ေဆာင္းပါး

March 11, 2020

အဖြေသိပုစ္ဆာက ရလိုက်သည့်အမြတ် 

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် မတ်လ ၁၀ ရက်က စတင်ပြီး အခြေခံဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ်  ပြင်ဆင်ချက်သည့် ဥပဒေမူကြမ်းကို ၉ ရက်ကြာ မဲခွဲဆုံးဖြတ်နေကြသည်။ ပုဒ်မ ၄၃၆ (က)နှင့် အကျုံးဝင်သည့် အရေးပါသောပြင်ဆင်ချက်များ မဲအများစုရသော်လည်း ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း မကျော်သဖြင့် ရှုံးနိမ့်သွားသည်။ ရှုံးနိမ့်သွားခြင်းအပေါ်တွင် ပြည်သူလူထု၏ တုန့်ပြန်မှုမှာတည်ငြိမ် နေသည်။ “နကမ္ပတိ”။ တုံလှုပ်ခံစားရဟန်မပြ။ အားလုံးက “အဖြေသိပြီးသားပုစ္ဆာတပုဒ်မျှသာ” သဘောထားဟန် ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ခြေ/ဥဖျက်သိမ်းရေးသမားများကလည်း “အစကတည်းက ငါတို့မပြောလား”ဟူသောမျက်နှာပေးဖြင့် ထေ့ပြုံးကလေး ပြုံးနေမည်မလွဲပင်။ အချို့သော နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတို့ကမူ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမရေးဆွဲမီ အမျိုးသားညီလာခံအစကတည်းက အစဉ်တစိုက်ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်ပင်။ ညီလာခံကိုလည်း မတရားသောနည်းဖြင့်ဘောင်ဝင်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ‘အန်အယ်လ်ဒီ’ သည်ပင် ညီလာခံမတက်ပဲ ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲတော့လည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည် ပင်။ မထောက်ခံကြ။ ယုံကြည်မှုလည်းမရှိခဲ့ကြ။ ဖွဲ့စည်ပုံအခြေခံဥပဒေအတည်ပြုစဉ်ကလည်း အကြောက်အကန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသည်။ နာဂစ်ဖွဲ့စည်းပုံဟုပင်အမည်သညာပြုခဲ့ကြသည်။ မှန်ပါသည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ်က မြန်မာပြည်သည် သဘာဝဘေးဒဏ်ကို အကြီးမားဆုံးခံခဲ့ရသည်။ နာဂစ်ကြောင့် လူပေါင်း သိန်းချီသေကျေပျက်စီးကြရသည့်အပြင် အိုးအိမ်စည်းစိမ်များလည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ စားသောက် စရာမရှိ အတိဒုက္ခရောက်နေချိန်။ အချို့ဆိုလျှင် အမိအဖ၊ ညီအကို၊ မောင်နှမ သားသမီးတို့ သေသည်ရှင်သည်မသိ ပူဆွေးသောကဖြစ်နေချိန်။ ဤသို့သောအခြေနေတွင် နိုင်ငံတကာကလည်း ‘ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ’အတည်ပြုရေးအတွက် ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲအား ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြသည်။ ပြောမရ၊ ဆိုမရ ။ “ပြည်သူ့အခက် မသမာသူတို့အချက်” ဖြင့်ကြည့်မြင်ခဲ့ကြဟန်ရှိသည်။ ခြေ/ဥ၏ ပြည်လုံကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲတွင်လည်း မြန်မာတို့သဘာအတိုင်း Vote No နှင့် No Vote ကွဲခဲ့ပြန်သည်။ အချို့က မဲပင်မထည့်ခဲ့ကြ။ မဲထည့်သူအများစုကလည်း လောလောလတ်လတ် ခံစားနေရသော နာဂစ်ဒဏ်အပြင် မကြာမတင်မီလေးတွင်မှ ဖြစ်ပွားခဲ့ရသော ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်အရေးတော်ပုံအတွင်း ကျဆုံးခဲ့ကြသော ပြည်သူလူ ထုနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတို့အတွက် ခစားချက်ကမပျယ်သေးသောအချိန်တွင် ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြမည်မလွဲပင်။ သို့သော် ၂၀၀၈ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပ၍ အတည်ပြုလိုက်သည်။ မျက်ရည်၊ သောကက၊ ပရိဒေဝမီးတို့ဖြင့်လိမ်းကျံ၍ မီးပြင်းတိုက် အတည်ပြုခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအဖြစ် လူထုကပုံဖေါ်ခဲ့ ကြသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးအတွက် ညီလာခံကိုစတင်ရေတွက်လျှင် စုစုပေါင်းကြာချိန်မှာ ၁၅ နှစ် ၄ လနှင့် ၆ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ သေချာတွက်စစ်ကြည့်လျှင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ စစ်ရာဇဝတ်တရားခံ‘အိုက်ခမန်း’ စစ်ပြေးဘဝဖြင့် ပုန်းရှောင်နေသည့် ကာလထက်ပင်ရှည်ကြာနေ  သေးတော့သည်။ ကမ္ဘာတွင်မည်သည့်နိုင်ငံမှ ဤမျှလောက်လောက်နှစ်ရှည်ကြာရေးဆွဲခဲ့ရသောဖွဲ့စည်းပုံမရှိသေး ဟုဆိုသည်။ သို့သော်ပြည်သူလူထုမူ ဤသို့ပြင်ဆင်ရန်ခက်ခဲသောဥပဒေကို လက်မခံနိုင်ခဲ့ကြပေ။ ဒီ/ချုပ်ပါတီက ဤဥပဒေကိုပြင်ဆင်ရန် အမျိုးသားညီလာခံကျင်းပစဉ်ကတည်းက နည်းပေါင်းစုံဖြင့်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်းမအောင်မြင်ခဲ့သလို ယခုလည်း ခြေ/ဥ၏ ၄၃၆ပုဒ်မကို မကျော်လွန်နိုင်ခဲ့။  အစကတည်းကမသိမဟုတ်။ သိသိကြီးဖြင့် ပြင်ဆင်ရန်ကြိုးစားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလ ကတိကို တည်ချင်ရုံသက်သက်ဖြင့်ပြုလုပ်ခြင်းကား မဟုတ်နိုင်။ အများထင်မြင်ယူဆသကဲ့သို့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်ရုံသက် သက်ဟုမ ထင်မြင်မိပါ။ ကျွဲကူးရေပါ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် သည့်ထက်ပိုသော အကြောင်းအချက်များ လည်းရှိနိုင်ပါသေးသည်။ ပြင်၍မရနိုင်ကြောင်းကို နိုင်ငံရေးသုခမိန်အကဲခတ်သုံးသတ်ကြသူများ၊  ဥပဒေပညာရှင်များ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသာမဟုတ် ပြည်သူအတော်များများကလည်း သိပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်၌ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်း၏ အနိုင်အရှုံးရလဒ်အပေါ် ပြည်သူတို့ မတုံလှုပ်ခဲ့ကြခြင်းပင်။ ဖြစ်ပေါ်လာမည့်အဖြေကိုပင် ကြိုတင်သိပြီးဖြစ်နေသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လွှတ်တော်မှတ်တမ်းတွင် သမိုင်းဝင်အချက်တခုအဖြစ်မှတ်တမ်းဝင်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ပြင်ဆင်ရမည့်အချက်များ၊ ပုဒ်မများတို့ကိုလည်း သမိုင်းမှတ်တမ်းဖြစ်စေခဲ့ပါသည်။ တချိန်တွင်ဤပြန်တမ်းမော်ကွန်းဝင်ပုဒ်မများသည် ပြန်လည်အသက်ဝင်မလာနိုင်ဟု မည်သူမျှမပြောနိုင်ပါချေ။လိုအပ်ချိန်တွင်ဤပြင်ဆင်ချက် မူကြမ်းတို့သည် အဆင်သင့်ပြုစုပြီး၊ တင်ပြပြီးဖြစ်နေမည်သာ။‘ပြင်မရလျှင် ဖျက်ပစ်ရမည်’ဟူ သောသဘောထားရှိ သူတို့ဘက်က အားသာလာလျှင်လည်း ထည့်သွင်းရမည့်အချက်တို့အဆင်သင့်ဖြစ်စေပါသည်။ နိုင်ငံတကာ၏အမြင်တွင်လည်း ၂၀၀၈ မြန်မာ့ဖွဲ့စည်းပုံသည် ကမ္ဘာတွင် ပြင်ဆင်ရန်အခက်ဆုံး ဒီမိုကရေစီမကျဆုံးဖွဲ့စည်းပုံအဖြစ်စာတွေ့မဟုတ် လက်တွေ့သိမြင်ခွင့်ရရှိသွားပြီဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ‘အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး’ ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ်၌လည်း ဂယက်ရိုက်ခတ်လာမည်ကိုတော့စိုး ရိမ်ဖွယ်ရာပင်။ လွှတ်တော်အတွင်းဆွေးနွေးမှုများတွင်လည်း မည်သူက နတ်ဆိုးဖြစ်သည်ကို ပြည်သူတို့ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်းမြင်တွေ့ခဲ့ကြရပြီးဖြစ်သည်။ မည်သို့ဆိုစေ မြန်မာ့သမိုင်းတွင်  ‘စေတန်’၏ ‘စေတနာ’မှတ်တမ်းဆိုးတခုအဖြစ် သမိုင်းတင် ကျန်ရစ်တော့မည်သာ…။ ထွန်းဇော်ဌေး   
2 years Ago

July 26, 2019

ကမ႓ာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခိုက္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္တို႔လူသားမ်ားရဲ႕ က်န္းမာေရးကိစၥ အဝဝကို ႀကိဳးကိုင္ထားတဲ့ အရာတခုရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းဟာ က်န္းမာေရးက႑ကို ဘယ္လိုလႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈ ရွိသလဲဆိုတာ ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းဆိုသည္မွာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္း ဆိုတာကေတာ့ ေရရွည္ပုံစံနဲ႔ ကမၻာ့အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊ ရာသီဥတုပုံစံမ်ား ေျပာင္းလဲလာျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္လာခဲ့ရင္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာၿပီး ကမ္းေျခေဒသရဲ႕ ေဂဟစနစ္ေတြ ပ်က္စီးလာပါလိမ့္မယ္။ အေရးႀကီးတဲ့ တိရစၧာန္မ်ဳိးစိတ္နဲ႔ အပင္မ်ဳိးစိတ္ေတြ ပ်က္စီးရင္ အဲဒီအေပၚ မွီခိုေနတဲ့ လူသားေတြကိုပါ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္လာပါတယ္။ ျဖစ္ပြားရသည့္ အေၾကာင္းအရင္း လူသားေတြ စက္မႈလုပ္ငန္း တိုးတက္လာတာနဲ႔အမွ် ပတ္ဝန္းက်င္အေပၚ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြ အမ်ားအျပား စြန္႔ထုတ္လာပါတယ္။ ေလာင္စာမ်ား ပိုမိုေလာင္ကၽြမ္းၿပီး ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ အပါအ၀င္ မွန္လုံအိမ္အာနိသင္ကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ တျခားဓာတ္ေငြ႔ေတြ ပိုမိုထြက္ရွိလာပါတယ္။ အဲဒီအခါ ကမၻာ့ေအာက္ေျခေလထုဟာ ယခင္ထက္ပူေႏြးၿပီး ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ လူသားတို႔အေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ေလထုညစ္ညမ္းျခင္း၊ ေသာက္သုံးေရ မသန္႔ရွင္းျခင္း၊ ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရေသာ အစားအစာမ်ား ခ်ဳိ႕တဲ့လာျခင္း စတာေတြဟာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားရဲ႕ ရင္းျမစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းဟာ လူသားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအေပၚ သိသိသာသာ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ပ်ံ႔ႏွံ႔ေစျခင္း၊ စိတ္က်န္းမာေရးျပႆနာ ပိုမိုဆိုးရြားလာျခင္း စတာေတြအပါအဝင္ ျပႆနာေပါင္းစုံကို ဦးတည္လာေစတယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆိုၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အပူခ်ိန္လြန္ကဲစြာ ျမင့္မားလာျခင္းနဲ႔ မၾကာခဏ ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္းဟာ ေရာဂါေတြ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္းေတြကို ပိုမိုဆိုးရြားလာေစတယ္လို႔ ဥေရာပ ပညာေရးသိပၸံဆိုင္ရာ အႀကံေပးအဖြဲ႔ (EASAC) က ဆိုပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ EASAC အဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ ေအာက္ပါအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
  • စိတ္က်န္းမာေရး ဆိုးရြားလာျခင္း။ ရာသီဥတု ပူေႏြးျခင္း၊ ေတာမီးေလာင္ျခင္း၊ ေလထုညစ္ညမ္းျခင္း စတာေတြဟာ ထိခိုက္မႈအၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈေဝဒနာ (PTSD)၊ စိတ္ပူပန္ျခင္း၊ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ား အလြဲသုံးျခင္း၊ စိတ္က်ျခင္း စတာေတြကို ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။
  • ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား ထူေျပာလာျခင္း။ ရာသီဥတုအပူခ်ိန္ဟာ အနည္းငယ္ျမင့္တက္႐ုံနဲ႔တင္ ႏွလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြ၊ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားမႈကို ပိုမိုျမင့္မားေစတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
  • ျခင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား ျပန္႔ပြားျခင္း။ ဥပမာ – ရာသီဥတု အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲလာျခင္းဟာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါပိုးကို သယ္ေဆာင္တဲ့ျခင္ကို ပိုမိုမ်ားျပားလာေစျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ရာသီဥတုအေျခအေနဟာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ အေနာဖလိျခင္ဟာ ႏွစ္စဥ္ လူေလးသိန္းခန္႔ကို ေသဆုံးေစၿပီး ပူေႏြးတဲ့ေနရာမွာ ပိုမိုေပါက္ပြားပါတယ္။ ေနာင္အလားအလာ လာမယ့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္းမွာ ကမၻာ့ေနရာအသီးသီးက အပူခ်ိန္ေတြဟာ လက္ရွိ ပ်မ္းမွ်အပူခ်ိန္ထက္ ၁ ဒသမ ၅ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္ ျမင့္မားလာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒီပမာဏကို ေရာက္လာတဲ့အခါ ကမၻာ့လူဦးေရ သန္း ၃၅၀ ခန္႔ဟာ အပူဒဏ္ကို ထိခိုက္ခံစားရၿပီး အလုပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္စြမ္းပါ က်ဆင္းလာေစမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဥေရာပမွာ အပူလႈိင္းျဖတ္စဥ္ကလည္း လူေပါင္း ၇၀၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဝတ္ဆံဝတ္မႈန္မ်ားနဲ႔ ညစ္ညမ္းေလထုထဲက ဓာတ္မတည့္ပစၥည္းမ်ားဟာလည္း အပူခ်ိန္ျမင့္လာရင္ ပိုမိုမ်ားျပားလာၿပီး ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါကို ပိုမိုဆိုးရြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာတလႊားမွာ လူေပါင္း သန္း ၃၀၀ ေက်ာ္ကို ဒုကၡေပးေနတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ WHO အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ အဆိုအရ သကၠရာဇ္ ၂၀၃၀ ကေန ၂၀၅၀ အတြင္း ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ၿပီး တႏွစ္ကို လူေပါင္း ၂ သိန္းခြဲခန္႔ ပိုမိုေသဆုံးလာႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း၊  ငွက္ဖ်ား၊ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ အပူဒဏ္ခံရျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာကြယ္ရန္နည္းလမ္းမ်ား အားလုံး ဝိုင္းဝန္းေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္ေစမယ့္၊ ဖန္လုံအိမ္အာနိသင္ကို ျဖစ္ေပၚေစမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြကို ေရွာင္ရွားရပါမယ္။ စြမ္းအင္ကို ေခၽြတာသုံးျခင္း၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ထုတ္လုပ္မႈကို ေလွ့်ာခ်ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားမွ အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းနဲ႔ည ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို လိုက္နာသင့္ပါတယ္။ ေရးသားသူ Dr.Thant Zin ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
2 years Ago
More News
Up