ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်

February 1, 2023

မြန်မာ့အရေးကို နိုင်ငံတကာက ထိထိရောက်ရောက် မဖြေရှင်းနိုင်တာ ၂ နှစ်ပြည့်ပြီဟု ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်ပြော

မြန်မာနိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက ထိထိရောက်ရောက် မဖြေရှင်း မကိုင်တွယ်နိုင်ခဲ့တာ ၂ နှစ်ပြည့်ခဲ့ပြီလို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးကပြောတဲ့ကြောင်း  ရိုက်တာသတင်းမှာဖော်ပြပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်အာဏာကို အဓမ္မသိမ်းယူခဲ့တာ  ၂ နှစ်ပြည့်တဲ့နေ့မတိုင်ခင်  ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့မှာ တွမ်အမ်ဒရူးစ်ကပြောကြားလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

“အခုက တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာ အခြေအနေပါပဲ၊ မြန်မာစစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ နှစ်နှစ်ပြည့်ခဲ့ပြီ၊ ဒါဟာ ကျနော်တို့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက အဲဒီပြဿနာအပေါ်မှာ ထိထိရောက်ရောက် တာဝန်မယူ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တာ နှစ်နှစ်ပြည့်ပြီဆိုတာကို ပြတာပါပဲ။”

စစ်အာဏာရှင်တွေ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ကျားကန်ထားနိုင်ဖို့အတွက် ပိုက်ဆံရယ်၊ လက်နက်ရယ်၊ တရားဝင်မှုရယ်ဆိုတဲ့ ၃ ခု လိုအပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ အမြင်မှာ ဒီစစ်အာဏာရှင်တွေဟာ တရားဝင်မှု လုံးဝမရှိဘူးလို့ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးစ်ကပြောပါတယ်။

“မြန်မာစစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ တရားဝင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုရေးမှာ ကျနော်တို့ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းတွေ အရေးပါမှု ဘယ်လောက်ထိရှိတယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့နားလည်နေဖို့ကလည်း အရမ်းကို အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီနေ့ပြောချင်တဲ့ အဓိကအကြောင်းကလည်း ဒါပါပဲ။” 

စစ်ကောင်စီဟာ နိုင်ငံတော် အာဏာကို တရားမဝင် သိမ်းယူခဲ့သလို အာဏာသိမ်း သက်တမ်း ၂ နှစ် ပြည့်သွားချိန်မှာလည်း အာဏာကို ဆက်ယူထားပြီး နိုင်ငံတကာရဲ့ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိဖို့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲသစ်ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးလည်း တွမ်းအန်ဒရူးစ်က “သူတို့ကတော့ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းကြားမှာ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်အတိုင်း ရွေးကောက်ခံအစိုးရဖြစ်လာစေရေးအတွက် နိုင်ငံရေး စာမျက်နှာသစ်ကိုလှန်ဖို့သူတို့ပြောတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီနှစ်မှာ လုပ်မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ထားကြတယ်။ လူကြီးမင်းတို့ ခင်ဗျာ၊ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်တွေကို ဖမ်းဆီး၊ ထိန်းသိမ်း၊ နှိပ်စက်၊ သတ်ဖြတ်နေပြီးတော့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ လွတ်လပ်ပြီး မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ ရှိမလာနိုင်ပါဘူး။ သတင်းထောက်တွေ သူတို့အလုပ်ကိုသူတို့လုပ်တာဟာ တရားဥပဒေနဲ့ မညီပါဘူးဆိုတဲ့ နိုင်ငံမှာ တကယ့်ရွေးကောက်ပွဲအစစ် ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး။ စစ်အာဏာရှင်တွေကို ဝေဖန်တာဟာ ရာဇဝတ်မှုလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နိုင်ငံမှာ တရားဝင်လွတ်လပ်မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ရှိမလာနိုင်ပါဘူး။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ၊ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်ရေးအဖွဲ့တွေ အနေနဲ့လည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ကို ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ဒါမှမဟုတ် ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်သူတွေ လွှတ်ပေးပြီး သူတို့ရဲ့ ကလိမ်ကကျစ်လုပ်ရပ်ကို ထောက်ခံကူညီလို့မဖြစ်ပါဘူး။ တကယ်လုပ်ရမှာက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရောက်အောင် စီစဉ်ရေးဆွဲထားတဲ့ သူတို့ရဲ့ ကလိမ်စေ့ငြမ်းဆင်လုပ်ရပ်အပေါ်မှာ ကန့်ကွက်ကြောင်း လက်မခံကြောင်းကို ချက်ကျလက်ကျ ကြေညာရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။”

နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေနဲ့ ယူကရိန်းအရေးမှာ ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသလို မြန်မာ့ အရေးကိုလည်း ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးကြဖို့ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ်က တိုက်တွန်း ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

“လိုနေတာက ဘယ်လိုစီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေက အကောင်းဆုံးဖြစ်မလဲ၊ အထိရောက်ဆုံးဖြစ်မလဲ၊ ဘယ်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး စီးပွားရေးပိတ်ဆို့ရမလဲ၊ ဒီစီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေအပေါ်မှာလဲ ယူကရိန်းအရေးမှာ ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသလို နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းတွေက ဘယ်လိုပူးပေါင်းအရေးယူဆောင်ရွက်ကြမလဲ၊ အဲတာတွေကို လေ့လာသုံးသပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဘက်က ရပ်တည်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို ထောက်ပံ့အားပေးကူညီမယ့် နိုင်ငံတွေက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြဖို့ပါပဲ။ ”

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်းဒရူးစ်ဟာ “တရားမဝင် ဥပဒေမဲ့သော - မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အစိုးရအဖြစ် စစ်တပ်ရဲ့ အဆိုပြုချက်နဲ့ နိုင်ငံတကာတုံ့ ပြန်မှုတွေအပေါ် လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း”ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို မကြာခင်ကမှ တင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ နိုဘယ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ တရားဝင်ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကိုဖယ်ရှားကာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့တာ နှစ်နှစ်ပြည့်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် မြန်မာပြည်မှာ လူ့အသက်ပေါင်းများစွာ ကြွေလွင့်ခဲ့ရပြီး ဘဝပေါင်းများစွာဟာ ကျွမ်းထိုးမှောက်ခုံ ဖြစ်သွားခဲ့ရပါတယ်။ 

ဆန္ဒပြပွဲတွေကို စစ်တပ်က ရက်ရက်စက်စက်ဖြိုခွင်းခဲ့ပြီး အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေကို အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ရာမှာ စစ်အာဏာသိမ်း ၂ နှစ်အတွင်း ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားသူနဲ့ အပြစ်မဲ့ပြည်သူ ၂၉၄၀ ဦး ကျဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချကာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်း ဖမ်းဆီးခံရသူပေါင်း ၁၇၅၇၂ ဦးရှိတယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း AAPP ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

လူဦးရေ ၁ ဒသမ ၂ သန်းလောက် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရပြီး နိုင်ငံအတွင်းကနေ ထွက်ခွာခဲ့သူ ၇၀,၀၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့ စစ်တပ်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူသားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စွပ်စွဲထားတဲ့ ကုလသမဂ္ဂက ပြောပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်ကတော့ သူတို့ရဲ့လုပ်ရပ်ကို အကြမ်းဖက်သမားတွေကို နှိမ်နင်းတဲ့ တရားဝင်လုပ်ရပ်လို့ ငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်ပြီး မေးမြန်းမှုတွေကို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ခြင်းမရှိဘူးလို့ ရိုက်တာက ရေးပါတယ်။

Ref-Reuters

7 days Ago

December 23, 2022

လုံခြုံရေးကောင်စီဆုံးဖြတ်ချက် မြန်မာစစ်တပ်၏ အကြမ်းဖက်မှုများကို ရပ်တန့်စေရန် မလုံလောက်ဟု ကုလကိုယ်စားလှယ်ပြော

စစ်ကောင်စီ စနစ်တကျကျူးလွန်နေတဲ့ လက်မခံနိုင်စရာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို အရေးယူနိုင်ဖို့ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အားကောင်းမှုမရှိဘူးလို့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် သောမတ်စ်အန်ဒရူးစ်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်က ရုရှားနဲ့ တရုတ်ရဲ့ ဗီတိုအာဏာနဲ့ ဆန့်ကျင်မှုတွေကိုရှောင်ရှားကာ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီမှာ ဗြိတိန်ရဲ့ အဆိုပြုချက်မူကြမ်းကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့တာဟာ အသိအမှတ်ပြုစရာဖြစ်ပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ရပ်တန့်စေဖို့တော့ မလုံလောက်ဘူးလို့ သောမတ်စ်အန်ဒရူးစ်က ပြောပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိရင် လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ လူအမြောက်အမြားကို သတ်ဖြတ်နေမှုကို ပိုပြီးဆိုးရွားလာ စေလိမ့်မယ်လို့ မြန်မာ့လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ်က သတိပေး ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

လုံခြုံရေးကောင်စီ ပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ အခန်း ၇ ပါ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာတွေကို အသုံးမချဘဲ လိုလားချက်တွေကို တောင်းဆိုနေရုံနဲ့တော့ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာ ဓားစာခံဖြစ်နေတဲ့ ပြည်သူ ၅၄ သန်းရဲ့ ဘဝတွေကို တရားမဝင်အာဏာသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်က နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ချေမှုန်းဖျက်ဆီးနေတာတွေကို ရပ်တန့်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မစ္စတာအန်းဒရူးစ်က ပြောကြားလိုက်ပြီး တကယ်လိုအပ်နေတာက လက်တွေ့ကျကျ အရေးယူမှုဖြစ်တယ်လို့ ထောက်ပြပြောပါတယ်။

လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ်က အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားဆဲဖြစ်တာနဲ့ စစ်တပ်ကြောင့် မြန်မာပြည်သူလူထု ကြုံတွေ့ခံစားနေရတဲ့ ဆိုးရွားပြင်းထန်တဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေအပေါ် အလေးအနက်စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြပါရှိပါတယ်။

အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ပါ ငြိမ်ချမ်းရေး အစီအစဉ်အတိုင်း အချိန်မဆိုင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရေး၊ ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဖော်ဆောင်ရေးတို့ကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ပြင်းထန်တဲ့ အရေးယူမှုတွေ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ဖို့ လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် ၁၅ နိုင်ငံအကြား ကာလအတော်ကြာအောင် သဘောထားကွဲလွဲနေခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာမှာတော့ ရုရှား၊ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယတို့က မဲမပေးကြဘဲ ကျန်တဲ့ ၁၂ နိုင်ငံက ထောက်ခံမဲပေးကာ အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရားမဝင်အာဏာသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာစစ်ကောင်စီက မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပေါ်မှာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ လက်မခံနိုင်စရာ ကြမ်းကြုတ်ရက်စက်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူသားထုအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်ပြစ်မှုတွေ စနစ်တကျ ကျူးလွန်နေတာကို ရပ်တန့်နိုင်ဖို့ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြဖို့ မစ္စတာအန်ဒရူးစ်က တိုက်တွန်းပြောပါတယ်။ 

လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာပါဝင်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုအမျိုးမျိုးကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို လွှတ်ပေးရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ အတားအဆီးမရှိ ပေးရေး စတဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေကို မြန်မာစစ်တပ်က မလိုက်နာခဲ့ရင် ဘယ်လို အရေးယူမယ်ဆိုတဲ့ နောက်ဆက်တွဲမပါရှိကြောင်း၊ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေ မပါဝင်သေးကြောင်း၊ မြန်မာစစ်တပ်က အခုချိန်ထိ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို အရေးယူမယ့်အကြောင်းတွေ မပါဝင်သေးဘူးလို့လည်း ကုလကျွမ်းကျင်သူက ဝေဖန်ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် မြန်မာ့ပဋိပက္ခတွေကို ရပ်တန့်စေမယ့် ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို လုံခြုံရေးကောင်စီက အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့မရှိဘူးဆိုတာ သိသာထင်ရှားစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ 

ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ထောက်ပံ့ကူညီဖို့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲအတွက် ထိထိရောက်ရောက် အကူအညီပေးလိုတဲ့ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်နေမှုတွေကို ချက်ချင်းရပ်တန့်အောင် မိမိတို့ဘာသာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကိုအကြောင်းပြုပြီး မြန်မာ့အရေးအပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ချက်တွေ လက်မလွှတ်၊ မရပ်တန့်လိုက်ကြဖို့ လိုတယ်လို့  ကုလကိုယ်စားလှယ်က အလေးအနက် ဖိအားပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အလိုအပ်ဆုံးဖြစ်နေတဲ့အရာတွေကို ထောက်ပံ့ကူညီပေးမယ့် နိုင်ငံတွေစု ပေါင်းပြီး မဟာမိတ်အဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမယ့် အချိန်ရောက်နေပြီလို့လည်း ဆိုပါတယ်။ 

ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်က ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ ပြောခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံတကာက တာဝန်မကျေခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ စကားကို မစ္စတာအန်ဒရူးစ်ကလည်း သဘောတူကြောင်းနဲ့ နောက်ဆက်တွဲ အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ ဘာမှမရှိတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချမှတ်ပြီး အဲဒီတာဝန်မကျေ ပျက်ကွက်မှုကို ဖုံးအုပ်ဖျောက်ဖျက်လို့ မရနိုင်ဘူးလို့  ပြောပါတယ်။ 

လက်တွေ့မှာ လိုအပ်နေတာတွေက ပူးပေါင်းချမှတ်တဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ၊ စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ အသုံးစရိတ် မရစေရေးအတွက် ဝင်ငွေဖြတ်တောက်တာတွေ၊ နည်းပညာနဲ့ လက်နက်တွေ ဝယ်ယူခွင့်မရအောင် ပိတ်ဆို့ တားဆီးတာတွေ အပါအဝင် ပစ်မှတ်ထား အရေးယူမှုတွေ ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Photo- AFP

2 months Ago
More News
Up