ကျဆင်း

June 25, 2022

ထိုင်း-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ် ကုန်သွယ်မှု ထက်ဝက်နီးပါးကျဆင်း

စစ်ကောင်စီရဲ့ ပိတ်ပင်ကန့်သတ်ချက်တွေ အပါအဝင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း အဆမတန် မြင့်တက်တာကြောင့် ထိုင်း-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု ထက်ဝက်နီးပါး ကျဆင်းလာတယ်လို့ နယ်စပ်ကုန်သည်တွေက ပြောပါတယ်။

ထိုင်း-မြန်မာနှစ်နိုင်ငံဟာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေ ဖြစ်တဲ့ မြဝတီ၊ တာချီလိတ်၊ မြိတ်၊ ကော့သောင်းနဲ့ ထီးခီးအပါအဝင် နယ်စပ်ဂိတ် ၆ ခုကနေ အဓိက ကုန်သွယ်နေတာပါ။ အဲဒီထဲမှာတော့ မြဝတီနဲ့ ထီးခီးနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေကနေ အများဆုံး ကုန်သွယ်နေတာပါ။

ဒါပေမဲ့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး အခြေအနေဟာ စစ်တပ် အာဏာသိမ်းတဲ့ကာလအတွင်း သိသိသာသာ ကျဆင်းလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဟာ လမ်းကြောင်း လုံခြုံရေး အခက်အခဲ ရှိတာ၊ စစ်ကောင်စီရဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေအပြင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း အဆမတန် မြင့်တက်လာတဲ့အတွက် ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းနေတာပါ။
နယ်စပ်ကုန်သည် တစ်ဦးက “ကုန်သွယ်ရေး အခြေအနေက ဒီကနေ အတက်ကုန်ကတော့ ပြောင်းနဲ့ကြက်သွန်နီလောက်ပဲတက်တော့တယ်၊ အဆင်းကတော့ ဆောက်လုပ်ရေး ပစ္စည်း အနည်းအကျဉ်းနဲ့ဆင်းကြတယ်၊ ပြီးလို့ ရှိရင် စားကုန်တွေနဲ့ ဆင်းကြတယ်၊ အဲဒါပဲ ရှိတယ်၊ ကျန်တာကတော့ အရင်လောက်တော့ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် မရှိတော့ဘူး၊ ကျနော်တို့ စိတ်ထင် ထက်ဝက်လောက် ပြုတ်ကျသွားတယ်လို့ ထင်တယ်၊ ငွေဈေးကလည်း ထက်ဝက်လောက် တက်တာ၊ ကုန်သွယ်မှုကလည်း အရင်ကထက်စာရင် ထက်ဝက်လောက်ပဲ ရှိတော့မယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

နယ်စပ်ကုန်သည်တွေက ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းနေတယ်လို့ ပြောဆိုနေပေမယ့် စစ်ကောင်စီ စီးပွားရေးနဲ့ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကတော့ ကုန်သွယ်မှု ဆက်လက် မြင့်တက်နေတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီ စီးပွားရေးနဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဧပြီလကနေ ဇွန် ၁၇ ရက်နေ့နဲ့ အခုနှစ်ကာလတူ နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၈၉၀ ကနေ သန်း ၁၁၀၀ ကျော်ထိ ကုန်သွယ်မှု မြင့်တက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးကတော့ ကုန်သွယ်ကဏ္ဍဟာ စက်သုံးဆီနဲ့ လမ်းခရီး အခက်အခဲကြောင့် ၄ ရက်မှ တစ်ကြိမ်လောက်သာ ကုန်သွယ်နိုင်တော့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးက “ခါတိုင်းဆို တစ်ရက် တစ်ခေါက်လောက် ဆင်းတဲ့ ကားက အခုဆိုရင် လေးရက်လောက်မှ တစ်ခေါက်လောက်ပဲ ဆင်းတော့တယ်၊ နောက် ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ်ဈေးက တက်ထားတယ်ဆိုတော့ ကားခတွေ ဘာတွေနဲ့ဆိုတော့ ကုန်သွယ်မှု အားလုံး လျော့သွားတာပေါ့၊ အရင်လောက်ကြီး အရောင်းအဝယ် မကောင်းတော့ဘူး၊ မစားမဖြစ် စားသောက်ကုန်ပဲ ရောင်းရတယ်၊ အရင်လိုမျိုး ၂၀၂၀ ၊ ၂၀၂၁ နှစ်ဦးပိုင်းလောက်တော့ မဖြစ်တော့ဘူး” လို့ပြောပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို စားသောက်ကုန်၊ အထည်အလိပ်၊ အလှကုန်၊ စက်ယန္တရားအပါအဝင် ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းတွေကို အဓိက တင်သွင်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကတော့ ထိုင်းနိုင်ငံကို ပြောင်း၊ ဆန်ကွဲနဲ့ ရေထွက်ကုန်တွေကို အဓိက တင်ပို့ရောင်းချနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ စစ်တပ် အာဏာသိမ်းတဲ့ တစ်နှစ်ကျော်ကာလအတွင်းမှာ ထိုင်း-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု အခြေအနေ သိသိသာသာ ကျဆင်းလာသလို ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဒီဇင်ဘာလတုန်းကဆိုရင် ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် KNLA ပူးပေါင်းအဖွဲ့ နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ရဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု လုံးဝနီးပါး ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပါတယ်။
အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ကတော့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံတွေနဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ပိုငွေပြနေတယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။

3 months Ago

June 14, 2022

ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်း

ဘရာဇီးနိုင်ငံက ကော်ဖီ ထုတ်လုပ်မှုဟာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်၊ ကိုဗစ် ကပ်ဘေး၊ ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်း စစ်ပွဲတို့ကြောင့် ကျဆင်းနေပါတယ်။ 

ဆော်ပေါ်လိုမြို့မှာရှိတဲ့ ဒီနယ်မြေဟာ နာမည်ကြီး ဘရာဇီး ကော်ဖီ ထုတ်လုပ်မှုမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေပါတယ်။ 

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မီတာ ၁၀၀၀မှာ တည်ရှိပြီး အရည်အသွေးမြင့် ကော်ဖီစေ့တွေ ထွက်တဲ့ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ 

စိုက်ခင်း တခုတည်းမှာ ကော်ဖီ အပင် ၇ သန်း ရှိပြီး သုံးလတကြိမ်ကို ကော်ဖီစေ့တန်ချိန် ၂၁၀၀ ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနှစ်မှာတော့ အစွန်းရောက် ရာသီဥတုနဲ့ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုတို့ကြောင့် ကော်ဖီအထွက်ကျဆင်းနေပါတယ်။ 

၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း နှင်းခဲချိန် ရှည်ကြာတဲ့အတွက် နှင်းကိုက်ထားတဲ့ ၄၀ စင်တီမီတာလောက် အကိုင်းတွေကို ဖြတ်တောက်ခဲ့ရပါတယ်။ 

ကော်ဖီ စိုက်ခင်းရဲ့ မန်နေဂျာ Ubion Terra က ဒီလို နှင်းကိုက်ထားတဲ့ ကော်ဖီပင်တွေဟာ ၂ နှစ်လောက်အထိ အသီးမသီးနိုင်တော့ဘူးလို့ ပြောပြပါတယ်။ 

“မနှစ်က မိုးခေါင်လိုက်၊ နှင်းခဲလိုက်ဆိုတော့ ဒီနှစ် ကော်ဖီအထွက်ကျဆင်းသွားတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ 

ဘရာဇီးဟာ ကမ္ဘာမှာ ကော်ဖီထုတ်လုပ်၊ တင်ပို့ရာမှာ ဒုတိယ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒီနှစ် ကော်ဖီ တင်ပို့မှုဟာ ၂၀၂၀ နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ၁၅ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်အထိ ကျဆင်းသွားမယ်လို့ အစိုးရက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေက ပြနေပါတယ်။ 

ဒါတင်မက ဘရာဇီးရဲ့ ကော်ဖီ စိုက်ခင်းတွေဟာ နိုင်ငံခြားကနေ တင်သွင်းတဲ့ ဓာတ်မြေသြဇာ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အသုံးပြုနေရပါတယ်။ 

အခုတော့ ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်း စစ်ကြောင့် ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုက ဓာတ်မြေသြဇာ ဖြန့်ဖြူးမှုမှာ အကန့်အသတ်တွေ ရှိလာပြီး ဘရာဇီး ကော်ဖီ ထုတ်လုပ်မှုမှာလည်း ပြဿနာတွေ ကြုံလာ ရတယ်လို့ မန်နေဂျာ Terra က ပြောပါတယ်။ 

လောလောဆယ်မှာ ဓာတု ဓာတ်မြေသြဇာ ဈေးနှုန်းတွေဟာ သုံးဆခွဲကျော် မြင့်တက်နေပြီး မနှစ်က တတန်ကို အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၅၀ ရှိခဲ့ရာကနေ အခုတော့ ဒေါ်လာ ၁၃၀၀ အထိ ပေးနေရပါတယ်။ 

ခေါင်ခိုက်နေတဲ့ ဓာတုဓာတ်မြေသြဇာတွေကို မသုံးနိုင်တော့တာကြောင့် ကော်ဖီစိုက် တောင်သူ တွေဟာ အခုအခါမှာ ဒေသထွက် ဓာတ်မြေသြဇာ၊ ဇီ၀ ဓာတ်မြေသြဇာတွေကို စမ်းသပ် ပြောင်းလဲ အသုံးပြုနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ 

အခုလို ရာသီဥတုနဲ့ ဓာတ်မြေသြဇာ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုအပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်ကလည်း ၃ ဆကနေ ၅ ဆအထိ မြင့်တက်နေပေမဲ့ ကော်ဖီ ဈေးနှုန်းက နှစ်ဆပဲ တက်တဲ့အတွက် ဘရာဇီးက ကော်ဖီစိုက် တောင်သူတွေဟာ အရင်နှစ်တွေကလောက် တွက်ခြေမကိုက်ဘဲ ဖြစ်နေပါတယ်။

4 months Ago
More News
Up