နော်ဝေနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး

May 17, 2020

“အားလုံးလမ်းပေါ်ထွက်ပြီး နိုင်ငံတော်သီချင်းဆိုကြမယ်”- နော်ဝေသံအမတ်ကြီးနှင့် DVB မေးမြန်းချက်

မေလ ၁၇ ရက်ဟာ နော်ဝေနိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသားနေ့ဖြစ်သလို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံ အမျိုးသားနေ့ကို ဒီနှစ်မှာတော့ COVID-19  ကပ်ရောဂါဘေးနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေတဲ့ အချိန်အခါမှာ  ဘယ်လို ထူးထူးခြားခြား ကျင်းပဖို့ရှိသလဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံကို နော်ဝေနိုင်ငံက COVID-19 ရောဂါအရေး ဘယ်လို ကူညီပေးနေသလဲ၊ ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေး၊ လိင်တူချစ်သူများအရေး စတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နော်ဝေနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး   မစ္စက် တိုနာတေးနတ်စ်ကို   ဒီဗွီဘီမှ ဒါရိုက်တာ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးသန်းဝင်းထွဋ်က  ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။  မေး- မင်္ဂလာပါ သံအမတ်ကြီးခင်ဗျား။ ကျန်းမာတော်မူပါစခင်ဗျား။  ဖြေ- “ထူးခြားတဲ့နေ့ပါ။ အားလုံးအတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ကျမ အဆင်ပြေပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာပါပဲ။ ဒီမှာရှိနေတာလည်း ပျော်ပါတယ်။ သံရုံးက တခြားဝန်ထမ်းတွေကတော့ အခု နော်ဝေမှာပေါ့။ မကြာခင်ပြန်လာကြမှာပါ။ ကျမ အိမ်ကနေပဲ အလုပ်လုပ်နေပါတယ်။ ရုံးမှာနဲ့တော့ မတူဘူးပေါ့။ ကျမတို့ အားလုံးပဲ  အကောင်းဆုံး ကြိုးစားနေကြပါတယ်။” မေး-ဟုတ်ကဲ့ ကျနော်တို့ အားလုံးလည်း ဒီလိုပဲ ဘဝမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်  ထူးခြားတဲ့ အတွေ့အကြုံကို  ဖြတ်သန်းနေကြရတာပေါ့။ နော်ဝေက ဆွေမျိုးတွေ၊  မိတ်ဆွေတွေရော အဆင်ပြေကြလား။  ဖြေ- “အဝေးရောက်နေပေမယ့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရ သိပ်လွယ်ကူနေတဲ့ ခုလိုခေတ်မှာနေရတာ ဝမ်းသာစရာပါ။ နည်းပေါင်းစုံနဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်ကြတယ်။ အဆက်မပြတ်ကြဘူး။ အဓိကတော့ ကျမမိဘတွေပေါ့။ သူတို့က အသက်ရလာပြီ ဆိုတော့ ခုလို ကိုဗစ် ရောဂါပြန့်ပွားချိန်မှာ ဂရုစိုက်ရတယ်လေ။ သူတို့နဲ့ အဆက်မပြတ် စကားပြောဖြစ်နေတာကို အရမ်းဝမ်းသာပါတယ်။  နော်ဝေနိုင်ငံအမျိုးသားနေ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနေ့ အကြောင်း စပြောရအောင်လား။  ဒီတနှစ် အမျိုးသားနေ့ ကျင်းပဖို့ အခြေအနေက အထူးခြားဆုံး ဘာတွေဖြစ်မလဲ။  ဖြေ- “နော်ဝေနိုင်ငံမှာ ပုံမှန် မေလ ၁၇ ရက်နေ့ ဘယ်လိုလဲဆိုတာ အရင် စဉ်းစားမိပါတယ်။ အရမ်းလွတ်လပ်ပါတယ်။ နွေဦး အကြို အေးစိမ့်စိမ့်ကာလပေါ့။ မြို့ကြီးတိုင်းမှာ လူထုတွေ ချီတက်ကြပါတယ်။ ကလေးတွေ စီတန်းလမ်းလျှောက်ကြတယ်။ ကျောင်းတွေအားလုံးက ကလေးတွေအားလုံးထွက်လာကြတယ်။ အော်စလိုက မြို့တော်ဆိုတော့  စီတန်းလမ်းလျှောက်ပွဲက  အကြီးကျယ်ဆုံးပေါ့။ ကလေးတွေဟာ လွှတ်တော်အဆောက်အဦကို ဖြတ်လျှောက်တယ်။ နန်းတော်ရှေ့က ဖြတ်ကြတယ်။ တော်ဝင်မိသားစုကလည်း ဝရံတာမှာ ထွက်ရပ်ပြီး ကလေးတွေ အားလုံးကို တနေကုန်အောင် နှုတ်ဆက်တယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံတော် အလံတွေ နေရာတိုင်းမှာ ဝှေ့ယမ်းကြတယ်။ အားလုံးပျော်ရွှင်ကြတယ်။ အားလုံးနီးပါးက နော်ဝေအမျိုးသားဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားကြတယ်။ မေလ ၁၇ ရက်နေ့ဆိုတာ အဲဒါမျိုးပါ။   ခုတော့ COVID-19 ရောဂါကြောင့် ဒီတခါတော့ လူမစုံနိုင်တော့ဘူး။ ကလေးတွေလည်း မချီတက်နိုင်ကြဘူး။ ကိုယ့်အစု အဖွဲ့လေးတွေချင်းချင်းပဲ ကျင်းပနိုင်တော့မယ်။ နော်ဝေအချိန် နေ့လည်၁ နာရီမှာ အားလုံးလမ်းမပေါ်ထွက်လာကြမယ်။  မတ်တပ်ရပ်ပီး နော်ဝေ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို သိဆိုကြမယ်။ ကျမစောင့်နေတာ အဲဒီချိန်လေးပါပဲ။ ကျမက မြန်မာပြည်ဘက်ကနေ ပူးပေါင်းဆင်နွဲမှာပါ။” ဟုတ်ကဲ့ နော်ဝေအမျိုးသားနေ့က တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့မတူ ကွဲပြားနေတာ မြင်ရပါတယ်။ အမျိုးသားနေ့ဆိုတာ စစ်အင်အားတွေ စစ်ကြောင်းတွေ ချီတက် အင်အားပြဖို့ မဟုတ်ပဲ ကလေးတွေ စီတန်းလှည့်လည်ကြတယ်။ အားလုံးပျော်ရွှင်ကြတယ်။ ကလေးတွေက သီချင်းတွေဆိုနေကြတယ်။ ဘာကြောင့်ခုလို တမူ ထူးခြားကွဲပြားနေရတာလဲ။   ဖြေ- “နော်ဝေဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ အကြောင်း ပြောခွင့်ပြုပါ။ ကျမတို့ရဲ့ အမျိုးသားနေ့ပါ။ ၁၈၁၄ ခုနှစ်က လူတစု စုရုံးကြပြီး နော်ဝေဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတွက် သူတို့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ရေးသားခဲ့ကြတယ်။ လွတ်လပ် အမီအခိုကင်းတဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံ အနာဂါတ်ကို မျှော်တွေးခဲ့ကြတာ ပထမဆုံးပါပဲ။ ပြည့်စုံကြွယ်ဝတဲ့ လူမှုဝန်းကျင်၊ ကျမတို့ရဲ့တန်ဖိုးတွေကို ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေနဲ့ မျှော်တွေးခဲ့ကြတာပါ။”  “၁၈၁၄ နောက်ပိုင်း သိပ်မကြာခင်မှာပဲ ဒီနေ့ဟာ ကလေးတွေအတွက်ဖြစ်ရမယ်လို့ ဆန္ဒပြုခဲ့ကြတယ်။ ဟိုးရှေးကတည်းက ရိုးရာ အစဉ်အလာဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ကလေးတွေစီတန်းလှည့်လည်တယ်။ အလံတွေဝှေ့ယမ်း သီချင်းတွေဆိုကြ စသဖြင့်ပေါ့။ နော်ဝေအတွက် နေ့ထူးနေ့မြတ်ပါ။ ကလေးတွေ စီတန်းလှည့်လည်ကြ။ မိန့်ခွန်းပြောကြတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုတာ အားလုံးသိထားရမယ်။ ကလေးတွေလည်း သိထားရမယ့် အရာဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ သိနားလည်စေပါတယ်။ ကလေးတွေကလည်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုတာ အကြိမ်ကြိမ်ပြင်ဆင်ရေးဆွဲနေရတာကို နားလည်ကြပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံက ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဟာဆိုရင်  အကြိမ်ကြိမ် ပြင်ဆင်ရေးဆွဲလာခဲ့ကြတာ ခုဆို အကြိမ်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော်ခဲ့ပြီ။” ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဟာ လူကြီးတွေနဲ့တင်ဆိုင်တဲ့အရာမဟုတ်ဘူး ကလေးတွေနဲ့ လည်းဆိုင်တယ်ဆိုတာ ချစ်စရာ ကောင်းပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံသား ကလေးလူကြီး အားလုံးကလည်း နော်ဝေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ဂုဏ်ယူမြတ်နိုးကြတာကို မြင်ရတွေ့ရပါတယ်။ အဲဒါဘာကြောင့်များပါလိမ့်။  ဖြေ- “အဲဒါ နော်ဝေနိုင်ငံရဲ့ ရာဇဝင်နဲ့ ဆိုင်မယ်ထင်ပါတယ်။ နော်ဝေရဲ့ အမျိုးသားလက္ခဏာပေါ့။ နော်ဝေဟာ ဒိန်းမတ်အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀နီးပါး နေခဲ့ရတယ်။ လွတ်လပ်တဲ့နိုင်ငံမဖြစ်သေးဘူး။ အားလုံးက လွတ်လပ်ရေးကို လိုချင်ကြတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲကြခြင်းဟာလည်း လွတ်လပ်ရေး အကြိုလှုပ်ရှားမှုမှာ အရေးကြီးတဲ့အဆင့်ပါ။ နော်ဝေ တွေဟာ ဘာလဲဆိုတဲ့ အမျိုးသားလက္ခာ တန်ဖိုးတွေကို ဖွင့်ဆိုလာနိုင်ကြတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဟာ ကျမတို့ အားလုံးအတွက် သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။” ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး စံချိန်စံညွှန်း အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံတခုဖြစ်တဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံသား တယောက်အနေနဲ့ဆိုရင် မြန်မာပြည်က ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကြောင့် ဖြစ်နေတဲ့ အကျပ်အတည်းကို ဘယ်လိုလေ့လာမိပါသလဲ။  ဖြေ- “နည်းနည်းတော့ လေ့လာဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးရဲ့ အသံကိုလည်း နားထောင်ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရဘက်၊ စစ်တပ်ဘက်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေဘက်၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေဘက်က အသံစုံ နားထောင်ကြည့်တော့ အားလုံးက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲချင်ကြတာ တညီတည်းပဲ။ ဘယ်လိုရေးဆွဲမလဲဆိုတာပဲ အမြင်မတူကြဘူး။”  “ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲဖို့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနေကြတာနဲ့ ပြင်ဆင်ဖို့ ဆန္ဒရှိနေကြတာကို ကြိုဆိုရမယ်ထင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို ဆက်လက်ချီတက်နေတာကိုလည်း ကြိုဆိုရမယ်ထင်ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဟာလည်း ဒီမိုကရေစီ စံနှုန်းတွေနဲ့ အညီ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်လာရပါမယ်။” မေ ၁၇ ရက်နေ့ဟာ နိုင်ငံတကာလိင်တူချစ်သူများအပေါ် ခွဲခြားနှိမ့်ချဆက်ဆံမှုကို ဆန့်ကျင်ရေးနေ့လည်း ဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံသား တယောက်အနေနဲ့  လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ တရားမျှတမှု ကွဲပြားခြားနားခွင့်အရဆိုရင်လိင်စိတ်ကွဲပြားမှုကြောင့် အနှိမ်ခံရသူတွေအပေါ် ဘယ်လို အမှာစကားမျိုး ပေးပို့ ပြောပြချင်ပါသလဲ။ ဖြေ- “မတူကွဲပြားမှုနဲ့ လိင်စိတ်ခံယူမှု မတူညီကြတဲ့အပေါ် လေးစားနားလည်ကြဖို့ သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ မျိုးနွယ်မတူကြဘူး။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု မတူကြဘူး။ လိင်စိတ်ခံယူမှု မတူကြဘူး။ မတူကွဲပြားကြသူ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် လေးစားကြဖို့ လိုပါတယ်။ လိင်စိတ်ကွဲပြားသူတွေကို ခွဲခြားနှိမ့်ချမှု ဆန့်ကျင်ရေးနေ့မှာ အားလုံးကို ဂုဏ်ပြုစကား ပြောချင်ပါတယ်။ ဘယ်နေရာမှာမဆို ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတခုကို ကျမတို့အားလုံး အတူတူ ဖန်တီးယူနိုင်ပါတယ်။ မတူကွဲပြားမှုတွေကို သည်းခံခွင့်လွှတ်နိုင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း လိင်စိတ်ကွဲပြားမှုကို နားလည်နိုင်ပြီး အပြန်အလှန် ချစ်ခင်ကြင်နာကြတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်လာဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။” “မြန်မာနိုင်ငံဟာလည်း ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံဟာလည်း လိင်စိတ်ကွဲပြားမှုကို ခွင့်မပြုတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကနေ ပြောင်းလဲလာခဲ့ကြတာပါ။ ခုတော့ အားလုံး တန်းတူအခွင့်အရေးရှိနေကြပါပြီ။ နိုင်ငံအတော်များများဟာလည်း ဒီလိုပဲ ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာရမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။”  နောက်မေးခွန်းက COVID-19 ကပ်ဘေး အလွန်ခေတ်မှာ နော်ဝေနိုင်ငံရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အကူအညီတွေက ပြောင်းလဲ စဉ်းစားစရာတွေ ရှိလာနိုင်မလား။  ဖြေ- “COVID-19 ကပ်ရောဂါဟာ နော်ဝေမှာလည်း တော်တော်လေး ထိခိုက်စေခဲ့ပါတယ်။ စီးပွားရေးအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြန်အလှန်ကူညီကြရမှာပါပဲ။ နော်ဝေအစိုးရဟာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO)လို  နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေကို ပိုမိုကူညီထောက်ပံ့ထားပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ အကူအညီမျိုးစုံ ပံ့ပိုးနေတဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းအတော်များများက နော်ဝေအစိုးရက ကူညီပံ့ပိုးထားတာပါ။” “ကျမတို့ သံရုံးဘက်ကလည်း မိတ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံကို COVID-19 ကပ်ရောဂါ နဲ့ဆက်စပ်ကူညီနိုင်ဖို့ မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။ နော်ဝေ သံရုံးရဲ့ မိတ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ဒီကိစ္စက အရေးကြီးတယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။ COVID-19 ကပ်ရောဂါနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပိုမိုသုံးစွဲနိုင်မယ့် အကူအညီ အထောက်အပံ့တွေကိုလည်း စီစဉ်နေကြပါတယ်။” “မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုစနစ်ကို ထောက်ပံ့ကူညီဖို့လိုပါတယ်။ စီးပွားရေးအရ ထိခိုက်မှု ဝင်ငွေကျဆင်းမှုတွေကိုလည်း ကူညီပံ့ပိုးပေးဖို့ လိုပါတယ်။ တခြားကိစ္စတွေမှာလည်း ဘယ်မှာ ဘယ်လို ကူညီပံ့ပိုးနိုင်မလဲဆိုတာ စဉ်းစားနေပါတယ်။ ဒီအခြေအေနေက ကြာမြင့်နိုင်ပါတယ်။ ရေရှည် ထောက်ပံ့ကူညီဖို့လည်း လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။” မြန်မာပြည်သူ ပြည်သားတွေနဲ့ မြန်မာပြည်ရောက် နော်ဝေနိုင်ငံသားတွေအတွက် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကာလအတွက် ဆုတောင်း မေတ္တာ ပို့သပေးပါအုံး သံအမတ်ကြီးခင်ဗျား။  ဖြေ- “မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံသားတွေအားလုံးကို အခြေခံဥပဒေနေ့မှာ ပျော်ရွှင်ပါစေလို့ သိပ်ကို ဆုတောင်းပေးချင်ပါတယ်။  ဒီမှာရှိတဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံသားတွေထဲက  တချို့က ခုအချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာသွားကြပြီး နော်ဝေမှာ သွားခိုလှုံနေခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့အထဲက တချို့ကတော့ မြန်မာပြည်ကို ပြန်ရောက်နေတာ တွေ့လို့ ဝမ်းသာပါတယ်။ မေ ၁၇ ရက်မှာ ဒီမှာရှိသူအားလုံးအတွက် ပျော်ရွှင်စရာ အခြေခံဥပဒေနေ့နဲ့   လိင်တူချင်းချစ်သူများနေ့ဖြစ်ပါစေ။ ပြီးတော့ COVID-19 ရောဂါကို တိုက်ဖျက်ဖို့ အချင်းချင်းကူညီကြပါ။ ဒါဟာ ကျမတို့အားလုံး အတူတကွ လုပ်ဆောင်ရမယ့် ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကပ်ရောဂါကို မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံ နေရာ အားလုံးမှာ ကျမတို့တတွေ အတူတကွ တိုက်ဖျက်ကြဖို့ လိုပါတယ်။” သံအမတ်ကြီးကို တကယ့်ကို ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။
11 months Ago
Up