ပညာရေး/နည်းပညာ

September 11, 2022

၄၀ မမ ဗုံးသီး ၆ လုံး ထည့်ပစ်နိုင်သည့် လက်နက် ဒေါင်းနီအဖွဲ့ ထုတ်လုပ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းမှာ လှုပ်ရှားနေတဲ့ ဒေါင်းနီအဖွဲ့က ၄၀ မမ ဗုံးသီး (၆) လုံး ထည့်ပစ်နိုင်တဲ့ လက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီလို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီလက်နက်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းက  စတင်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် ညနေပိုင်းမှာ စမ်းသပ်ပစ်ခတ်အောင်မြင်တယ်လို့ အဖွဲ့ရဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးတာဝန်ခံက ဆိုပါတယ်။

“အော်တိုတော့ မဟုတ်ဘူး။ တချက်ပစ်ပြီး ဆုံလည်ကိုလက်နဲ့ လှည့်ပေးရတယ်။ လေ့ကျင့်သားရှိသွားရင် အော်တိုလောက်မြန်လာမယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်သား တကောင်ကို မိတော့ သူတို့က ဗုံး ၆ လုံး ဆက်တိုက်ကျကျလာတာကို ကြောက်တယ်လို့ပြောတယ်။ ဒီဘက်မှာခေါ်တာတော့ လှလှပေါ့။ အဲ့ဒါကြောင့် ဒါကို ဒီဘက်မှာရှိတဲ့ ပစ္စည်းနဲ့ ထုတ်တာ အောင်မြင်တယ်” လို့ ဒေါင်းနီအဖွဲ့ရဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်ကျော်ဝဏ္ဏက ပြောပါတယ်။

ပစ်နိုင်တဲ့အကွာအဝေးဟာ ကိုက် ၁၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ထည့်ပစ်တဲ့ကျည်ဟာ တလုံးကို ၂ သိန်းခွဲလောက် ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီလို ၄၀ မမ ဗုံးသီး ၆ လုံးထည့်ပစ်နိုင်တဲ့ လက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် တခြား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေပါ မျှပေးသွားမယ်လို့ ဗိုလ်ကျော်ဝဏ္ဏက ဆက်လက် ပြောပါတယ်။

ဒေါင်းနီ အဖွဲ့အနေနဲ့ တခြား လက်လုပ်သနတ် အတို၊ အရှည်နဲ့ အဝေးပစ်များလည်း ထုတ်လုပ်ကာ မြေပြင်မှာ အသုံးပြုနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

2 weeks Ago

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာတွင် စာသင်ကျောင်းများတိုက်ခိုက်ခံရမှု ပိုမိုများပြားလာ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စာသင်ကျောင်းတွေတိုက်ခိုက်ခံရမှု ၂၀၂၀  ပြည့်နှစ်မှာ  ၁၀ ကြိမ်သာရှိခဲ့ရာမှ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ အကြိမ်ရေ ၁၉၀ အထိများပြားလာခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပညာရေးတိုက်ခိုက်မှုမှကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (GCPEA)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၉ ရက်မှာ ကျရောက်တဲ့ နိုင်ငံတကာပညာရေးတိုက်ခိုက်မှုမှ ကာကွယ်ရေး ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အထိမ်းအမှတ်နေ့မှာ  အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ စာသင်ကျောင်းတွေကို တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့  ပြည်နယ် ၁၃ ခုအထိရှိလာခဲ့ပြီး အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တုန်းကတော့ ကျောင်းတွေ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတဲ့ တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ် ၃ ခုပဲရှိခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း စစ်ရေးအတွက် အသုံးချခံခဲ့ရတဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံဟာ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရတာ၊ သက်ဆိုင်ရာကျောင်းက ကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆရာတွေ အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်မှုခံရတာ၊ အဆောက်အဦနဲ့ပညာရေးအသုံးအဆောင်တွေ ဖျက်ဆီးခံရတာတို့ ကြုံခဲ့ရတယ်လို့ GCPEA ကပြောပါတယ်။

GCPEA ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒီယာနစ်ဂျောင်းက “မြန်မာနိုင်ငံက လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေအနေနဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေနဲ့ တက္ကသိုလ်တွေကို အသုံးပြုတာကနေ တတ်နိုင်သမျှရှောင်ကြဉ်ကြစေလိုပါတယ်၊ စာသင်ကျောင်းတွေကို စစ်ရေးအတွက်အသုံးချတာဟာ ကျောင်းသားတွေအကြမ်းဖက်ခံရတာ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအနိုင် ကျင့် နှောင့်ယှက်ခံရတာ၊ ကလေးသူငယ်တွေကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေထဲ ဝင်ရောက်ဖို့ ခေါ်ဆောင်ခံရတာ၊ စာသင်ကြားရာနေရာ၊ ကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆရာတွေကို ပစ်ကွင်းထဲ ရောပါစေတာစတဲ့ အန္တရာယ်တွေကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်”လို့  ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံက စစ်တပ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအပါအဝင် တကမ္ဘာလုံးက လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေအနေနဲ့ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲတွေကြားမှာ သင်ကြားရေးကို ထိခိုက်နစ်နာစေမှုမရှိအောင် သတိထားသင့်သလို ကျောင်းနယ်မြေတွေမှာ တိုက်ခိုက်စစ်ဆင်နေတာကို  ရှောင်ကြဉ်ကြဖို့လည်း တိုက်တွန်းတောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

ပညာရေးနယ်မြေတွေကို တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းနဲ့ စစ်ရေးအတွက်အသုံးချခံရခြင်းရဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု အစီရင်ခံစာမှာလည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံက ကျောင်းတွေနဲ့ တက္ကသိုလ်တွေကို စစ်ရေးအတွက် အသုံးချမှု အကြိမ်ရေပေါင်း ၁၇၀ ကျော်အထိရှိခဲ့တယ်လို့ တင်ပြမှတ်တမ်းတင်ထားတာရှိခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဟာ စာသင်ကျောင်းတွေမှာ စခန်းချတာတွေ၊ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းအဖြစ် အသုံးချတာတွေ၊ လက်နက်သိုလှောင်တာတွေသာမကပဲ တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် နေရာယူတာတွေပါရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ကျောင်းစာသင်ခန်းတွေပျက်စီးခဲ့ရတာရှိသလို   လက်နက်ကိုင်တပ်တွေရှိ နေတာက ကျောင်းသားတွေအတွက်လည်း  အန္တရာယ်ရှိစေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်ရပ်တွေကြောင့် စာသင်ကျောင်းတွေကို ပိတ်ပစ်ကာ တခါတရံ စာသင်ချိန်တွေ နှစ်နဲ့ချီနောက်ဆုတ်ပစ်ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ကျောင်းသူမိန်းကလေးရှင် မိသားစုတွေဟာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်စောက်ကားတာနဲ့ အကြမ်းဖက်ခံရခြင်းတို့ ကြုံရမှာကြောက်တာကြောင့် သူတို့ရဲ့ သမီးမိန်းကလေးတွေကို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေတပ်စွဲထားတဲ့ ကျောင်းတွေကိုလွှတ်ဖို့ စိုးရိမ်ကြပါတယ်။

၂၀၂၀ နဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း တစ်ကမ္ဘာလုံးက စာသင်ကျောင်းတွေနဲ့ တက္ကသိုလ်တွေကို စစ်ရေးမှာ အသုံးချမှုအားလုံးရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ GCPEA ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်အတွင်းမှာ စာသင်ကျောင်းတွေကို စစ်ရေးအတွက်အသုံးချမှု  ၂၄ နိုင်ငံမှာဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ နဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကာလအတွင်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် နှစ်ဆ တိုးလာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ တခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအနေနဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေဟာ အရပ်သားတို့ပိုင်နက်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကိုလေးစားလိုက်နာဖို့ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအားလုံးကို ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီကတိုက်တွန်းထားတဲ့ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက် ၂၆၀၁ (၂၀၂၁) ကိုလိုက်နာကြဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

အစိုးရမဟုတ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့လည်း ပညာရေးဆိုင်ရာနယ်မြေတွေကို ကာကွယ်ဖို့ သဘောတူညီချက်အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေရဲ့အန္တရာယ်ကနေ ကလေးသူငယ်တွေကို ကာကွယ်ဖို့သဘောတူညီချက်တွေပါဝင်တဲ့ ဂျီနီဗာကော (Geneva Call) အဖွဲ့ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်မှာ ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးသင့်တယ် လို့ဆိုပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ကို နိုင်ငံတကာပညာရေးတိုက်ခိုက်မှုမှကာကွယ်ရေးနေ့အဖြစ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကကျင်းပတဲ့ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံမှာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

2 weeks Ago

September 10, 2022

ဆေးတက္ကသိုလ် ၇ ခုအတွက် လူဦးရေ ၁၃၀၀ ကျော်ကို လူတွေ့နှုတ်မေး စာမေးပွဲ ဖြေခွင့်ပြု

တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး ဆေးတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်တွေကို ဝင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့သူတွေထဲက ၁၃၃၅ ဦးကို လူတွေ့နှုတ်မေး စာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆိုဖို့ ရွေးချယ်ထားတယ်လို့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်က ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာပါတယ်။ 

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဆေးတက္ကသိုလ် ၅ ခုရှိပြီးတော့ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်ကတော့ ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေးမှာ တခုစီပဲရှိတာဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့အစိုးရလက်ထက်မှာ အဲ့ဒီတက္ကသိုလ်တွေကို တနှစ်မှာ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်သူတွေထဲက တကျောင်းကို ၁၅၀ ဝန်းကျင်လောက်ပဲ ရွေးချယ်တက်ရောက်စေခဲ့တာပါ။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လာတဲ့ ဆေးတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်တွေကို လျှောက်ထားတဲ့သူ များပြားခဲ့တာကြောင့် လူတွေ့နှုတ်ဖြေစာမေးပွဲအတွက် ကျောင်းတကျောင်းကို ၂၀၀ နီးပါးလောက်အထိ ဝင်ခွင့်ပေးဖို့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးဌာနက ရည်ရွယ်ထားပုံရနေပါတယ်။

ယခင်က ဆေးတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်တွေရဲ့ ဝင်ခွင့်ရွေးချယ်ရေးစနစ်ကို ၆ ဘာသာ အမှတ်ပေါင်းအများဆုံးရသူတွေကိုသာ ရွေးချယ်တက်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့ရာမှ အခုနှစ်မှာတော့ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲမှာ ရရှိခဲ့တဲ့ ၆ ဘာသာ ရမှတ်ပေါင်း ၄၅၀ မှတ် ပြည့်သူတွေကို ဆေးပညာနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ အင်္ဂလိပ်စာ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇီဝေဗဒ ဘာသာရပ်တွေမှာ ရမှတ်များသူတွေကို ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုစေပြီး ရွေးချယ်တက် ရောက်ခွင့်ပြုမယ့်စနစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲထားတယ်လို့ ကျန်းမာရေးဌာနက ကြေညာထားတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေ၊ CDM ဆရာဝန်တွေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ဖမ်းစီးထောင်ချခဲ့တာတွေနဲ့ အာဏာသိမ်းတာကိုလက်မခံတဲ့ ဆေးကျောင်းသား တွေ၊ ဆရာဝန်တွေက လွတ်မြောက်နယ်မြေတွေမှာ စစ်ကောင်စီကို တော်လှန်ဖို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့တာကြောင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ စစ်ကောင်စီဟာ လက်တလောဖြေရှင်းနိုင်မယ့်နည်းလမ်းတွေကို အသုံးပြုလာပုံရတယ်လို့ ဆေးပညာအသိုင်းအဝိုင်းက သုံးသပ်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဆေးပညာသမိုင်းမှာ တခါမှမလုပ်ဘူးတဲ့ အစီအစဉ်ကို စစ်ကောင်စီက စီစဉ်လာခဲ့ပြီး အဲ့ဒီအစီအစဉ်ဟာ အစိုးရအစီအစဉ်နဲ့ ဆေးကျောင်းတက်မယ်ဆိုရင်တော့ တလကို ငွေကျပ် ၈၀၀ ပဲ ကုန်ကျမှာဖြစ်ပေမယ့် မိမိအစီအစဉ်နဲ့ ကျောင်းတက်ရောက်မယ်ဆိုရင်တော့ ပညာသင်ကာလ ပြီးဆုံးတဲ့အထိဆိုရင် ကျပ်သိန်း ၆၀၀ ဒါမှမဟုတ် ကျပ် သိန်း ၇၀၀ လောက် ကုန်ကျပြီး နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမယ့် အခြေအနေကနေ ကင်းလွတ်ခွင့်ရမယ့် အစီအစဉ်တခုကို ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ 

3 weeks Ago

မောင်တောက မွတ်ဆလင်ကျောင်းသားများ စစ်တွေအဝေးသင်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းတက်ခွင့်ရ

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်က  မွတ်ဆလင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတွေ စစ်တွေမြို့ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်မှာ ကျောင်းတက်ခွင့်ရရှိတယ်လို့ စစ်တွေတက္ကသိုလ် ပညာရေးအသိုက်အဝန်း ကနေ သိရပါတယ်။ 

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဘာသာရေး၊ လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခတွေကြောင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေအနေနဲ့ ပညာသင်ကြားခွင့် ၅ နှစ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကျမှ မောင်တောမြို့မှာ အဝေးသင်တက္ကသိုလ် ဌာနခွဲတခု ဖွင့်လှစ်ပြီး ပညာသင်ကြားခွင့် ရရှိရေးအတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြတာပါ။

စစ်တွေတက္ကသိုလ် ပညာရေးဝန်ထမ်းတယောက်က“မောင်တောမှာ အဝေးသင်ဌာနခွဲ ဖွင့်ထားတာတော့ရှိတယ်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက ဖွင့်လှစ်ခဲ့တာ ဒီနှစ်မှာတော့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အနီးကပ်သင်ပြမယ်။ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ဆရာ ဆရာမတွေနဲ့ ပါမောက္ခတွေ မောင်တောကို မသွားဝံ့ကြဘူး။ နောက်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ပညာသင်နှစ်မှာ Day တက်ရောက်တဲ့ မွတ်ဆလင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတွေကိုလည်း စစ်တွေမှာ ​ကျောင်းတက်ခွင့်ပြုထားတယ်ဆိုတော့ အဝေးသင်တွေကိုလည်း ခွင့်ပြုလိုက်တာပါ။”

အခု ၂၀၂၂ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ပညာသင်နှစ်မှာ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်က Day တက်ရောက်ကြမယ့် မွတ်ဆလင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတွေ ၁၀ နှစ်အကြာမှာ စစ်တွေတက္ကသိုလ် တက်ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြပြီး အခုတဖန် အဝေးသင်တက္ကသိုလ် တက်ရောက်တဲ့ မွတ်ဆလင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတွေပါ စစ်တွေမြို့မှာ ကျောင်းလာရောက်တက်ခွင့် ရရှိကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဘူးသီးတောင်မြို့က မွတ်ဆလင်ကျောင်းသားတယောက်က “ကျနော်က Day ကနေ အဝေးသင်ကို ပြောင်းလိုက်တာပါ။ စစ်တွေမှာနေပြီး Day ကျောင်းတက်ရတာလည်း စားစရိတ် နေစရိတ်နဲ့ မတတ်နိုင်လို့ပါ။ အခုတော့ အဝေးသင်လာတက်တာပါ” လို့ ပြောပါတယ်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် စစ်တွေအဝေးသင်တက္ကသိုလ်ကို စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ အနီးကပ်သင်တန်းတွေ စဖွင့်မှာဖြစ်ပြီး စာမေးပွဲကိုတော့ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့မှာ စစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်ကြောင်း အဝေးသင်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေထံက သိရပါတယ်။

3 weeks Ago
More News
Up