒလိုင္လား​မား​ဟာ ၁၉၅၄ ခုနွစ္မွာ ပီကင္း​ကို သြား​ျပီး​ ​ေမာ္စီတုန္း​နဲ့​ ​ေတြ့​ေပမယ့္​ မ​ေျပလည္ခဲ့​ပါဘူး​။ တ႐ုတ္အစိုး​ရဟာ တိဗက္​ေတြအ​ေပၚ မတရား​အနိုင္က်င့္​ ​ေနခဲ့​တဲ့​အတြက္ တိဗက္နိုင္ငံအနွံ့​ တ႐ုတ္ဆန့္​က်င္​ေရး​လႈပ္႐ွား​မႈ​ေတြ ျဖစ္​ေနခဲ့​ပါတယ္။ ဒီလိုက​ေန ၁၉၅၉ ခုနွစ္ မတ္လ ၁၀ ရက္မွာ​ေတာ့​ လာဆာျမို့​ေတာ္မွာ လူထုဆနၵျပပြဲၾကီး​ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​ပါတယ္။ တ႐ုတ္စစ္သား​ေတြကို တိဗက္က​ေန ထြက္ခြာသြား​ဖို့​ ​ေတာင္း​ဆိုတဲ့​ သည္လူထုဆနၵျပပြဲၾကီး​ဟာ တိဗက္သမိုင္း​မွာ အၾကီး​က်ယ္ဆံုး​ လူထုအံုၾကြမႈၾကီး​ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ တ႐ုတ္အစိုး​ရက​ေတာ့​ တိဗက္​ေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ နွိမ္နင္း​ပါတယ္။ လူထုဆနၵျပပြဲၾကီး​ကို အၾကမ္း​ဖက္ျဖိုခြဲရာမွာ သံုး​ရက္အတြင္း​ လူ​ေပါင္း​ တ​ေသာင္း​ခြဲကို သတ္ျဖတ္ပစ္ခဲ့​တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္လား​မား​လည္း​ အဲသည္အခ်ိန္ကစျပီး​ အိနၵိယနိုင္ငံကို ​ေျပး​ဝင္ခိုလွံုခဲ့​ရပါ​ေတာ့​တယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္လား​မား​နဲ့​အတူ တိဗက္အစိုး​ရလည္း​ အိနၵိယနိုင္ငံအတြင္း​ကို ​ေျပး​ဝင္ခိုလွံုခဲ့​သလို တိဗက္နိုင္ငံသား​ေပါင္း​ သိန္း​နဲ့​ခ်ီျပီး​ အိနၵိယနိုင္ငံအတြင္း​ကို ​ေ႐ြွႊ့​ေျပာင္း​ ​ေနထိုင္ခဲ့​ၾကပါတယ္။ တိဗက္နိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္ကြန္ျမူနစ္အစိုး​ရရဲ့​ လက္​ေအာက္ကို က်​ေရာက္ သြား​ျပီး​တဲ့​ေနာက္မွာ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္လား​မား​အ​ေနနဲ့​ တိဗက္နိုင္ငံ လြတ္​ေျမာက္​ေရး​အတြက္ ၾကိုး​ပမ္း​ရသလို ျပည္ပ​ေရာက္ တိဗက္မ်ား​ရဲ့​ ဘဝရပ္တည္​ေရး​အတြက္နဲ့​ တိဗက္ယဥ္​ေက်း​မႈမ်ား​ကို ထိန္း​သိမ္း​ေရး​အတြက္လည္း​ ကူညီ​ေဆာင္႐ြက္​ေပး​ခဲ့​ရပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း​ တိဗက္လြတ္​ေျမာက္​ေရး​အတြက္ ျငိမ္း​ခ်မ္း​တဲ့​နည္း​ေတြနဲ့​ ၾကိုး​ပမ္း​ရာမွာ ကုလသမဂၢ အ​ေထြ​ေထြညီလာခံက​ေန ဆံုး​ျဖတ္ခ်က္​ေတြ ခ်​ေပး​တဲ့​အထိ ​ေအာင္ျမင္ခဲ့​ပါတယ္။ ၁၉၈၇ ခုနွစ္မွာ​ေတာ့​ တ႐ုတ္အစိုး​ရနဲ့​ ျပဿနာ႐ွင္း​ဖို့​အတြက္ အခ်က္ ၅ ခ်က္ပါတဲ့​ ျငိမ္း​ခ်မ္း​ေရး​အစီအစဥ္တရပ္ကို ​ေရး​ဆြဲခဲ့​ပါတယ္။ သည္အစီအစဥ္ထဲမွာ တိဗက္နိုင္ငံအတြင္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ ဒီမိုက​ေရစီျပန္လည္ထြန္း​ကား​ေရး​၊​ တ႐ုတ္တိုင္း​ရင္း​သား​ေတြကို တိဗက္​ေဒသထဲ အလံုး​အရင္း​နဲ့​ ​ေ႐ြွႊ့​ေျပာင္း​မႈ မလုပ္​ေရး​ေတြ ပါဝင္သလို တ႐ုတ္အစိုး​ရက တိဗက္​ေဒသကို န်ဴကလီယား​စြန့္​ပစ္ပစၥည္း​ေတြထား​ရာ ​ေနရာအျဖစ္ မသတ္မွတ္ဖို့​လည္း​ ပါဝင္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္မွာ​ေတာ့​ တိဗက္ကို လြတ္လပ္တဲ့​နိုင္ငံတခုအျဖစ္မဟုတ္ဘဲ တ႐ုတ္နိုင္ငံအတြင္း​က ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္​ရတဲ့​ ဒီမိုကရက္​ေဒသတခုအျဖစ္သာ သတ္မွတ္​ေပး​ဖို့​အထိ ​ေလ်ွာ့​ေပး​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ တ႐ုတ္အစိုး​ရက​ေတာ့​ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ဒလိုင္လား​မား​ရဲ့​ ျငိမ္း​ခ်မ္း​စြာ ​ေျဖ႐ွင္း​ေရး​ကို လက္မခံပါဘူး​။ လြတ္လပ္​ေရး​ကို မ​ေတာင္း​ဘဲ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္​ရတဲ့​ အထူး​ေဒသတခုအျဖစ္ကိုသာ ​ေတာင္း​ဆို​ေပမယ့္​ ခြဲထြက္​ေရး​ကို လုပ္​ေနတယ္လို့​ တဖက္သတ္စြပ္စြဲရင္း​ ​ေတြ့​ဆံု​ေျဖ႐ွင္း​ေရး​ကို အျမဲ ျငင္း​ဆန္​ေနခဲ့​ပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း​ တ႐ုတ္အစိုး​ရဟာ တိဗက္​ေဒသက တိဗက္ယဥ္​ေက်း​မႈ​ေတြကို ဖ်က္ဆီး​ေနသလို တိဗက္ လူမ်ိုး​ေတြကိုလည္း​ ဖိနွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္​ေနခဲ့​ပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုး​ရရဲ့​ ဖိနွိပ္မႈ​ေၾကာင့္​ တိဗက္လူမ်ိုး​ သန္း​နဲ့​ခ်ီ ​ေသဆံုး​ခဲ့​ရျပီး​ တိဗက္ယဥ္​ေက်း​မႈ ထိန္း​သိမ္း​ရာ ​ေနရာ​ေတြျဖစ္တဲ့​ ဘုန္း​ၾကီး​ေက်ာင္း​ ​ေထာင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ အဖ်က္ဆီး​ခံခဲ့​ရပါတယ္။ ဘုန္း​ေတာ္ၾကီး​ ဒလိုင္လား​မား​က​ေတာ့​ တိဗက္လူမ်ိုး​ေတြ လြတ္​ေျမာက္​ေရး​ကို ဗုဒၶဘာသာလာ တရား​ေတာ္အတိုင္း​ ျငိမ္း​ခ်မ္း​တဲ့​နည္း​နဲ့​ ဆက္လက္ၾကိုး​ပမ္း​ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​လည္း​ ၁၉၈၉ ခုနွစ္မွာ ျငိမ္း​ခ်မ္း​ေရး​ နိုဘယ္လ္ဆုကို ခ်ီး​ျမွင့္​ခံခဲ့​ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒလိုင္လား​မား​ ​ေျပာတဲ့​ စကား​တခြန္း​႐ွိပါတယ္။ ႐ွင္သန္ဖို့​ ဘာသာ​ေရး​တခုခုမ႐ွိလည္း​ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ လူအခ်င္း​ခ်င္း​ အ​ေပၚထား​ရမယ့္​ ​ေမတၱာတရား​ မ႐ွိရင္​ေတာ့​ လူတ​ေယာက္အျဖစ္ ႐ွင္သန္လို့​ရမွာ မဟုတ္ဘူး​တဲ့​။

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up