လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲဝင္ပုဂၢိုလ္မ်ား​ အပိုင္း​ (၁)

လူ့​သမိုင္း​မွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုး​စြဲလာခဲ့​တာ သိပ္မၾကာ​ေသး​ပါဘူး​။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ ဆိုျပီး​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​က ထုတ္ျပန္​ေၾကညာခဲ့​တာလည္း​ ယခု ၂ဝ၁၁ ခုနွစ္က ျပန္​ေရတြက္မယ္ဆိုရင္ ၆၃ နွစ္ပဲ ႐ွိပါ​ေသး​တယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ​ေတာ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​ကို လူ​ေျပာသူ​ေျပာ မ်ား​လာတာဟာ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ လူထုအ​ေရး​ေတာ္ပံုၾကီး​ ​ေနာက္ပိုင္း​ကာလမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ား​ေသာအား​ျဖင့္​ ဒီမိုက​ေရစီနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုျပီး​ တြဲသံုး​တတ္ပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ကစျပီး​ စစ္အာဏာ႐ွင္ရဲ့​ လက္​ေအာက္ကို က်​ေရာက္ခဲ့​ရတဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံသား​မ်ား​အ​ေနနဲ့​ လူ​ေထာင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ အသက္ကို စ​ေတး​ျပီး​မွ ဒီစကား​လံုး​ေတြကို ​ေျပာခြင့္​ရလာခဲ့​တာပါ။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ လူထုအံုၾကြမႈၾကီး​မတိုင္မီ ဆို႐ွယ္လစ္​ေခတ္က ဆိုရင္ ဒီစကား​လံုး​ေတြကို သိျမင္​ေျပာၾကား​တဲ့​သူ အလြန္နည္း​ပါး​ခဲ့​ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို ျမန္မာဘာသာနဲ့​ထုတ္​ေဝျဖန့္​ခ်ိခဲ့​ဖူး​ေပမယ့္​ လူထုၾကား​ထဲ မပ်ံ့​နွံ့​ခဲ့​ပါဘူး​။ အ​ေျခခံပညာ ​ေက်ာင္း​သား​မ်ား​အတြက္ အလြယ္တကူ နား​လည္​ေအာင္ ျပန္လည္​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို သတင္း​စာဆရာၾကီး​ ဦး​ညိုျမက သူ့​ရဲ့​ အိုး​ေဝဂ်ာနယ္မွာ ဘာသာျပန္ဆို ထည့္​သြင္း​ခဲ့​ဖူး​ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း​ အာရံုစိုက္မိတဲ့​သူ အ​ေရအတြက္ မမ်ား​လွပါ။ ဦး​ညိုျမရဲ့​ ဘာသာျပန္မူကို ၁၉၈၈ ခုနွစ္ လူထုအ​ေရး​ေတာ္ပံုအတြင္း​မွာ ျဖန့္​ခ်ိတာ ​ေတြ့​ရပါတယ္။ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္မွာ ကုလသမဂၢအ​ေထြ​ေထြညီလာခံၾကီး​က လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို ထုတ္ျပန္​ေၾကညာပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အဖြဲ့​ဝင္ နိုင္ငံ​ေပါင္း​ ၁၉၂ နိုင္ငံ ႐ွိ​ေနျပီျဖစ္တဲ့​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ဟာ အဲဒီ ၁၉၄၈ ခုနွစ္တုန္း​ကဆိုရင္ အဖြဲ့​ဝင္ နိုင္ငံ​ေပါင္း​ ၅၈ နိုင္ငံသာ ႐ွိပါ​ေသး​တယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို အဖြဲ့​ဝင္နိုင္ငံ ၅ဝ က ​ေထာက္ခံခဲ့​ျပီး​ က်န္တဲ့​ ၈ နိုင္ငံက​ေတာ့​ ကန့္​လည္း​ မကန့္​ကြက္ ​ေထာက္လည္း​ မ​ေထာက္ခံ ၾကား​ေနခဲ့​ပါတယ္။ အဲသည္တုန္း​က ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ​ေထာက္ခံမဲ ​ေပး​ခဲ့​တဲ့​ နိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို ပထမဆံုး​ ​ေထာက္ခံမဲ​ေပး​တဲ့​ နိုင္ငံမ်ား​အတြင္း​ ပါဝင္ခဲ့​တဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ဒီ​ေန့​ဒီအခ်ိန္မွာ​ေတာ့​ ကမၻာ​ေပၚမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အခ်ိုး​ေဖာက္ဆံုး​ နိုင္ငံတခု ျဖစ္​ေနပါျပီ။ ျမန္မာျပည္သူလူထုအ​ေနနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို ထုတ္​ေဖာ္​ေျပာဆိုနိုင္​ေန​ေပမယ့္​ ကုလသမဂၢရဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ထဲက အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို​ေတာ့​ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ ပိုင္ပိုင္နိုင္နိုင္ မရ​ေသး​ပါဘူး​။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ ​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ စာ႐ြက္​ေတြကို လူထုၾကား​မွာ ျဖန့္​ေဝတယ္ဆိုရင္ အဖမ္း​ခံရတာမ်ိုး​ေတြ ႐ွိ​ေနပါ​ေသး​တယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ကို အမ်ိုး​မ်ိုး​ခ်ိုး​ေဖာက္​ေနတဲ့​ အစိုး​ရကလည္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ ဗိုလ္က်စိုး​မိုး​ခ်င္တဲ့​ အ​ေနာက္နိုင္ငံမ်ား​က မၾကာခင္ကမွ တီထြင္လိုက္တဲ့​ အရာတခုလိုမ်ိုး​ ဝါဒျဖန့္​ေနခဲ့​ပါတယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ အ​ေနာက္နိုင္ငံသား​ေတြနဲ့​သာ သက္ဆိုင္ျပီး​ အ​ေ႐ွ့​တိုင္း​ယဥ္​ေက်း​မႈနဲ့​ ဆန့္​က်င္​ေနသလိုမ်ိုး​ စြပ္စြဲ​ေျပာၾက​ေနတာလည္း​ ႐ွိပါ​ေသး​တယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ အရာဟာ မ်က္​ေမွာက္​ေခတ္မွာမွ ​ေပၚ​ေပါက္လာတဲ့​အရာ မဟုတ္ပါဘူး​။ လြန္ခဲ့​တဲ့​နွစ္​ေပါင္း​ ၄ဝဝဝ ​ေက်ာ္က အာဖရိကတိုက္ မက္ဆို ပို​ေတး​မီး​ယား​နိုင္ငံမွာ ​ေပၚ​ေပါက္ခဲ့​တဲ့​ ဟမ္မူရာဘီကိုဓ ဥပ​ေဒမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ တခ်ို့​ ပါဝင္​ေနတယ္လို့​ သမိုင္း​ပညာ႐ွင္မ်ား​က ဆိုပါတယ္။ ဟမ္မူရာဘီကိုဓ ဥပ​ေဒထဲမွာ အမ်ိုး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​၊​ က​ေလး​သူငယ္အခြင့္​အ​ေရး​၊​ ​ေက်း​ကၽြန္အခြင့္​အ​ေရး​ စသျဖင့္​ ပါ႐ွိခဲ့​ပါတယ္။ စာ​ေပအ​ေရး​အသား​နဲ့​ ခိုင္ခိုင္မာမာ​ေတြ့​တာက​ေတာ့​ ၁၈၇၉ ခုနွစ္တုန္း​က အီရန္နိုင္ငံမွာ ​ေတြ့​ခဲ့​တဲ့​ ဆလင္ဒါပံု ႐ြွႊံ့​တံုး​တတံုး​ေပၚက အ​ေထာက္အထား​ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာကို ​ေရး​သား​ခဲ့​တဲ့​အခ်ိန္က အင္ပါယာအ႐ွင္ ဘုရင္ၾကီး​ ပိုင္း​ရတ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့​တဲ့​ လြန္ခဲ့​တဲ့​ နွစ္​ေပါင္း​ ၂၆ဝဝ ​ေလာက္က ျဖစ္ျပီး​ အဲဒီအခ်ိန္က အီရန္နိုင္ငံလို့​ မ​ေခၚဘဲ ပါး​႐ွား​နိုင္ငံလို့​ ​ေခၚခဲ့​ပါတယ္။ အဲဒီ႐ြွႊံ့​တံုး​ေပၚမွာ ​ေရး​သား​ထား​တာ​ေတြက ဘုရင္ၾကီး​ပိုင္း​ရတ္ရဲ့​ အမိန့္​ျပန္တမ္း​ေတြျဖစ္ျပီး​ ​ေက်း​ကၽြန္​ေတြကို လြတ္လပ္ခြင့္​ေပး​တာ​ေတြ၊​ အလုပ္သမား​ေတြကို လုပ္အား​ခ ​ေပး​တာ​ေတြ၊​ ဘာသာ​ေရး​ လြတ္လပ္ခြင့္​ေပး​တာ​ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီအမိန့္​ျပန္တမ္း​ပါတဲ့​ ႐ြွႊံ့​တံုး​ၾကီး​ကို ျဗိတိသ်ွျပ တိုက္မွာ သိမ္း​ဆည္း​ ျပသထား​ပါတယ္။ ဒီ႐ြွႊံ့​တံုး​အတိုင္း​ ျပုလုပ္​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ ပံုတူတခုက​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စု နယူး​ေယာက္ျမို့​က ကုလသမဂၢရံုး​ခ်ဳပ္မွာ ႐ွိပါတယ္။ လြန္ခဲ့​တဲ့​ နွစ္​ေပါင္း​ ၂၃ဝဝ ​ေလာက္က အိနၵိယနိုင္ငံမွာ ​ေပၚထြန္း​ခဲ့​တဲ့​ အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​ လက္ထက္မွာလည္း​ တိုင္း​သူျပည္သား​မ်ား​ကို လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ို့​ကို ​ေပး​ခဲ့​တာ ​ေတြ့​ရျပန္ပါတယ္။ ဘာသာ​ေရး​၊​ နိုင္ငံ​ေရး​ ဇာတ္ ခြဲျခား​မႈ မ႐ွိတာ​ေတြ၊​ အခမဲ့​ပညာ​ေရး​၊​ အခမဲ့​ ​ေဆး​ကုသမႈ၊​ လူအခ်င္း​ခ်င္း​ ခ်စ္ၾကည္ရင္း​နွီး​မႈ၊​ အၾကမ္း​မဖက္မႈ စသျဖင့္​ ဒီက​ေန့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ​ေတြရဲ့​ အ​ေျခခံအခ်က္တခ်ို့​ကို အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​ရဲ့​ ​ေက်ာက္စာမွာ ​ေတြ့​ရပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိုး​ေတြအ​ေနနဲ့​ အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​နဲ့​ ပတ္သက္ရင္ ​ေရတြင္း​ေပါင္း​ ႐ွစ္​ေသာင္း​ေလး​ေထာင္၊​ ​ေရကန္​ေပါင္း​႐ွစ္​ေသာင္း​ေလး​ေထာင္ လႉဒါန္း​ခဲ့​တယ္ ဆိုတာ​ေလာက္ပဲ သိ​ေနခဲ့​တာပါ။ တကယ္​ေတာ့​ အာ​ေသာက မင္း​ၾကီး​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေတြလည္း​ ​ေပး​ခဲ့​တဲ့​သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအ​ေထာက္အထား​ေတြအရ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာဟာ အ​ေ႐ွ့​တိုင္း​ေဒသမွာ ​ေ႐ွး​ကတည္း​က ႐ွိခဲ့​ဖူး​တဲ့​ အရာ​ေတြလို့​ ​ေျပာနိုင္ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာကို အ​ေနာက္နိုင္ငံမ်ား​ရဲ့​ တီထြင္ဖန္တီး​မႈအျဖစ္ အ​ေ႐ွ့​တိုင္း​ေဒသက အာဏာ႐ွင္အစိုး​ရမ်ား​ ​ေျပာဆို​ေနၾကတာဟာ သမိုင္း​ကို ​ေဖ်ာက္ဖ်က္တာပဲ ျဖစ္​ေနပါတယ္။ အ​ေနာက္တိုင္း​မွာ​ေတာ့​ လြန္ခဲ့​တဲ့​ နွစ္​ေပါင္း​ ဂဝဝ ​ေလာက္က အဂၤလန္က ဘုရင္ဂၽြန္လက္ထက္မွာ ​ေပၚ​ေပါက္ခဲ့​တဲ့​ မဂၢနာကာတာ ​ေၾကညာစာတမ္း​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ို့​ကို ​ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့​တဲ့​ စာတမ္း​အျဖစ္ နာမည္ၾကီး​ပါတယ္။ အစိုး​ရကို ဖြဲ့​စည္း​ပံု အ​ေျခခံဥ​ေပဒ​ေအာက္မွာ ထား​ဖို့​ စတင္လုပ္​ေဆာင္ခဲ့​တဲ့​ စာတမ္း​ျဖစ္ပါတယ္။ မဂၢနာကာတာ ​ေၾကညာစာတမ္း​နဲ့​ တခ်ိန္တည္း​မွာလိုပဲ အာဖရိကတိုက္ မာလီနိုင္ငံမွာ အုပ္စိုး​ခဲ့​တဲ့​ ဆြန္ဒီယာတာကိတၱဆိုတဲ့​ ဘုရင္ကလည္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ို့​ကို ​ေပး​ခဲ့​ပါတယ္။ ​ေက်း​ကၽြန္စနစ္ကို ဖ်က္သိမ္း​ေပး​ခဲ့​ျပီး​ ပုဂၢလိကအခြင့္​အ​ေရး​တခ်ို့​ကို ​ေပး​ခဲ့​တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ လြန္ခဲ့​တဲ့​ နွစ္​ေပါင္း​ ၃ဝဝ ​ေက်ာ္က အဂၤလန္နိုင္ငံမွာ ​ေပၚထြန္း​ခဲ့​တဲ့​ ပညာ႐ွိၾကီး​ ဂၽြန္​ေလာက္က လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ရဲ့​ အ​ေျခခံ သဘာဝအခြင့္​အ​ေရး​ ဆိုတာကို စနစ္တက် စျပီး​ တင္ျပ​ေရး​သား​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ကစလို့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ဆိုင္တဲ့​ ျဖစ္ရပ္ၾကီး​ေတြဟာ အ​ေနာက္တိုင္း​ကမၻာမွာ ျဖစ္ပြား​လာခဲ့​ပါတယ္။ ၁၇၇၆ ခုနွစ္မွာ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​တဲ့​ အ​ေမရိကန္​ေတာ္လွန္​ေရး​နဲ့​ ၁၇၈၉ ခုနွစ္မွာ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​တဲ့​ ျပင္သစ္​ေတာ္လွန္​ေရး​ေတြ​ေၾကာင့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​မ်ား​ကို လူသား​ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန့္​ျပန့္​ စတင္ရ႐ွိခဲ့​ပါတယ္။ အ​ေမရိကန္လြတ္လပ္​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​နဲ့​ ျပင္သစ္ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ေတြမွာ အသက္႐ွင္သန္ခြင့္​ လြတ္လပ္စြာ ​ေနထိုင္ခြင့္​ ​ေပ်ာ္႐ြွႊင္ခ်မ္း​ေျမ့​မႈ ရပိုင္ခြင့္​ စတာ​ေတြကို အတိအလင္း​ ​ေဖာ္ျပခဲ့​ပါတယ္။ ေနာက္​ေတာ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​၊​ နိုင္ငံသား​အခြင့္​အ​ေရး​ စတာ​ေတြကို အက်ယ္တဝန္း​ ထုတ္​ေဖာ္​ေရး​သား​မႈ​ေတြ ​ေပၚလာပါတယ္။ ​ေသာမတ္ပိန္း​၊​ ဂၽြန္စတူး​ဝပ္မီး​လ္၊​ ​ေဟဂယ္လ္ စတဲ့​ ပညာ႐ွိသုခမိန္ၾကီး​မ်ား​က လူသား​ရဲ့​ ရပိုင္ခြင့္​ေတြကို ​ေရး​သား​တင္ျပခဲ့​ပါတယ္။ ဒီလို ပညာ႐ွိၾကီး​မ်ား​ထဲမွာ ထင္႐ွား​တဲ့​ တ​ေယာက္က​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္​ေတြး​ေခၚ႐ွင္ၾကီး​ ဟင္နရီ​ေဒး​ဗစ္​ေသာရိုး​ ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ (Human Rights) ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို ပထမဆံုး​ စတင္သံုး​စြဲခဲ့​သူ ျဖစ္တယ္လို့​ တခ်ို့​က ဆိုၾကပါတယ္။ ေတြး​ေခၚ႐ွင္ၾကီး​ေသာရိုး​ေရး​သား​ခဲ့​တဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​အာခံမႈ စာတမ္း​ၾကီး​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​သမိုင္း​မွာ အလြန္အ​ေရး​ပါတဲ့​ စာတမ္း​ ျဖစ္ပါတယ္၊​၊​ ဒီစာတမ္း​က အိနၵိယလြတ္လပ္​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ၾကီး​ မဟတၱမဂနၶီနဲ့​ အ​ေမရိကန္ လူမဲအခြင့္​အ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း​တို့​အ​ေပၚ အလြန္ဩဇာ လြွႊမ္း​ခဲ့​တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။ နိုင္ငံ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္မ်ား​၊​ လူထု​ေခါင္း​ေဆာင္မ်ား​၊​ ပညာ႐ွိသုခမိန္ၾကီး​မ်ား​ရဲ့​ အဆင့္​ဆင့္​ၾကိုး​ပမ္း​မႈ​ေတြနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ဆိုတာ​ေတြကို လူ​ေတြ သိျမင္သ​ေဘာ​ေပါက္လာျပီး​ တခ်ို့​တဝက္ခံစား​ရ႐ွိလာခဲ့​ၾက​ေပမယ့္​ လူသား​အား​လံုး​အတြက္ တ​ေျပး​ညီ ရ႐ွိရမယ့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အခ်က္အလက္​ေတြကို စနစ္တက် ​ေဖာ္ထုတ္ခဲ့​တာက​ေတာ့​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၅ ခုနွစ္မွာ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ကို စတင္ဖြဲ့​စည္း​တည္​ေထာင္ခဲ့​ျပီး​ ကုလသမဂၢ သ​ေဘာတူစာတမ္း​ၾကီး​ထဲမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာကို ​ေသ​ေသခ်ာခ်ာ ထည့္​သြင္း​ခဲ့​တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီက​ေန လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေကာ္မ႐ွင္ဆိုတာကို ဖြဲ့​စည္း​ျပီး​ ပညာ႐ွင္အဖြဲ့​နဲ့​ သံုး​နွစ္ၾကာ ​ေရး​ဆြဲခဲ့​တာပါ။ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္မွာမွ အပိ္ုဒ္ ၃ဝ ပါဝင္တဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို ​ေၾကညာနိုင္ခဲ့​တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up