ဂန္ထဝင်မောင်ထူး

September 3, 2021

လွမ်းတော်မူဖို့ စာစီခဲ့လေရော့သလား

“ဟေ့ ကောင်မလေးကိုလွှတ်လိုက်”တဲ့။ ရုပ်ရှင်ရုံထဲကထွက်တာနဲ့ ကျနော်တို့ လူငယ်တသိုက် ဆူဆူညံညံ အော်ဟစ်လာခဲ့ကြဖူးတာကို ပြန်လည်သတိရနေမိတယ်။  တချိန်ကတော့ မြန်နိုင်ငံအနှံ့မှာ အဲ့ဒီစကားဟာ လူငယ်တွေသာမက ဇာတ်အဖွဲ့လူရွှင်တော်တွေအဆုံး ပြက်လုံးထုတ်တဲ့အထိ လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့တယ်။

အဲ့ဒီစကားရဲ့အစက “ရေပွက်ပမာ”ရုပ်ရှင်မှာစခဲ့တာ။ လူကြမ်းမင်းသားဌေးဝင်းက ဒုတိယဇာတ်လိုက်မင်းသမီးကို ဆွဲလားရမ်းလားလုပ်ပြီး ဖမ်းထားချိန်မှာ မင်းသားဇော်ခင်က ဌေးဝင်းကို “ကောင်မလေးကိုလွှတ်လိုက်”လို့ အော်ဟစ်အမိန့်ပေးတဲ့စကားပေါ့။

ကျနော်တို့ ကျောင်းသားဘဝအထိလည်း ကောင်လေးက ကောင်မလေးလက်ကို ကိုင်ပြီးလမ်းလျှောက်လာတာတွေ့ရင် “ဟေ့ ကောင်မလေးကို လွှတ်လိုက်”လို့ နောက်ပြောင်ကျီစားလေ့ ရှိခဲ့ကြတယ်။ တချို့လည်းရုပ်ရှင်မကြည့်ဘူးပေမဲ့ ဒီစကားလုံးနဲ့ နောက်ပြောင်ကျီစယ်လေ့ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အကျီစယ်ခံရသူရော ကျီစယ်သူရော စိတ်မဆိုးပဲ ပြုံးရယ်ခဲ့ကြတာပါပဲ။

ရေပွက်ပမာ”ရုပ်ရှင်ရဲ့ဇာတ်ညွှန်ရေးဆရာက မောင်မိုးသူလေ။ ဒီတော့ ဒီစကားလုံးဟာ မောင်မိုးသူမွေးဖွားပေးလိုက်တဲ့စကားပေပဲဆိုတာ အတော်ကြာမှသိခဲ့ရတာ။ ဆရာမောင်မိုးသူရဲ့ အဲ့ဒီအပြောဟာ လူငယ်တွေကြားမှာ အခုထိခေတ်စားလို့။ လက်တွဲလာတဲ့ ချစ်သူစုံတွဲတွေကို နောက်ပြောင်ကျီစယ်ရာစကားအဖြစ် အသုံးပြုနေဆဲပါ။ တောင်ငူဆောင် တောင်ပိန္နဲပင်ရိပ်မှာ ဆရာမိုးသူနဲ့ လာလည်တော့  ဆရာဦးတင်မိုးက “မင်းတို့အချင်းချင်း နောက်ပြောင်ကျီစယ်လေ့ရှိတဲ့ ‘ကောင်မလေးကိုလွှတ်လိုက်’စကားမွေးပေးတဲ့သူပေါ့။”လို့ အတည်ပြုပြောပြခဲ့ဖူးတယ်။ ပြီးတော့ ဆရာမိုးသူရဲ့ “မိုးပိတောက်တို့ ပန်တော်အမီ”ဝတ္ထုအကြောင်းမှအစ ‘မှုံနံ့သာချယ်ကာသပါလို့’ ရုပ်ရှင်အဆုံး ပြန်ပြောင်းပြောပြလို့ တသသဖြစ်ခဲ့ရသေးတယ်။

အခုတော့ “ကောင်မလေးကိုလွှတ်လိုက်”ဆိုတဲ့စကားရဲ့မူရင်းမွေးဖွားသူလည်းမရှိတော့ပြီ။ ၂၀၂၁ ခု စက်တင်ဘာ ၁ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီလောက်က ဆုံးပါးသွားခဲ့ပါပြီ။ 

ဆရာမောင်မိုးသူဟာ ၁၉၃၇ ခုနှစ်မှာ ဖခင်သခင်ဘတုတ်နဲ့ မိခင်ဒေါ်မြမေတို့ကနေ မွေးဖွားခဲ့တာ။ မန္တလေးအနောက်ပြင်သမီးတော်ဈေးဥယျာဉ်တန်းဇာတိပေါ့။ ငယ်နာမည်ကစိန်မြင့် ဖြစ်သတဲ့။ ငယ်စဉ်ကတော့ မန္တလေးစန်တောင်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနဲ့ စိန့်ပီတာကျောင်းတို့မှာတက်ခဲ့တာ။ မြန်မာစာပေထက် အင်္ဂလိပ်စာပေမှာ ပိုနှံ့စပ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

“မြန်မာစာပေမနှံ့စပ်ဘူးလို့တော့မထင်လိုက်လေနဲ့။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်ရဲ့ ‘မြန်မာစာ စာတည်း’လည်း လုပ်ခဲ့ သေးတယ်။ မြန်မာစာထူးချွန်သူအဖြစ်လည်း ဆရာတွေရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရတယ်။ အဲ့ဒီတုန်းကတော့သူက ‘တပ်ဦး’ကျောင်းသားပေါ့။ မန္တလေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂရဲ့ အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်တယောက်ပါပဲ။ ၁၉၅၈ မှာ ဒုဥက္ကဋ္ဌလို့ထင်တယ်။”လို့ ဆရာဦးတင်မိုးက ဖောက်သည်ချဖူးရဲ့။ ကျောင်းသားသမဂ္ဂဆိုတော့ ကိုယ်မမှီလိုက်တဲ့ခေတ်ကာလရဲ့ ဆရာ့ဆရာကြီးတွေမို့ လေးစားမှုပိုခဲ့ရတယ်။ တသသ ရင်မှာသိမ်းထုပ်ခဲ့ရတာ အမှန်ပါ။

ဆရာမောင်စွမ်းရည်ကလည်း “ကိုစိန်မြင့်ပေါ့။ အခုမောင်မိုးသူက ‘မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင်အသင်း’ အမှုဆောင်လည်းဖြစ်တယ်။ အထက်ဗမာပြည်စာရေးဆရာအသင်းအမှုဆောင်လည်းလုပ်ခဲ့သေးတယ်။ ကျောင်း သားဘဝကတည်းက စာရေးခဲ့တာ သက်ဦး’ဆိုတဲ့ကလောင်နဲ့ပေါ့။ သူ့ကလောင်ခွဲတွေက ‘ကိုဆွေ၊ သက်ဆွေ’ ဆိုတဲ့ကလောင်လည်းရှိသေးတယ်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထဲ ဗိုလ်နေဝင်းအိမ်စောင့်အစိုးရ လက်ထက်မှာ သူအဖမ်းခံရတယ်။ ထောင်ကပြန်လွတ်တော့ ကျောင်းဆက်မတက်တော့ပဲ ၁၉၅၉ ထဲမှာ ‘မိုးဦးပန်း စာပေ’စာအုပ်တိုက်ထောင် လိုက်တယ်။”လို့ ဖြည့်စွက်ပြောပြခဲ့တယ်။

ဆရာမောင်မိုးသူရဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကို လေ့လာကြည့်ရင် ဆရာရဲ့တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝဟာ ပျော်စရာတွေရှိနေမယ်လို့ယူဆကောင်းယူဆနိုင်ပါတယ်။ ဆရာဟာ သူလုပ်ချင်ရာသူလုပ်နေခဲ့ဟန်ရှိပါတယ်။ ကျောင်းသားဘဝကတည်းက သမဂ္ဂမှာ ဝင်ရောက်ပြီး လှုပ်ရှားခဲ့တယ်။ ဖခင်ရဲ့နိုင်ငံရေးဗီဇက ခိုအောင်းဝင်ရောက် နေခဲ့ဟန်ပါပဲ။ ကျောင်သားဘဝတလျောက်လုံး ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလုပ်နဲ့ စာပေဘက်မှာပဲအချိန်ပြည့်လုပ်နေခဲ့ တယ်လို့ သိမှီသူတွေပြောပြခဲ့ကြတယ်။

သူနဲ့အတူတက္ကသိုလ်ရောက်ကြသူတွေထဲမှာ ဆရာကြည်အောင်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ ကိုလေးမောင်၊ မုံရွာကိုစောလွင်တို့ဖြစ်တယ်။ ဆရာမောင်သာရနဲ့ တက္ကသိုလ်ဝင်းခေါ် ကိုဝင်းမောင်နဲ့ ဆရာမောင်သာနိုးတို့က သူ့ထက်စောပြီး တက္ကသိုလ်ရောက်ခဲ့တာ။ သူတို့နှစ်ယောက်က နိုင်ငံရေး၊ စာပေတို့မှာ သူ့ထက်စောတဲ့ဝါရင့်တဲ့သူတွေ။ စာပေမှာဆို ‘လူထုသတင်းစာရဲ့ ကလောင်ရှင်တွေ။ သူ့ကိုတက္ကသိုလ်ရဲ့ဒီလောကသစ်ထဲမှာ ပံ့ပိုးကူညီခဲ့ကြသူတွေလို့ဆိုပါတယ်။ ၁၉၅၈မှာတော့ ဆရာမောင်သာနိုး၊ တက္ကသိုလ်ဝင်းတိုနဲ့အတူ ဆရာဦးသိန်းနိုင်နဲ့ ဆရာမောင်မိုးသူတို့လည်း အိမ်စောင့်အစိုးရရဲ့ အဖမ်းဆီးကိုခံလိုက်ရတော့တယ်။

သူထောင်ကထွက်ပြီး ‘မိုးဦးပန်းစာပေတိုက်ထောင်တယ်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်မှာ ‘ခေတ်သစ်သတင်းစာ’ကိုထောင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၆၁မှာ “ည”ဆိုတဲ့ဝတ္ထုကိုရေးခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီဝတ္ထုကို ဆရာဘုန်းနိုင်ကသဘောကျလို့ ‘မောင့်ဘဝ ညလားကွယ်’ဝတ္ထုကို ရေးခဲ့တယ်လို့ ဆရာမောင်စွမ်းရည်က ဖေါ်ပြခဲ့ဖူးတယ်။ ၁၉၆၂မှာ ‘မေမေကြည်’ဝတ္ထုထွက်တယ်။  ၁၉၆၆ မှာ‘ရန်ကုန်သားနဲ့မန္တလေးသူ’ ဝတ္ထုထွက်တယ်။ ဒီဝတ္ထုကတော့ ရုပ်ရှင်အဖြစ်ရောက်ရှိလာခဲ့တယ်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကစပြီး မောင်မိုးသူကလောင်ကိုပဲ စွဲစွဲမြဲမြဲအသုံးပြုခဲ့တယ်။

၁၉၆၇ ခုနှစ်မှာတော့ ‘မိုးပိတောက်တို့ပန်တော်အမီ’ဝတ္ထုကိုရေးခဲ့တယ်။ ဒီဝတ္ထုဟာအခုခေတ်မှာ လူသိနည်းပေမဲ့ တချိန်ကနာမည်ကြီးခဲ့တဲ့ ဝတ္ထုတပုဒ်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဆရာမောင်မိုးသူဟာ ပင်ကိုယ်ရေးဝတ္ထုတွေအပြင် ဘာသာပြန်စာအုပ်များစွာကိုလည်း မောင်မိုးသူကလောင်နဲ့ ပြန်ဆိုခဲ့တယ်။ ပြန်ဆိုရာမှာ မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်ကြားမှာ နာမည်ကြီးတဲ့စာအုပ်တွေက ‘အိပ်ဇိုးဒပ်(နိုင်ငံတခုမွေးဖွားခြင်း)၊ ‘အိပ်မက်ကုန်သည်’၊ ကျားကုတ်ကျားခဲ’၊ သေနေ့၊ စိတ္တဇ၊ သောကစံအိမ်တခါးခေါက်သူ၊ သဲကြီးမဲကြီး၊ သူနိုင်ကိုယ်နိုင်၊ အချစ်ပုံပြင်၊ သက်စွန့်ဆံဖျား၊ စိန့်ပီ တာစဘက်မှလူ’ တို့ဖြစ်တယ်။

ဒါတွေအပြင် မိုးဝေမဂ္ဂဇင်းနဲ့တခြားစာစောင်တွေမှာ ‘လွယ်အိပ်တလုံးနဲ့ရွာစဉ်လည်”ခေါင်းစဉ်နဲ့ လစဉ်ရေးခဲ့သလို ကလျာမဂ္ဂဇင်းမှာလည်း “ခေတ်မီမီ ကမ္ဘာကြည့်ကြည့်မြင်’ခေါင်းစဉ်နဲ့ပင်တိုင်ရေးခဲ့တယ်။တခြားစာစောင်တွေ မှာလည်း ‘လွမ်းတော်မူဖို့စာကိုစီတယ်’ခေါင်းစဉ်နဲ့ စာပေများစွာကို အားထုတ်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ စာပေဘက်သာမက ရုပ်ရှင်ဘက်မှာလည်း မောင်မိုးသူဟာ ဇာတ်ညွှန်ရေးသလို ဒါရိုက်တာအဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့တာလည်းရှိတယ်။

ရုပ်ရှင်မှာ နာမည်ကြီးခဲ့တာတွေက ‘ရေပွက်ပမာ’ ၊ ရန်ကုန်သားနဲ့မန္တလေးသူ၊ မုန်းရစ်လေဦး၊ ချစ်လိုက်တာမသဲအူရယ်၊ မှုံနံ့သာချယ်ကာသပါလို့၊ ကျနော်နာမည်ကျော်ကျော်၊ လွတ်လပ်မှ အမျှဝေပါ’တို့ဖြစ်တယ်။ ဇာတ်ကား အားလုံးဟာ လူကြိုက်များခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်သာမက ဆရာမောင်မိုးသူဟာ ပန်းချီလည်းရေးခဲ့သလို ပန်းချီပြပွဲကို လည်း ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ AZADA ပြခန်းမှာ Emotion တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲနဲ့ ၂၀၀၆ ပံသူစန္ဒာပြခန်းမှာလည်း တကိုယ်တော် Emotion ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ စာပေအနုပညာဆိုင်ရာနဲ့ပတ် သက်ပြီး ဆရာလုပ်ခဲ့တဲ့ ဆရာရဲ့အနုပညာစိတ်နဲ့လှုပ်ရှားမှုကို မြင်တွေ့ခွင့်ရလိုက်ခြင်းပါပဲ။

နိုင်ငံရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဆရာလုပ်ဆောင်မှုတွေက ကျောင်းသားသမဂ္ဂကအစပြုခဲ့တယ်။ ဖခင်သခင်ဘတုတ် ရဲ့အမွေဆက်ခံလိုက်သလိုပါပဲ။ မန္တလေးကျောင်းသားသမဂ္ဂမှာ အမှုဆောင်တပ်ဦးကျောင်းသားတယောက်အနေနဲ့ နိုင်ငံရေးလောကထဲဝင်ရောက်ခဲ့တယ်။ ဗိုလ်နေဝင်းရဲ့ အဖမ်းဆီခံခဲ့ရတယ်။ ထောင်ကျခဲ့တယ်။ ထောင်ကလွတ်တော့ စာပေနဲ့ရုပ်ရှင်အနုပညာဘက်ခြေဦးလှည့်ခဲ့တယ်။

၁၉၈၈ အရေးတော်ပုံကြီးပေါ်လာတော့ တိမ်မြုပ်နေတဲ့ မြိုသိပ်ခဲ့ရတဲ့ ‘နိုင်ငံရေးအနုဿရစိတ်’တွေ လူးလွန့် နိုးထလာခဲ့ပြန်တယ်။ ဒီတချီမှာတော့ ကျောင်းသားသမဂ္ဂမဟုတ်ဘဲ စာရေးဆရာဖြစ်နေတာကြောင့် ‘စာရေးဆရာများသမဂ္ဂ’မှာ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့တယ်။ ဥက္ကဋ္ဌကတော့ ဆရာဦးဝင်းတင်ပါ။ အရေးတော်ပုံပြီးတော့ ပါတီဖွဲ့တဲ့အချိန်မှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေအဖွဲ့ချုပ်မှာ ပါဝင်လာခဲ့တယ်။ အောင်၊ စု၊ တင်ဆိုပြီး အစုအဖွဲ့ ၃ ခု အချိုးကျဖွဲ့ရာမှာ ဆရာမောင်မိုးသူဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့အဖွဲ့မှာပါဝင်ခဲ့ကာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ယူခဲ့ရတယ်။

၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုနေအိမ်အကျယ်ချုပ်ထားချိန်မှာ မောင်မိုးသူလည်း အဖမ်းခံခဲ့ရတယ်။ ထောင်သုံးနှစ်အကျခံခဲ့ရပြန်ပါတယ်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှာ ထောင်ကပြန်လွတ်လာခဲ့တယ်။ တတိယအကြိမ်ကတော့ ၁၉၉၆ခုနှစ်မှာပါ။ ပုဒ်မ ၁၀ (က)နဲ့  ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြန်ပါတယ်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှာပြန်လွတ်ခဲ့တယ်။ ဆရာမောင်မိုးသူဟာ ကျောင်းသားဘဝမှာလည်း နိုင်ငံရေးတာဝန်ကိုထမ်းရွက်ခဲ့သလို စာရေးဆရာဘဝမှာလည်း ဖတ်သင့်ဖတ် ထိုက်ရာစာပေတွေကိုပြန်ဆိုခဲ့တယ်။ လူငယ်မျိုးဆက်တို့အတွက် သူနိုင်တဲ့တာဝန်ကို ထမ်းရွက်ခဲ့တယ်။ အမျိုးသားရေးတာဝန်ကျေပွန်ခဲ့သူတယောက်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ကြရမှာပါ။

သူရေးခဲ့တဲ့ဆောင်ပါးတွေကိုစုပြီး “လွမ်းတော်မူဖို့စာကိုစီတယ်”ဆိုတဲ့ ဆောင်ပါးပေါင်းချုပ်စာအုပ်လေး ထွက်လာခဲ့တယ်။ သူ့အနုအနုပညာရပ်ဝန်းမှာ အတွဲညီခဲ့တဲ့ မင်းသားမြတ်လေးတို့ စန္ဒရားလှထွဋ်တို့ကတော့ သူ့အရင်လောကကို တာဝန်ကျေကျေ နှုတ်ဆက်သွားခဲ့ကြတယ်။ စန္ဒရားလှထွဋ်ရဲ့အသုဘမှတ်တမ်းမှာ ဆရာမောင်မိုးသူက “လူဆိုတာမွေးပြီးသေရတာပဲ။ မသေခင်နေရခိုက်မှာ လူ့လောကရဲ့ ကောင်းကျိုးဘယ်လောက်လုပ်နိုင်လဲ။ လောကရဲ့အလှဘယ်လောက် အလှဆင်နိုင်လဲဆိုတာ ဒီလူရဲ့တန်ဖိုးပဲ”တဲ့။

လောကကို ဘယ်လောက်အလှဆင်နိုင်လဲဆိုတာကို ဆရာမောင်မိုးသူဖြတ်သန်းရာဘဝဖြစ်စဉ်နဲ့ ရပ်တည်ခဲ့ရာ လှုပ်ရှားမှုတွေက သက်သေခံနေပါတယ်။ ဆရာဟာ သူကျင်လည်ရာခေတ်ဝန်ကို မငြင်းမဆန်ထမ်းရွက်ခဲ့ပါတယ်။  စက်တင်ဘာ ၁ ရက် ည ၇နာရီလောက်မှာ  ဆရာဆုံးပြီလို့ ကြားလိုက်ရတယ်။ ပြန်လည်မဖတ်သေးတဲ့ ဆရာရဲ့စာအုပ်ကို စာအုပ်စင်ပေါ်ကနေ အမြတ်တနိုးကိုင်တွယ်လိုက်မိချိန်မှာတော့ “လွမ်းတော်မူဖို့စာစီခဲ့လေရော့သလားကွယ်”လို့ စိတ်ထဲမှာ တိုးတိုးညင်ညင်တမ်းတလိုက်မိပါတော့တယ်။

ဂန္ထဝင်မောင်ထူး

3 months Ago

August 10, 2021

စစ်ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်မလို့လား

၂၀၂၁ ခု ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့က စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်ပြီဆိုတော့ မြန်မာပြည်သူအတော်များများ တုန်လှုပ်သွားကြတယ်။ တချို့တော့လည်း “ဒီအပင်ကပေါက်ရင် ဒီ‌အပွင့်နဲ့ ဒီအသီးပဲ လာမှာပေါ့” ရယ်လို့ဆိုကြတယ်။ တချို့ကတော့ “စစ်တပ်က သူတို့ မလိုလားတဲ့ အစိုးရတက်တိုင်း အကြောင်းရှာပြီး အာဏာသိမ်းတတ်တာဟာ ရိုးနေပြီ” လို့ဆိုကြတယ်။

တကယ်တော့ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းတာဟာ ဒီတကြိမ်ရောဆိုရင် အနည်းဆုံး (၅ ) ကြိမ်ရှိပြီလို့ သုံးသပ်ကြတယ်။  ပထမတကြိမ်က ၁၉၅၈ ခုနှစ်။ ဒါကိုတော့ အစမ်း အာဏာသိမ်းခြင်း လို့ဆိုကြတယ်။ ဒုတိယအကြိမ် အာဏာသိမ်းတာက ၁၉၆၂ ခုနှစ်။ ဒီအချိန်ကစပြီး မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာရှင်လက်အောက် လုံးလုံးကြီးကျရောက်ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ တတိယအကြိမ်အ အာဏာသိမ်းတာက ၁၉၈၈ခု။ ဒါကအားလုံး အငြင်းပွားစရာမရှိလက်ခံပြီးသား။ စတုတ္ထအကြိမ်အာဏာသိမ်းတာက ၁၉၉၀ လို့ဆိုရမှာပါ။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးပြီး အနိုင်ရခဲ့တဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို အာဏာမအပ်ချင်တော့ ဗိုလ်စောမောင်လက်ကနေ ဗိုလ်သန်းရွှေကအာဏာသိမ်းတာပဲ။ သာမန်ကြည့်ရင် ဗိုလ်စောမောင်လက်ကနေ ဗိုလ်သန်းရွှေအာဏာသိမ်းတယ်ဆိုပေမယ့် တကယ်တော့ ၉၀ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (အန်အယ်လ်ဒီ) လက်အပ်ရမယ့်အာဏာကို စစ်တပ်က သိမ်းယူလိုက်တာပါပဲ။ လေးကြိမ်လုံး စစ်တပ်ကပဲ အာဏာသိမ်းခဲ့တာပါ။

အခုတကြိမ် ၂၀၂၁ ခု ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်မင်းအောင်လှိုင်အာဏာသိမ်းလိုက်တာလည်း စစ်တပ်က သိမ်းတာပဲမဟုတ်လား။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတဲ့အကြိမ်တိုင်း ဥပဒေမဲ့ လုပ်ရပ်ကိုလုပ်ခဲ့တာပါ။ တကယ်တော့ စစ် တပ်က အာဏာသိမ်းယူခြင်းဟာ “၅” ကြိမ်တိတိရှိခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တခုတည်းကတင် (၂) ကြိမ် အာဏာ သိမ်းယူခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါဟာနောင်တချိန်သမိုင်းမှာ အထင်ကရတင် ကျန်ရစ်ခဲ့မယ့် မှတ်တမ်းတွေပါ။

ဒီမှာစဉ်စားစရာတချက်ရှိတာက ‘စစ်တပ်က ဘာလို့အာဏာကို အကြိမ်ကြိမ်သိမ်းယူကြသလဲ’ ဆိုတာပါ။ သာမန်ကြည့်ရင်တော့ ‘သူတို့အကျိုးစီးပွားအတွက် ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ သိမ်းယူတာပဲ’လို့ ဖြေကြမှာပါ။ မမှန်ဘူးလား ဆိုရင်မှန်ပါတယ်လို့ပဲ ဖြေရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အပြည့်အဝမမှန်နိုင်ပါဘူး။ အကြောင်းအချက်များစွာရှိနေနိုင်ပါတယ်။ စစ်တပ်ဟာ “လွတ်လပ်ရေးကို ငါတို့ယူပေးခဲ့ရလို့ ငါတို့သာ အုပ်ချုပ်ရမယ်”ဆိုတဲ့အမြင်လည်း ရှိနေခဲ့တာပဲ။

ဒီအမြင်ကနေ မြစ်ဖျားခံအစပြုခဲ့တာလို့လည်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီအမြင် ဘယ်ကနေအစပြုခဲ့သလဲဆိုတာကို သုံးသပ်ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒီအမြင်ဘယ်ကစခဲ့သလဲ။ ဂျပန်တော်လှန်ရေးအပြီး အင်္ဂလိပ်တို့ တကျော့ပြန်အုပ်ချုပ် တဲ့အချိန်ကတည်းက စခဲ့တယ်လို့ယူဆစရာ အကြောင်းရှိလာပါတယ်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံကနေ ဂျပန်တပ်ကြီး ဆုတ်ခွာသွားချိန် အင်္ဂလိပ်ရဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလကတည်းက မြန်မာ့တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကြားထဲမှာ စစ်တပ်က  မြန်မာနိုင်ငံကို လက်ဝါးကြီးအုပ်လိုတဲ့ အရိပ်အယောင်စတွေ့လာရတာပဲ။ ဒါကြောင့်ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ၁၉၄၅ ဩဂုတ်လမှာ ကျင်းပတဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် လူထုစည်းဝေးပွဲကြီးမှာလည်း စစ်ဝါဒကြီးစိုးမလာရေးအတွက် ဟောပြောခဲ့တယ်။ သတိပေးပြောခဲ့သေးတယ်။

စတုတ္ထအကြိမ်မြောက်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးပွဲမှာလည်း “ဂျပန်ပြည်မှာလို စစ်ဘက်က လက်ဝါးကြီးအုပ်ပြီး တိုင်းပြည်လွှတ်တော်က ဘာမှအစိုးမရတဲ့ စစ်အာဏာရှင်ဝါဒမျိုး မရှိရအောင် စစ်ဘက်ကို တိုင်းပြည်လွှတ် တော်က အုပ်စိုးခွင့်ရှိရမယ်”လို့ ထပ်မံသတိပေးပြောကြားခဲ့သေးတယ်။ ဒါအပြင် မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံရေးဆွဲဖို့ ပြင် ဆင်ကြတဲ့အချိန်မှာလည်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ထပ်မံသတိပေးပြန်ပါသေးတယ်။ သူ့ရဲ့ ‘ဖဆပလ ပဏာမပြင် ဆင်မှုညီလာခံမှာပေါ့။ 

သူက “လွတ်လပ်တဲ့ ဗမာပြည်မှာ ဒီလိုအဖွဲ့မျိုးဟာ ‘စစ်သဘောဆောင်နိုင်ငံရေးပါတီ’မျိုး ဖြစ်တတ်ပြီး ဖြစ်လာတဲ့အခါ ဖက်ဆစ်ဝါဒတွေ မွေးမြူလာတတ်တယ်။ ( ကြံ့/ဖွံ့ပါတီနဲ့ချိန်ထိုးကြည့်လေ) ဒါကိုကောင်းကောင်းသတိပြုရမယ်”လို့ အခြေခံမူမရေးဆွဲခင်မှာ ထပ်မံသတိပေးခဲ့ပါသေးတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့ စိတ်ထဲမှာ‘ဘီအိုင်အေ’ကာလကတည်းက နိုင်ငံရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးတွေမှာ စစ်တပ်ကဝင်ရှုပ်မှာကို အလွန်အစိုးရိမ်ကြီးခဲ့တာ။ ဒီအကြောင်းကို‌ ကြေးမုံဦးသောင်းက “ဗိုလ်နေဝင်း ရှုပ်သမျှ” ဆိုတဲ့စာအုပ်မှာ “၁၉၄၂ ခုနှစ် ဂျွန်လ (၅)ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ဘီအိုင်အေများ နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြု”လို့ အမိန့်ထုတ်ရလေသည်”လို့မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်။ အခုတော့ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းစိုးရိမ်ခဲ့တဲ့အတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့တော့တာပါပဲ။

ဒါတွေကိုလေ့လာကြည့်ခြင်းအားဖြင့် မြန်မာတပ်မတော်ဟာ သန္ဓေတည်ကတည်းက နိုင်ငံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝင်ရောက်ပါဝင်ပတ်သက်လာတယ်။ ဒါကလည်းအဲ့ဒီအချိန်က အဲ့ဒီခေတ်က ဂျပန်နိုင်ငံကို အားကျစိတ်ဝင်ပြီး အရာရာဝင်စွက်ချင်တဲ့ ‘ဗီဇစိတ်ရိုင်း’ ပါခဲ့တယ်လို့ဆိုရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ လွတ်လပ်ရေးရပြီးစမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အရ တိတိကျကျကြီး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမပြုပေမယ့် ပြည်တွင်းစစ်ကိုအကြောင်းပြုပြီး “စစ်ဘောင်ချဲ့ထွင်” ဖို့  အစပျိုးလာခဲ့ပါတော့တယ်။

အဲ့ဒီအချိန်ကစပြီး စစ်တပ်ဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ကယ်တင်ရှင်အဖြစ်ယူဆလာခဲ့တယ်။ မြန်မာပြည်နိုင်ငံရေးကို ‘စစ်ဘောင်သွတ်သွင်း’ဖို့လုပ်ဆောင်လာခဲ့ပါတော့တယ်။ ကရင်သူပုန်ကိုအကြောင်းပြုပြီး အဲ့ဒီအချိန်က ကာ/ချုပ်ဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစမစ်ဒွန်းကို တပ်ကနေထွက်ခွာအောင်လုပ်လိုက်တယ်။ စမစ်ဒွန်းနေရာကို ဗိုလ်နေဝင်းက နေရာယူလိုက်တယ်။ ဗိုလ်နေဝင်းကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးနဲ့ စစ်ဝန်ကြီးရာထူးသာမက ဒုတိယဝန်ကြီး ချုပ်ရာထူးပါပေးလိုက်ရတယ်။

ဒီအချိန်ကစပြီးအစိုးရအဖွဲ့ဟာ စစ်တပ်ရဲ့လွှမ်းမိုးမှု စတင်ခံလာရတယ်လို့ဆိုရမှာပါ။ စစ်တပ်က အရာရာကိုလွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ဖို့ စိုင်းပြင်းလာတာကို တွေ့လာရတယ်။ ဗိုလ်နေဝင်းနဲ့ စစ်တပ်အုပ်စုရဲ့ ဗိုလ်ကျလွှမ်းမိုးတာကို မခံနိုင်တဲ့အဆုံး ၁၉၄၉ ခု ဧပြီလထဲမှာ အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးတွေဟာ ဗိုလ်နေဝင်းဒဏ်မခံနိုင်လို့ နုတ်ထွက်စာတင်ခဲ့ကြတယ်။

ဒီအကြောင်းကို ကြေးမုံဦးသောင်း ကမှတ်တမ်းတင်ခဲ့တာက “နုတ်ထွက်စာတင်တဲ့ဝန်ကြီးတွေက ‘ဗိုလ်နေဝင်းက ဝန်ကြီးတွေကိုခဏခဏ ကြိမ်းမောင်းပါတယ်။ သူ့ရဲ့စစ်တပ်ဟာ ဝန်ကြီးတွေ မွေးထားတဲ့အိမ်စောင့်ခွေးတွေမဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့တပ်က အသေခံပြီးဝန်ကြီးတွေကို စောင့်မပေး နိုင်ဘူး။ ဒီတော့ သူပုန်တွေနဲ့ပေါင်းပြီး အစိုးရဖွဲ့ကြပေတော့” လို့ ပြောကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု ကိုတိုင်ကြတယ်။”လို့ ဖေါ်ထုတ်ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

ဒီအချက်ကိုကြည့်ရင် ဗိုလ်နေဝင်းဟာ စစ်တပ်ကို သူ့ကိုယ်ပိုင်တပ် အဖြစ်သိမ်းပိုက်ခြင်းကိုစတင်လုပ်ဆောင် လိုက်တာကိုတွေ့နိုင်တယ်။ နောက်တချက်ကတော့ ပြည်တွင်းစစ်ကိုလက်ညှိုးထိုးပြီး သူအာဏာအတွက် “ကြွက်သေတခုအရင်းပြု”ရင်း စစ်ဘောင်ချဲ့ဖို့ ပြင်ဆင်လိုက်တာလို့ဆိုရမှာပါ။ ဒီလိုနဲ့ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထဲရောက်တော့ ဦးနုဆီ ကနေ အာဏာလွှဲပြောင်းအရယူခဲ့တယ်။

အဲ့ဒီတုန်းကအခေါ်က “အိမ်စောင့်အစိုးရ”ပေါ့။ အဲ့ဒီမှာပဲ စစ်တပ်ကလိုချင်တဲ့ “နိုင်ငံတော်မူဝါဒနှင့်တပ်မတော်လုပ်ငန်းစဉ်(The National Ideology And The Role Of the Defence Services)ကို အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ဖေါ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှာ ချမှတ်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတုန်း လိုချင်တာအရယူခဲ့ကြတဲ့သဘောပါပဲ။ ဒီလို လုပ်နေကြမို့ ဒီနေ့ကာလမှာလည်း အထူးသတိပြုရမယ့်အချက်တခုဖြစ်နေပါတယ်။

အဲ့ဒီစာတမ်းကိုတော့ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်က ဖတ်ကြားတင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီမူအရ တပ်မတော်ရဲ့လုပ်ငန်းစဉ်ဟာ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအပြင် နိုင်ငံရေး၊ လူမျိုးရေး ( အမျိုးသားရေးတာဝန်)ကဏ္ဍတွေမှာ ပါဝင်ရမယ်”ဆိုတဲ့ အချက်ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဘယ်နိုင်ငံမှမရှိတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ကိုယ်ပိုင်မူဝါဒနဲ့ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းစဉ် တွေချမှတ်ခဲ့တာ။ အဲ့ဒီရဲ့အကျိုးဆက်က ၂၀၀၈ ခြေ/ဥမှာ အပိုဒ်(၆) အပိုဒ်ခွဲ-စမှာ “နိုင်ငံတော်၏အမျိုးသားနိုင်ငံ ရေးဦးဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍတွင် တပ်မတော်က ပါဝင်ထမ်းဆောင်နိုင်ရေးတို့ကို အစဉ်တစိုက် ဦးတည်သည်”လို့ ‘စစ်ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေး”ကို တိတိလင်းလင်းထုတ်ဖော် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပါတော့တယ်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်က ဗိုလ်မောင်မောင်တင်သွင်းပြီး ၁၉၅၉ မှာ နိုင်ငံတော်မူဝါဒနဲ့ တပ်မတော်လုပ်ငန်းစဉ်ချမှတ်လိုက်တဲ့အချိန်ကစပြီး စစ်ဘောင်စကျယ်လာခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးဘောင်ဟာ တဖြေးဖြေးကျဉ်းလာခဲ့ပါတော့တယ်။ အဲ့ဒီအချိန်ကစလို့ ဗိုလ်အောင်ဆန်းတို့ချမှတ်ခဲ့တဲ့လမ်းစဉ်နဲ့ လမ်းခွဲလိုက်ကြပါပြီ။ ဗိုလ်အောင်ဆန်းက “လွတ်လပ်တဲ့ဗမာပြည်မှာ တိုင်းပြည်ကာကွယ်ရေးဟာ အစိုးရရဲ့တာဝန် တတိုင်းပြည်လုံးရဲ့တာဝန်ဖြစ်လာတဲ့အတိုင်း ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်း မှန်သမျှ အစိုးရကသာလျှင်လုပ်နိုင်ရမယ်။ တသီးတခြားကိုယ်ပိုင်အဖွဲ့တွေကလုပ်ဖို့လည်းမလိုဘူး။ ခွင့်လည်းပြု မှာမဟုတ်ဘူး”ဆိုတဲ့ ဖဆပလ ပြင်ဆင်မှုညီလာခံမှာပြောခဲ့တာတွေဟာ ဗိုလ်နေဝင်းနဲ့ ဗိုလ်မောင်မောင်တို့ ခြေနဲ့ ဖျက်ပစ်လိုက်ကြပါတော့တယ်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အုပ်ချုပ်မှုအစဉ်တွေကိုကြည့်လိုက်ရင်၊ ဗိုလ်နေဝင်း၊ ဗိုလ်စန်းယု၊ ဗိုလ်စိန်လွင်၊ ဗိုလ်အေးကို၊ ဗိုလ်စောမောင်၊ ဗိုလ်သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်သိန်းစိန်၊ အခု ဗိုလ်မင်းအောင်လှိုင်ပေါ့။ ဒါတွေဟာ လူထုတင်မြှောက်ခဲ့သူတွေမဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ဒါအပြင် အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုတို့ရဲ့ မျိုးဆက်သစ်တွေဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးမောင်လွင်သား ဗိုလ်ဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရကျော်ထင်ရဲ့သား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမောင်မောင်ကျော်၊ ဒုဝန်ကြီးဟောင်း ဦးသန့်ကျော်နဲ့ သူ့ဇနီးဒေါ်အိအိခင်ဧ၊ ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်သောင်းသား ကာ/ချုပ်(ရေ) ဗိုလ်မိုးအောင်၊ ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျသေဆုံးခဲ့တဲ့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး လွန်းမောင်ရဲ့သား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်စိုးထွဋ်တို့ဟာ တတိယမြောက် စစ်တပ်မျိုးဆက်တွေဖြစ်တယ်။

ကဲ..။ ဒီတကြိမ်အာဏာသိမ်းတာဟာလည်း ‘စစ်ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံတော်’အဓွန့်ရှည်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်တွေ ထပ်မံဖြည့်စွက်ပြဋ္ဌာန်း လုပ်ဆောင်ဖို့ကလွဲပြီး တခြားအကြောင်းအချက်မရှိနိုင်ဘူး။ ‘စစ်ပဒေသရာဇ်မျိုးဆက်’ မြန်မာပြည်ကနေ ပျက်သုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားရေးအတွက် ပြည်သူလူထုအားလုံးရဲ့ တာဝန်တရပ်အဖြစ် ရောက်ရှိ လာခဲ့ပါပြီ။ ဒါကြောင့်အားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ တစည်းတလုံးတည်း အားစိုက်တော်လှန်ဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ရပါတယ်။

ဂန္ထဝင်မောင်ထူး

4 months Ago
More News
Up