မြန်မာနိုင်ငံ

August 11, 2022

မြန်မာအတိုက်အခံများနှင့် တွေ့ဆုံဆက်ဆံရန် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို မလေးရှား တိုက်တွန်း

မြန်မာနိုင်ငံက အလုပ်မဖြစ်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား အပြီးသတ်စေလိုပြီး တခြားအာဆီယံနိုင်ငံတွေအနေနဲ့လည်း မြန်မာအတိုက်အခံတွေကို  တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ် ဆက်ဆံကြစေလိုကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆိုင်ဖူဒင်အဗ္ဗဒူလာက ဩဂုတ် ၁၀ ရက်မှာ ပြောလိုက်ပါတယ်။

ဆိုင်ဖူဒင် အဗ္ဗဒူလာရဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တဲ့တိုးမှတ်ချက်တွေကြောင့် စစ်ကောင်စီက စိတ်ဆိုးခဲ့ရပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးကို ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်တွယ်နိုင်ဖို့ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ်ဟာ သူ့ရဲ့တာဝန်ကို တစ်နှစ်မက ထမ်းဆောင်ဖို့ လိုလိမ့်မယ်လို့လည်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်ကောင်စီက အာဏာသိမ်းလိုက်တာကြောင့် ဆန္ဒပြမှုတွေ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုတွေ ကြုံတွေ့လာရပြီး အကြမ်းဖက်ပဋိပက္ခတွေ အဆက်မပြတ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။

တစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စတွေကို တခြားနိုင်ငံက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမရှိရလို့ အာဆီယံအဖွဲ့မှာ သဘောတူညီချက်ရှိခဲ့ပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အကြမ်းဖက်မှု လျှော့ချပပျောက်ရေးအတွက် အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ သဘောတူညီထားတဲ့ အချက် ၅ ချက်ပါ ဘုံသဘောတူညီချက်ကို  စစ်ကောင်စီက လိုက်နာခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းမရှိတာကြောင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက စစ်ကောင်စီကို ငြိုငြင်လာကြပြီဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို စိတ်ခွန်အားပေးနိုင်ဖို့အတွက် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက်အဖွဲ့လို့ကြေငြာထားတဲ့ NUG၊ CRPH အပါအဝင် အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ထိတွေ့ဆက်ဆံကြဖို့ဟာ အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့  မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ထိုင်းနိုင်ငံ ခရီးစဉ်မှာပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

“အခုကျနော်တို့က စစ်ကောင်စီနဲ့ပဲ ထိတွေ့ဆက်ဆံနေတာဟာ တဘက်သတ်ဖြစ်နေတယ်”လို့ မလေးရှားဝန်ကြီးက သတင်းထောက်တွေကိုပြောခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်ကောင်စီကတော့ အတိုက်အခံအဖွဲ့တွေကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့တွေလို့ နာမည်တပ်ပြီး ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းမလုပ်ကြဖို့ အကြိမ်ကြိမ် တားမြစ်နေခဲ့ပါတယ်။

လတ်တလောမှာ ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားသူ ၄ ဦးကို သေဒဏ်စီရင်ခဲ့တာကြောင့် စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက အပြင်းအထင်ကန့်ကွက်ရှုတ်ချခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကတော့ ဒါကို ဥပဒေအတိုင်း လိုအပ်သလိုဆောင်ရွက်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သူတို့ရဲ့အကြမ်းဖက်မှုအပေါ်ကာကွယ် ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာ့အရေးမှာ အာဆီယံဦးဆောင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ကြားနိုင်ငံတစ်ခုက ဝင်ရောက်ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်မယ့် အလားအလာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုင်ဖူဒင်က ပြောပါတယ်။

တကယ်လိ့ အာဆီယံအဖွဲ့တစ်ခုတည်းအနေနဲ့ ဒီကိစ္စကိုမဆောင်ရွက်နိုင်ဘူးဆိုရင် အာဆီယံမိတ်ဖက်နိုင်ငံတချို့ကိုလည်း  အကူအညီတောင်းဖို့အတွက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတချို့က အစည်းအဝေးမှာတင်ပြခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘယ်နိုင်ငံတွေကတင်ပြပြီး ဘယ်နိုင်ငံတွေကို အကူအညီတောင်းမယ်ဆိုတာကိုတော့ မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မပြောသွားခဲ့ပါဘူး။

Ref- CNA

2 days Ago

August 9, 2022

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေရှားသတ္တု တူးဖော်သည့်လုပ်ငန်း တိုးချဲ့နေဟု Global Witness ထုတ်ပြန်

စစ်တပ်နဲ့ဆက်စပ်နေတဲ့ ပြည်သူ့စစ်တွေကို ငွေကြေးပံ့ပိုးနေတဲ့ တရားမဝင် မြေရှားသတ္တု တူးဖော်တဲ့လုပ်ငန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အကြီးအကျယ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးချဲ့လာနေတယ်လို့ Global Witness အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

သဘာဝအရင်းအမြစ်နဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးစနစ်ရဲ့ အဂတိမှုတွေကို ဖော်ထုတ်နေတဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံအခြေစိုက် Global Witness အဖွဲ့ပိုင် ဂြိုဟ်တု လေ့လာတွေ့ရှိချက်အရ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ်မှာ စင်ကာပူနိုင်ငံ အရွယ်အစားလောက်ရှိတဲ့ နယ်မြေထဲမှာ မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ကွက်ပေါင်း ၂,၇၀၀ ကျော် တွေ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အခုအခါ မြေရှားသတ္တုဒြပ်စင် အများဆုံးထုတ်လုပ်တဲ့နေရာ ဖြစ်လာပြီး ဒါဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်တာတွေ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပျက်စီးတာတွေကို တိုးပွားစေပြီး စစ်တပ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ပြည်သူ့စစ်တွေကို ငွေကြေးပံ့ပိုးနေတာ တွေ့ရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်ထဲမှာ သူတို့ရဲ့ မြေရှားတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်း အများစုကို ကချင်ပြည်နယ်ရဲ့ ဝေးလံခေါင်ဖျားတဲ့ ဒေသတခုဆီကို ရွှေ့ပြောင်းခဲ့တာ တွေ့ရပြီး အဲဒီနေရာဟာလည်း ကမ္ဘာပေါ်မှာ အရေးပါတဲ့ တွင်းထွက်တွေ အများဆုံးထွက်တဲ့ အရင်းအမြစ် ဖြစ်လာပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

Global Witness ဟာ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းတွေနဲ့ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းတာ၊ ခေတ်မီ ဂြိုဟ်တုပုံတွေ၊ အချက်အလက်တွေကို စိစစ်ခဲ့ရာမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ကချင်ပြည်နယ်မှာ မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ကွက် နည်းနည်းပဲ ရှိခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ အဲဒီနယ်မြေက သီးခြားနေရာပေါင်း ၃၀၀ လောက်မှာ သတ္တုပျော်ရည် စုဆောင်းကန်ပေါင်း ၂,၇၀၀ ကျော်ကို တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သတ္တုတူးဖော်တဲ့နယ်မြေက အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေဟာ မေခမြစ်ထဲကို တိုက်ရိုက်စီးဝင်နေတယ်လို့ ကချင်ဒေသခံတွေက သတင်းပေးပို့ခဲ့ကြပြီး လုပ်ကွက်တွေနားမှာ တွေ့ရတဲ့ အရိုးပွရောဂါ၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတွေနဲ့ အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်း၊ အရေပြားရောဂါ၊ မျက်စိရောဂါတွေ အပါအဝင်  ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေဟာ အခု မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း တွေ့လာရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီ တရားမဝင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းက ငွေကြေးပမာဏ အမြောက်အမြားဟာ သတ္တုတူးဖော်ရေး နယ်မြေကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသခံ စစ်ခေါင်းဆောင်တယောက်ဖြစ်တဲ့ ဇခုန့်တိန့်ယိန်းအတွက် အမြတ်အစွန်း အများကြီးရစေပြီး ဇခုန့်တိန့်ယိန်း၊ သူ့မိသားစုဝင်တွေနဲ့ တခြား ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံက မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းရဲ့ အဓိကပွဲစားတွေ ဖြစ်လာကြတယ်လို့လည်း Global Witness က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

Global Witness ရဲ့ CEO ဖြစ်သူ Mike Davis က  “မြေရှားသတ္တုတူးဖော်တာဟာ  ဒေါ်လာ ဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ကျောက်စိမ်းလုပ်ငန်း၊ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းနဲ့ သစ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ အပါအဝင် တိုင်းပြည်ရဲ့ ပေါကြွယ်ဝတဲ့ သဘာဝ သယံဇာတတွေကို ခိုးယူလုယက်ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာ ရပ်တည်လာခဲ့တဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့  နောက်ဆုံးပေါ် သယံဇာတ ဓားပြတိုက်မှုဖြစ်ပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

Global Witness က အထူးသီးခြားရရှိထားတဲ့ အထောက်အထားတွေအရ ဒေသခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တခုရဲ့ ခေါင်းဆောင် ၂ ယောက်ဟာ မကြာသေးခင်ကာလက ကျေးရွာကိုယ်စားလှယ်တွေကို အစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ကွက်သစ်တွေအတွက် မြေယာတွေ မစွန့်လွှတ်ရင် ပစ်သတ်မယ်ဆိုပြီး ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားမဝင် တူးဖော်ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ မြေရှားသတ္တုဒြပ်စင်တွေကို တရုတ်နိုင်ငံ အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီတွေက စီမံပြုပြင်ပြီး General Motors, Mitsubishi Electric, Siemens, Tesla နဲ့ Volkswagen တို့အပါအဝင် လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်တွေ၊ လေအားလျှပ်စစ်ထုတ်တဲ့ လေရဟတ်တွေနဲ့ အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူသိအများဆုံး အမှတ်တံဆိပ်တချို့ဆီကို တင်သွင်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့ ဒဏ်ခတ်အရေးယူတာမှာ မြေရှားကိုပါ ထပ်ပြီး ထည့်သွင်းဖို့ လိုအပ်နေတယ်လို့ Global Witness ရဲ့ CEO ဖြစ်သူ Mike Davis က ပြောဆိုထားပါတယ်။

4 days Ago
More News
Up