ျမန္မာနိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးက ျမန္မာနိုင္ငံေပၚ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းေပးဖို့ ကုလသမဂၢအေထြေထြ ညီလာခံတြင္းမွာ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
၀န္ၾကီးက အစိုးရသစ္လက္ထက္ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေနမႈ၊ စီးပြားေရး ဖြံံျဖိုးေအာင္ လုပ္ေဆာင္မႈ၊ လူေနမႈ ဘ၀ျမွင့္တင္ေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ့ လူ့အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေရးေတြ လုပ္ေနတယ္လို့ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။
သမၼတရဲ့ ပထမ လြတ္ျငိမ္းသက္သာခြင့္ အမိန့္နဲ့ အက်ဥ္းသား နွစ္ေသာင္း၀န္းက်င္ကုိ လြွႊတ္ေပးခဲ့ျပီး ျဖစ္သလို မၾကာခင္မွာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အမိန့္ ထပ္ထုတ္ျပန္ဖြယ္ ႐ွိတယ္လို့လည္း ၀န္ၾကီးက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ညီလာခံမွာ ျမန္မာနိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးရဲ့ ေျပာဆိုခ်က္နဲ့ ပတ္သက္လို့ အာ႐ွလူ့အခြင့္အေရးေကာ္မ႐ွင္ကို ေမးျမန္းရာမွာ ျမန္မာအေပၚ ဒဏ္ခတ္မႈ မ႐ုပ္သိမ္းသင့္ေသးပါဘူးလို့ ေျဖဆိုပါတယ္။
ကိုေအးနိုင္က ေကာ္မ႐ွင္ေျပာခြင့္ရသူ ဦးမင္းလြင္ဦးကို ေမးထားပါတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ သိသာထင္း႐ွားတဲ့ ဒီမုိကေရစီေဖာ္ေဆာင္မႈေတြ၊ စီးပြားေရးဖြံ့ျဖိုးမႈ လုပ္ငန္းေတြ၊ ျပည္သူေတြရဲ့ လူေနမႈ ဘဝေတြ ျမွင့္တင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ ေဖာ္ေဆာင္ေနတာ လုပ္ေဆာင္ျပီးသြားျပီလုိ့ ဒါေၾကာင့္ ဆန္႐ွင္(sanction) ႐ုတ္သိမ္းခ်ိန္ တန္ျပီလားဗ်ာ။
“ပထမဦးဆုံး ေျပာရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အစုိးရသစ္ တက္လာတာ ၆ လပဲ ရိွပါေသးတယ္။ ၆ လအတြင္းမွာ လုိအပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကုိေတာင္မွ ျပင္ဆင္ျပဌာန္းဖုိ့ လုပ္တုန္းပဲ ရိွပါေသးတယ္။ ဥပေဒ တခုရယ္လုိ့ ပီပီျပင္ျပင္ မျပဌာန္းေသးပါဘူး။ ေနာက္ျပီးေတာ့ နိုင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြနဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကုိလည္း သိသိသာသာ ခြင့္ျပုထားတာေတြ က်ေနာ္တုိ့ မေတြ့ရိွရေသးပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိ ေျပာရလဲဆုိရင္ မေန့ကပဲ ဒီ ျပည္သူေတြ စုေဝးဆနၵျပပုိင္ခြင့္နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းေတြကုိ တင္သြင္းမယ္ ဆုိတာကုိ သိရတယ္။ မေန့တေန့က ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြေပၚမွာ မူတည္ျပီးေတာ့ အရင္တုန္းက ဆနၵျပခြင့္ မရိွဘူး။ အခုေတာ့ ဘုရားေပၚတက္ ဆုေတာင္းခြင့္ျပုထားတယ္။ လမ္းေလ်ာက္စီတန္း လွည့္လည္ခြင့္ ျပုထားတယ္ ဆုိတာမ်ဳိး တြက္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ အမ်ားၾကီး မွားလိမ့္မယ္လုိ့ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါေတြဟာ ယုံၾကည္လုိ့ မရေသးတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ သိဖုိ့လုိတယ္။ နိုင္ငံတကာကလည္း ဒီ အခ်က္အလက္ေတြကုိ အေသးစိတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိ လြွႊတ္ေပးရမယ္။ ေနာက္တခ်က္က ဒီ နုိင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြကုိ အတိအက် အကာအကြယ္ေပးမယ့္ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းနုိင္ဖုိ့လုိတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ေတာင္သူလယ္သမား၊ အလုပ္သမားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ အတိအက် အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြ ခုခ်ိန္ထိ ထြက္လာတာ က်ေနာ္တုိ့ မေတြ့ရေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္ ေစာလြန္းေသးတယ္လုိ့ က်ေနာ့္အေနနဲ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
ဦးဝဏၰေမာင္လြင္ရဲ့ ေျပာဆုိခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာနုိင္ငံမွာ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒထဲမွာ ဆုိုလုိ့ရိွရင္ နိုင္ငံသားေတြရဲ့ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြကုိ အာမခံထားတယ္ ဆုိျပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ့လုိ့ နုိင္ငံတကာအေနနဲ့လည္း ဆန္႐ွင္ေတြ ႐ုတ္သိမ္းခ်ိန္တန္ျပီဆုိတာ တင္ျပတာရိွတယ္။ ဒီဟာနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ေရာ။
“နုိင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြကုိ အာမခံထားတယ္ဆုိတာနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ ေျပာရမယ္ဆုိလုိ့ရိွရင္ ျပည္တြင္း လက္ရိွက်င့္သုံးေနတဲ့ ဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ့ မဆန့္က်င္လွ်င္ နုိင္ငံသားေတြရဲ့ အခြင့္အေရး ခံစားခြင့္ ရိွတယ္လုိ့ ေျပာတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္တြင္း လက္ရိွက်င့္သုံးေနတဲ့ ဥပေဒ ဥပမာအားျဖင့္ က်ေနာ္ေျပာရရင္ ျပည္သူေတြ ဆနၵထုတ္ေဖာ္တဲ့ ျပဌာန္းမယ့္ ဥပေဒ အခု ျပေတာင္ မျပဌာန္းရေသးဘူး။ ျပန္ဌာန္းလုိ့ရိွရင္ ဘယ္လုိအခ်က္ေတြ ပါမယ္မွန္း က်ေနာ္တုိ့ မသိရေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီအခ်က္ေတြေပၚမွာ မူတည္ျပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ကေတာ့ ကြန္စတီက်ဴး႐ွင္းမွာပါတဲ့အတုိင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အျပည့္အဝ ခံစားေနရပါျပီလုိ့ ဘယ္လုိ ေျပာနိုင္မလဲ။ ဒါေတြကုိ က်ေနာ္တုိ့ ျပန္စဥ္းသားမိဖုိ့ လုိပါယ္။ ဒါေတြဟာ နုိင္ငံတကာက ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေအာင္ ဟန္ျပေျပာဆုိေနတာေတြပဲ ျဖစ္တယ္လုိ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ျမင္တယ္။”
ျမန္မာအစုိးရကေနျပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အုပ္စုေတြကုိ ဩဂုတ္လ ၁၈ ရက္ကေန ျပန္ျပီးေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥေဆာင္႐ြက္ဖုိ့ရယ္၊ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ သမၼတၾကီး ကုိယ္တုိင္ကေနျပီးေတာ့ amnesty (လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္) ဆုိျပီးေတာ့ သုံးပါတယ္။ ၁၆ ရက္ ေမ ၂၀၁၁ တုန္းက (ဂ်ဳလိုင္အထိ) ဆုိရင္ amnesty ေပးတဲ့အတြက္ အက်ဥ္းသား ၂ ေသာင္း ျပန္လည္ လြွႊတ္ေပးသြားျပီလုိ့ ေျပာတယ္။ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္လုိ့ သုံးလုိ့ ရပါသလားဗ်ာ သမၼၾကီးက လြွႊတ္လုိက္တဲ့ ၂ ေသာင္းကေလ ဘယ္လုိမ်ဳိး ယူဆပါသလဲ။
“သမၼတၾကီးလြွႊတ္လုိက္တဲ့ ကိစၥကေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ ဒီ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၄၉၁ ပါ ျပဌာန္းခ်က္နဲ့ အညီ လြွႊတ္ေပးတာျဖစ္တယ္။ ကင္းလြွႊတ္ခြင့္ ေပးတာျဖစ္တယ္။ amnesty ဆုိတာကေတာ့ အလုံးစုံ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးတဲ့ အမိန့္မ်ဳိး မဟုတ္ဘူး ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ့ သိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတေခါက္လည္း ဦးဝဏၰေမာင္လြင္ကေနျပီးေတာ့ ကုလသမဂၢမွာ သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အန္နက္စတီကုိ ထုတ္ျပန္ဖို့ ရိွတယ္လုိ့ ထပ္မံျပီး ေျပာဆုိခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ ယခင္ေပးခဲ့တဲ့ ဥစၥာက amnesty မဟုတ္ပါဘူး။ ျပစ္ဒဏ္က ကင္းလြတ္ခြင့္အေနနဲ့ပဲ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။”
၆ လတာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစုိးရ လက္ထက္ကာလေတြကုိ ျခံုငုံၾကည့္လုိ့ရိွရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဆန္႐ွင္ေတြ ႐ုတ္သိမ္းနုိင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ထြန္း တုိးတက္မႈေတြ ရိွျပီလုိ့ ေျပာလုိ့ရပါသလား။ အာ႐ွလႈ့အခြင့္အေရးေကာ္မ႐ွင္ အေနနဲ့ ဘယ္လုိ ျမင္ပါသလဲခင္ဗ်ာ။
“က်ေနာ္တုိ့ အာ႐ွ လူ့အခြင့္အေရး ေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ့ ေျပာရမယ္ ဆုိလုိ့ရိွရင္ေတာ့ ျမန္မာနုိင္ငံအတြင္းမွာ ထုိက္သင့္တဲ့ ဖြံ့ျဖိုးတုိးတက္မႈေတြ ရိွတယ္လုိ့ ဆုိေနေသာ္လည္းပဲ သိသာထင္သာတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြ မရိွေသးတာကုိ က်ေနာ္တုိ့ ေတြ့ရတယ္။ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ့ ကိစၥ၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ ေတာင္သူလယ္သမားေတြ လယ္ယာေျမေတြ ဆုံး႐ႈံးေနရတဲ့ကိစၥ၊ အလုပ္သမားေတြ ဖိနွိပ္ခံေနရတဲ့ ကိစၥ၊ ကေလးစစ္သားေတြ ယခုတုိင္ စစ္တပ္တြင္းကေနျပီးေတာ့ ျပန္လည္ေခၚယူလို့ မရေသးတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြက ရိွေနဆဲပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လူ့အခြင့္အေရး အေျခအေနအရ တုိးတက္မႈ မရိွေသးဘူးဆုိတာကုိပဲ က်ေနာ္တုိ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။”
