ေလွစီးေျပးေခၚ ေလွေျပးစီးၾကတဲ့ ဒုကၡသည္အေရးမွာ ျပႆနာကတခုတည္း။ ပရိသတ္က ၂ ခု ကြဲေနတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ အစိုးရကေျပာတာကိုသာ ထုတ္ေဝႏိုင္တာမ်ားတယ္။ ေရးတဲ့သူေတြကလည္း တဖက္သတ္မလိုက္ရင္ ဒုကၡေရာက္ႏိုင္တယ္။ တရားဥပေဒေရာ မတရားဥပေဒပါ လႊမ္းမိုးေနလို႔ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာက ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္နဲ႔ အၾကည့္ခံေနရတယ္။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ေမ ၂၈ ရက္က ရခိုင္တိုင္းရင္းသူ မိန္းကေလးဟာ အုပ္စုဖြဲ႔ မတရားျပဳက်င့္ၿပီး သတ္ပစ္တာ ခံခဲ့ရရွာတယ္။ အမႈက်ဴးလြန္သူေတြဟာ ဗမာမြတ္စလင္ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အဲဒီကတည္းက ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့နာမည္ဟာ ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမွာ ေတာက္ေလွ်ာက္ႀကီး ပါေနေတာ့တယ္။ ျပည္တြင္းမွာေတာ့ အထူးသျဖင့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္မွာ ေဖာ္ျပ ေရးသားၾကတယ္။ အဲဒီကတည္းက နာမည္တလံုးအတြက္ တိုက္ပြဲစေတာ့တာပါပဲ။ အဲလူေတြကိုေခၚေဝၚဖို႔ ဘဂၤါလီဆိုတဲ့ စကားလံုးကို တမင္တကာ တီထြင္ခဲ့တာပါ။ ကိုင္တြယ္ပံုညံ့ဖ်င္းလို႔ ျပႆနာက ဆက္တိုက္က်ယ္ျပန္႔လာတာပါ။ အခုဆိုရင္ ေဒသဆိုင္ရာျပႆနာလို႔ သံတမန္ေလာကမွာ ေခၚဆိုေနၾကပါၿပီ။ ျပည္ပမွာ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ လႈပ္ရွားမႈစခဲ့တာ ၁၉၉ဝ အကုန္ကတည္းကပါ။ ကုလသမဂၢ ဦးေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက ဒီဗမာ့ျပႆနာကို ေဒသဆိုင္ရာျပႆနာလို႔ အသိအမွတ္မျပဳဘဲ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္မႈတခု သက္သက္ပါပဲလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ေဒသတြင္းပါလို႔ ေျပာလုိ႔ မရခဲ့ပါ။ ျမန္မာအစိုးရသစ္ကို ကမာၻက ဟိမဝႏၱာခ်ီးမြမ္းခန္းဖြင့္ေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢတို႔လည္း ပါတာပဲ။ ဒီေတာ့ေကာ ဒီလို အစိုးရတရပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီေတာင္းဆိုမႈေတြကိုေတာ့ အသံတိတ္သြားေအာင္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ ေဒသဆိုင္ရာ ျပႆနာတရပ္ကိုေတာ့ မီးေမႊးေပးတာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ဝိုင္းဝန္း ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကဖို႔ အခ်ိန္တန္ပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ ဗမာျပည္ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ ဖိအားေပးတဲ့ဒဏ္ကို အျပင္းအထန္ ခံေနရၿပီ။ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းဆိုတာလည္း မြတ္စလင္အဝန္းအဝိုင္း တစိတ္တပိုင္းရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ လမ္းညႊန္မႈေအာက္မွာ ရွိတာပါ။ ဗမာျပည္ကို လာေရာက္ၾကတဲ့ အေရးပါတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြအားလံုးက ဒီကိစၥကို အထူးတလည္ ေရွ႕တန္းတင္ၾကတယ္။ အိုဘားမားနဲ႔ ဘန္ကီမြန္းတို႔လည္း ဒီလိုပါပဲ။ အစိုးရရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရေရာ စီအိုင္ေအရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရပါ ဗမာျပည္မွာ ဗုဒၶဘာသာကို ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူက လူဦးေရရဲ႕ ၈၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္။ အစၥလာမ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစည္းအ႐ုံး (အိုအိုင္စီ) က ဒီလိုမ်ိဳး ဗမာျပည္မွာ ႐ုံးဖြင့္ခ်င္သတဲ့။ ဒါ သမိုင္းေၾကာင္းအရဆိုရင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ပါပဲ။ ဒီအေရးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းကို ျပည္ပမီဒီယာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက တလြဲတေခ်ာ္ လုပ္ၾကတယ္။ ဥပမာ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ဝ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ေဝတဲ့ ဆစ္ဒနီ နံနက္ခင္း သံေတာ္ဆင့္သတင္းစာ ေရးပံုကိုၾကည့္။ ဗမာျပည္က အတိုက္အခံအင္အားစုဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြမွာ အခြင့္အေရး ရွိတယ္တဲ့။ သူတို႔ေရးတဲ့အထဲမွာ မွန္တာတခုေတာ့ ရွိတယ္။ ဗမာျပည္ထဲက အလြန္ဆိုးဝါးလွတဲ့ အေျခအေနေတြကေန ေရွာင္ေျပးၾကတဲ့ မြတ္စလင္ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အတိုက္အခံ အင္အားစုရဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က တိုက္တြန္းတယ္လို႔ ေရးပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးဉာဏ္ဝင္းက ဒီကိစၥကို ရွင္းျပေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာက မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ၾကတယ္။ ဗုဒၶဘာသာမွတပါး အျခားဘာသာကိုးကြယ္သူ ဗမာႏိုင္ငံသားဦးေရက ျပည္ပမွာေနတာ ၃ သန္းထက္မနည္း ရွိပါတယ္။ သူတို႔ထဲက ၅ ပံု ၄ ပံု ေက်ာ္ဟာ ဗမာျပည္ကေန တရားမဝင္ ထြက္ေျပးၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာရယ္လို႔ မေပၚပါ။ ထိုင္းႏိုင္ငံက တခါတေလ ေျပာတယ္။ မေလးရွားကေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အလုပ္သမားေတြကိုသာ အျပစ္တင္တယ္။ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဒီကိစၥကို အာ႐ုံမစိုက္ၾကပါ။ အိႏၵိယနဲ႔ ပါကစၥတန္က အစြန္းေရာက္ အုပ္စုေတြဆီကပဲ အသံေတြ ထြက္လာတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမည္ခံထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္ အုပ္စုေတြကို အကူအညီေပးၾကတယ္။ ဘ႐ူႏိုင္းႏိုင္ငံကဆိုရင္ အသံတိတ္ေနတယ္။ ဗမာျပည္ကို အာဆီယံအဖြဲ႔ထဲ ၀င္ခြင့္ျပဳခဲ့တဲ့ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၃ ရက္ကတည္းက အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီးဟာ ဗမာျပည္ရဲ႕ ျပႆနာေတြကို ကူညီေျဖရွင္းခဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ တခုမွမရွိပါ။ အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးေတြမွာ အာဏာရ အစိုးရကိုသာ မ်က္ႏွာသာေပးခဲ့ၿပီး ႏွိပ္ကြပ္ခံေနရတဲ့ လူထုကိုျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီအစိုးရနဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႔တဲ့ ဘယ္ျပႆနာကိုုျဖစ္ျဖစ္ ကူညီေျဖရွင္းေပးခဲ့တာ မရွိပါ။ အဲဒီအဖြဲ႔အစည္းႀကီးမွာ က်င့္ဝတ္အရေရာ ႏိုင္ငံေရးအရပါ စြက္ဖက္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အာဏာလည္း မရွိပါ။ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္တုန္းကေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢတို႔က ဖိအားေပးၾကလို႔ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္မွာ ဗမာျပည္ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံျဖစ္ေရးကို အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြက ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကဖူးတယ္။ အဲဒီလို ရဲရဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတာကလြဲလို႔ အာဆီယံဟာ ဗမာျပည္ကို ဘယ္တုန္းကမွ် ထိပ္တိုက္ဟန္႔တားတာ မရွိခဲ့ပါ။ အခု ႐ုိဟင္ဂ်ာကိစၥမွာ အေမရိကန္နဲ႔ အီးယူတို႔ကပါ မဆီေလ်ာ္တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ လုပ္ေနျပန္တယ္။ ဒီျပႆနာကို ပိုဆိုးသြားေစတဲ့ အေၾကာင္း ၂ ခ်က္ ရွိတယ္။ အစိုးရကိုယ္တိုင္ေၾကာင့္နဲ႔ တဖက္သတ္ (ေလာ္ဘီ) က နားခ်လွည့္ဖ်ားတာေတြ ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗမာျပည္ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးအတြက္ မေနမနား ေထာက္ပံ့အားေပးခဲ့ၾကတဲ့ အစိုးရေတြေရာ၊ ေထာက္ပံ့ေရးေအဂ်င္စီေတြေရာကေန ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ေနတာေတြကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တယ္။ အဲဒီကတည္းက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ စည္း႐ုံးနားခ်ေပးတဲ့၊ ေငြေၾကးျပည့္ျပည့္စံုစံုရွိတဲ့ အဖြဲ႔တမ်ိဳးတည္းသာ က်န္ေတာ့တယ္။ အခုဆိုရင္ (ဗမာျပည္ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး) မွသည္ (ျမန္မာျပည္ ႐ုိဟင္ဂ်ာေထြးပိုက္ေရး) အျဖစ္ ေျပာင္းသြားပါေတာ့တယ္။ ဒီအက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရက ႏိုင္ငံေရးကစားလို႔ မျဖစ္ပါ။ ႐ုိဟင္ဂ်ာလို႔ ေရးတာ ေျပာတာကို ပိတ္ပင္ၿပီး လူထုရဲ႕ လက္ခုပ္သံကိုရေအာင္ ႀကိဳးစားေနတယ္။ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာအုပ္စုကို ဖန္တီးထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္က အျငင္းပြားစရာျဖစ္တဲ့ လူဦးေရဥပေဒၾကမ္းကို အတည္ျပဳခဲ့တယ္။ လုပ္ေနတာမွန္သမွ်ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲရဖို႔ခ်ည္းသာျဖစ္ေနတာ သိသာလြန္းလွတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက ႐ုိဟင္ဂ်ာျပႆနာရဲ႕ သေဘာသဘာဝနဲ႔ အေၾကာင္းရင္း ဇာစ္ျမစ္အမွန္ကို တိတိက်က် နားလည္မႈျဖစ္မယ္။ လူသားဆန္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ႐ႈေထာင့္ကေန ေဆာင္ရြက္တာက ေကာင္းတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာကေန ႏို္င္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေရးနဲ႔ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးေတြကိုသာ ေတာင္းဆိုေနၾကတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ႏိုင္ငံတခုရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးကိစၥကို တမင္သက္သက္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခံခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံမ်ိဳး မရွိပါ။ လူကုန္ကူးမႈဟာ စိန္ေခၚမႈႀကီးပဲလို႔ အစိုးရက ေထာက္ျပတဲ့အခ်က္ကို သေဘာတူပါတယ္။ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သူေတြကေတာ့ ပိုက္ဆံရရင္ ဘယ္သူ႔ကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေလွေပၚတင္ ေခၚသြားၾကမွာပဲ။ ဘယ္ႏိုင္ငံကလူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ႏိုင္ငံသားေတြကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေခၚသြားမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဘာလို႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာက်မွ ျပႆနာတက္ရသလဲ။ ဘာလို႔ ဗမာျပည္က်မွ ျပႆနာျဖစ္ရသလဲ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုက်ေတာ့ ဘယ္သူမွ မေျပာၾကတာလဲ။ ပင္လယ္ျပင္က ဖမ္းဆီးမိတဲ့လူေတြကို ေနရပ္ျပန္ပို႔တာ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အေထာက္အကူ မျပဳပါဘူး။ သူတို႔ဟာသူတို႔ အေျခတက် ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ေနရာကို ဘာလို႔ထြက္ေျပးလာခဲ့ၾကတာလဲ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေရာ ဗမာျပည္ပါ သူတို႔အတြက္ ပဋိ႐ူပေဒသ မဟုတ္လို႔ေပါ့။ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ အစိုးရေတြမွာ အမ်ားႀကီးတာဝန္ရွိၾကတယ္။ ျပင္ပက အဆမတန္ ဖိအားေပးေနတာေတြ၊ အစိုးရက ဒီျပႆနာကို အကိုင္အတြယ္ မွားတာေတြက အဲဒီ ကံဆိုးသူေမာင္ရွင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုသူေတြကို ဘယ္လိုမွ ကယ္ရာေရာက္မွာ မဟုတ္ပါ။ မျမင္ရတဲ့ ေနာက္ကြယ္က အားေကာင္းတဲ့ လက္တံရွည္ေတြ ရွိေနတယ္။ အစိုးရက ႏိုင္ငံေကာင္းစားေရးကို ဂ႐ုမစိုက္ပါ။ ဘယ္ဘာသာဝင္ျဖစ္ေနေန၊ ဘယ္ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေနေန၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေပးလိုက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာက ၾသဘာလက္ခုပ္သံေတြနဲ႔အတူ အာဏာဆက္လက္ တည္ၿမဲႏိုင္မယ္ဆိုရင္ မဲေပးခြင့္ေပးလိမ့္မယ္၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ႏိုင္ပါတယ္။ မဲအတြက္သာ သည္းသည္းမည္းမည္းလုပ္ၾကရင္ တိုင္းျပည္ အမဲဖ်က္တာ ခံရမည္။