လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲဝင္ပုဂၢိုလ္မ်ား​ အပိုင္း​ ၅

မာတင်လူသာကင်း​
ဒီက​ေန့​ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စုအ​ေၾကာင္း​ကို စဥ္း​စား​လိုက္ရင္ ဒီမိုက​ေရစီအ​ေရး​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​၊​ နိုင္ငံသား​အခြင့္​အ​ေရး​ စသျဖင့္​ လူသား​တ​ေယာက္ ရ႐ွိသင့္​ရ႐ွိထိုက္တဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​ေတြ အလ်ွံပယ္ရ႐ွိ​ေနတဲ့​ နိုင္ငံတခုအျဖစ္ ျမင္မိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ အ​ေမရိကန္နိုင္ငံသား​ေတြ ဒီလို လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို အလိုလိုရ႐ွိခဲ့​တာ မဟုတ္သလို အလြယ္တကူရ႐ွိခဲ့​တာလည္း​ မဟုတ္ပါဘူး​။ လူသား​ရဲ့​ လြတ္လပ္မႈကို ဦး​ထိပ္ထား​တဲ့​ ပုဂၢိုလ္​ေက်ာ္​ေတြရဲ့​ အနစ္နာခံတိုက္ပြဲဝင္ခဲ့​မႈ​ေတြ​ေၾကာင့္​ ရ႐ွိခဲ့​တာျဖစ္ပါတယ္။ ​ေထာင္ဒဏ္က်ခံရတာ​ေတြ၊​ ရိုက္နွက္ သတ္ျဖတ္ခံရတာ​ေတြက စျပီး​ ကိုယ့္​အသက္ကို စ​ေတး​ခဲ့​ရတဲ့​အထိ အ​ေမရိကန္ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲ​ေတြဟာ ျပင္း​ထန္ၾကမ္း​တမ္း​ခဲ့​ပါ တယ္။ ဒီလို အသက္ကိုစ​ေတး​ျပီး​ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့​သူတဦး​က​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္ လူမည္း​အခြင့္​ အ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း​ ျဖစ္ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ ခရစ္ယာန္သာသနာ့​ဝန္ထမ္း​မိသား​စုက ​ေမြး​ဖြား​လာသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၂၉ ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီ ၁၅ ရက္မွာ ​ေမြး​ဖြား​တာပါ။ ပညာထူး​ခၽြန္တဲ့​ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ ၁၉၅၅ ခုနွစ္ အသက္ ၂၆ နွစ္အ႐ြယ္မွာပဲ ဘာသာ​ေရး​အ​ေတြး​အ​ေခၚ စာတမ္း​တ​ေစာင္ကို ျပုစုျပီး​ Dooctor of Philosophy ပါရဂူ့​ဘြဲ့​ကို ရ႐ွိခဲ့​ပါတယ္။ ပါရဂူဘြဲ့​ မရခင္ကတည္း​က ခရစ္ယာန္ဘုရား​႐ွိခိုး​ေက်ာင္း​တို့​ရဲ့​ တရား​ေဟာဆရာအျဖစ္ အမႈထမ္း​ျပီ။ မာတင္လူသာကင္း​ ပါရဂူဘြဲ့​ရတဲ့​နွစ္မွာပဲ လူမည္း​ေတြရဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ ပတ္သက္ဆက္နြယ္​ေနတဲ့​ အ​ေရး​အခင္း​တခု ျဖစ္ပြား​ပါတယ္။ ဒါက​ေတာ့​ ဘတ္စ္ကား​စီး​ရာမွာလူမည္း​ေတြကို လူျဖူ​ေတြနဲ့​ တန္း​တူမ​ေပး​ဘဲ နွိမ္ခ်တဲ့​အတြက္​ေၾကာင့္​ ဘတ္စ္ကား​သပိတ္​ေမွာက္ပြဲၾကီး​တခုကို လူမည္း​ေတြက ဆင္နြွႊဲလိုက္ျခင္း​ ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုစာပတ္ခ္ ဆိုတဲ့​ လူမည္း​အမ်ိုး​သမီး​တ​ေယာက္ဟာ အလုပ္က​ေန အိမ္ကိုျပန္လာတဲ့​အခါ ဘတ္စ္ကား​ေပၚမွာ လူျဖူတ​ေယာက္အတြက္ ​ေနရာဖယ္​ေပး​ဖို့​ ဒရိုင္ဘာက ခိုင္း​တာကို လက္မခံဘဲ ျငင္း​ဆန္ရာက ဒီသပိတ္ပြဲၾကီး​ ​ေပၚ​ေပါက္လာျခင္း​ပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က မာတင္လူသာကင္း​တို့​၊​ ရိုစာပတ္ခ္တို့​ ​ေနတဲ့​ ​ေမာင္ဂိုမာရီျမို့​မွာ လူျဖူလူမည္း​ အဆင့္​အတန္း​ခြဲျခား​မႈဟာ အလြန္ၾကီး​မား​ပါတယ္။ ဘတ္စ္ကား​ရဲ့​ ​ေ႐ွ့​တန္း​ခံု​ေတြက လူျဖူ​ေတြအတြက္ သီး​သန့္​ျဖစ္ပါတယ္။ လူမည္း​ေတြက​ေတာ့​ ကား​ေနာက္ပိုင္း​မွာပဲ စီး​နင္း​ခြင့္​႐ွိခဲ့​ပါတယ္။ လူျဖူတ​ေယာက္က ​ေနရာမရဘဲ ျဖစ္​ေနရင္လည္း​ လူမည္း​ေတြက ထိုင္ခံု​ေနရာ ဖယ္​ေပး​ရမယ္လို့​ ဥပ​ေဒထုတ္ျပန္ထား​တဲ့​အထိ ခြဲျခား​ဆက္ဆံမႈ​ေတြ ဆိုး​႐ြား​ခဲ့​ပါတယ္။ လူျဖူအတြက္ ​ေနရာဖယ္မ​ေပး​တဲ့​ ရိုစာပတ္ခ္ကို ကား​ဒရိုင္ဘာက ရဲ​ေခၚျပီး​ ဖမ္း​ခိုင္း​ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ့​ ရက္​ေပါင္း​ ၃၈၂ ရက္ၾကာျမင့္​တဲ့​ ဘတ္စ္ကား​သပိတ္​ေမွာက္ပြဲၾကီး​ ျဖစ္လာပါတယ္။ တကယ္​ေတာ့​ ​ေမာင္ဂိုမာရီျမို့​မွာ ဘတ္စ္ကား​စီး​သူ ၇၅ ရာခိုင္နႈန္း​က လူမည္း​ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ လူမည္း​ေတြက ဘတ္စ္ကား​မစီး​ဘဲ ​ေနတဲ့​အခါ ဘတ္စ္ကား​လုပ္ငန္း​နဲ့​ စီး​ပြား​႐ွာ​ေနတဲ့​ လူျဖူ​ေတြဟာ အၾကီး​အက်ယ္ ထိခိုက္ခဲ့​ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ ဒီသပိတ္​ေမွာက္ပြဲကို ​ေခါင္း​ေဆာင္ခဲ့​တဲ့​အတြက္ ဖမ္း​ဆီး​တာ၊​ အၾကမ္း​ဖက္တာ​ေတြကို ခံခဲ့​ရပါတယ္။ ​ေနာက္ဆံုး​ သူ့​အိမ္ထဲကို ဗံုး​ပစ္ျပီး​ ခြဲတဲ့​အထိ ခံရပါတယ္။ ဒါ​ေပမယ့္​ မာတင္လူသာကင္း​နဲ့​တကြ လူမည္း​ေတြအား​လံုး​ဟာ သပိတ္​ေမွာက္ပြဲကို စိတ္ဓာတ္ခိုင္မာစြာနဲ့​ ဆင္နြွႊဲနိုင္ခဲ့​ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ ​ေနာက္ဆံုး​မွာ ​ေတာ့​ ဘတ္စ္ကား​စီး​ရာမွာ လူျဖူလူမည္း​ခြဲျခား​တဲ့​ ဥပ​ေဒကို အစိုး​ရက ပယ္ဖ်က္​ေပး​လိုက္ ရပါ​ေတာ့​တယ္။ ဒီအခ်ိန္ကစျပီး​ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ လူမည္း​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲမွာ နာမည္​ေက်ာ္ၾကား​လာသလို အ႐ွိန္အဟုန္ၾကီး​စြာ လႈပ္႐ွား​လာပါ​ေတာ့​တယ္။ ၁၉၅၇ ခုနွစ္မွာ အ​ေမရိကန္​ေတာင္ပိုင္း​ ခရစ္ယာန္​ေခါင္း​ေဆာင္မ်ား​ကြန္ဖရင့္​ကို တည္​ေထာင္ဖြဲ့​စည္း​ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ့​က လူမည္း​အခြင့္​အ​ေရး​အတြက္ ပိ္ုမိုက်ယ္ျပန့္​တဲ့​ လႈပ္႐ွား​မႈ​ေတြ လုပ္ဖို့​ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီနွစ္ ​ေမလအတြင္း​မွာပဲ မာတင္လူသာကင္း​က ဝါ႐ွင္တန္ဒီစီမွာ လူထုပရိသတ္ ၁၅,၀၀၀ ကို စကား​ေျပာပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ကစျပီး​ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ လူထုလႈပ္႐ွား​မႈ​ေတြကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ဦး​ေဆာင္ျပုလုပ္ပါတယ္။ သူကြယ္လြန္ခ်ိန္ ၁၉၆၈ ခုနွစ္အထိ ၁၁ နွစ္တာ ကာလအတြင္း​မွာ မိုင္​ေပါင္း​ ၆ သန္း​ေက်ာ္ ခရီး​ထြက္ျပီး​ လူထု​ေဟာ​ေျပာပြဲ ၂,၅၀၀ ​ေက်ာ္ ျပုလုပ္ခဲ့​ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ မတရား​မႈ​ေတြ၊​ မမ်ွတမႈ​ေတြ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ခ်ိုး​ေဖာက္မႈ ​ေတြ ႐ွိတဲ့​ေနရာမွန္သမ်ွကို သြား​ျပီး​ လူထုတိုက္ပြဲ​ေတြ ဆင္နြွႊဲခဲ့​တာပါ။ တ​ေနရာမွာ မတရား​မႈတခု ႐ွိ​ေနတာဟာ တျခား​ေနရာမွာ႐ွိ​ေနတဲ့​ တရား​မ်ွတမႈအတြက္လည္း​ ​ေဘး​အနၱရာယ္တခုျဖစ္တယ္လို့​ ​ေရး​သား​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ မတရား​မႈဆိုရင္ ဘယ္​ေလာက္​ေဝး​လံတဲ့​ေနရာမွာပဲ ႐ွိ​ေနပါ​ေစ သြား​ေရာက္ဖယ္႐ွား​ဖို့​ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ စိတ္အား​ထက္သန္​ေနတတ္ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ရဲ့​ ကမၻာ​ေက်ာ္လႈပ္႐ွား​မႈတခုက​ေတာ့​ ၁၉၆၃ ခုနွစ္မွာ ဝါ႐ွင္တန္ဒီစီကို ခ်ီတက္တဲ့​ပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပြဲက အ​ေမရိကန္ ​ေတာင္ပိုင္း​ေဒသက လူမည္း​ေတြရဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​ကို ​ေတာင္း​ဆိုဆနၵျပတဲ့​ပြဲျဖစ္ပါတယ္။ စာသင္​ေက်ာင္း​ေတြမွာ လူျဖူလူမည္း​ခြဲျခား​မႈ ႐ုပ္သိမ္း​ဖို့​၊​ အလုပ္အကိုင္မွာလည္း​ လူမ်ိုး​ခြဲျခား​မႈကို တား​ဆီး​တဲ့​ ဥပ​ေဒျပဌာန္း​ေပး​ဖို့​၊​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေတာင္း​ဆိုလႈပ္႐ွား​သူ​ေတြကို ရဲ​ေတြက အၾကမ္း​ဖက္ျဖိုခြင္း​တာမ်ိုး​ မလုပ္​ေအာင္ အကာအကြယ္​ေပး​ဖို့​ အလုပ္သမား​ေတြအတြက္ အ​ေျခခံအလုပ္သမား​ခကို စံခ်ိန္စံညြွႊန္း​မီ​ေအာင္ ​ေပး​ဖို့​ စတဲ့​ေတာင္း​ဆိုခ်က္​ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ လူမည္း​ ၂၅၀,၀၀၀ ​ေက်ာ္ ပါဝင္ခဲ့​တဲ့​ အလြန္ၾကီး​က်ယ္တဲ့​ ဆနၵျပပြဲၾကီး​ ျဖစ္ပါတယ္။ [caption id="attachment_14651" align="alignright" width="300" caption="မာတင္လူသာကင္း"][/caption] ဒီပြဲမွာ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ “က်​ေနာ့္​မွာ အိပ္မက္တခု ႐ွိတယ္” ဆိုတဲ့​ ​ေခါင္း​စဥ္နဲ့​ ​ေဟာ​ေျပာပါတယ္။ “က်​ေနာ့္​မွာ အိပ္မက္တခု႐ွိတယ္။ ဒီအိပ္မက္က​ေတာ့​ တ​ေန့​က်ရင္ က်​ေနာ္တို့​ နိုင္ငံဟာ လူအား​လံုး​ တန္း​တူညီမ်ွျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့​ ယံုၾကည္ခ်က္ကို အ​ေကာင္အထည္ ​ေဖာ္လိမ့္​မယ္ ဆိုတဲ့​ အိပ္မက္ျဖစ္ပါတယ္။ “က်​ေနာ့္​မွာ အိပ္မက္တခု႐ွိတယ္။ ဒီအိပ္မက္က​ေတာ့​ တ​ေန့​က်ရင္ က်​ေနာ့္​ရင္ ​ေသြး​ ​ေလး​ေယာက္ကို အသား​အ​ေရာင္နဲ့​ လူဆိုး​လူ​ေကာင္း​သတ္မွတ္တာမဟုတ္ဘဲ သူ့​အက်င့္​စာရိတၱနဲ့​ သတ္မွတ္လိမ့္​မယ္ဆိုတဲ့​ အိပ္မက္ျဖစ္ပါတယ္။ “က်​ေနာ့္​မွာ အိပ္မက္တခု႐ွိတယ္။ ဒီအိပ္မက္က​ေတာ့​ တ​ေန့​က်ရင္ ​ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္ နယ္က ​ေတာင္ကုန္း​ေတြ​ေပၚမွာ ကၽြန္ျဖစ္ခဲ့​သူ​ေတြရဲ့​ သား​သမီး​ေတြနဲ့​ ကၽြန္ပိုင္႐ွင္ျဖစ္ခဲ့​သူ ​ေတြရဲ့​ သား​သမီး​ေတြ ညီအစ္ကို​ေမာင္နွမ​ေတြလို ခ်စ္ၾကည္ရင္း​နွီး​စြာ အတူတူ ​ေနထိုင္နိုင္ၾကလိမ့္​မယ္ဆိုတဲ့​ အိပ္မက္ျဖစ္ပါတယ္။” လူမည္း​လည္း​လူပဲ၊​ လူျဖူလည္း​လူပဲ၊​ အသား​အ​ေရာင္နဲ့​ လူလူခ်င္း​ ခြဲျခား​ ဆက္ဆံတာဟာ မမွန္ကန္ဘူး​ဆိုတာကို အလြန္ထက္ျမက္တဲ့​ အ​ေျပာအဆို အလြန္အား​ေကာင္း​တဲ့​ စကား​လံုး​ေတြနဲ့​ ​ေျပာခဲ့​တာပါ။ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ ဒီလို ​ေဟာ​ေျပာမႈမ်ိုး​နဲ့​ လူ​ေတြရဲ့​ နွလံုး​သား​ကို ဖမ္း​စား​ခဲ့​တာပါ။ မာတင္လူသာကင္း​ရဲ့​ ​ေခါင္း​ေဆာင္မႈ​ေအာက္မွာ လူမည္း​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲဟာ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စုကို ​ေကာင္း​ေကာင္း​ၾကီး​ တုန္လႈပ္​ေခ်ာက္ခ်ား​ေစပါတယ္။ ကမၻာၾကီး​တခုလံုး​ကလည္း​ မာတင္လူသာကင္း​ရဲ့​ ​ေျပာဆိုခ်က္​ေတြ၊​ လႈပ္႐ွား​မႈ​ေတြကို ဂ႐ုတစိုက္ နား​ေထာင္ၾကည့္​႐ႈ​ေနၾကပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ သမၼတ က​ေနဒီကိုယ္တိုင္ မာတင္လူသာကင္း​နဲ့​ ​ေတြ့​ဆံုညွိနွိုင္း​ခဲ့​ရပါတယ္။ ဒီလိုနဲ့​ ၁၉၆၄ ခုနွစ္အတြက္ ျငိမ္း​ခ်မ္း​ေရး​နိုဘယ္ဆုဟာ မာတင္လူသာကင္း​အတြက္ ျဖစ္သြား​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒီဆုရတဲ့​အခ်ိန္မွာ မာတင္လူသာကင္း​ဟာ အသက္ ၃၅ နွစ္ပဲ ႐ွိပါ​ေသး​တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စုဟာ ဘက္​ေပါင္း​စံု အက်ပ္အတည္း​ ရင္ဆိုင္​ေနရတဲ့​ အခ်ိန္ပါ။ ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲကို ဆင္နြွႊဲ​ေနတဲ့​အခ်ိန္ျဖစ္သလို ဆိုဗီယက္ဦး​ေဆာင္တဲ့​ ကြန္ျမူနစ္အုပ္စုနဲ့​လည္း​ အၾကိတ္အနယ္ ယွဥ္ျပိုင္​ေနရတဲ့​အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၃ ခုနွစ္ နိုဝင္ဘာ ၂၃ ရက္မွာ အ​ေမရိကန္သမၼတ ဂၽြန္အက္ဖ္က​ေနဒီ လုပ္ၾကံခံရပါတယ္။ က​ေနဒီလုပ္ၾကံခံရအျပီး​ ​ေနာက္ ၅ နွစ္အၾကာ ၁၉၆၈ ခုနွစ္ ဧျပီ ၄ ရက္မွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း​ လုပ္ၾကံခံရပါတယ္။ တင္နက္စီျပည္နယ္ မင္း​ဖစ္စ္ျမို့​က သန့္္​႐ွင္း​ေရး​အလုပ္သမား​ေတြရဲ့​ အခြင့္​အ​ေရး​အတြက္ ဆနၵျပပြဲကို ​ေဟာ​ေျပာဖို့​ ​ေရာက္​ေနခ်ိန္မွာ သူတည္း​ခိုတဲ့​ ဟိုတယ္ရဲ့​ ဝရန္တာမွာ ရပ္​ေနတုန္း​ ​ေသနတ္နဲ့​ အပစ္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ လုပ္ၾကံခံရတယ္ဆိုတဲ့​သတင္း​ ပ်ံ့​နွံ့​သြား​တဲ့​အခါ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စုအတြင္း​ ျမို့​ၾကီး​ ၆၀ ​ေက်ာ္မွာ ႐ုန္း​ရင္း​ဆန္ခတ္မႈ​ေတြ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​ပါ တယ္။ ကြယ္လြန္ျပီး​ ၅ ရက္မွာ အ​ေမရိကန္သမၼတဂၽြန္ဆင္က အမ်ား​ျပည္သူ ရံုး​ပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္​ေပး​လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ​ေန့​မွာ သူ့​ဈာပနကို ျပည္သူ သံုး​သိန္း​ေက်ာ္ တက္​ေရာက္ခဲ့​ပါတယ္။ မာတင္လူသာကင္း​ေျပာခဲ့​တဲ့​ စကား​တခြန္း​ ႐ွိပါတယ္။ “နိုင္ငံတနိုင္ငံဟာ ဘ႑ာ​ေငြကို သံုး​စြဲတဲ့​ေနရာမွာ လူမႈတိုး​တက္​ေရး​အတြက္ နည္း​နည္း​ပဲသံုး​ျပီး​ စစ္တပ္အတြက္​ေတာ့​ မ်ား​မ်ား​သံုး​ေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီနိုင္ငံဟာ စိတ္ဓာတ္​ေရး​ရာ ကပ္ဆိုး​ၾကီး​ဆီ ဆိုက္​ေရာက္သြား​လိမ့္​မယ္” တဲ့​။    

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up