ျမန္မာနုိင္ငံကို သူ့ကၽြန္ဘ၀က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ အၾကမ္းမဖက္တုိက္ပြဲ၀င္ရင္း ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားတဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမရဲ့ ၇၂ နွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္ေန့ အခမ္းအနားကို ျပည္တြင္းမွာ လြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ ရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြ၊ ေတာင္ကုတ္၊ ေက်ာက္ျဖူ အျပင္ ဧရာ၀တီတုိင္းနဲ့ ရန္ကုန္တုိင္းတုိ့မွာ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားေတြ ျပုလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန့ အခမ္းအနားကို     ရန္ကုန္တုိင္း ဗဟန္းျမို့နယ္မွာ႐ွိတဲ့ ဓည၀တီသာသနာျပု ေက်ာင္းတုိက္မွာ    ရခိုင္ဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္ က်င္းပခဲ့ျပီး မနက္ ၅ နာရီခြဲမွာ သံဃာေတာ္ေတြကို အ႐ုဏ္ဆြမ္း ဆပ္ကပ္လႉဒါန္းခဲ့ၾကပါတယ္။

အခမ္းအနားကုိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ ဒု-ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးနဲ့ ဗဟိုအလုပ္မႈေဆာင္ေတြ၊  ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြနဲ့  ၀ါရင့္နိုင္ငံေရးသမားေတြလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အခမ္းအနားမွာ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္စင္ၾကယ္ကလည္း ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ အတြက္ ဂုဏ္ျပုေရးစပ္ထားတဲ့ သမိုင္းတြင္တဲ့စကားတစ္ခြန္း ကဗ်ာကို ႐ြတ္ဆုိခဲ့ၾကသလုိ တက္ေရာက္လာတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြ၊ ေက်ာက္ျဖူနဲ့ ေတာင္ကုတ္ျမို့ေတြမွာလည္း ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြက ဦးေဆာင္ျပီး ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန့ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားကုိ လြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။

အရင္နွစ္ေတြက စစ္ေတြျမို့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမပန္းျခံတြင္းမွာ ႐ွိတဲ့  ဆရာေတာ္႐ုပ္တုကုိ သြားေရာက္ျပီး ဆီမီးေတြ ပန္းေခြေတြ ကပ္လႉခြင့္ မရေပမယ့္ ဒီနွစ္မွာေတာ့ လြတ္္လပ္စြာ ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ခြင့္ရခဲ့တယ္လုိ့ ျမို့ခံတဦးက ေျပာပါတယ္။

ဧရာ၀တီတုိင္း ဟုိင္းၾကီးကၽြန္းမွာလည္း ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန့ အခမ္းအနား က်င္းပပုံကုိ အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“မနက္အေစာၾကီး ဆရာေတာ္အတြက္ ရည္မွန္းျပီးေတာ့ ဆြမ္းကပ္ၾကပါတယ္။ ေန့လယ္ဘက္မွာ ဆရာေတာ္ရဲ့ ျဖစ္စဥ္ သမုိင္းကုိ အဲဒီထဲမွာ ရိွတဲ့ ဗမာေတြေရာ၊ ကရင္ေတြေရာ၊ ရခုိင္ေတြေရာ အကုန္လုံး ဆရာေတာ္ရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ ခင္းက်င္းျပသျပီးေတာ့ ေျပာၾကားတဲ့ အခမ္းအနား လုပ္ၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ဆရာေတာ္အတြက္ အမွ်တန္းေဝၾကတယ္။”

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန့ အခမ္းအနားကို ၁၉၈၈ ခုနွစ္ ကစျပီး အာဏာပုိင္ေတြက က်င္းပခြင့့္္မျပုခဲ့ေပမယ့္ ဒီနွစ္မွာလြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ေပးတာဟာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုေတြအတြက္ ၀မ္းသာစရာ ျဖစ္တယ္လုိ့လည္း ေျပာပါတယ္။

ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမဟာ ျဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ့အစိုးရကုိ ျမန္မာနုိင္ငံကေန ထြက္သြားေအာင္ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ေမာင္းထုတ္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္အာဇာနည္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆရာေတာ္ဟာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အၾကိမ္ၾကိမ္ ေထာင္က်ခဲ့ရျပီး အခက္အခဲမ်ိုးစုံကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္လြွႊားရင္းနဲ့ ၁၉၃၉ ခု စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္ေန့မွာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

ဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူတဲ့ေန့ကုိ ဦးဥတၱမေန့လုိ့ သတ္မွတ္ျပီး နွစ္စဥ္နွစ္တုိင္း ၾကည္ညိုေလးစားသူေတြက ဂုဏ္ျပုအထိမ္းအမွတ္ကုိ က်င္းပၾကပါတယ္။