သင့္ကေလးကို

February 17, 2018

သင့္ကေလးကို စေကၽြးသင့္တဲ့အသီး (၅) မ်ိဳး

ကေလးကို အစားစေကၽြးတဲ့အခ်ိန္( နို႔ျဖတ္တဲ့အခ်ိန္၊ ထမင္းစေကၽြးတဲ့အခ်ိန္)ဟာ ကေလးရဲဲ႕ၾကီးထြားဖြံ႔ျဖိဳးမႈမွာ အရမ္းအေရးပါတဲ့ကာလျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နို႔စို႕အရြယ္ကေန အစားစစားခ်ိန္မွာ ကေလးကို ဘာေတြေကၽြးသင့္သလဲ၊ ဘာေတြမေကၽြးသင့္ဘူးလဲဆိုတာ ေမေမတို႔အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေခါင္းစားရတဲ့ျပႆနာပါ။ အထူးသျဖင့္ အသီးအႏွံေကၽြးတဲ့အခါေပါ့။  ဒီအတြက္ ေမေမတို႔ စိတ္မရႈပ္ရေအာင္ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ အာဟာရဓာတ္အျပည့္ဝဆံုးနဲ႔ အသင့္ေတာ္ဆံုး အသီး (၅) မ်ိဳးကိုေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ (၁) ေထာပတ္သီး ကေလးကို အဆီဓာတ္ပါဝင္မႈမ်ားတဲ့စားစရာေတြ မေကၽြးသင့္ဘူးလို႔ မိဘေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ယံုၾကည္တတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဆီဓာတ္ဟာ ဗီတာမင္ A၊ C၊ D နဲ႔ E တို႔လို အဆီမွာေပ်ာ္ဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို စုပ္ယူေပးနုိင္တာေၾကာင့္ ကေလးငယ္ရဲ႕စားသံုးမႈအာဟာရထဲမွာမျဖစ္မေနပါဝင္သင့္တဲ့ဓာတ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကေလးရဲ႕အေရျပားက်န္းမာေရးနဲ႔ ဦးေႏွာက္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုလည္း အေထာက္အကူေပးနိုင္ပါတယ္။ ေထာပတ္သီးမွာ  monounsaturated fats ေတြနဲ႔ ဗီတာမင္ E လို အက်ိဳးျပဳအဆီဓာတ္ေတြအျပင္ folate ၊ ပိုတက္စီယမ္နဲ႔ဗီတာမင္ဘီအုပ္စုေတြ ၾကြယ္ဝတာေၾကာင့္ ကေလးေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးအသီးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ၾကိတ္ေခ်လိုက္ရင္ ႏုညက္တဲ့အႏွစ္၊ ဆိမ့္တဲ့အရသာေၾကာင့္လည္း အစားစားတတ္ခါစ ကေလးငယ္ေတြက ေထာပတ္သီးကို လက္ခံလြယ္ၾကပါတယ္။ စားရတာအရသာပိုရွိေစဖို႔ တျခားအသီးေတြနဲ႔ေရာတာမ်ိဳး၊ ကေလးအၾကိဳက္ အရသာသစ္ဖန္တီးတာမ်ိဳးလုပ္ေကၽြးလို႔ရပါတယ္။ (၂) ငွက္ေပ်ာသီး ငွက္ေပ်ာသီးကို အာဟာရျပည့္ျပီးအရသာရွိတဲ့အသီးတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့အျပင္ နို႔ျဖတ္ခါစ ကေလးငယ္ေလးေတြအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ၾကပါတယ္။ အစာေၾကညက္လြယ္တဲ့အမွ်င္ဓာတ္၊ ဗီတာမင္ဘီအုပ္စုနဲ႔ အက်ိဳးျပဳကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ေတြၾကြယ္ဝလို႔ ကေလးကို ေလပြျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္းေတြ မျဖစ္ေစဘဲ ခြန္အားျပည့္ေစပါတယ္။ ကေလးဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းနဲ႔ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းတို႔အတြက္လည္း ငွက္ေပ်ာသီးက ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေပးနိုင္၊ ကုသေပးနိုင္ပါတယ္။ (၃) ပန္းသီး က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားလွတဲ့ပန္းသီးက တျခားအစားအစာေတြမစားခင္မွာ အစာေျခစနစ္ကိုလံႈ႕ေဆာ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ေရဓာတ္ပါဝင္မႈမမ်ားေပမယ့္ အမွ်င္ဓာတ္ကၾကြယ္ဝပါတယ္။ ပန္းသီးမွာပါတဲ့အာဟာရဓာတ္ေတြေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳျဖစ္နုိင္ေျခကိုေလ်ာ့နည္းေစတယ္၊ ကိုလက္စထေရာပမာဏကိုေလ်ာ့က်ေစတယ္၊ မ်က္စိအတြင္းတိမ္မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့အျပင္ ကင္ဆာျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ free radicals ေတြရဲ႕ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြကေနကာကြယ္ေပးနုိင္တဲ့အတြက္ ကေလးကို စေကၽြးသင့္တဲ့ အသီးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ (၄) စပ်စ္သီး စပ်စ္သီးေလးေတြကလည္း ပန္းသိီးလိုပဲ အစာေျခစနစ္အတြက္ အေထာက္အကူေပးတဲ့အျပင္ ေရဓာတ္နဲ႔အမွ်င္ဓာတ္ပါဝင္မႈျမင့္မားလို႔ ကေလးကိုဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္ပါဝင္မႈေၾကာင့္ ေသြးတိုးမျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ႏိုင္ျပီး ဓာတ္မတည့္မႈအႏၱရာယ္ကိုလည္းေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ polyphenols လို႔ေခၚတဲ့ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္း ေၾကာင့္ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ ပန္ကရိယကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာနဲ႔အူမၾကီးကင္ဆာတို႔ျဖစ္နုိင္ေျခကိုနည္းပါးေစပါတယ္။ (၅) ဘယ္ရီသီးမ်ား စေတာ္ဘယ္ရီ၊ ဘလူးဘယ္ရီ၊ ခ်ယ္ရီ၊ ဘလက္ဘယ္ရီအပါအဝင္ ဘယ္ရီသီးႏြယ္ဝင္ေတြက ကေလးအတြက္ေရာ၊ လူၾကီးအတြက္ပါ သင့္ေတာ္ပါတယ္။ အေရာင္ရင့္ေလ အာဟာရဓာတ္ၾကြယ္ဝေလျဖစ္တဲ့ ဘယ္ရီသီးေတြက ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြျပည့္ဝပါတယ္။  ဘယ္ရီသီးေတြက ဦးေႏွာက္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုျမွင့္တင္ေပးျပီး မွတ္ဥာဏ္ပိုေကာင္းေစတယ္လို႔ သုေတသနေတြက ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးေလးေတြကို သေရစာအျဖစ္နဲ႔ ဘယ္ရီသီးေတြေကၽြးတာ၊ ၾကိတ္ျပီးေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေပးတာ ဒါမွမဟုတ္ အေပၚမွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့တျခားအသီးေတြနဲ႔ ေရာေကၽြးနိုင္ပါတယ္။ ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
3 years Ago

January 21, 2018

သင့္ကေလးကို မျဖစ္မေန ေျပာျပထားရမယ့္ အခ်က္(၇)ခ်က္

သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြဟာ လက္ရွိ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ အင္မတန္မွကုိ အေတြ႕ရမ်ားေနတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲၿပီး ပညာမတတ္၊ လူေနမႈအဆင့္အတန္း နိမ့္က်တဲ့အသိုင္းအ၀ုိင္းမွာ ဒီျပႆနာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ပိုမ်ားေပမယ့္ ဘယ္ကေလးမဆုိ ၾကံဳေတြ႕ရႏုိင္ပါတယ္။ လက္ရွိအရြယ္ေရာက္ၿပီးသား အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႕ စကားေျပာၾကည္႕တဲ့အခါ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေလာက္ထိ မဟုတ္ေတာင္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ပံုစံတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ငယ္စဥ္အခါက ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ၾကရဖူးတာကို အံ့အားသင့္ဖြယ္ သတိထားမိခဲ့ပါတယ္။ ကေလးေတြဟာ လူၾကီးထက္စာရင္ အသိပညာနည္းပါတယ္။ ခြန္အားနည္းပါတယ္။ ဒီအတြက္ ကေလးကို အလြယ္တကူ အႏုိင္က်င့္လို႕ ရတယ္။ အၾကမ္းဖက္လို႕ ရတယ္။ ဒါက လူၾကီးနဲ႕ ကေလးၾကားက ကြာျခားခ်က္ေတြ။ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ေတြ႕တဲ့အခါ ကုိယ္က်င့္သိကၡာ ေကာင္းသူက ဒီကြာျခားခ်က္ကို အလြဲသံုးစား မလုပ္ဘူး။ ကေလးကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးမယ္။ ကာကြယ္ေပးမယ္။ ဒီလုိ ကုိယ္က်င့္သိကၡာ မေကာင္းသူကေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္ကုိ ေတြ႕တဲ့အခါ အႏုိင္က်င့္စရာလို႕ ျမင္မယ္။ အၾကမ္းဖက္ေစာ္ကားမယ္။ ဘာလို႕ဆုိေတာ့ ကေလးပဲ၊ ငါဘာလုပ္လဲ သိမွာမွမဟုတ္တာလို႕ ေတြးတာကိုး။ ဒါေၾကာင့္မို႕ ကေလးေတြကုိ သိေအာင္ ေျပာျပထားရမယ္။ ဒါမွ ဒီလုိလုပ္တာဟာ သူတုိ႕ကုိ မေကာင္းတဲ့အျပဳအမူတစ္ခု လုပ္ေနတာပါလား ဆုိတာ သိလိမ့္မယ္။ ဒါမွ လက္မခံဘဲ ျငင္းဆန္ႏုိင္လိမ့္မယ္။ ဒီအတြက္ ကေလးေတြကို ဘာေတြ သင္ေပးထားဖုိ႔ လိုမလဲ။ ၁။ ရင္သား၊ တင္ပါးနဲ႕ လိင္အဂၤါ စတဲ့ ခႏၶာကုိယ္အစိတ္အပုိင္းေတြဟာ သီးသန္႕ဆန္တဲ့ Private parts ေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီေနရာေတြကို လာကုိင္ရင္ လံုး၀လက္သင့္မခံဖို႕ မွာထားပါ။ အေဖႏွင့္အေမကလြဲၿပီး ဘယ္သူကမွ အဲဒီအစိတ္အပိုင္းေတြကို အ၀တ္မပါဘဲ မျမင္သင့္ေၾကာင္း ေျပာျပပါ။ ကေလးတခ်ိဳဳ႕ဟာ ဒီလိုကိစၥေတြ ၾကံဳရတဲ့အခါမွာ ဘာလုပ္လို႔ လုပ္လိုက္မွန္းေတာင္ မသိၾကပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့ လူၾကီးေတြက ေျပာျပမထားၾကလို႔ပါ။ ၂။ ဘယ္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ သူတို႕ရဲ႕ အဲဒီအစိတ္အပို္င္းေတြကို ဓါတ္ပံုရုိက္ခြင့္ မရွိေၾကာင္းလည္း ေျပာထားပါ။ ကမာၻမွာဆုိရင္ ကေလးသူငယ္နဲ႕ လိင္ဆက္ဆံရတာကို တပ္မက္တဲ့သူေတြဆီ အဲဒီဓါတ္ပံုေတြ ေရာင္းခ်တာမ်ိဳးက လိင္လုပ္ငန္းတစ္ခုအေနနဲ႕ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ကို ရွိပါတယ္။ ၃။ အဲဒီလိုပဲ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကေန သူ႕ရဲ႕ အဲဒီလိုအစိတ္အပိုင္းေတြကို ကုိင္ၾကည္႕ဖုိ႕ ကေလးကို ေျပာလာရင္လည္း လက္သင့္မခံဖုိ႔ ေျပာထားပါ။ ဘာလို႔ဆုိေတာ့ က်ဴးလြန္သူေတြဟာ ကေလးကို အဲဒီလိုကုိင္ၾကည္႕ခုိင္းျခင္းျဖင့္ အဓမၼျပဳက်င့္မႈကို စတင္တတ္ၾကလို႔ပါပဲ။ ၄။ ျဖစ္သမွ်အေၾကာင္း အကုန္အစင္ကုိ မိဘကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာျခင္းကသာ သူတို႕အတြက္ ေဘးကင္းမွာျဖစ္ေၾကာင္း ကေလးကုိ အသိေပးထားပါ။ လူၾကီးကုိ ျပန္ေျပာရင္ သတ္ပစ္မယ္၊ ဒုကၡေပးမယ္ဆုိၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြဟာ ကေလးေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ထားတတ္ၾကလို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ၅။ မူမမွန္တဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ခံစားရရင္ ခ်က္ခ်င္းေရွာင္ထြက္ဖုိ႕ အသိေပးပါ။ လူၾကီးမိဘဆီ လွ်ိဳ႕၀ွက္ဆက္သြယ္ႏုိင္ေအာင္လည္း သင္ေပးထားပါ။ (ကေလးနဲ႕မိဘသာ သိတဲ့ဆက္သြယ္မႈမ်ိဳး ဥပမာ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ဆုိလိုက္တာ၊ ထူးၿခားေသာအသံတခုခု ျပဳတာ) တအားရုန္းကန္ ေအာ္ဟစ္ျပန္ရင္လည္း ကေလးကို တခုခု အႏၱရာယ္ေပးလိုက္မွာ စိုးရိမ္ရျပန္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း သတိထားေစခ်င္တယ္။ ၆။ ကေလးဆီမွာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားတာ ဘာတစ္ခုမွ ရွိမေနေစဖုိ႔ မွာထားပါ။ နည္းနည္းၾကီးတဲ့ ကေလးက ကေလးအခ်င္းခ်င္း ျပဳလုပ္တာမ်ိဳးရွိႏုိင္ၿပီး၊ နင္ ငါနဲ႕ကစားရတာ ေပ်ာ္ရင္ ဒီကိစၥကုိ လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားေၾကး ဆုိတာမ်ိဳးနဲ႕ ကေလးကို မွာထားတတ္ၾကတယ္။ ၇။ အခုသင္ေပးခဲ့သမွ်ေတြအားလံုးဟာ သူစိမ္းမ်ားနဲ႕သာ သက္ဆုိင္တာမဟုတ္ဘဲ မိသားစု၀င္မ်ား၊ ေဆြမ်ိဳးမ်ား၊ ရင္းႏွီးသူမ်ားနဲ႕ ကေလးအခ်င္းခ်င္းမွာပါ အဲဒီလိုျပဳမူူမႈမ်ား ရွိလာရင္ လူၾကီးမိဘကုိ အသိေပးဖို႔လိုမွာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးထားပါ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ လုပ္ထားတဲ့ စစ္တမ္းအရ ကေလးသူငယ္အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြမွာ သူစိမ္းျပဳက်င့္တာက ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိၿပီး က်န္ ၉၃ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာေတာ့ ရင္းႏွီးသူေတြရဲ႕ ျပဳက်င့္ၿခင္းကို ခံခဲ့ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း စစ္တမ္းရယ္လို႕ ခုိင္ခုိင္မာမာ မရွိေသးေပမယ့္ လတ္တေလာ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ ရင္းႏွီးသူမ်ားကသာ ျပဳက်င့္ေနၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႕ ကေလးမိဘေတြ၊ အုပ္ထိန္းသူေတြအေနနဲ႕ ကုိယ့္ကေလးကုိ ဒီလို အသိပညာေတြ ေပးထားျခင္းျဖင့္ ကေလးေတြအတြက္ မွန္ကန္တဲ့ ကာကြယ္ေပးမႈေတြ လုပ္ထားၾကဖုိ႕ လိုပါတယ္။ ေရးသားသူ Dr. Phio Thiha ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
3 years Ago
Up