သုံးသပ်ချက်

January 26, 2023

မြန်မာပြည်မှာ ဥရောပကုန်သည်ကြီးများအစည်းအရုံးရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများရှိနေသင့်သလား

အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက ရှိနှင့်နေပြီးသားဖြစ်တဲ့ ဥရောပကုန်သည်ကြီးများ အစည်းအရုံးဝင်လုပ်ငန်း အားလုံးနီးပါးဟာ ရွေးကောက်ခံအစိုးရဆီကနေ မြန်မာစစ်တပ်က အာဏာလုယူခဲ့တာကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်တွေ ဖြစ်နေခဲ့တာ နှစ်နှစ်နီးပါး ကြာလာပြီဖြစ်တဲ့ အခုချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ လုပ်ငန်းတွေ လည်ပတ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လူပေါင်း ၂,၇၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး တသန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ အာဏာသိမ်းမှု နောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခတွေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဥရောပသမဂ္ဂအနေနဲ့လည်း စစ်အာဏာရှင် အရာရှိတွေ၊ သူတို့နဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်တာ ၅ ကြိမ်ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်လို့သာ လုပ်ငန်းတွေရပ်တန့်ခဲ့ရင် စစ်တပ်ကိုထိခိုက်မှာမဟုတ်ဘဲ လုပ်ငန်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို အဓိကထိခိုက်စေမှာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတွေကို  ဥရောပ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေက လက်မလွှတ်ကြသေးပါဘူး။

“စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ စက်ရုံတွေကို ရပ်တန့်လိုက်မယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အရင်ဆုံး ထိခိုက်စေမှာဖြစ်ပြီး အခုလက်ရှိ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေရဲ့ ဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်ခံစားနေကြရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဆင်းရဲမှုကို ပိုမိုကြီးထွားလာစေမယ် ဆိုတာ မေးနေစရာမလိုအောင် သေချာတယ်” လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျာမန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ အစည်းအရုံးရဲ့ CEO ဖြစ်သူ မာတင်ခရမ်မက်ခ်က DW သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံက ဥရောပအထည်ချုပ်လုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ EuroCham Myanmar ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၂၀၂၂ ခုနှစ်က ထုတ်ပြန်တဲ့ သူတို့ရဲ့အစီရင်ခံစာမှာ တကယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ဥရောပကုမ္ပဏီတွေ ထွက်ခွာခဲ့မယ်ဆိုရင် ကျန်နေခဲ့တဲ့ စက်ရုံတွေဟာ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးအပေါ် လေးစားလိုက်နာမှု ပိုမိုလျော့နည်းတဲ့ နိုင်ငံတွေက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေလက်ထဲ ရောက်သွားနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဇူလိုင်လအတွင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ခုန်တက်လာခဲ့ပြီး ဒါဟာ ၁၅ နှစ်အတွင်းမှာ အမြင့်မားဆုံးနှုန်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သူ့ရဲ့အဖွဲ့အစည်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်ရှိအာဏာလုယူထားတဲ့ စစ်ကောင်စီနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု မရှိဘူးလို့ မာတင်ခရမ်မက်ခ် ပြောပါတယ်။ DW ရဲ့ မေးမြန်းမှုကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့ကြတဲ့ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ အားလုံးကလည်း မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မလုပ်ဖို့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေမှာ ခိုင်မာတဲ့မူဝါဒတွေ ချမှတ်ထားကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ကြပါတယ်။

“လက်ရှိအဖြစ်အပျက်တွေပေါ်မှာ ကျနော်တို့က တော်တော်ကို စိတ်ပျက်ပါတယ်” လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိသျှစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (BritCham) ရဲ့ CEO ဖြစ်သူ ပီတာခရိုးရပ်စ်ကလည်း ပြောပါတယ်။

“မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နိုင်ငံရပ်ခြားအစည်းအရုံးတွေ ပူးပေါင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သလို BritCham ဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ မပတ်သက်အောင် နေခဲ့ပြီး ရေရှည်အကျိုးအမြတ်ရှိမယ့် မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့ ကူညီသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အဖွဲ့ဝင်တွေအနေနဲ့ အနာဂတ်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်နဲ့ အလားအလာကောင်းတွေကို ထောက်ပံ့မှု ဆက်လက်ရရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ခရိုးရပ်စ်က ပြောပါတယ်။

သူသိရသလောက်လည်း ဘယ်နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ အစည်းအရုံးကမှ မြန်မာနိုင်ငံထဲက ထွက်သွားခြင်း မရှိသေးသလို နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီအများစုကလည်း မြန်မာနိုင်ငံကနေ မထွက်ခွာဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့ကြတယ်လို့ ခရိုးရပ်စ်က ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေရဲ့ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခတွေအပေါ် တုံ့ပြန်မှုတွေဟာ တပုံစံတည်းတော့ မဟုတ်ကြပါဘူး။ ပြင်သစ်ရေနံကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်တဲ့ TotalEnergies နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံအခြေစိုက် တယ်လီနောတို့ အပါအဝင် ကုမ္ပဏီကြီးအချို့ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြပါတယ်။

ဗြိတိသျှအခြေစိုက် ယူနီလီးဗားနဲ့ နယ်သာလန်အခြေစိုက် ဟိုင်နီကန်ဘီယာတို့လို မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

နယ်စည်းမခြားသတင်းထောက်များအဖွဲ့ကနေ ပြင်သစ်ရဲ့ နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီ Thales နဲ့ ဂျာမန်ကားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ MAN တို့ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတချို့ကို မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို သွယ်ဝိုက်ထောက်ပံ့နေကြောင်း ပြစ်တင် စွပ်စွဲခဲ့တာတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂက ဘာမှတ်ချက်မှ မပေးခဲ့သလို ဒီအပေါ်မှာလည်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကြား  ထင်မြင်ချက်တွေ ကွဲလွဲလျက်ရှိပါတယ်။

“စီးပွားရေးတွေ ပိတ်ဆို့ရပ်တန့်လိုက်တာဟာ အကြမ်းဖက်လုပ်ငန်းတွေ ရပ်တန့်သွားစေဖို့ လွယ်ကူမြန်ဆန်တဲ့ ဖြေရှင်းနည်းလို့ ထင်ရပေမဲ့ အကောင်းဆုံး အရေးယူမှုတခုတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး” လို့ ဥရောပပါလီမန်ရဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ ဥရောပပါလီမန် ကိုယ်စားလှယ်များ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်တဲ့ ဟိုင်းဒီဟူတာလာက ပြောပါတယ်။

“စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ရပ်တန့် ရုပ်သိမ်းလိုက်တာဟာ ဒီအပေါ်မှာ မှီခိုနေရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ဘဝကို အများကြီး ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းထဲမှာဆိုရင် အမျိုးသမီးထု အများစုကို ပိုပြီးထိခိုက်စေနိုင်တယ်” လို့ သူကပြောပါတယ်။ 

ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဥရောပအာဏာပိုင်တွေဟာ မြန်မာ့အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတွေအပေါ်မှာ အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်နေကြတယ်ဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ EuroCham ရဲ့ အစီရင်ခံစာထဲမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတွေဟာ မြန်မာစစ်တပ်ကို တိုက်ရိုက်အကျိုးပြုမှု အနည်းငယ်သာရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ DW သတင်းဌာနရဲ့ လေ့လာစုံစမ်းမှုအရ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျာမန်လုပ်ငန်းရှင်များ အစည်းအရုံးရဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက ဂျာမန်လုပ်ငန်း ၈၂ ခုမှာ ၃ ခုကသာ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းနဲ့ သက်ဆိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလအတွင်းမှာ ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ BritCham Myanmar ရဲ့ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်တွေ ဟာလည်း အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကမဟုတ်ဘဲ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ အာမခံလုပ်ငန်း၊ ပညာရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးတွေရဲ့ ဒါရိုက်တာတွေသာ ဖြစ်ကြပါတယ်။

IndustriAll Global Union နဲ့ industriAll European Trade Union အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂအချို့ကတော့ “မြန်မာနိုင်ငံသားတွေနဲ့ အလုပ်သမားတွေကို မထိခိုက်စေဘဲနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စီးပွားရေးလုပ်လို့ မရနိုင်ဘူး”လို့ မှတ်ချက်ပေးရင်း မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းတွေအားလုံးကို ရပ်တန့်လိုက်ဖို့နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ အားလုံးမှာ စည်းကမ်းတင်းကျပ်မှုတွေ တိုးမြှင့်ဖို့ ဥရောပသမဂ္ဂကို တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကနေတဆင့် စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုကို သွယ်ဝိုက် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှု ဒါမှမဟုတ် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ရှိနေတာဟာ လက်ခံနိုင်စရာ မဟုတ်တာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို သေချာစွာ ပြန်လည်စိစစ်သင့်တယ်လို့  ဟူတာလာက  ပြောပါတယ်။

ဒါဖြင့်ရင် ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်းတွေကနေ စစ်အာဏာရှင်တွေကို သွယ်ဝိုက် ထောက်ပံ့ကူညီနေသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်း ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့ပါတယ်။

ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံအခြေစိုက် မြန်မာ့အရေးအထူးပြု ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံသုတေသီ ခရစ္စတီးနာ ခီရွန်ကာကလည်း “မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ လည်ပတ်နေဆဲ ဥရောပကုန်သည်ကြီးများ အစည်းအရုံးဝင် လုပ်ငန်းတွေဟာ ဥပဒေနဲ့မညီတဲ့ အာဏာသိမ်း အုပ်ချုပ်မှုကို တရားဝင်နေသယောင် စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကိုသာမက တကမ္ဘာလုံးကို မှားယွင်းစွာ ထင်မြင်ယူဆစေတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

“နိုင်ငံအတွင်းကနေပဲ အပြောင်းအလဲကို ဖော်ဆောင်မယ်လို့ သူတို့က ပြောနေကြပေမဲ့ ဒါမျိုးက ဘယ်တုန်းကမှ အလုပ်မဖြစ်ခဲ့သလို အခုလည်း အလုပ်ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့မှာ ဖိနှိပ်အုပ်ချုပ်နေသူတွေကိုပဲ ကူညီရာရောက်နေပါတယ်” လို့ သူက ဆက်ပြောခဲ့ပါတယ်။

ကုမ္ပဏီအမြောက်အမြားက နိုင်ငံထဲမှာ လုပ်ငန်းတွေ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့ကြတဲ့ အပေါ်မှာ သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်းတွေ ဆက်လက်လည်ပတ်နေခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည် လည်ပတ်နေပြီဆိုတဲ့ ပိုပြီးတော့အားကောင်းတဲ့ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို ဖြစ်စေတယ်လို့ သုတေသီအချို့က ယူဆကြပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလအတွင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ အထွေထွေအစည်းအဝေး ပြီးနောက်မှာ BritCham Myanmar က ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သူတို့ရဲ့ အဖွဲ့ဝင် ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ခိုင်မာစွာ ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဂုဏ်ယူစွာနဲ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဖွဲ့ဝင်သစ် ၄၀ ကိုလည်း လက်ခံခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အသစ်တခုတိုးလာတိုင်း စစ်အာဏာရှင်တွေကို အကျိုးအမြတ် ရှိစေသလား ဆိုတာဟာလည်း ငြင်းခုန်စရာခေါင်းစဉ် နောက်တခုဖြစ်ပါတယ်။

“နိုင်ငံထဲမှာ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတွေက လုပ်ငန်းတွေလာလုပ်တိုင်းမှာ ဒီအကြမ်းဖက်စစ်တပ်က ငွေလဲနှုန်းကွာဟချက်ကနေ အကျိုးအမြတ်တွေရနေတာ ထင်ရှားပါတယ်” လို့ အမျိုးသားညီညတ်ရေးအစိုးရရဲ့ ချက်သမ္မတနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ် ဦးလင်းသန့်က ပြောပါတယ်။

တခြားတဖက်မှာလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလမှာ စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းရောင်းဝယ်မှုကနေ ရရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားငွေတွေကို ၂၄ နာရီအတွင်း မြန်မာကျပ်ငွေအဖြစ် ပြောင်းလဲရမယ်ဆိုတဲ့ အမိန့်ကို ဥရောပလုပ်ငန်းရှင် အစည်းအရုံးများက စုပေါင်းပြီး ဆန့်ကျင်ခဲ့တာကြောင့် စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ သူတို့ရဲ့အမိန့်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ရပါတယ်။

ဒါဟာ စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ လက်အောက်ခံ ဗဟိုဘဏ်ကနေ နိုင်ငံခြားအရံငွေတွေ ပိုမိုရရှိအောင် ဆောင်ရွက်တာဖြစ်ပြီး ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေဆီကနေလည်း အခွန်များကို လက်တွေ့ မြေပြင်မှာ စည်းကြပ်ကောက်ခံနေကြောင်း ပြီးခဲ့တဲ့ဇူလိုင်လက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒီနောက် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာမှာ ဗဟိုဘဏ်က သူတို့ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အမိန့်ပေါ်မှာ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတွေနဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ပလပ်ကာ ခြွင်းချက်အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ရပါတယ်။

မူလအမိန့်အတိုင်းသာ ဆောင်ရွက်ရမယ်ဆိုရင် “မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ဘဝဟာ မလိုအပ်ဘဲ ပိုမိုနိမ့်ကျသွားမယ်၊ နိုင်ငံရပ်ခြားလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ စီးပွားရေးတွေ ရပ်တန့်သွားမယ်၊ နိုင်ငံခြားတိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ ရပ်တန့်သွားမယ်၊ တခြားတိုင်းပြည်တွေနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးမှာ ပိုမိုခက်ခဲလာစေမယ်”လို့ နိုင်ငံခြားစီးပွားရေးလုပ်ငန်း အစည်းအရုံးတွေက သူတို့ရဲ့ စုပေါင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာ သတိပေးခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ထပ်ပြဿနာတခုကတော့ အခွန်ကိစ္စပဲဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လုပ်ကိုင်နေဆဲ ဖြစ်တဲ့ ဥရောပစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ စစ်အာဏာရှင်တွေကို အခွန်ဘယ်နှစ်ရာခိုင်နှုန်း ပေးဆောင်နေကြရတယ်ဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိပါဘူး။

ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကထုတ်ပြန်တဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အလတ်စား ဥရောပလုပ်ငန်းတွေရဲ့ ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ အကြီးစား ဥရောပကုမ္ပဏီတွေရဲ့ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့သုံးလအတွင်း အခွန်ပေးဆောင်ခဲ့ခြင်း မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ဒီပမာဏဟာ နိုင်ငံတွင်းက ပိုမိုသေးငယ်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကနေ ရရှိတဲ့ ဝင်ငွေထက် များစွာနည်းပါးပါတယ်။

“မြန်မာနိုင်ငံမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆက်လုပ်နေရင်းနဲ့ တရားမဝင်တဲ့ အခွန်တွေကို ပေးဆောင်နေတာဟာ လက်တွေ့မှာတော့ စစ်တပ်ရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေအတွက် ထောက်ပံ့ကူညီပေးနေရာရောက်တယ်”လို့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များ အဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ရေးသားထားပါတယ်။

“စစ်အာဏာရှင်တွေကို အခွန်မပေးကြဘဲ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားဘဏ်အကောင့်တွေမှာ ပေးသွင်းကြဖို့” နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက တိုက်တွန်းတောင်းဆိုတယ်” လို့ သံတမန်ဖြစ်သူ ဦးလင်းသန့်က DW သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

“အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီကို ဘဏ္ဍာရေးအရ ထောက်ပံ့ပေးနေတယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ကျင့်ဝတ်ဖောက်ဖျက်တာပဲဖြစ်တယ်” လို့ သူကပြောပါတယ်။

အခုချိန်မှာတော့ စစ်အာဏာရှင်တွေကို ၂ နှစ်အတွင်း အနိုင်တိုက်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်နေတဲ့ NUG ဟာ နိုင်ငံတွင်းကနေ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ အပြီးတိုင်ထွက်သွားမှာကိုလည်း မလိုလားပါဘူး။ နိုင်ငံတွင်းက သူတို့ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ နယ်မြေတွေမှာ လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေဆီကနေ အခွန်ပိုမိုရရှိရေးအတွက် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုတခုကို မကြာခင်ကပဲ NUG က စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

ဒေးဗစ်ဟက်

(ဂျာမန်အခြေစိုက် DW သတင်းဌာနဝက်ဆိုက်မှာ ရေးသားဖော်ပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးရှင် David Hutt  ရေးသားထားတဲ့  “Should EU Chambers of Commerce be in business in Myanmar?”  ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဆိုဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။) 

1 day Ago

January 25, 2023

စစ်ကောင်စီနဲ့ အန်ယူဂျီတို့ရဲ့ ဆွေမျိုးပေါက်ဖော် ဒီပလိုမေစီ

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီနဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) တို့ဟာ ထင်ရှားမြင်သာတဲ့ အရွေ့တခုကို တွန်းတင်ဖို့ အခု ၂၀၂၃ နှစ်ဦးကာလအစမှာ ခြေလှမ်းအသီးသီးနဲ့ ပြင်ဆင်လာပါတယ်။ ဒါကတော့ မကြာသေးခင်က ကျင်းပပြီးစီးခဲ့တဲ့ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှု ရှိနေတာပါ။

အကြောင်းရင်းက အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနေနဲ့ ရန်ကုန်မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ထားရှိတဲ့ မူဝါဒတွေကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

အလားတူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင် ကလည်း တရုတ်နှစ်သစ်ကူးနေ့မှာ သတင်းစကားပါးတဲ့ သဝဏ်လွှာတစောင်ကို ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။

ဒီ အင်အားစုကြီးနှစ်ခုက ပြင်ဆင်တဲ့ ခြေလှမ်းဟာ တပြိုင်တည်းလှမ်းကြတာ ဖြစ်ပေမဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ခံယူချက်ကတော့ ဆန်နဲ့ ဆန်ကွဲလို တန်ဖိုးချင်းက မတူညီနိုင်ဘူးဆိုတာကို အငြင်းပွားမယ် မထင်ပါဘူး။ ဆိုတော့ မြန်မာ့အိမ်နီးချင်းလည်းဖြစ် နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေးမှာ သြဇာအာဏာကြီးတဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံပေါ် ထားရှိတဲ့ ဒီအင်အားစုကြီးနှစ်ခုက ပေးပို့ခဲ့တဲ့ သတင်းစကားတွေကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။

တရုတ် တနိုင်ငံတည်းမူဝါဒ

စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ မည်သူတရားပျက်ပျက် ကိုယ်မပျက်စေနှင့် ဟူသည့်အတိုင်း အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသစွာ တရုတ်တနိုင်ငံတည်းမူဝါဒ (One China Policy) ကို အစဉ်ထောက်ခံရပ်တည်လျက် ရှိတာကို ပြောကြားလိုကြောင်းနဲ့ တနိုင်ငံတည်း ဗိုလ်ကျစိုးမိုးနေတဲ့ ဧကဝင်ရိုးမှ ဗဟုဝင်ရိုးကို ပြောင်းလဲနိုင်ရေးအတွက် အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သွားမည့် ကိစ္စများအပေါ်မှာလည်း ကြိုဆိုအားပေးပါကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံနဲ့ တရုတ်လူမျိုးများအပြင် တရုတ်နွယ်ဖွား မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် မျက်နှာနှစ်ဖက် ဆက်ဆံရေးမျိုး မရှိတဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံကလည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတခု ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘက်စုံ မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မိတ်ဘက်နိုင်ငံတခုလည်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြည်သူ့အာဏာ ပြည်သူ့ထံ ပြန်လည်အပ်နှံ

NUG အစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်ကလည်း  ပြည်သူ့အာဏာ ပြည်သူ့ထံ ပြန်လည်အပ်နှံနိုင်ရေးအတွက် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံက ရပ်တည်ခဲ့တာကို အထူးပင် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာစာမျက်နှာ အထူးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂနဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီ မျက်နှာစာတို့တွင် ထောက်ခံကူညီပေးနေတဲ့အတွက် အထူးပင် ကျေးဇူးတင်ရှိတဲ့အကြောင်း သတင်းစကားပါးခဲ့ပါတယ်။

ဒီ့နောက် မိမိတို့ မြန်မာပြည်သူတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်ဖိနှိပ်နေတဲ့ စစ်အုပ်စုနဲ့အတူ မရပ်တည်ကြောင်း ပြသလိုက်ခြင်းဟာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေ အပေါ် အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသကြောင်း သက်သေထူပြလိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အဆိုပါရပ်တည်မှုအတွက် မြန်မာပြည်သူတွေက အမြဲအမှတ်တရရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီ့အပြင် မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတို့ လက်ရှိဆင်နွှဲနေတဲ့ တော်လှန်ရေးရဲ့ အောင်မြင်မှုအသီးအပွင့်တွေဟာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ အကျိုးစီးပွား အပါအဝင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ ရေရှည် တည်ငြိမ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက် ဘယ်နည်းနဲ့မှ ထိခိုက်မှုရှိစေလိမ့်မှာမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုအကျိုးရှိစေလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်စွာ အာမခံနိုင်ပါတယ်လို့ ကတိပေးခဲ့ပါတယ်။

သိပ်လှတဲ့ ခြေလှမ်း

နှစ်ဖက်အင်အားစုကြီးက တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံပေါ် ထားရှိတဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေကို အခုလို အပြိုင်အဆိုင် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလာတဲ့အပေါ် တရုတ်နိုင်ငံရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက ဒီဗွီဘီကို အခုလို မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

“NUG က မြန်မာပြည်ရဲ့ ရှေ့ဆောင်နိုင်ငံရေးမှာ အိမ်နီးနားချင်းဖြစ်တဲ့ တရုတ်ပြည်နဲ့ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဆက်ဆံချင်တယ်ဆိုတာကို ပြသရာရောက်တယ်။ ပြီးတော့ တရုတ်က NUG ကို သတိထားပြီး ဆက်ဆံနေတာကို NUG ကလည်း ဂရုစိုက်ပုံရတယ်။ အထူးသဖြင့် NUG ကို အနောက်နိုင်ငံတွေက သိပ်ပြီးတော့ ဂရုစိုက်ကြတဲ့အတွက် တရုတ်ကလည်း ဒါကို နည်းနည်းစိုးရိမ်ပုံရတယ်။ ဒါပေမဲ့ NUG ရဲ့ ဒီခြေလှမ်းကို ကျမ ထောက်ခံတယ်။ ဒါက မှန်တယ်။ ဒီလိုပဲလုပ်ရမယ်။ အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံတွေမှာ သူ့နိုင်ငံရေးစနစ် ကိုယ့်နိုင်ငံရေးစနစ် မတူနိုင်ဘူး။ သူ့အမြင် ကိုယ့်အမြင် မတူနိုင်ဘူး။ သူလည်း သူ့အကျိုးစီးပွားပေါ်က စဉ်းစားမှာပဲ။ ကိုယ်လည်း ကိုယ့်အကျိုးစီးပွားပေါ်က စဉ်းစားမှာပဲ။ တသက်လုံး မိတ်ဆွေ ဆိုတာ မရှိဘူး၊ တူညီတဲ့ အကျိုးစီးပွားပဲ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ စကားလေ။ ကြားဖူးမှာပါ။ အဲ့တော့ တရုတ်ပြည်က မြန်မာပြည်အပေါ်ထားတဲ့ စိတ်ဆန္ဒက မြန်မာပြည်ကို ငြိမ်းချမ်းစေချင်တယ်၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေချင်တယ်။ အလားတူ NUG ရဲ့ စိတ်ဆန္ဒကလည်း ဒီသဘောပဲလို့ ကျမက ထင်တယ်။ ဒီနေရာမှာ ကျမက NUG ကို တော်လှန်ရေးလုပ်နေတဲ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တာကြောင့် စိတ်ချင်း သဘောချင်းတူတဲ့ တော်လှန်ရေးသမားလို့ မှတ်ယူထားတယ်။ ဆိုတော့ ကျမတို့ မြန်မာပြည်က တော်လှန်ရေးသမားတွေ လိုချင်တဲ့ ရည်မှန်းချက်နဲ့ တရုတ်က ထားရှိတဲ့ စိတ်ဆန္ဒက ဒီနေရာမှာ တူညီမှုတော့ရှိကြတယ်။ ပြီးတော့ ကျမတို့ ဗကပတွေ ပြောတဲ့ စကားတခုရှိပါတယ်။ တူတာတွေ တွဲလုပ်၊ မတူတာတွေ ခွဲလုပ် ဆိုတာလေ။ (ရယ်ရင်းနဲ့) ဆိုတော့ ဘာပဲပြောပြော NUG ရဲ့ ဒီခြေလှမ်းက လှတယ်လို့ ကျမတော့ ထင်တယ်။ ဘာလို့လဲဆို ကျမတို့ကလည်း တရုတ်ပြည်ကို ရန်သူလို သဘောမထားပါဘူး ဆိုတဲ့ ခြေလှမ်းလေ” လို့ ဒီဗွီဘီကို ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ခြေလှမ်းကတော့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအပေါ်မှာ ထားရှိတဲ့ ခြေလှမ်းသာ ဖြစ်ပြီး တရုတ်အနေနဲ့ကလည်း စစ်ကောင်စီနဲ့ မဆက်ဆံဘဲ နေလို့မရတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေတယ်လို့ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက သုံးသပ်ထားပါတယ်။

“စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ တရုတ်ကို လုံးတာကတော့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအပေါ်ကနေ လုံးကြတာ။ ဒါကလည်း တရုတ်ဘက်က လိုအပ်တယ်ဗျ၊ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆက်ဆံဖို့ကလေ။ ဘာလို့လဲဆို စစ်ကောင်စီက အခုလောလောဆယ်မှာ သူက De facto Government ပေါ့နော်။ ဆိုတော့ တရုတ်ဘက်က ပြောစရာဆိုစရာ ရှိလာတဲ့အခါ ဒီ စစ်ကောင်စီကသူတွေနဲ့ ပြောရဆိုရမှာ ရှိတယ်လေ။ ဒီတော့ ဒီလူတွေနဲ့ သူက ဆက်ဆံရေးမပျက် ဆက်ဆံနေရတာပေါ့။ အဲ့တော့ သူတို့နှစ်ဦးကြားမှာ ဘာတူညီမှုရှိလဲဆိုတော့ စစ်ကောင်စီကလည်း သူ့အကျိုးစီးပွားအတွက် တရုတ်က သူ့ကို ထောက်ခံဖို့ လိုတယ်” လို့ ဒီဗွီဘီကို ပြောပါတယ်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ သုတေသီတဦးကတော့ “မင်းအောင်လှိုင် အနေနဲ့ တရုတ်ကို ပြန်ကပ်ဖို့ ခြေလှမ်းပြင်နေပေမဲ့ တရုတ်က အခုအခြေအနေမှာ သိပ်အကပ်မခံချင်တဲ့သဘောရှိတယ်။ ဘာလို့လဲဆို အာဆီယံက တင်းခံနေတာရှိတယ်။ အာဆီယံက အသိအမှတ်မပြုပါဘူးလို့ ပြောနေတဲ့အချိန် တရုတ်က အသိအမှတ်ပြုလိုက်ရင် တရုတ်နဲ့ အာဆီယံ သွားငြိနိုင်တယ်လေ။ ဒီလိုဖြစ်မှာကို တရုတ်က မလိုလားဘူး။ ဒါကြောင့် မဲခေါင်အစည်းအဝေးလုပ်ဖို့ ဒီနှစ်က မြန်မာက အိမ်ရှင်လို့သိရတယ်။ ဒါကိုလုပ်ဖို့ မြန်မာက တရုတ်ကိုဖိတ်တဲ့အခါ တရုတ်က နိုးလို့ ပြောတယ်။ နိုးလို့ပြောလိုက်တဲ့အတွက် မဲခေါင်အစည်းအဝေး မလုပ်ဖြစ်လိုက်ဘူး။ ပုံမှန်ဆိုရင် တရုတ်က နိုးလို့ ပြောလေ့မရှိဘူးနော်။ ကျနော်ထင်တယ်။ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယ အပါအဝင် အာဆီယံတချို့က ရွေးကောက်ပွဲလုပ်လို့ အပြောင်းအလဲဖြစ်လာပြီး တက်လာတဲ့အစိုးရကို လက်ခံရင် လက်ခံလိမ့်မယ်။ အခုလောလောဆယ် အနေအထားကတော့ လက်မခံဘူးဆိုတဲ့ အနေအထားတော့ ရှိတယ်” လို့ ဒီဗွီဘီကို ပြောပါတယ်။

နှစ် ၃၀ အတွင်း စစ်ကောင်စီ ပြုလုပ်ပေးတဲ့ အကြီးကျယ်ဆုံး တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲ

ဒါကြောင့်ပဲ မကြာသေးခင်က ကျင်းပပြီးခဲ့တဲ့ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဟာ ရန်ကုန်မြို့မှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း အကြီးကျယ်ဆုံး တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်တခု ဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သုတေသီတဦးကလည်း အခုလို ထောက်ပြထားပါတယ်။

“တရုတ်နှစ်ကူးပွဲတော်က နှစ် ၃၀ အတွင်းမှာ အကြီးကျယ်ဆုံးလို့ပြောတယ်။ ရန်ကုန်မှာလုပ်တာလေ။ သုဝဏ္ဏအားကစားကွင်းကိုလည်း ပေးတယ်။ အဲ့မှာ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်လုပ်တယ်။ စကစခေါင်းဆောင် ကိုယ်တိုင်တက်တယ်နော်။ သူ့ရဲ့ မိန့်ခွန်း ဘာညာမှာလည်း မြန်မာက တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မျက်နှာနှစ်ခုမရှိတဲ့နိုင်ငံလို့ ပြောတယ်။ တခါ တရုတ်ကလည်း မြန်မာက ကျနော်တို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အိမ်နီးချင်းလို့ ပြောတယ်။ တဖက်မှာလည်း NUG က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင် ကလည်း တရုတ်ကို သဝဏ်လွှာပို့ခဲ့တာ ရှိတယ်။ အဲ့တော့ ကျနော်မြင်တာက စကစ ရော NUG ရော နှစ်ဖက်စလုံးက တရုတ်ကို အလေးထားတယ်ဆိုတာ ပြတာပေါ့နော်။ ပြီးတော့ တရုတ်ကို ချဉ်းကပ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ကျနော်ထင်တာတော့ တရုတ်က မြန်မာပြည်ရဲ့ စီးပွားရေးရော ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလည်း ပါတယ်။ ကဏ္ဍပေါင်းစုံမှာ သူ့ကို ပြစ်ပယ်လို့ မရဘူးလေ။ သူတို့ရဲ့လက်က အများကြီးရှိတယ်။ တိုင်းရင်းသား EAO အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်မှုရှိတယ်။ ဆိုတော့ ကျနော်ထင်တာက အားလုံးက ဂရုပြုပြီးတော့ ဆက်ဆံရတယ်လို့ပဲ မြင်ပါတယ်” လို့ ဒီဗွီဘီကို ပြောပါတယ်။

တရုတ်ဆီက တုံ့ပြန်မှု

စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ချီးမြှင့်ပေးခဲ့တဲ့ နှစ် ၃၀ အတွင်း အကြီးကျယ်ဆုံး တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲအတွက် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်းဟိုင်က တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို အခုလို နိုင်ငံ့အကြီးအကဲကိုယ်တိုင် တက်ရောက်တာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပြီး တက်ရောက်ချီးမြှင့်ပေးခဲ့တဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါကြောင်းနဲ့ နှစ်သစ်မှာ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့အတူ ဆွေမျိုးပေါက်ဖော် သံယောဇဉ်ကို ဆက်လက် လက်ဆင့်ကမ်းပြီး တရုတ်-မြန်မာ အေးအတူ ပူအမျှ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်မှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ဆောင်ကာ နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု ရလဒ်တွေနဲ့ နှစ်နိုင်ငံပြည်သူတွေအတွက် အကျိုးကို ပိုမိုဖော်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ကာ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးနဲ့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုတွေ အခုထက် ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မြဲပြီး အဓွန့်ရှည်တည်တံ့ပါစေဖို့ ဆုမွန်ကောင်း တောင်းပါတယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

အာတူးဒီ

2 days Ago

ဒီမိုကရေစီနှင့် အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းခွင့်

အလယ်ခေတ် (ဝါ) အမှောင်ခေတ် ဥရောပမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ မြို့စား၊ ဘုရင် ဆိုတဲ့ အဓိကအင်အားစုကြီး ၃ ခု ရှိသတဲ့။ အလယ်ခေတ် ဆိုတာ ရောမအင်ပါယာ ပြိုကျပြီးတဲ့အချိန်၊ ခုနှစ်သက္ကရာဇ်အရ ပြောရရင် အေဒီ ၅ ရာစုကနေ ၁၅ ရာစုနှောင်းအထိ ရှည်ကြာခဲ့တဲ့ ဥရောပသမိုင်းခေတ်ကာလတခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအင်အားစု သုံးစုံဟာ ရောမအင်ပါယာပြို၊ အမှောင်ခေတ် ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာ ပေါ်ပေါက်လာကြပါတယ်။ အရိုင်းအစိုင်းတွေရဲ့ ရန်ကို ကာကွယ်ကြရင်း ပေါ်ထွက်လာတာဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။

အဆိုပါ အင်အားစု သုံးခုအနက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ခရစ်ယာန်သာသနာဟာ အဲဒီခေတ်၊ အဲဒီအခါတုန်းက ပြည်သူတွေအတွက် အားကိုးရာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ စိတ်ပိုင်း၊ ရုပ်ပိုင်း နှစ်ခုစလုံးအတွက်ပေါ့။ စိတ်ပိုင်းအရဆိုရင် အရိုင်းအစိုင်းတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆုံးရှုံး ကြေကွဲရမှုတွေအတွက် ပြည်သူတွေကို တရားရေအေး တိုက်ကျွေးခဲ့တယ်။ အရိုင်းအစိုင်းတွေလို အကျင့်စရိုက်၊ စိတ်ဓာတ်တွေ မရှိအောင် ကျင့်ဝတ်ပိုင်းအရ ပြည်သူကို ယဉ်ကျေးစေခဲ့တယ်။ ပညာသင်ကြားပေးတယ်။ အရိုင်းအစိုင်း တချို့တွေကိုတောင် မေတ္တာဓာတ်ထားဖို့ ဆိုကာ ‘တရားချွတ်’နိုင်ခဲ့ကြတယ်။ ရုပ်ပိုင်းအရဆိုရင်လည်း အနေအစားဆင်းရဲသူတွေကို စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ခဲ့တယ်။ ခရီးဝေး၊ ခရီးကြမ်းသွားရတဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် ခရစ်ယာန်ကျောင်းတွေဟာ ကြင်နာနွေးထွေးမှုတို့နဲ့ ပြည့်နှက်တဲ့ နားခိုရာတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ 

နောက်တခုက အရိုင်းအစိုင်းတွေရဲ့ ရန်ကို ကာကွယ်ဖို့ Knight လို့ခေါ်တဲ့ သူရဲကောင်းတွေကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ Knight ဆိုရာမှာလည်း ကာယဗလ၊ ကာယသတ္တိ ရှိရုံနဲ့တင် သူရဲ‌ကောင်းဖြစ်မလာပါဘူး။ ခင်ကြီးတို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ စည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာပါမှ၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျင့်ဝတ်တွေကို စောင့်ထိန်းပါမှ Knight ဖြစ်ခွင့်ရှိတယ်။ လူတယောက်ဟာ Knight ဖြစ်မယ့်နေ့မှာပဲ ခင်ကြီးတွေရှေ့မှာ “အားနည်းသူဘက် ရပ်တည်မယ်၊ မရားမှုကို ဆန့်ကျင်မယ်၊ မိန်းကလေးတွေရဲ့ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာကို စောင့်ထိန်းမယ်”ဆိုပြီး သစ္စာဆိုကြရတယ်။ တနည်းဆိုရရင် သတ္တိ ဆိုတာကို မှန်တဲ့ဘက်က၊ တရားတဲ့ဘက်ကနေ ပြသကြဖို့ သင်ကြားပေးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလိုတွေနဲ့ ခရစ်ယာန်သာသနာဟာ ပြည်သူတွေကို စည်းရုံးသိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့တယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အင်အားကြီးထွားလာတယ်။

ဒါပေမဲ့ တဖက်မှာလည်း အဲဒီလို ဩဇာကြီးထွား၊ တန်ခိုးအာဏာ ကြီးထွားလာတာနဲ့အမျှ ခရစ်ယာန်သာသနာဟာ တမျိုးတဖုံ ပြောင်းလာပါတယ်။ ခရစ်ယာန်အကြီးအကဲတွေဟာ အစက သာသနာရေး၊ လူမှုရေးကိစ္စလောက်မှာသာ ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပေမယ့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာကိုပါ ချဲ့ထွင်လာခဲ့ကြတယ်။ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ၊ ကျောင်းဆောင်တွေကို သူ့ထက်ငါ အပြိုင်အဆိုင် ဆောက်ကာ သူတို့အချင်းချင်းကြား အာဏာပြိုင်၊ အာဏာလုလာခဲ့ကြပါတယ်။ ဘုရင်တောင်မှ ခရစ်ယာန်အကြီးအကဲတွေကို ကြောက်ရွံ့လာကြရတယ်။ ဘုရင်တပါးဟာ ရာဇဘိသိက်ခံရာမှာ ခရစ်ယာန်အကြီးအကဲတွေ မပါရင် မပြီးတဲ့အထိ ဖြစ်လာတယ်။ သာသနာပမှာကို စိုးရိမ်တာမျိုးတွေလည်း ရှိလာကြတယ်။ ဒါတင်မက အတွေးအခေါ် အယူအဆနဲ့ ပက်သက်လာရင်လည်း ခရစ်ယာန်အကြီးအကဲတွေဟာ ခရစ်တော်မပေါ်မီက ရှိနှင့်ခဲ့တဲ့ ခေါမ၊ ရောမတွေရဲ့ အနုပညာ၊ အတွေးအခေါ်တွေကို မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူအဖြစ် သတ်မှတ်လာခဲ့ကြတယ်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် (ရိုမန်ကက်သလစ်) မဟုတ်သူတွေကိုလည်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူရှိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီခေတ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မဟုတ်သူ‌တွေအပေါ် အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို စနစ်တကျနဲ့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ 

ဆိုရရင် စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေဟာ နယ်တွေအနှံ့ သွားကာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် မဟုတ်သူတွေ (သူတို့အမြင်အရ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတွေ) ရှိ၊ မရှိ စုံစမ်းတယ်။ ရှိတယ်ဆိုရင် သူတို့ဟာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို မကိုးကွယ်တဲ့အတွက် အယူမှားသူတွေဖြစ်ကြောင်း ကြေညာတယ်။ ပြီးတာနဲ့ ကိုယ့်အသိနဲ့ကိုယ် အယူမှားတွေကို ကိုးကွယ်မိကြောင်း စုံစမ်းသူတွေ‌ရှေ့ လာရောက်ဝင်ခံခိုင်းတယ်။ အဲဒါဆိုရင် နယ်နှင်ဒဏ်၊ ကြိမ်ဒဏ်ပေးခံရတယ်။ ဒီလိုမှမဟုတ်ဘဲ တခြားခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေက သတင်းပေးမှ၊ စုံစမ်းသူတွေကိုယ်တိုင် စုံစမ်းမှ သိရတာမျိုးဆိုရင် ပြစ်ဒဏ်ပိုကြီးပါတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် မိစ္ဆာအယူရှိသူလို့ စွပ်စွဲခံရသူရဲ့ ပစ္စည်းတွေကိုသိမ်း၊ ထောင်ချတာမျိုးတွေအထိ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ တချို့ဆို ကားစင်တင် မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခံရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ခရစ်ယာန်သာသနာကို မေးခွန်းထုတ်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်၊ စာအုပ်တွေကိုလည်း မီးရှို့ဖျက်ဆီး သတ်ဖြတ်ပစ်ခဲ့ကြတယ်။

အဲဒီလိုနည်းတွေနဲ့ တချိန်က ပြည်သူ့နှလုံး ဆွဲသိမ်းယူနိုင်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့အားကိုးရာ ခရစ်ယာန် အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ ပြည်သူကို ပြန်ပြီး နှိပ်စက်၊ ဖိနှိပ်တဲ့ အနေအထားကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ တချိန်ကတော့ အရိုင်းအစိုင်းတွေရဲ့ ဖိနှိပ်မှုဘေးကနေ ကာကွယ်ပေးခဲ့သူတွေဟာ သူတို့ကိုယ်တိုင်က ပြန်လည်ဖိနှိပ်သူတွေ ဖြစ်လာပါတော့တယ်။

ဘာကြောင့်ပါလိမ့်။

လူသားပီပီ အာဏာတို့၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့ကို အကန့်အသတ်မရှိ သုံးစွဲခွင့်ရလာတဲ့အခါ အာဏာကို ယစ်မူးလာတတ်ပါတယ်။ အရသာတွေ့လာပါတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အာဏာဟာ ကိုယ့်ကို ဝါးမျို‌မှန်းမသိ ဝါးမျိုလာပါတယ်။ ဒါဟာ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ သဘာဝပါ။ အလယ်ခေတ် ခရစ်ယာန် အဖွဲ့အစည်းကြီးတွေကလည်း အဲဒီလို လူ့သားတွေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေဖြစ်တာကြောင့် သူတို့ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာဟာ အကန့်အသတ်မရှိ ထိန်းကျောင်းမှုမရှိ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာတာနဲ့အမျှ အချိန်ကြာလာလေ အဲဒီအာဏာအပေါ် ယစ်မူးလေလေ ဖြစ်လာတာပါပဲ။ အဲဒီလို ယစ်မူးလာတာနဲ့အမျှ ကိုယ့်ရဲ့ မူလဦးတည်ရာကိုတောင် မသိတော့ဘဲ တချိန်က ကိုယ် အလုပ်အကျွေးပြုခဲ့တဲ့၊ တန်ဖိုးထား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူတွေကိုတောင် ပြန်လည်ဖိနှိပ်တဲ့အခြေအနေမျိုးထိ ရောက်ရှိခဲ့ရတာပါ။ ဒါဟာ အလယ်ခေတ် ဥရောပရဲ့ ခရစ်ယာန် အဖွဲ့အစည်း တခုတည်းတင်မကပါဘူး။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတလျှောက် လေ့လာကြည့်ရင် တခြားသော အဖွဲ့အစည်းတွေမှာလည်း ဒီလိုအလားတူဖြစ်ရပ်တွေကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ 

အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအရ သမ္မတဟာ အစိုးရသက်တမ်း နှစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီး ထမ်းဆောင်ခွင့် မရှိပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုရင် ဘယ်လောက်ပဲ ပညာတတ်တတ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ ပြည်သူ့အပေါ် မျက်နှာမူပါတယ် ပြောပြော အာဏာကို အချိန်ကြာကြာ သုံးစွဲခွင့်ရှိနေတာနဲ့အမျှ အာဏာက သူတို့ကို ဝါးမျိုသွားမှာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကန့်သတ်ထားရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Lord Acton ဆိုသူက “အာဏာသည် လူကို ပျက်စီးစေသည်၊ အကြွင်းမဲ့အာဏာသည် လူကို အကြွင်းမဲ့ ပျက်‌စီးစေသည်” လို့ ပြောဖူးပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်ရရင် ကမ္ဘာသမိုင်းတလျှောက် ပြည်သူကို ဗဟိုပြုတဲ့၊ ပြည်သူကို အကာအကွယ်ပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါ်ထွက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလိုပဲ အဲဒီအဖွဲ့တွေဟာ နောင်တချိန်မှာ ပြည်သူကို ပြန်ဖိနှိပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အာဏာကို အကန့်အသတ်မရှိ အကြွင်းမဲ့ သုံးစွဲခွင့်ရခဲ့ကြလို့ပါ။ တနည်းဆိုရရင် ဒီမိုကရေစီမရှိလို့၊ အာဏာကို အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းခွင့်မရှိလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒါကြောင့် ပြည်သူကို မျက်နှာမူ၊ ပြည်သူကို အလုပ်အကျွေးပြုတဲ့သူတွေကနေ ပြည်သူကို ဖိနှိပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအဖြစ် ဘက်ပြောင်းမသွားစေချင်ရင် ဒီမိုကရေစီရှိဖို့၊ အာဏာကို အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းတဲ့စနစ် ရှိဖို့ အထူးပင် လိုအပ်လှကြောင်းပါ။

နွေဦးဇင်

2 days Ago
More News
Up