အမ်ဳိးသမီးေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို က်မတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ -ေဒၚႏြယ္ဇင္၀င္း

ေရြးေကာက္ခံသမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ကအဆိုျပဳတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာန ၂၁ ဌာနကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ မတ္ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ကိုယ္စားလွယ္ ၅ ဦးက ေထာက္ခံေဆြးေႏြးၾကတယ္။ လာမယ့္ တနလၤာ၊ အဂၤါေလာက္ဆို ျပည္ေထာင္စု အမည္စာရင္းထြက္မွာပါ။ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ အမည္စာရင္းထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္ႏိုင္ေျချမင့္တက္လာႏိုင္သလား။ တိုင္းရင္းသားေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑မွာ ပိုမိုပါ၀င္ခြင့္ေပးႏိုင္သလား စတာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ားစိတ္၀င္စားေနၾကပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာေရာက္ရွိေနၿပီး ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနကို ကုလသမဂလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္တင္ျပတဲ့ ျပည္ႀကီးခင္အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ုိက္တာ ေဒၚႏြယ္ဇင္၀င္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔သစ္မွာ အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္ႏိုင္မႈအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္ေလာက္ထိ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲ။ “က်မတို႔က အေရြးေကာက္ခံအစိုးရသစ္လက္ထက္မွာေတာ့ အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္ခြင့္ေတြ၊ ေနာက္တခုက အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးအတြက္ လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေနရာရလာမယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ ေျပာလို႔ဆိုလို႔ရလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့ေနာ္။ ပါ၀င္ခြင့္ေတြ ပိုရလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္။ အရင္အစိုးရလက္ထက္ကထက္ သိသိသာသာ ျမႇင့္တင္ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္လား။ “ဟုတ္ကဲ့ ထင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြေပါ့ေနာ္။” ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္မွာ အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္မႈရာခိုင္ႏႈန္း နိမ့္ေနတာက ဘာစိမ္ေခၚမႈေတြေၾကာင့္လို႔ အကဲျဖတ္လဲ။ “အဓိကကေတာ့ေလ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အခန္းက႑က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းေတြမွာ က်မတို႔ ပါ၀င္မႈ နည္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ နည္းတဲ့အခါက် အဲဒီလိုပဲ ၀န္ႀကီးဌာနေတြမွာဆိုလို႔ရွိရင္လည္း အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပါ၀င္ခြင့္ဟာဆိုလို႔ရွိရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေနရာကို ေရာက္သြားၿပီဆိုရင္ နည္းတယ္ေပါ့။ အဲဒါေတာ့ စိမ္ေခၚမႈေတြေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ တကယ့္အေရးပါတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေျပာဆိုႏိုင္ခြင့္ေပ့ါေနာ္၊ ဒီဟာေတြကို လုိအပ္ခ်က္ကို ထင္သာျမင္သာေျပာႏိုင္ခြင့္က နည္းတယ္လို႔ ေယဘူယ်အားျဖင့္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ စိမ္ေခၚမႈေတြၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့အမ်ားႀကီးပဲ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးအၾကမ္းဖက္မႈေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ဟာေတြဟာ က်မတို႔ စိမ္ေခၚမႈေတြျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အထူးသျဖင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွႈ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈေပါ့ေနာ္။ အဲဒီမွာ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ သိသိသာသာ အဲဒီအၾကမ္းဖက္မႈကို အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ဥပေဒနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈမရွိေနတာဟာ က်မတို႔ရဲ႕ အဓိက စိမ္ေခၚမႈျဖစ္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။” ၿပီးခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းတုန္းက ပါလီမန္မွာ အမ်ဳိးသမီး ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲပါရွိတယ္။ ဒုတိအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ိဳးသမီး အေရအတြက္က အရင္ထက္ ႏွစ္ဆပိုလာ႐ုံပဲ ရွိတယ္။ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ေတြမွာလည္း အမ်ိဳးသမီး အေရအတြက္ သုံးဆ ျဖစ္လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြသာ ႏိုင္ငံ့လူဦးေရ တ၀က္ေက်ာ္ေပမယ့္ ၁၃.၅ ရာခုိင္ႏႈန္းပဲ ဥပေဒျပ႒ာန္းႏိုင္ၾကေသးေတာ့ ပကတိအေျခအေနေပၚ ဘယ္လိုျမင္လဲ။ “၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ တိုးတက္လာတဲ့ဟာကိုေတာ့ က်မတို႔ အေနနဲ႔ႀကိဳဆိုတယ္။ ၀မ္းလည္း ၀မ္းသာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ဳိးသမီးဦးေရက တ၀က္ေက်ာ္ရွိိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီထက္ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑၊ တရားစီရင္ေရးက႑၊ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္ေတြမွာ ဒီထက္ပိုၿပီးပါလာဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ေတာ့ က်မတို႔က ျမင္ပါတယ္။” တခ်ဳိ႔ကေျပာတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔အပါအ၀င္ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေတာ္တဲ့တတ္တဲ့သူပဲ ဦးေဆာင္တာလိုခ်င္တယ္။ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား မခြဲဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။ “လက္ရွိက ပါ၀င္မႈက အရမ္းနည္းေနတဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတို႔က ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ဟာကို ေျပာၾကဆိုၾက ေတာင္းဆိုၾကေပါ့ေနာ္ တိုတိုေျပာရရင္။ ဘယ္လုိျဖစ္လဲဆုိေတာ့ ေတာ္တဲ့လူ လာမွာပဲ၊ ေတာ္ရင္ သူ႔ဖာသူ ေနရာရမွာပဲဆိုတဲ့ အျမင္ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္အျမင္က လက္ေတြ႔က်ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္က ေတာ္ေတာ္ေလးအခက္အခဲရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ က်မတို႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာကိုက ေနာက္ဆုံး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတေယာက္ကို ေရြးမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဘယ္လုိပဲစဥ္းစားစဥ္းစား၊ ေနာက္ဆုံး စဥ္းစားလိုက္တဲ့ဟာက ဒါ အမ်ဳိးသားျဖစ္ရင္ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ဟာနဲ႔ပဲ က်မတို႔ ဆုံးျဖတ္ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္္လည္း ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြက အကုန္လုံး အမ်ဳိးသားမ်ားတာေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ ရွိရင္းစြဲကိုက အဲဒီလိုမ်ဳိးပဲ ျမင္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ဳိးျမင္ေနတဲ့အတြက္ က်မတို႔က ေလာေလာဆယ္မွာ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ ေတာင္းဆိုရျခင္းျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ျဖစ္သြားၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ က်မတို႔က တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တကယ့္အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္လာဖို႔ကိုလည္း တဖက္တလမ္းက ေျပာပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်မတို႔က အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးဆိုလို႔ရွိရင္ သူ႔မွာေတာ့ အရည္အခ်င္းရွိတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ပါ၀င္ခြင့္ေပါ့ေနာ္ ဒီေနရာကို ပါ၀င္ခြင့္မရွိေနတာ သူ႔အတြက္ ခက္ေနတဲ့ အခက္အခဲ စိမ္ေခၚမႈေတြလည္း က်မတို႔ ေတြ႔ခဲ့ရတာရွိတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဥစၥာက ‘ေတာ္တဲ့သူ တတ္တဲ့သူကေတာ့ ေရာက္လာမွာပဲ၊ ေတာ္တဲ့လူ တတ္တဲ့လူ ဦးေဆာင္မႈကိုပဲ လိုခ်င္တယ္’ ဆုိတဲ့ဟာကို တကယ့္လက္ေတြ႔မွာ အလုပ္မျဖစ္ေနဘူးလို႔ က်မအေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။” အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ မတူကြဲျပားျခားနားစြာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ စြမ္းရည္က ဘယ္အပိုင္းေတြရွိလဲ။ “ဥပမာေျပာရမယ္ဆိုရင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြက မိခင္စိတ္ရွိၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ သည္းညည္းခံတယ္၊ တခုခုဆိုရင္ က်မတို႔ ေခါင္းေအးေအးနဲ႔ စဥ္းစားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုက တခုခုကို စဥ္းစားတဲ့အခါမွာ က်မတို႔က အမ်ဳိးသားေတြထက္ပိုၿပီး မိခင္စိတ္ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ တဖက္သားကို စာနာနားလည္ႏိုင္တယ္ေပါ့၊ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြက ဒါက ေမြးရာပါေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြသည္ ဥပမာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္လိုဟာမ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမ်ားပါျခင္းက က်မတို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ျမင္တယ္၊ ပိုၿပီးအက်ဳိးရွိတယ္လို႔ျမင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြက သူတို႔ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့အခါမွာ ေခါင္းေအးေအးနဲ႔ဆုံးျဖတ္ၾကတာမ်ားတယ္။” ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ပ္ေရးစတဲ့ က႑သုံးခုအနက္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေတြက ဘယ္က႑မွာ ပိုၿပီးကိုယ္စားျပဳခြင့္၊ ဦးေဆာင္ခြင့္ရလဲ။ “က်မတို႔ျမင္တာကေတာ့ စီးပြားေရးက႑မွာ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ႏိုင္ငံေရးမွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အားနည္းတယ္လို႔ က်မတို႔ျမင္တယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာဆိုရင္လည္း ဥပမာဆုိရင္ ၀န္ႀကီးဌာနမွာ အမ်ဳိးသမီး၀န္ႀကီးက လက္ရွိဆိုလို႔ရွိရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးနည္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ ၂ ေယာက္၊ ၃ ေယာက္ပဲရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုကက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေပါ့ေနာ္။ အရင္တုန္းကဆုိရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြက ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါရမွာ သူတို႔က ေၾကာက္ၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္၀င္စားတယ္၊ ပါလည္းပါၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တဖက္က ဒီအမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ဒီႏိုင္ငံေရးကို ပါတဲ့အခါမွာ သူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းက သူ႔ကိုအားေပးမွ သူက ပါလို႔ရမွာ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ တျခားေသာအမ်ဳိးသမီးတေယာက္အေနနဲ႔ မိသားစုတာ၀န္ရွိသလို တဖက္ကလည္း ႏိုင္ငံေရးထဲကို၀င္ရမယ့္ သူရဲ႕တျခားေသာတာ၀န္ေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ တာ၀န္ ၂ ခု ယူရသလိုျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူ႔ကိုပံ့ပိုးေပးမယ့္ အသိုင္းအ၀ုိင္းမရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီးက ႏိုင္ငံေရးထဲ၀င္ဖို႔အတြက္ကို အခက္အခဲ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်မတို႔က ႏိုင္ငံေရးမွာ အားနည္းတာကို က်မတို႔ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခုက အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲကို ၀င္ၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ ပုံဖ်က္ခံရတဲ့ပုံစံမ်ဳိးကို မ်ားေသာအားျဖင့္ ႀကဳံရတယ္။ ဥပမာဆိုလို႔ရွိရင္ ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြမွာ ဒီအမ်ဳိးသမီးဟာဆိုလုိ႔ရွိရင္ အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္တဲ့သူျဖစ္သလားဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးက်ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ အမ်ဳိးသားနဲ႔ဆို အမ်ဳိးသမီးက ပိုၿပီးေတာ့ ပုံဖ်က္တာလြယ္တယ္လို႔ က်မတို႔ျမင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြ ႏို္င္ငံေရးေလာကထဲမွာ ရွိေနဖို႔ဟာ စိမ္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လက္ရွိမွာလည္း က်မတို႔အေနနဲ႔ ဒီထက္ပိုပါေစခ်င္တယ္။ အားမရေသးဘူး။” ေခါင္းေဆာင္မႈေနရာမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြပါ၀င္မႈနည္းတာဟာ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထုံးစံ ေတြနဲ႔ ယွက္ႏြယ္သလား။ ျပင္ဖို႔လိုသလား။   “အဲဒါေတြနဲ႔လည္း က်မခုနေျပာသလို အမ်ားႀကီးသက္ဆိုင္ပါတယ္။ ခုနလိုမ်ဳိး ဘယ္လိုပဲစဥ္းစားစဥ္းစား ေနာက္ဆုံးက်လို႔ရွိရင္ ေၾသာ္ အမ်ဳိးသားအုပ္ခ်ဳပ္တာမွ ေကာင္းတယ္၊ အမ်ဳိးသားကမွ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ဘက္ကို ဦးတည္ၾကတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ျပင္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္။ အဲလိုလိုတဲ့ေနရာမွာ က်မတို႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ လူေတြဒါေတြကို မ်ားမ်ားသိလာဖို႔လည္း လိုတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လည္း က်မတို႔အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြဆိုေျပာပါတယ္။ ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက ေက်ာင္းေတြမွာေပါ့ေနာ္ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသားခြဲျခားတဲ့ဟာေတြဟာ ဘယ္လိုမ်ဳိးရွိတယ္ဆိုတာကို သင္ၾကားေပးသင့္တယ္လုိ႔ထိေတာင္ က်မတို႔အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြက အဆိုျပဳထားတာေတြလည္းရွိပါတယ္။” အမ်ဳိးသမီးေတြကို ေနရာေပးဖို႔အတြက္ အမ်ဳိးသားေတြက ဘယ္ေလာက္အေရးပါသလဲ ျမန္မာျပည္မွာေလ။ “သူတို႔အခန္းက႑က အရမ္းအေရးပါပါတယ္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးအေရးဆိုၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြခ်ည္းပဲလုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတို႔ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိဘူးေပါ့ေနာ္၊ ေအာင္ျမင္မႈ နည္းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အမ်ဳိးသားေတြပါ ပူးေပါင္းပါ၀င္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ ဥပမာ၊ အမ်ဳိးသားတေယာက္က အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးေပးသင့္တယ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ တန္းတူပါ၀င္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ေျပာတာနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ေျပာတာနဲ႔ မတူဘူးရွင့္။ အမ်ဳိးသားတေယာက္က ေျပာတဲ့အခါမွာ အဲဒါသည္ ပိုၿပီးေတာ့ လူေတြလက္္ခံႏိုင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားအခ်င္းခ်င္းလည္း ပိုၿပီးလက္ခံႏုိင္တယ္လို႔ ဒါလည္း ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားပါ၀င္မႈက အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးအခန္းက႑ ျမႇင့္တင္တဲ့ေနရာမွာ၊ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အမ်ဳိးသားမပါဘဲနဲ႔ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ပါ၀င္မႈကေတာ့ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။” ဒီအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲဖို႔၊ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ အခန္းက႑ျမင့္တက္လာေအာင္ လႊတ္ေတာ္နဲ႔အစိုးရဘက္က ဘယ္လိုအက္ရွင္ယူသင့္မလဲ။ ဘာတိုက္တြန္းခ်င္လဲ။ “က်မအေနနဲ႔တိုက္တြန္းခ်င္တာက ေလာေလာဆယ္ က်မတို႔မွာ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြခံစားေနရတာရွိပါတယ္။ အခုသတင္းေတြထဲမွာလည္း ရွိမွာပါ။ အမ်ဳိးသမီးေတြ မတရားက်င့္ခံရတယ္၊ အသက္မျပည့္အမ်ဳိးသမီးေတြ ဒီကိစၥေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အခါမွာ ဒီတရားစီရင္ေရးပိုင္းမွာ အားနည္းတယ္။ ေနာက္တခါ ဒီအမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြကို အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ ဥပေဒမရွိေနလို႔ က်မတို႔အေနနဲ႔က ဒီလႊတ္ေတာ္ကို တိုက္တြန္းခ်င္တာက အဲလိုဥပေဒေတြ က်မတို႔ကို ျပ႒ာန္းေပးဖို႔နဲ႔ တကယ့္တရားဥပေဒ စိုးမိုိးေရးမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ က်မတို႔ ဒီသက္တမ္းမွာ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။” စစ္ပြဲဒဏ္ကို အမ်ဳိးသမီးေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုနဲ႔ကေလးေတြ  အမ်ားဆုံးခံစားရတယ္လို႔သိရတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ လပို္င္းအၾကာမွာ စတင္ေတာ့မယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြက ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြးအေျဖရွာဖို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အပိုင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုရွိလဲ။ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလား။ “က်မတို႔ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာ ကခ်င္မွာဆိုလည္း ကခ်င္အဖြဲ႔ေတြရွိတယ္၊ တအာင္းအဖြဲ႔ေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက႑မွာ သူတို႔လုပ္ေနတဲ့သူေတြက အဲဒီေဒသမွာ ဆိုးက်ဳိးကို ေတာက္ေလ်ာက္ခံစားလာရတဲ့သူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ဘာေတြလိုအပ္တယ္၊ ဘာေတြကေတာ့ သူတို႔ အတြက္ကို အကာအကြယ္ေတြ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ သူတို႔က အသိဆုံးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ က်မတို႔ျမင္တာက ဒီအမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အသံေတြက ဒီေဆြးေႏြးပြဲေတြထဲမွာ ကိုယ္စားျပဳပါ၀င္မႈက အင္မတန္နည္းပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း က်မတို႔ အခုဆိုလို႔ရွိရင္ ယူပီအာေပ့ါေနာ္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းတဲ့အခါမွာ က်မတို႔အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြက အဲဒါကို အထူးသျဖင့္ အႀကံျပဳခ်က္အေနနဲ႔ တင္ပါတယ္။ မေန႔ကဆိုလို႔ရွိရင္လည္း က်မ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဓိက ဘာလဲဆိုလို႔ရွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြက အဓိပၸာယ္ရွိရွိနဲ႔ ပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္ေပါ့ေနာ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အဲဒီေဒသေတြမွာရွိေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြက ရွိၿပီးသားရွင့္။ သူတို႔က အေတြ႔အႀကဳံလည္းရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူတို႔လုပ္ေနတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာလည္းရွိေနၿပီ။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ သူတို႔ေတြ မပါေနဘူးေပါ့ေနာ္၊ အဲဒါကိုေတာ့ က်မတို႔အေနနဲ႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အဆင္သင့္ျဖစ္လားလို႔ေမးရင္ က်မတို႔ဘက္မွာ ဒီဟာလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ၀င္ၿပီးေျပာမယ္ ပါမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ပါႏိုင္တယ္၊ ေျပာႏိုင္တယ္၊ ေဆြးေႏြးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ပါႏိုင္ခြင့္၊ ေျပာႏိုင္ခြင့္၊ ေဆြးေႏြးႏိုင္ခြင့္ေတာ့ လိုတာေပါ့ေနာ္။” အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈဘ၀ ျမင့္တက္လာဖို႔  မသင္မေနရပညာေရးစနစ္၊ သက္ေမြးမႈပညာသင္ၾကားေရး၊ သိပံၸနည္းပညာ၊ အကယ္ဒမစ္လိုင္းေတြမွာ ဦးစားေပးအေနနဲ႔ သင္ၾကားရင္ ပိုမိုျမႇင့္တင္ႏိုင္မယ္မဟုတ္လား။ ခုထက္ထိ တခ်ဳိ႔ေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးငယ္ေတြဆို ငယ္စဥ္ကတည္းက ေက်ာင္းထုတ္လိုက္တုန္းဆုိေတာ့။ “က်မတို႔အေနနဲ႔ အမ်ဳိးသမီး အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာသင္ခြင့္ေပါ့ေနာ္။ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာက ဆင္းလာလို႔ရွိရင္လည္း အလုပ္အကိုင္ ရရွိခြင့္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါမ်ဳိးေတြကေတာ့ အရမ္းကို အေျခခံက်တယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ ပညာတတ္ရင္၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာတခုခုတတ္တဲ့အခါမွာ ဒီအမ်ဳိးသမီးက သူ႔ဘ၀ရပ္တည္ေရးအတြက္ကို လုံၿခဳံမႈ သူ႔ဖာသာသူ ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးထုတရပ္လုံးအတြက္ဆိုလို႔ရွိရင္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ၊ ေနာက္တခါ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာေတြ၊ ေနာက္တခါ ပညာ မ်ားမ်ားသင္ႏိုင္ခြင့္ရဖို႔ ကေလးငယ္ေတြေပါ့ေနာ္ ဒီဟာေတြက အရမ္းအေရးႀကီးတဲ့အရာေတြအျဖစ္ က်မတို႔ ျမင္ပါတယ္။” လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ပိုင္းေတြက ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေတြ အိမ္နီးခ်င္းတ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ေရာင္းစားခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ရဲသတင္းမွတ္တမ္းေတြမွာေရာ သတင္းေတြအရပါ သိရပါတယ္။ ဒီအျဖစ္ဆိုးမ်ဳိးနည္းသြားေအာင္၊ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘာေျပာစရာရွိမလဲ။ “အဲဒါကေတာ့ ျပန္ၿပီးေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဓိက ဘာလို႔အဲဒီကိုသြားလဲဆိုတဲ့ဟာက အဓိက အလုပ္အကိုင္၊ စား၀တ္ေနေရးေပါ့ေနာ္၊ ဒါေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ က်မတို႔ျမင္တယ္ အေျခခံေပါ့ေနာ္။ အဲဒါက ခုနေမးခြန္းနဲ႔အမ်ားၾကီးဆက္စပ္ပါတယ္။ အလုပ္အကို္င္အခြင့္အေရးရွိလာမယ္၊ ေနာက္တခုက ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပညာေပးမွဳေတြ မ်ားလာမယ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကလည္း အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာေတြကို တိုင္းျပည္တြင္းမွာ သင္ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ သြားမယ့္လူက နည္းလာမယ္လို႔ က်မတို႔ျမင့္တယ္။ ေနာက္တခုကလည္း တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈေပါ့ေနာ္။ နယ္စပ္မွာ တရားဥပေဒစုိးမိုးမႈက ပိုၿပီးေတာ့ အျပည့္အ၀က်င့္သုံးလာႏိုင္တဲ့အခါမွာလည္း ဒီဟာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူႏုိင္တယ္လို႔ က်မတို႔ျမင္ပါတယ္။” အန္တီစုဦးေဆာင္တဲ့ အန္အယ္လ္ဒီက ႏိုင္ငံတ၀န္းအႏုိင္ရၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားစုရ၊ အစိုးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔ဖို႔လုပ္ေနပါတယ္။ တခ်ဳိ႔က ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေတာ့မယ့္ပုံစံမ်ဳိး ထင္ေနၾကတာေတြရွိတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ကို မျမႇင့္တင္ႏိုင္ဘဲနဲ႔ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ဖြံျဖဳိးတိုးတက္ေရးဆိုတာ စိတ္ကူးယဥ္မဆန္ေနဘူးလား။ “အမွန္ေတာ့ က်မတို႔အားလုံးကေတာ့ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို အရမ္းကို လိုလားေနၾကတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါကေတာ့အားလုံး ျဖစ္ခ်င္ၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာ ခုနေျပာသလို စိမ္ေခၚမွဳေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးက႑ကိုၾကည့္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီအမ်ဳိးသမီးေတြ ပညာသင္ခြင့္ရေအာင္၊ မ်ားမ်ားသင္ခြင့္ရေအာင္ က်မတို႔ဘယ္လိုလုပ္ေပးမလဲ၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အေရး အမ်ားႀကီးရေအာင္ က်မတို႔ ဘယ္လိုဖန္တီးေပးမလဲ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာေတြ ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမလဲဆိုတဲ့ဟာကေတာ့ အေျခခံၿပီး က်မတို႔စဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္ေပ့ါ။ က်မတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီဟာေတြဟာ စိမ္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီစိမ္ေခၚမႈေတြမွာလည္း အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြ၊ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနာက္တက္လာမယ့္အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိေဆာင္ရြက္ၾကမလဲေပါ့ေနာ္။ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ က်မတို႔ ေဆာင္ရြက္ၾကရင္ေတာ့ စိမ္ေခၚမႈေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို က်မတို႔ ႀကိဳးစားၿပီးေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း က်မတို႔ ေတာ္ေတာ္ကိုႀကိဳးႀကိဳးစားစားလုပ္ရဦးမွာပါ။” တျခား ဘာေျပာစရာက်န္ရွိေသးသလဲခင္ဗ်။ “အထူးသျဖင့္ေတာ့ က်မတို႔အမ်ဳိးသမီးေတြကို အဓိက က်မတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီအစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ၂ ခုေပါ့ေနာ္၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြ ျမႇင့္တင္ေပးတာ၊ ပညာသင္ခြင့္နဲ႔အလုပ္အကိုင္ရရွိဖုိ႔ေတြက တဖက္ျဖစ္သလို တဖက္ကလည္း တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးေတြ၊ ဥပေဒစိုးမိုးေရးေတြကိုလည္း က်မတို႔ ပိုၿပီးေတာ့လိုလားတယ္၊ ပိုၿပီးရရွိမယ္လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။” -----------------------

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up