ေသြးတိုး

May 19, 2019

စိတ္ဖိစီးေနတယ္၊အိပ္ေရးပ်က္တာလည္းမ်ားတယ္ဆို ေသြးတိုးေၾကာင့္အသက္တိုနုိင္ေျခ သံုးဆပိုမ်ားပါတယ္

လူဆိုတာေတာ့ ဖိစီးစရာေတြနဲ႔မကင္းနိုင္ပါဘူး။ ေတြးစရာ၊ လုပ္စရာေတြမ်ားလြန္းလို႔ အိပ္မေပ်ာ္နုိင္တဲ့ညေတြမွာလည္း ကိုယ့္အပူနဲ႔ကိုယ္ေပါ့။ ဒီအေနအထားကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ရုန္းထြက္ဖို႔ေတာ့ ၾကိဳးစားသင့္ပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို ခ်က္ခ်င္းေတာ့မေသနုိင္ေပမယ့္ ေရရွည္က်န္းမာေရးအတြက္ ဆိုးက်ိဳးၾကီးမားလို႔ပါ။
အလုပ္ေၾကာင့္စိတ္ဖိစီးေနရတဲ့အျပင္ အိပ္ေရးပါပ်က္ထားသူဟာ ေသြးတိုးမရွိရင္ ေသြးတိုးျဖစ္လာ၊ ရွိျပီးသားဆိုလည္း ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေသဆံုးရနိုင္ေျခ သံုးဆပိုမ်ားနိုင္ပါတယ္။ ဒါက လတ္တေလာထြက္ရွိထားတဲ့ သုေတသနရလဒ္ပါ။
 ေသြးတိုးေရာဂါရွိတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕က်န္းမာေရးမွာ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းဘယ္လိုဆက္ႏြယ္ေနလဲဆိုတာ သုေတသနက ေလ့လာတဲ့အခါ ရလဒ္က ေတာ္ေတာ္ဆိုးတာေတြ႔ရပါတယ္။ 
သုေတသနမွာ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ကေန ၆၅ ႏွစ္အတြင္းရွိတဲ့ဝန္ထမ္းဦးေရ ၂၀၀၀ နီးပါးရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြကို ဆန္းစစ္ခဲ့ရာမွာ ေသြးတိုးရွိသူေတြဟာ ေလ့လာမႈစတင္ခ်ိန္မွာ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ သို႔မဟုတ္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမရွိခဲ့ၾကပါဘူး။ အလုပ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့စိတ္ဖိစီးမႈပဲျဖစ္ျဖစ္ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ျပႆနာရွိေနသူပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါျဖစ္နုိင္ေျခပိုမ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္ ဒီႏွစ္ခ်က္လံုးရွိေနတဲ့သူမွာေတာ့ အႏၱရာယ္ပိုမ်ားေနပါျပီ။ ဒီသုေတသနကို  European Journal of Preventive Cardiology ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ “ သတိမထားမိတဲ့ အႏၱရာယ္ပါ။ တစ္ရက္ႏွစ္ရက္ေလာက္ စိတ္ဖိစီးျပီး အိပ္မေပ်ာ္တာ ျပႆနာမဟုတ္ဘူး။ စိတ္ဖိစီးေနရတဲ့အလုပ္နဲ႔ အိပ္ေရးမမွန္တာ ႏွစ္ခ်ီေနျပီဆို ခြန္အားအရင္းအျမစ္ေတြမလံုေလာက္ေတာ့ဘဲ အသက္တိုနုိင္တာေပါ့” လို႔ Technical University of Munich က Prof. Karl-Heinz Ladwig  ကေျပာပါတယ္။ ေသြးဖိအားျမင့္တက္လာတဲ့အခါ ႏွလံုးက ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးကို ေသြးပို႔လႊတ္ရတာ ပိုပင္ပန္းရတဲ့အတြက္ ႏွလံုးေရာဂါအႏၱရာယ္ပိုမ်ားတာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒီလိုအလုပ္ပိုလုပ္ရတဲ့အခါ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြပိုထူလာျပီး ေသြးေၾကာနံရံေတြမာလာ၊ ပ်က္စီးလာနိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြဆီ ေအာက္ဆီဂ်င္ေရာက္ရွိမႈနည္းသြားျပီး အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ႏွလံုးပ်က္စီးလာနိုင္ပါတယ္။ ဒီသုေတသနမွာ စိတ္ဖိစီးတဲ့အလုပ္ဆိုတာ တစ္ေန႔ဘယ္ေလာက္ျပီးရမယ္၊ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ တပါးသူရဲ႕ထိန္းခ်ဳပ္မႈမပါဘဲ ကိုယ္တိုင္အတြက္ ေဇာေတြမ်ားေစတဲ့အလုပ္တစ္ခုခုကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။ တခ်ိဳ႔က အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ အိပ္မရတာနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ေနရေပမယ့္ အိပ္စက္မႈျပႆနာရွိတဲ့သူ အမ်ားစုဟာ အိပ္ေပ်ာ္လ်က္နဲ႔ အိပ္ေရးမဝတာ၊ ေကာင္းေကာင္းမအိပ္လိုက္ရတာေတြရွိတယ္လို႔ သုေတသီေတြကေျပာပါတယ္။ “ အိပ္ေရးဝေနေအာင္ ၾကိဳးစားရတာ အလုပ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့စိတ္ဖိစီးမႈေတြရွိေနတဲ့သူေတြရဲ႕ အျဖစ္မ်ားဆံုးျပႆနာပါပဲ။ ဥပမာ တခ်ိဳ႕က မနက္ဆို ၄ နာရီထတယ္၊ အိမ္သာသြားတယ္၊ အိပ္ရာထဲျပန္လွဲျပီး အလုပ္ကိစၥေတြအေၾကာင္း ဟိုေတြးဒီေတြးနဲ႔ မေပ်ာ္တေပ်ာ္ျပန္အိပ္ၾကတယ္” လို႔ Prof. Ladwig ကေျပာပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါဟာ သူ႔တစ္မ်ိဳးတည္းနဲ႔တင္ ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ အႏၱရာယ္မ်ားေနျပီျဖစ္တာကို အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ စိတ္ဖိစီးတာေတြထပ္ေပါင္းလိုက္ရင္ ျပႆနာပိုၾကီးသြားနိုင္တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ့္မွာရွိေနတဲ့ဖိစီးမႈေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစမယ့္နည္းလမ္းေတြရွာၾကဖို႔၊ ေကာင္းေကာင္းအိပ္ေပ်ာ္နုိင္ဖို႔ၾကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ သုေတသီေတြက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒီအတိုင္းဆို ေသြးတိုးျဖစ္လာနုိင္တယ္၊ ေသြးတိုးရွိျပီးသားဆို ပိုဆိုးနိုင္တယ္၊ အႏၱရာယ္မ်ားပါတယ္ေနာ္။ ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
3 years Ago

February 9, 2019

သင့္မွာ ေသြးတိုးရွိရင္ ဒီအစားအစာေတြ မစားသင့္ပါဘူး

နာတာရွည္ ေသြးတိုးေရာဂါဆိုတာ က်ား၊ မ မေရြး ျဖစ္ႏိုင္ျပီး အသက္ၾကီးတဲ့သူေတြမွာ ပိုျပီး အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ေနထုိင္စားေသာက္မႈပံုစံမမွန္တာ၊ အစာအာဟာရမွ်တေအာင္ မစားတဲ့ လူငယ္ပိုင္းေတြမွာ ေသြးတိုးျဖစ္ႏိုင္ေျခ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိျပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ အျမဲ ျပသျပီး ကိုယ့္ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေနကို ေလ့လာစစ္ေဆးၾကည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးက်ေစမယ့္ ေဆးကို အျမဲေသာက္ေပးရမယ္။ အာဟာရရွိတဲ့ အစားအစာေတြကို စားေပးရမယ္။ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း ပံုမွန္လုပ္ေပးရမယ္။ ဒါဆိုရင္ သက္တမ္းရွည္ၾကာစြာ ေနႏိုင္ျပီး ေသြးတိုးေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြ ၀င္လာႏိုင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း အလြန္နည္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးတိုးရွိသူေတြမွာ အစာအာဟာရကို လြန္စြာ ဂရုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အတြက္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္ေစႏိုင္တဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာ အစားအစာေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ သစ္သီး၀လံေတြကို မ်ားမ်ားစားေပးရမယ္။ အသားဓာတ္ ျပည့္၀စြာ စားေပးရမယ္။ ပဲ၊ အဆီထုတ္ထားတဲ့ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြကိုလည္း စားေပးရပါမယ္။ က်န္းမာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုလည္း ထိန္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးတိုးရွိသူေတြအေနနဲ႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ တက္ေစႏိုင္တဲ့ အစားအစာေတြ၊ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တဲ့ အစားအစာေတြကို ဗဟုသုတအေနနဲ႔ ေ၀မွ်ေပးခ်င္ပါတယ္။

၁။ ဆား

အငန္ဓာတ္ဟာ ေသြးတိုးေရာဂါကို ပိုဆိုးသြားေစႏိုင္တဲ့ အဓိကတရားခံေတြက တစ္ခုပါပဲ။ အငန္ဓာတ္စားသံုးမႈ မ်ားျခင္းေၾကာင့္ ယေန႔ေခတ္မွာ ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိေနတဲ့ သူအေရအတြက္ဟာ မ်ားသထက္ မ်ားလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစားအစာခ်က္ျပဳတ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဆားကို ေလွ်ာ့ထည့္ပါ။ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ အစာေၾကလြယ္ေစမယ့္ အရသာမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္ပါ။

၂။ သိုေလွာင္ထားတဲ့ အသား

စတိုးဆိုင္ေတြမွာ တာရွည္ခံေအာင္ ထုတ္ပိုးျပင္ဆင္ထားတဲ့ အသားေတြဟာ လတ္ဆတ္တယ္လို႔ ထင္ရပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ ဒီအသားေတြကို ဆား၊ အခ်ိဳမႈန္႔ေတြနဲ႔ နယ္ထားတဲ့အျပင္ တာရွည္ခံေစဖို႔ ဓာတုေဗဒနည္းပညာေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသြးတိုးရွင္ေတြအတြက္ ေသြးေပါင္တက္ေစႏိုင္တဲ့အျပင္ က်န္းမာေရးအတြက္လည္း ေရရွည္မွာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

၃။ ပီဇာ

ဆိုင္မွာ အလြယ္တကူ မွာစားလို႔ ရတဲ့ ပီဇာျဖစ္ပါေစ၊ တာရွည္ခံေအာင္ အေအးခန္းထဲမွာ ထုတ္ပိုးျပီး ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ပီဇာေတြဟာ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္ေတြ ေရွာင္သင့္တဲ့ အစားအစာ စာရင္းထဲမွာ ပါပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ မေကာင္းတဲ့ ကယ္လိုရီနဲ႔ ကိုလက္စထေရာဓာတ္ေတြ မ်ားတဲ့အျပင္ ဆားနဲ႔ ဟင္းခတ္မႈန္႔မ်ားစြာ ပါ၀င္တဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးအတြက္ မေကာင္းပါဘူး။

၄။ ဆားရည္စိမ္ထားတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ အလြန္ၾကိဳက္ၾကတဲ့ တို႔စရာေတြထဲမွာ ဆားရည္စိမ္ထားတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြဟာလည္း ထိပ္ဆံုးက ပါ၀င္ေနပါတယ္။ သဘာ၀နည္းလမ္းနဲ႔ တာရွည္ခံေအာင္ ျပဳလုပ္ဖို႔အတြက္ ဆားရည္နဲ႔ နာရီေပါင္းမ်ားစြာ ႏွပ္ေနေအာင္ စိမ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ သခြားသီးလို က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အစားအစာေတာင္ ဆားရည္ေတြ အတြင္းထဲထိ စိမ့္၀င္သြားတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

၅။ သိုေလွာင္ထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး အႏွစ္

စည္သြပ္ဘူးနဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ ဖန္ပုလင္းနဲ႔ ျဖစ္ေစ ခရမ္းခ်ဥ္သီး အႏွစ္ကို သိုေလွာင္တဲ့ အခါ ဆားကို ထည့္ေပးရပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္တိုင္း ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တဲ့ အရာေတြထဲမွာ ဆားဟာ ထိပ္ဆံုးက ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တာရွည္ခံေအာင္ ဆားထည့္ျပီး သိုေလွာင္ထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအႏွစ္အစား လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို လွီးစိတ္ျပီး ခ်က္ျပဳတ္တာဟာ အရသာပိုရွိသလို က်န္းမာေရးနဲ႔လည္း ပိုျပီး သင့္ေတာ္ပါတယ္။

၆။ သၾကား

ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ အဓိကတရားခံအျဖစ္ သၾကားကို လူသိမ်ားၾကပါတယ္။ အခ်ိဳဓာတ္ စားသံုးမႈ မ်ားလာတဲ့အခါ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္ျပီး အ၀လြန္လာမယ္။ ဆီးခ်ိဳျဖစ္လာတဲ့အခါ ေသြးတိုးေရာဂါျဖစ္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ေသြးတိုးရွိျပီးသားသူေတြအတြက္ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို ျမင့္တက္ေစတဲ့အျပင္ ေသြးေပါင္တက္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ မစားသင့္ပါဘူး။ အခ်ိဳဓာတ္မ်ားတဲ့ မုန္႔ေတြ၊ အေအး၊ ေဖ်ာ္ရည္ေတြ၊ စားစရာထဲမွာ သၾကား အလြန္အကၽြံထည့္တာမ်ိဳး ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။

၇။ အဆီ

အငန္ဓာတ္နဲ႔ အခ်ိဳဓာတ္အျပင္ ကိုယ္ခႏၶာကို ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ အရာေတြထဲမွာ ျပည့္၀ဆီနဲ႔ မသန္႔ရွင္းတဲ့ အဆီ၊ ကိုလက္စထေရာမ်ားတဲ့ အဆီ စားသံုးျခင္းလည္း တစ္ခုအပါအ၀င္ပါပဲ။ အနီေရာင္ရွိတဲ့ အသားေတြ ဥပမာ – ၀က္သား၊ အမဲသား၊ ၾကက္အေရခြံ၊ အဆီမထုတ္ထားတဲ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြ၊ ေထာပတ္၊ စားအုန္းဆီေတြကို ေလွ်ာ့စားေပးပါ။ မျပည့္၀ဆီေတြ ျဖစ္တဲ့ ပဲဆီ၊ ႏွမ္းဆီ၊ သံလြင္ဆီ၊ ေထာပတ္သီး အဆီအႏွစ္ေတြကေတာ့ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္ေတြအတြက္ စားဖို႔ သင့္ေလ်ာ္ပါတယ္။

၈။ အရက္

အရက္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ႏွလံုးက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစတဲ့အျပင္ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္ေတြလည္း ေသြးေပါင္တက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲ က်န္းမာေရးျပႆနာေတြ ျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာေရာဂါ၊ အသည္းအဆီဖံုးတာ၊ အ၀လြန္တာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္တာေတြပါ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ ေသြးတိုးေရာဂါရွိတဲ့သူေတြ ဘာစားေပးသင့္လဲ။

အမွ်င္ဓာတ္မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၀လံတို႔ကို အဓိကစားသံုးေပးပါ။ အဆီ၊ အငန္၊ အခ်ိဳ စားသံုးမႈ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ စားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း မ်ားမ်ားလုပ္ပါ။ ေဆးလိပ္၊ အရက္ ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ အထိုင္မ်ားျပီး လႈပ္ရွားမႈနည္းျခင္းဟာလည္း ေသြးတိုးေရာဂါသည္ေတြအတြက္ မေကာင္းတဲ့ အေလ့အက်င့္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။ ေရးသားသူ Ye Myo Myat ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
3 years Ago
Up