ျမန္မာႏွင့္အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းျပည္မ်ား၏ ႐ုိးရာသႀကၤန္အေၾကာင္း

ေရသဘင္ပြဲေတာ္ (Water Festival) ဟာ အေရွ႔ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈပြဲေတာ္ေတြထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သၾကၤန္ (Thingyan)၊ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေဆာင္ခရမ္ (Songkran)၊ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ေခ်ာ္ခ်နန္သေမ (Chol Chnam Thmey)၊ လာအုိႏိုင္ငံမွာ ဘမ္ပင္ေမ (Bunpimay) လို႔ ေခၚေ၀ၚၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနာက္ေတာင္ပုိင္း ယူနန္ျပည္နယ္ စစ္ေဆာင္ပ႑ာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသမွာ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ ေရသဘင္ပဲြေတာ္ကိုေတာ့ ေပါက္ရွဴိက်ိ (Pō shuǐ jié) လို႔ ေခၚေ၀ၚၾကပါတယ္။ ျမန္မာတို႔ ဆင္ယင္က်င္းပေနတဲ့ သၾကၤန္ (Thingyan) ဟာ ပါဠိဘာသာ “သကၤႏၲ”(Saṇkanta) မွ သကၠဋဘာသာ “သႀကၤန္” (Saṇkran) ဟူေသာ ေ၀ါဟာရသုိ႔ ေျပာင္းလဲလာက ျမန္မာတုိ႔က သၾကၤန္ဟု သကၠတနာမည္ေခၚလွ်က္ “ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း”ဟု အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ၁၂ လရာသီပဲြေတာ္ရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေစာဆုံးလ တန္ခူးလမွာ သၾကၤန္ပဲြေတာ္ကို က်င္းပပါတယ္။ သၾကၤန္တြင္းကို အၾကိဳ၊ အက်၊ အၾကတ္၊ အတက္ေန႔ေတြအျဖစ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ သၾကန္ကာလမွာ အတာေရနဲ႔ ပ်က္ဖ်န္းေဆးေၾကာေရကစားၾကျခင္း ႏွစ္ေဟာင္းက အညစ္အေၾကးေတြကို စင္ၾကယ္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေခတ္ကာလ ေျပာင္းလဲလာတာနဲ႔အမွ် အရင္ေခတ္က ေငြဖလားမွာ အေမႊးနံသာထည့္ၿပီး သေျပခက္နဲ႔ ေရပက္ရာက အခုကာလမွာေတာ့ ေရဖလား၊ ေရခြက္၊ ေရပိုက္ေတြနဲ႔ ေရပက္ေနၾကတာ ေရသဘင္ပြဲဆင္ႏႊဲတဲ့ တျခားႏိုင္ငံေတြနည္းတူ ျဖစ္ပါတယ္။  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သၾကၤန္တြင္းကာလေတြမွာ စတုဒီသာ ေကြ်းေမြးလွဴဒါန္းျခင္း၊ ဒုလႅဘ ရဟန္း၀တ္ျခင္း၊ သီလရွင္၀တ္ျခင္း၊ တရားစခန္းမ်ား၀တ္ေရာက္အားထုတ္ျခင္း၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္ေတြကိုသြားေရာက္ၿပီး ဥပုသ္သီလေဆာက္တည္ျခင္း၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြကိုကို ကုသိုလ္ဒါနျပဳလွဴဒါန္းျခင္းအပါအ၀င္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ကုသုိလ္ေကာင္းမူ႔ေတြကို ျပဳလုပ္ၾကသလို သၾကၤန္တြင္း ရိပ္သာ၀င္သူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ႏွစ္္္ဆန္း ၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အဖုိးအဖြားေတြ၊ မိဘဆရာေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြကုိ ေခါင္းေလ်ာ္ေပးျခင္း၊ ေျခသည္းလက္သည္းလွီးျဖတ္ေပးျခင္းေတြ စတဲ့ ေကာင္းမွဳကုသိုလ္ေတြ ျပဳလုပ္ၾကတဲ့ဓေလ့ရွိပါတယ္။ လာအိုႏိုင္ငံမွာ က်င္းပတဲ့ ေရသဘင္ပြဲေတာ္ ဘမ္ပင္ေမ (Bunpimay) ပဲြေတာ္ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဟာ တည္ၿငိမ္မႈကို ေဆာင္က်ဥ္းတာ၊ အရာခပ္သိမ္းႂကြယ္၀ေစတာ၊ လူ႕ဘ၀ကို စင္ၾကယ္ေစတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ရက္ေတြမွာ တဦးနဲ႔တဦး ေရပက္ျဖန္းျခင္းျဖင့္ ႏွစ္သစ္အခါသမယမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ရာသီဥတု၊ လိုလားခ်က္ေတြျပည့္၀ေစဖို႔နဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ႏွစ္သစ္အတြက္ ဆုေတာင္းၾကပါတယ္။ လာအိုႏိုင္ငံက ေရသဘင္ပြဲေတာ္ကုိ ဘမ္ပင္ေမလို႔ ေခၚတြင္ၿပီး ေကာင္းမြန္ျခင္း၊ ေကာင္းမြန္တဲ့အက်င့္ကို က်င့္ျခင္းလို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ႏွစ္ေဟာင္းရဲ႕ေနာက္ဆုံးေန႔ ပဲြေတာ္အစရက္မွာ လူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေနအိမ္ေတြနဲ႔ လမ္းေတြကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ၾကပါတယ္။ မြန္းလြဲပိုင္းမွာ ရြာသားေတြက ဘုရားေက်ာင္းကန္ေတြကိုသြားေရာက္စုေ၀းကာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြထံမွာ တရားနာၿပီး တႏွစ္ပတ္လုံး က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔ ဆုေတာင္းၾက၊ဗုဒၶရုပ္တုေတာ္ေတြကို ေရသပၸာယ္ၾကပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာေတာ့ ခမာဘာသာစကားနဲ႔ ေခ်ာခ်န္သေမ လို႔ ေခၚတဲ့ ခမာႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္ဟာ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ခမာယဥ္ေက်းမွဳရင္းျမစ္ေတြရဲ႔ လူမွဳအသိုင္း အ၀န္းအတြက္ အဓိကက်တဲ့ အားလပ္ရက္ေတြထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။  ဗီယက္နမ္္မွာရွိတဲ့ ကေမၻာဒီးယန္းေတြနဲ႔ ခမာလူနည္းစုဟာ အလုပ္ေတြကို ရပ္နားၿပီး ေနရပ္ကိုျပန္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ဧၿပီ ၁၃ ရက္ေန႔ကေန ၁၅ ရက္ေန႔ထိ ႏွစ္သစ္ကူး ပဲြေတာ္ကို ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိပါတယ္။ ၁၃ ရာစုမတိုင္ခင္က ခမာႏွစ္သစ္ကူးကို ႏွစ္စဥ္ႏို၀င္ဘာေႏွာင္းပိုင္း သို႔မဟုတ္ဒီဇင္ဘာလအေစာင္ပို္င္းမွာက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ခမာေတြဟာ ပြဲေတာ္ကာလမွာ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို သြားေရာက္တာ၊ ရိုးရာကစားနည္းေတြကို က်င္းပတာေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႔ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကို ဆင္ႏႊဲၾကပါတယ္။  ပထမရက္မွာ မိုဟာေဆာင္ခရမ္ေခၚတဲ့ ႏွစ္သစ္ရဲ႔နတ္သမီးေတြကို ၾကိဳဆိုတဲ့အခမ္းအနားက်င္းပပါတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ အိမ္ေတြကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ၿပီး ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြအတြက္ လွဴဖြယ္ပစၥည္းေတြကို ျပင္ဆင္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ အနာဂတ္မွာ ၾကင္ဖက္ေတြအျဖစ္ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ၾကမယ့္ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ ၾကင္ဖက္ရွာေဖြဖို႔ အေရးၾကီးတဲ့ ေန႔တေန႔ျဖစ္ၿပီး ဂိမ္းကစားရင္း အခြင့္အလမ္းရွာႏိုင္ပါတယ္။ ဒုတိယေျမာက္ေန႔ဟာ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ၾကီးျမင့္သူေတြအတြက္ အမွတ္ရတဲ့ေန႔ျဖစ္သလို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြကို အလွဴအတန္းေပးၾကပါတယ္။ ေသဆုံးသူေတြအတြက္ သဲေစတီတည္ၿပီး အမွတ္တရျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ တတိယေန႔မွာေတာ့ ခမာေတြတည္တဲ့ဘုရားေစတီေတြမွာ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔သၿပီး ဘုရားဆင္းတုေတာ္ေတြကို ေရသပၸာယ္ၾကပါတယ္။ ၿမိဳ႔ေတာ္ ဖႏြမ္းပင္မွာ ဆင္ၿပိဳင္ပြဲ၊ ျမင္းၿပိဳင္ပြဲနဲ႔ လက္ေ၀ွ႔ပြဲလို ပြဲသဘင္ေတြက်င္းပၾကပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေရသဘင္ပဲြေတာ္ ေဆာင္ခရမ္ (Songkran) ကို ႏွစ္သစ္ကူးေန႔အျဖစ္   ႏွစ္စဥ္က်င္းပပါတယ္။ ေဆာင္ခရမ္ဟာ ဆန္းစကရစ္ဆုိတဲ့ စကားလုံးကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ၿပီး အသြင္းကူးေျပာင္းျခင္း၊ အေျပာင္းအလဲလို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ပြဲေတာ္ကာလမွာ ဘုရားေက်ာင္းကန္သြားေရာက္ျခင္း၊ ဥပုသ္သီလေဆာက္တည္ျခင္း၊ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြကို လွဴဖြယ္ပစၥည္းေတြ၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္ေတြသြားေရာက္ျခင္းစတဲ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ၊ ကုသိုလ္ေရးဆိုင္ကိစၥေတြကို အေလးေပးလုပ္ေဆာင္ၾကသလို ေမြးရပ္ဇာတိကို ျပန္ၿပီး အားလပ္ရက္ဆင္ႏြဲျခင္းေတြကို  လုပ္ေဆာင္ၾကပါတယ္။ ဒီအားလပ္ရက္အတြင္း ၿမိဳ႔ၾကီးေတြရဲ႕ အထင္ကရလမ္းမၾကီးေတြမွာ လမ္းပိတ္ဆို႔ေလာက္ေအာင္ လူစည္ကားၿပီး ေရကစားတဲ့ ေရသဘင္ပဲြေတာ္ကို အထင္ကရက်င္းပၾကပါတယ္။ လူၾကီး လူငယ္မေရြး ေရပက္ကစားၾကသလို ထိုင္းရိုးရာယဥ္ေက်းမွဳကိုေဖာ္ထုတ္တဲ့ အက၊ ၀တ္စားဆင္ယင္မွဳေတြကို ထုတ္ေဖာ္ခင္းက်င္းျပသသလို ထိုင္းရိုးရာ၀တ္စုံနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရတဲ့ ေဆာင္ခရမ္အလွမယ္ေရြးပြဲလည္း က်င္းပပါတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံအေနာက္ေတာင္ပုိင္း ယူနန္ျပည္နယ္ စစ္ေဆာင္ပ႑ာကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ က တိုင္းလုတိုင္းရင္းသားေတြဟာလည္း (Pō shuǐ jié)  ေရသဘင္ပဲြေတာ္ (The Water Splashing Festival) ကို ဧၿပီ ၁၃ ရက္ေန႔ကေနစတင္ၿပီး ၃ ရက္ၾကာဆင္ႏႊဲၾကပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္သစ္ေတြမွာ ကံေကာင္းဖို႔အတြက္ ပထမပဲြေတာ္ရက္မွာ နဂါးေလွၿပိဳင္ပြဲေတြက်င္းပျခင္း မီးရွဴးမီးပန္းေဖာက္ျခင္းေတြလုပ္ေဆာင္ၾကပါတယ္။  ဒုတိယရက္မွာ ကံမေကာင္းတာေတြဖယ္ရွားၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္မွဳေတြ ေဆာင္က်ဥ္းဖို႔အတြက္ ေရပက္ကစားၾကပါတယ္။ ပြဲေတာ္ ေနာက္ဆုံ းရက္မွာ လူငယ္မ်ဳိးဆက္ေတြဟာ တဦးနဲ႔တဦး လက္ေဆာင္အျပန္အလွန္ေပးၾကသလို သူတို႔ရဲ႕အေဖာ္မြန္ေတြကို ခ်ိန္းဆိုၾကပါတယ္။ ဒီပြဲေတာ္ဟာ ယူနန္ေဒသက တိုင္းရင္းသားပဲြေတာ္ေတြထဲမွာ စြဲေဆာင္မႈ အရွိဆုံးပြဲေတာ္ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားသားေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတ၀န္းက ျပည္သူေတြလာေရာက္ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိပါတယ္။ ဓာတ္ပုံမ်ား

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up