ျပီး​ခဲ့​တဲ့​ရက္ပိုင္း​ကစတင္ျပီး​ အမ်ိုး​အစား​အလိုက္ စာနယ္ဇင္း​အခ်ို့​ စာ​ေပစိစစ္​ေရး​ကို တင္ျပစရာမလို​ေတာ့​ပဲ ပံုနွိပ္ထုတ္​ေဝခြင့္​မူဝါဒ​ေတြကို စတင္က်င့္​သံုး​မယ္လို့​ ျပန္ၾကား​ေရး​ဝန္ၾကီး​ဌာနက ​ေၾကညာခဲ့​ျပီး​တဲ့​ ​ေနာက္ပိုင္း​ ဂ်ာနယ္အခ်ို့​လည္း​ ဒီမူဝါဒ​ေတြ နဲ့​အညီ ပံုနွိပ္ထုတ္​ေဝလာၾကပါတယ္။

ဒီလိုထုတ္​ေဝလာၾကျပီျဖစ္​ေပမယ့္​လည္း​ ထပ္မံကန့္​သတ္လာတဲ့​ ပံုနွိပ္ထုတ္ ​ေဝ​ေရး​ဆိုင္ရာ မူဝါဒ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ စာနယ္ဇင္း​ေလာကသား​ေတြ မ႐ွင္း​မလင္း​ျဖစ္​ေနၾကတဲ့​ အခ်က္​ေတြ ႐ွိ​ေနတာ​ေၾကာင့္​ ဒီအခ်က္​ေတြကို ​ေထာက္ျပ​ေဝဖန္ ​ေျပာဆိုလိုက္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ျပန္ၾကား​ေရး​ဝန္ၾကီး​ဌာန ပံုနွိပ္၊​ ထုတ္​ေဝသူမ်ား​ မွတ္ပံုတင္နဲ့​ စာ​ေပစိစစ္ျပန့္​ခ်ိ​ေရး​လုပ္ငန္း​မ်ား​ ၾကီး​ၾကပ္မႈဗဟိုအဖြဲ့​က ထုတ္ျပန္လာတဲ့​ စာ​ေပစိစစ္​ေရး​မူဝါဒ​ေတြ ​ေျပာင္း​လဲက်င့္​သံုး​ဖို့​ ထုတ္ျပန္လာတဲ့​ မူဝါဒ၊​ အမွာ​ေတြနဲ့​ ညြွႊန္ၾကား​ခ်က္ပါ အခ်က္အလက္​ေတြကို ​ေထာက္ျပ ​ေဝဖန္လိုက္ၾကတာလည္း​ျဖစ္ပါတယ္။

အဲ့​ဒီထဲက စာ​ေပစိစစ္​ေရး​မူ (၁၂) ခ်က္နဲ့​ အ​ေသး​စိတ္ရမယ့္​ အခ်က္ (၁၆) ​ ခ်က္ ေတြအျပင္ စာ​ေပစိစစ္​ေရး​အ​ေနနဲ့​ ဘယ္လိုအခန္း​က႑က ​ေနမယ္ဆိုတာ အ​ေရး​ၾကီး​တယ္လို့​ အယ္ဒီတာတဦး​က ဆိုပါတယ္။

“တိုင္း​ျပည္ရဲ့​လံုျခံု​ေရး​နဲ့​ ပတ္သက္တာ၊​ ကာကြယ္​ေရး​နဲ့​ပတ္သက္တာ၊​ တိုင္း​ရင္သား​ စည္း​လံုးညီညြတ္မႈ ျပိုကြဲတာ အဲဒါ​ေတြနဲ့​ ပတ္သက္တဲ့​ဟာက​ေတာ့​ စိစစ္​ေရး​က ခ်တဲ့​ သူတို့​မူ​ေပါ့​။ သူတို့​ မူခ်ထား​တယ္ ဒါ​ေတာ့​ မ​ေက်ာ္နဲ့​ အဲဒါဆိုလို့​႐ွိရင္​ေတာ့​ ဒါက​ေတာ့​ မီဒီယာနဲ့​ စိစစ္​ေရး​နဲ့​ ျပဿနာ​ေပါ့​ေနာ္။ ဌာနဆိုင္ရာ တခုခုနဲ့​ ျဖစ္မယ္။ ​ေနာက္ ပုဂၢိုလ္​ေရး​အရ တခုခုနဲ့​ ျဖစ္မယ္ဆိုလို့​႐ွိရင္ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ ျဖစ္တဲ့​စာကို စိစစ္​ေရး​က သိန္း​ ၅၀ ထဲက​ေန ထုတ္ျပီး​ေတာ့​ သူက ဖိုင္း​ေကာက္ဦး​မွာလား​ မ​ေကာက္ဘူး​လား​ဆိုတာ အဲဒါလည္း​ မ႐ွင္း​ဘူး​။ မီဒီယာဘက္က မွန္​ေနတယ္ ဌာနဆိုင္ရာက မွား​ေနတယ္ ပုဂၢိုလ္​ေရး​ဘက္က မွား​ေနတယ္ ဆိုလို့​႐ွိရင္​ေကာ စာ​ေပစိစစ္​ေရး​အ​ေနနဲ့​က ဒီသတင္း​ကို ​ေဖာ္ျပလို့​ ဆိုျပီး​ေတာ့​ မီဒီယာကို အ​ေရး​ယူဦး​မွာလား​။ အ​ေရး​မယူဘဲနဲ့​ ဌာနဆိုင္ရာနဲ့​ ကိုယ့္​ဟာကိုယ္ ႐ွင္း​ဆိုတဲ့​ပံုစံ လြွႊတ္​ေပး​မွာလား​ဆိုတာလည္း​ မ႐ွင္း​ဘူး​။ အနုပညာဆိုလို့​႐ွိရင္လည္း​ အဲဒီလိုပဲ ထက္ထက္မိုး​ဦး​ကိစၥနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ေတာ့​ ​ေရး​တယ္ ဒီကိစၥနဲ့​ ပတ္သက္ျပီး​ စိစစ္​ေရး​က ဘယ္လိုဝင္မွာလဲ။ ထက္ထက္မိုး​ဦး​ဘက္က ရပ္မွာလား​၊​ မီဒီယာဘက္က ရပ္မွာလား​၊​ သူက ၾကား​ထဲက ဝင္ျပီး​ မီဒီယာကို သူက ဖိုင္း​ေကာက္မွာလား​။ အဲဒီလို ျပဿနာမ်ိုး​ေတြက အမ်ား​ၾကီး​႐ွိတာ​ေပါ့​။”

ဒါ့​အျပင္ ထုတ္ျပန္ထား​တဲ့​ ညြွႊန္ၾကား​ခ်က္အမွတ္ (၄၇) ပါ စိစစ္​ေရး​အဖြဲ့​မ်ား​ ဖြဲ့​စည္း​ျခင္း​ အခန္း​ ပုဒ္မ (၁) မွာ ပါဝင္တဲ့​ အခုစိစစ္​ေရး​ကင္း​လြတ္ခြင့္​ရတဲ့​ ဂ်ာနယ္၊​ မဂၢဇင္း​၊​ စာ​ေစာင္နဲ့​ အ​ေထြ​ေထြစာမူ​ေတြကို စိစစ္​ေရး​ရမယ့္​ အဖြဲ့​မွာ စာ​ေပစိစစ္​ေရး​ဝန္ထမ္း​ေတြအျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံစာ​ေပနွင့္​စာနယ္ဇင္း​အဖြဲ့​ရဲ့​ ဗဟိုအလုပ္အမႈ​ေဆာင္ အဖြဲ့​ဝင္​ေတြပါဝင္ရမယ္ဆိုတဲ့​ အခ်က္အ​ေပၚကိုလည္း​ သူက အခုလို ​ေဝဖန္​ေျပာဆိုပါတယ္။

“ဗဟိုအလုပ္အမႈ​ေဆာင္ထဲက ဘယ္သူ​ေတြပါမယ္ ဆိုတာက​ေတာ့​ သူတို့​က တရား​ဝင္ မ​ေျပာ​ေသး​ဘူး​ေပါ့​ေနာ္။ ပါမယ္ စိစစ္မယ္ဆိုတဲ့​ကိစၥ ​ေတာ္​ေတာ္​ေတာ့​ ျပဿနာ ႐ွိတယ္ခင္ဗ်။ ဂ်ာနယ္ လက္ကိုင္႐ွိထား​တဲ့​ လူ​ေတြကို​ေတာ့​ ​ေပး​ပါမယ္လို့​ေတာ့​ က်​ေနာ္​ေတာ့​ မထင္ဘူး​။ တကယ္လို့​သာ သူတို့​ကိုယ္တိုင္ ဒီထဲမွာ ဝင္ပါမယ္ဆိုလို့​႐ွိရင္ ဒါက​ေတာ့​ ျပဿနာ ႐ွိနိုင္တာ​ေပါ့​ေနာ္။ ျပဿနာ ႐ွိနိုင္တယ္ဆိုတာက အခု သူ့​ဂ်ာနယ္ဆို သူ ဘယ္လိုလုပ္မွာလဲ၊​ ကိုယ္ဂ်ာနယ္ဆို ဘယ္လိုလုပ္မွာလဲ ဆိုတဲ့​ ျပဿနာ​ေတြ ႐ွိလာနိုင္တာ​ေပါ့​။”

လက္႐ွိအ​ေျခအ​ေနမွာ​ေတာ့​ စိစစ္​ေရး​ကင္း​လြတ္ခြင့္​ရတဲ့​ အမ်ိုး​အစား​အလိုက္ ထုတ္တင္အနုပညာဂ်ာနယ္ အခ်ို့​စတင္ထြက္႐ွိ​ေနျပီျဖစ္ျပီး​ အာမခံ​ေငြ က်ပ္​ေငြ သိန္း​ ၅၀ တင္သြင္း​ရမွာကို စိုး​ရိမ္စိတ္နဲ့​ သတိၾကီး​ၾကီး​ထား​ လုပ္​ေဆာင္​ေနရပံု အနုပညာဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာတဦး​က အခုလို​ေျပာပါတယ္။

“အခု ​ေလာ​ေလာဆယ္မွာ​ေတာ့​ အား​လံုး​က​ေလ စ​ေပၚ သိန္း​ ၅၀ တင္ရမယ္ ဆိုတဲ့​အခါက်​ေတာ့​ အဲဒီ​ေကာင္ နည္း​နည္း​ေလး​ သတိထား​ျပီး​ လုပ္​ေနပံုရတယ္။ ​ေနာက္ခ်က္က စိစစ္တာက​ေတာ့​ ကိုယ့္​စာမ်က္နွာ​ေပၚမွာ​ေတာ့​ ကိုယ့္​တိုက္က ကိုယ့္​ဟာကို ထူး​ထူး​ျခား​ျခား​ လုပ္ျပီး​ေတာ့​ အရင္ကထက္ ပိုျပီး​ ဂ႐ုစိုက္ျပီး​ေတာ့​ စိစစ္တာ​ေလး​ေတြ​ေတာ့​ ႐ွိတယ္။ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ဒီက ပိုက္ဆံ​ေပး​ရမွာဆိုတဲ့​ အခါက်​ေတာ့​ အဲဒီအ​ေပၚမွာ နည္း​နည္း​ေလး​ေတာ့​ ပိုျပီး​ အရင္ကထက္ စာရင္ ပိုသတိထား​လာတယ္။ က်န္တာ​ေတာ့​ သိပ္ထူး​ထူး​ျခား​ျခား​ေတာ့​ ဘာမွ မ႐ွိပါဘူး​။”

ဒီလိုစိစစ္​ေရး​မူဝါဒ အ​ေျပာင္း​အလဲ​ေၾကာင့္​ ရံုး​လုပ္ငန္း​အခ်ို့​မွာ သက္သာသြား​တာ​ေတြ႐ွိတယ္လို့​လည္း​ သူက ဆိုျပန္ပါတယ္။

“​ေတာ္​ေတာ္သက္သာသြား​တယ္။ ရံုး​ကနား​ ​ေျပး​ရျပုရတဲ့​ ကိစၥ​ေရာ၊​ အခ်ိန္​ေရာ၊​ အဲဒီ ဝန္ထမ္း​ကိစၥ​ေရာ၊​ ဘာ​ေရာညာ​ေရာက ​ေတာ္​ေတာ္သက္သာသြား​တယ္။ အရင္တုန္း​ကလို​ေပါ့​ ရံုး​တင္ရက္ ဘာညာဆိုရင္ျပီး​ ထုတ္စရာ မလို​ေတာ့​ဘူး​။ သ​ေဘာက ကိုယ့္​တိုင္ပင္နဲ့​ ကိုယ့္​ဟာကိုယ္ ထြက္ဖို့​ပဲလိုတာ​ေလ။ ထုတ္ခ်င္တဲ့​ ရက္မွာ ထြက္နိုင္တဲ့​ အ​ေနအထား​တခု ​ေရာက္​ေအာင္ပဲ စဥ္း​စား​ျပီး​ ထုတ္လိုက္ၾက​ေတာ့​တယ္။ အခ်ိန္ကို limit ​ေလး​ လုပ္ထား​ျပီး​ေတာ့​။ အရင္တုန္း​ကဆိုလို့​႐ွိရင္​ေတာ့​ ဘယ္​ေန့​ကို ​ေနာက္ဆက္တြဲ တင္ရမယ္၊​ ဘယ္​ေန့​ကို ရံုး​က အျပီး​တင္ရမယ္ဆိုတဲ့​ဟာမ်ိုး​ ႐ွိတာကိုး​။ အခုက်​ေတာ့​ ကိုယ့္​ဟာကိုယ္ပဲ ​ေဖာင္ပိတ္မယ္၊​ ဘယ္​ေန့​ပိတ္မယ္ ဆိုတဲ့​ဟာ​ေလး​ လုပ္ျပီး​ ထုတ္လိုက္ၾကတာပါပဲ။”

အခုစိစစ္​ေရး​ ကင္း​လြတ္ခြင့္​ မူဝါဒထဲမွာ​ေတာ့​ အနုပညာ၊​ က်န္း​မာ​ေရး​၊​ က​ေလး၊​ နည္း​ပညာနဲ့​ အား​ကစား​အမ်ိုး​အစား​ ဂ်ာနယ္ (၈၂) ​ေစာင္၊​ မဂၢဇင္း​ (၉၆) ​ေစာင္အပါအဝင္ ဒီအမ်ိုး​အစား​ေတြနဲ့​ အက်ံုး​ဝင္တဲ့​ အ​ေထြ​ေထြစာမူ​ေတြနဲ့​အတူ ပံုျပင္၊​ ႐ုပ္ျပ၊​ ထီ​ေပါက္စဥ္​ေတြ ပါဝင္ထား​ပါတယ္။