ဝက္တုပ္ေကြး

June 29, 2019

အာဖရိကဝက္တုပ္ေကြး သတိထားရမည့္အေျခအေနရွိ၊ စနစ္တက်ပညာေပးရန္ အတုိင္ပင္ခံ တုိက္တြန္း

အာဖရိက ဝက္တုပ္ေကြးေရာဂါဟာ သတိထားရမယ့္ အေျခအေနမွာ ရွိေနတာေၾကာင့္ ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးအစုိးရက ေတာင္သူလယ္သမားေတြကုိ စနစ္တက် ပညာေပးဖုိ႔နဲ႔ ႏုိင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ ကူးစက္မႈမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္ေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္  ထုတ္ေပးဖုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။ ဇြန္ ၂၈ ရက္ေန႔ ဓႏုျဖဴၿမိဳ႕နယ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမားေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။ “ေမြးျမဴေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အာဖရိက ဝက္တုပ္ေကြးေရာဂါ (Africa Swine Flu)ကို သတိထားရဖို႔ အေျခအေနမွာ ရွိေနပါတယ္။ အာဆီယံႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕မွာ ဒီကပ္ေဘးဟာ ထိခိုက္မႈ အလြန္ပဲ က်ယ္ျပန္႔ေနပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕ ေတာင္သူလယ္သမားႀကီးေတြ အေနနဲ႔လည္း ဝက္ေမြးျမဴေရးကို အမ်ားအျပား လုပ္ေနၾကေတာ့ ဒီကိစၥအေပၚမွာ အထူးသတိထားၿပီး ကာကြယ္မႈေတြ ႀကိဳတင္လုပ္ေဆာင္ထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရကလည္း ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေတာင္သူလယ္သမားႀကီးေတြကို စနစ္တက် ပညာေပးဖို႔နဲ႔ လိုအပ္တာေတြ ျပင္ဆင္ေဆာင္႐ြက္ထားဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ အထူးမွာၾကားလိုပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ကူးစက္မႈေတြ မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္ေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ထုတ္ေပးဖို႔၊ သတိျပဳသင့္တဲ့ အေျခအေနေတြကို မၽွေဝေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ စုိက္ပ်ဳိးေရးက႑ေတြမွာ ဓာတုေဆး၀ါးေတြ အလြန္အကၽြံမသုံးစြဲၾကဖုိ႔လည္း အတုိင္ပင္ခံက ေျပာပါတယ္။ “မလိုအပ္ဘဲ ဓာတုေဆးဝါးေတြ အလြန္အကၽြံသုံးစြဲရင္ ကၽြန္မႏိုင္ငံက လယ္ယာ ထြက္ကုန္ေတြဟာ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပေဈးကြက္မွာနာမည္ ဂုဏ္သတင္းထိခိုက္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္မႈမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကိုင္ရာမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ယုံၾကည္မႈနဲ႔ စိတ္ခ်ႏိုင္မႈက အထူးပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ ယုံၾကည္မႈ ပ်က္စီးသြားၿပီ၊ စိတ္ခ် ႏိုင္မႈမရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ နာမည္၊ ဂုဏ္သတင္းကို ျပန္ၿပီး တည္ေဆာက္ရတာ အင္မတန္ခက္ခဲပါတယ္။ က်မတို႔ စားသုံးသူေတြရဲ႕ ေမၽွာ္မွန္းခ်က္၊ စားသုံးသူ ေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကိုလည္း ထုတ္လုပ္သူျဖစ္တဲ့ က်မတို႔ရဲ႕ ေတာင္သူလယ္သမားႀကီး ေတြက တာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။” ေက်းလက္ေဒသ ေတာင္သူလယ္သမားအမ်ားစုဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ေမြးျမဴေရးကို ဒြန္တြဲၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနၾကတာေၾကာင့္ ေက်းလက္ေတာင္သူေတြ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ့္ ၂၁ ရာစုနဲ႔ ကုိက္ညီတဲ့ သမ၀ါယမစနစ္ကုိ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သြားရမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုနဲ႔ ဓႏုျဖဴၿမို႕နယ္  ေတာင္သူလယ္သမားေတြ ေတြ႔ဆုံပြဲမွာ ဆန္စပါးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ေတာင္သူလယ္သမားေတြ ေထာင္ခ်ီ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရွိ ျပည္နယ္အႏွံ႔မွာ အာဖရိက ဝက္တုပ္ေကြးေရာဂါ (Africa Swine Flu) ေၾကာင့္ ၀က္အေကာင္ေရ ၁ သန္းေက်ာ္ ဖ်က္ဆီးခဲ့ရပါတယ္။
2 years Ago

June 22, 2019

ဝက္တုပ္ေကြးအေၾကာင္း သင္ ဘာေတြေမးမလဲ

ဝက္တုပ္ေကြးဆိုတဲ့ H1N1 အေၾကာင္း ၾကားတာနဲ႔ လူတုိုင္းေၾကာက္ၾကမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေၾကာက္ေနတာနဲ႔ပဲ မျပီးပါဘူးေနာ္။ ငါေတာ့ ဝက္သားမစားဘူးဆိုေတာ့ မကူးနိုင္ေလာက္ဘူးဆိုတာေတြ၊ ကပ္ေဘးမသင့္ေအာင္ ဟိုယၾတာေလးေခ် ဒီယၾတာေလးေခ် ဆိုတာေတြ ေတြးေနမယ့္အစား ေရာဂါအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတေလ့လာပါ၊ ဖတ္ပါ၊ မွတ္ပါေနာ္။ ဒါမွ ေရာဂါကို ေၾကာက္နည္းမွန္ပါတယ္။
ေရာဂါကိုေၾကာက္ျပီးေလ့လာမွ မကူးစက္ခံရေအာင္ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္ေတြကို ၾကိဳသိထားျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ေရာ မိသားစုနဲ႔ခ်စ္သူခင္သူေတြကိုပါ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္နိုင္မွာပါ။ ကဲ..ဝက္တုပ္ေကြးလို႔ေျပာလိုက္တာနဲ႔ သင္ဘာေတြ ေမးခ်င္ေနမလဲ။ Hello ဆရာဝန္က အၾကားအျမင္နဲ႔ ၾကိဳေတြးျပီး ေျဖေပးလိုက္ပါမယ္ေနာ္။

ေမး- ဝက္သားစားတဲ့လူပဲ ကူးမွာလား

ေျဖ – ဝက္တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္က သေႏၶေျပာင္းျပီး လူေတြကိုကူးစက္တယ္၊ လူကေနလူကို ျပန္႔ပြားတယ္။ ေျပာရရင္ ဝက္ေတြနဲ႔ တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔မႈရွိတဲ့သူေတြကို ကူးစက္ရာက အစျပဳခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ လူကေနလူကိုပဲ တဆင့္တဆင့္ ကူးစက္ျပန္႔ပြားေစတာမို႔ ဝက္သားစားစား၊ မစားစား သက္သတ္လြတ္သမားေတာင္ ကူးစက္ခံရနုိင္ပါတယ္။

ေမး – ဝက္သားပါသမွ် အကုန္ေရွာင္ရမွာလား

ဝက္တုပ္ေကြးက အစားအစာကေနကူးတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေရာဂါရွိေနတဲ့သူရဲ႕ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်လိုက္တဲ့ ေလထုတြင္းအမႈန္ေတြကတဆင့္ ပံုမွန္တုပ္ေကြးေရာဂါလိုပဲ ကူးစက္ျပန္႔ပြားတာပါ။ ဝက္သားကို ကိုင္တြယ္၊ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္နည္းမွန္ကန္ေနသေရြ႕ ေဘးကင္းပါတယ္။ အပူခ်ိန္ ၁၆၀ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြအကုန္ေသနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါရွိလို႔ေသတဲ့ဝက္ရဲ႕အသားဆိုရင္ေတာ့  swine flu ဗိုင္းရပ္စ္မကူးနုိင္ေပမယ့္ တျခားေရာဂါပိုးေတြအမ်ားၾကီးပါလာနုိင္လို႔ သတိထားရမွာေတာ့ျဖစ္ပါတယ္။ ဝက္သားစားမယ္ဆို အရည္အေသြးနဲ႔လတ္ဆတ္မႈ၊ ေရာဂါကင္းမႈကို ထည့္စဥ္းစားပါ။

ေမး – ဒါဆို လူလူခ်င္း ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ကူးစက္နုိင္လဲ

ေရာဂါရွိေနသူက ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်လုိုက္တဲ့အခါ ေလထုထဲေရာက္လာတဲ့အမႈန္ေတြကေန ကူးတာပါ။ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ပါတဲ့ေလေတြကို ရွဴရိႈက္မိတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ျငိက်န္ေနတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္တစ္ခုခုဆီကေန မ်က္လံုး၊ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္ စတာေတြဆီကို ကူးစက္ရရွိနိင္ပါတယ္။

ေမး – စားပြဲ၊ၾကမ္းျပင္၊နံရံ စတဲ့မ်က္နွာျပင္ေတြမွာ ပိုးကဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာအသက္ရွင္နိုင္လဲ

ေျဖ – ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက သက္မဲ့အရာဝတၳဳေတြမွာ ဒါမွမဟုတ္ လက္မွာ ကပ္ျငိရင္ မိနစ္ပိုင္းေလးပဲ အသက္ရွင္နိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆက္ျပန္႔ပြားဖို႔ လံုေလာက္တဲ့အခ်ိန္အတိုင္းအတာျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ ကိုယ့္ရံုးခန္းထဲက တစ္ေယာက္ေယာက္နွာေခ်လိုက္တယ္၊ေခ်ာင္းဆိုးလိုက္တယ္ဆိုပါစို႔။ စားပြဲ သို႔မဟုတ္ မ်က္နွာျပင္တေနရာရာမွာ ႏွာရည္ သို႔မဟုတ္ တံေတြးေတြစင္မယ္၊ ဒါကိုထိေတြ႔မိရာက လြယ္လြယ္ကူးစက္နိုင္ပါတယ္။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ရာကေနလည္း ကိုယ့္လက္ကို ေရာဂါပိုးရရွိနုိင္တယ္၊ ကိုယ့္မ်က္လံုးပြတ္မိမယ္ဆိုရင္ ျပီးျပီပဲ။ အေကာင္းဆံုးက လက္ေဆးပါ။

ေမး – ပံုမွန္တုပ္ေကြးနဲ႔ လကၡဏာ တူတူပဲလား

ေျဖ – အမ်ားအားျဖင့္ဆင္တူပါတယ္။ ဝက္တုပ္ေကြးကေတာ့ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းလကၡဏာေတြအျပင္ ဝမ္းေလွ်ာတာနဲ႔ ပ်ိဳ႔အန္တာေတြ ပါျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ H1N1 ဝက္တုပ္ေကြးက ရိုးရိုးရာသီတုပ္ေကြးထက္ အဆုတ္ထဲကို ပိုနက္ရိႈင္းစြာကူးစက္ေရာက္ရွိနုိင္ပါတယ္။ ဝက္တုပ္ေကြးလကၡဏာေတြက –
  • ခ်မ္းတုန္ျခင္း
  • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
  • ေမာပန္းအားကုန္ျခင္း
  • ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
  • ႏွာေစးႏွာပိတ္ျခင္း တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး – ဝက္တုပ္ေကြးျဖစ္ေနျပီလို႔ ဘယ္လိုသိနိုင္မလဲ

H1N1 ဗိုင္းရပ္စ္က တျခားအသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဗိုင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ လကၡဏာဆင္တူေပမယ့္ သူကပိုျပင္းထန္ျပီး ေရာဂါအစပ်ိဳးခ်ိန္ကလည္း ရုတ္တရက္ၾကိီးျဖစ္ပါတယ္။ အေအးမိတုပ္ေကြးေတြက ႏွာေခ်လိုက္၊ႏွာရည္က်လိုက္နဲ့ အရွိန္ယူျပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း တျဖည္းျဖည္းခ်င္းစလာေပမယ့္ သူကေတာ့ ႏံုးခ်ိျခင္း၊ အဖ်ားတက္ျခင္း၊ ၾကြက္သားနာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းစတဲ့ အျပင္းစားလကၡဏာေတြနဲ႔ တစ္စုတည္းေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ေမး – ကူးစက္ခံရတာနဲ႔ ေသမွာလား

ေျဖ-  ကိုယ္ခံအားေကာင္းတဲ့သူေတြ မွာ ကုသမႈခံယူျပီး သက္သာသြားသူေတြရွိေပမယ့္ ျပင္းထန္ရင္ေတာ့ အသက္ဆံုးရံႈးနုိင္ပါတယ္။ ကုသတဲ့အခါ ဗိုင္းရပ္ဆန္႔က်င္ေဆး oseltamivir (Tamiflu) and zanamivirကို အၾကံေပးေထာက္ခံထားပါတယ္။ ေရာဂါပိုးက ေဆးယဥ္သြားနုိင္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေၾကာင့္ တုပ္ေကြးေနာက္ဆက္တြဲေတြရနုိင္ေခ်မ်ားသူေတြမွာပဲ သံုးေလ့ရွိပါတယ္။ က်န္းမာေရးေကာင္းတဲ့လူအေနနဲ႔ေတာ့ ၀က္တုပ္ေကြးကူးခဲ့ရင္ေတာ့ ခုခံအားနဲ႔ျပန္တုိက္နုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး – ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ

ေျဖ – ဝက္တုပ္ေကြးကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈကို ကာကြယ္ဖို႔ အေကာင္းဆံုး က်န္းမာေရးအၾကံျပဳခ်က္ေတြကေတာ့ –
  • ေနမေကာင္းျဖစ္ရင္ အိမ္မွာပဲေနပါ။ ေနမေကာင္းျဖစ္တဲ့အခါ ၂၄ နာရီအတြင္းေတာ့ အိမ္မွာပဲနားေနျပီး တျခားသူကိုမကူးေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။
  • လက္မၾကာခဏေဆးပါ။ ေရာဂါပိုးေတြရန္က ကာကြယ္နုိင္ဖို႔အလြယ္ဆံုးနည္းလမ္းပါ။ ဆပ္ျပာနဲ႔ေဆးပါ ဒါမွမဟုတ္ရင္ လက္သန္႔ေဆးရည္သံုးပါ။ၾကမ္းျပင္၊ မ်က္ႏွာျပင္နဲ႔ အသံဳးအေဆာင္ေတြမွာ ေရာဂါရွိသူဆီက ႏွာေခ် ေခ်ာင္းဆိုးရာကေနထြက္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကပ္ေနႏိုင္တယ္။
  • ႏွာေခ်ေခ်ာင္းဆိုးတာ ထိန္းပါ။ ႏွာေခ်ေခ်ာင္းဆိုးတိုင္း အဝတ္နဲ႔အုပ္ဆိုးတဲ့အက်င့္ကိုလုပ္ပါ။ ႏွာေခါင္းစည္းသံုးလည္းရပါတယ္။ လံုးဝလက္မအားရင္ တံေတာင္ဆစ္နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကာျပီးဆိုးပါ။
  • သံုးျပီးသားတစ္ရွဴးေတြ ေသခ်ာစြန္႔ပစ္ပါ။ 
  • လူမ်ားလြန္းတဲ့ေနရာေတြ မလိုအပ္ဘဲမသြားပါနဲ႔။ ကိုယ့္မွာကိုယ္ခံအားနည္းေနတဲ့အခါမ်ိဳးဆို ကူးစက္ခံရလြယ္နုိင္ပါတယ္။ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ၊ ၆၅ ႏွစ္အထက္ သက္ၾကီးပိုင္းေတြ၊ နာတာရွည္မက်န္းမာသူေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ႏွလံုးတို႔လို ေရာဂါရွိသူေတြဟာ ဘယ္တုပ္ေကြးကိုမဆို ကူးစက္ခံရလြယ္တဲ့သူေတြျဖစ္လို႔ ပိုသတိထားသင့္ပါတယ္။
ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win ဤေဆာင္းပါးကို DVB ၏ မိတ္ဘက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
2 years Ago
More News
Up