ေဒါ်ေအာင်ဆန်းစုြကည်က လက်ပန်းေတာင်းေတာင် ေြကးနီးစီမံကိန်း ြပဿနာ ကုိ ေအးေအးချမ်းချမ်းနဲ့ ေြပလည်ေေစချင်တယ်လို့ သူရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာ ေြပာဆိုပါတယ်။
ြမန်မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင်းေဆာင် ေဒါ်ေအာင်ဆန်းစုြကည်ဟာ စစ်ကုိင်းတုိင်း မုံရွာြမို့ကုိ ေန့လယ် ၂ နာရီေလာက်မှာ ေရာက်ရှိခဲ့ြပီးေနာက် ၀မ်ေပါင်ကုမ္ပဏီ တာ၀န်ရှိသူေတွနဲ့ ညေန ၄ နာရီေကျာ်ေလာက်ေတွ့ဆုံေဆွးေနွးခဲ့ပါတယ်။ ဒီေနာက် လက်ပန်းေတာင်းေတာင် ကံကုန်းေကျးရွာမှာ ေဒသခံေတွကုိ မိန့်ခွန်းေြပာြကားရာမှာ ထည့်သွင်းေြပာဆုိခဲ့တာပါ။
“ကိုယ်လုပ်ချင်သလို လုပ်လို့ မရဘူး။ အများနဲ့ ညီေအာင်လို့ အများေကာင်းကျိုးအတွက် တခါတေလ ကိုယ့်ရဲ့ အကျိုးကို အေနာက်မှာ ထားြပီး လုပ်ရတယ်။ အဲဒီလို လုပ်မှသာ တိုးတက်နိုင်မှာ ြဖစ်ပါတယ်။”
“ဒီေဒသမှာ ြဖစ်ေပါ်ေနတဲ့ အခက်အခဲေတွနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကျမတို့ဟာ နိုင်ငံြကီးသား အြမင်နဲ့ ေြဖရှင်းရမယ်။ ကျမတို့ နိုင်ငံကို အြပစ်မရှိတဲ့ နိုင်ငံ၊ အြပစ်မဲ့တဲ့ နိုင်ငံ၊ ကမာ္ဘက ေလးစားတဲ့ နိုင်ငံြဖစ်ေအာင် ဘယ်လို လုပ်မလဲ၊ ဘယ်လို ေနမလဲ၊ ဘယ်လိုထိုင်မလဲ၊ ဘယ်လို ြပဿနာေတွကို ကိုင်တွယ်မလဲဆိုတာ ကျမတို့ ဆံုးြဖတ်ရလိမ့်မယ်။”
“ကိုယ့်နိုင်ငံ သိက္ခာရှိဖို့ဆိုတာ လူတိုင်း လူတိုင်းမှာ တာ၀န်ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံတနိုင်ငံ သိက္ခာရှိဖို့ဆိုတာ လူတေယာက်တည်းနဲ့လည်း မရဘူး။ အဖွဲ့အစည်း တခုတည်း လုပ်လို့လည်း မရဘူး။ အစိုးရချည်း လုပ်လို့လည်း မရဘူး။ ြပည်သူလူထုအားလံုး ပါ၀င်မှ ကျမတို့ နိုင်ငံ သိက္ခာရှိေအာင် ကျမတို့ လုပ်နိုင်မှာပါ။ ြပည်သူေတွနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အခါမှာ ြပည်သူေတွ အြကိုက်ကို ကျမ အြမဲလိုက်ြပီးေတာ့ လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျမ မှန်တဲ့အတိုင်းပဲ ေြပာမယ်။ ြပည်သူေတွက မြကိုက်ရင်လည်း မြကိုက်ဘူးလို့ ေြပာပိုင်ခွင့် ရှိတယ်။ ြကိုက်ရင်လည်း ြကိုက်တယ်လို့ ေြပာပိုင်ခွင့် ရှိတယ်။ ဒါေပမယ့် ကျမ ေသေသချာချာ ကတိေပးနိုင်တယ်။ ကျမ ြပည်သူေတွကို လှည့်ြဖားတဲ့ နိုင်ငံေရးမျိုး လုပ်လို့ မရဘူး။
ေနာက်ြပီးေတာ့ တခဏတာ ေပါ်ြပူလာ ြဖစ်ချင်လို့ လုပ်တဲ့ နိုင်ငံေရးမျိုးလည်း ကျမ မလုပ်ဘူး။ ကျမတို့ နိုင်ငံရဲ့ ေရရှည်အကျိုးကို ြကည့်ြပီးေတာ့ ကျမ လုပ်သွားမှာ။ ကျမတို့ နိုင်ငံရဲ့ ေရရှည် အကျိုးကို ြကည့်ြပီးေတာ့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ကျမမှာ အားနည်းချက်ေတွရှိလို့ ဆိုရင်လည်း ၀ိုင်းြပီးေတာ့ ြပုြပင်ေပးြကပါ။ ကျမ လက်ခံဖို့ အဆင်သင့်ပါပဲ။ ဒါေပမယ့် ကျမတို့ ြပည်သူေတွ ကလည်း ေသေသချာချာ စဉ်းစားပါ။ သေဘာထားြကီးရမယ်။ ေရရှည်အြမင်ရှိရမယ်။ ကျမတို့နိုင်ငံမှာ အဓိကလိုအပ်ချက်က အမျိုးသားြပန်လည် ရင်ြကားေစ့ေရးပဲ။”
“အမျိုးသားြပန်လည်ရင်ြကားေစ့ေရးဆိုတာ ဘာလဲဆိုေတာ့ ဆယ်စုနှစ်ေပါင်း ေြမာက်ြမားစွာ ကွာဟေနတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ေတွ၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးေတွနဲ့ အုပ်စုေတွ စုစည်းြပီးေတာ့ နုိင်ငံ့အကျိုးအတွက်အတူ စွမ်းေဆာင်နိုင်ဖို့ကိစ္စြဖစ်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ဖို့ ဆိုလို့ရှိရင် ကျမတို့ ြပည်သူအားလံုးဟာ ေရရှည်အြမင်နဲ့လုပ်ဖို့ လုိပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ေရရှည်အြမင်နဲ့လုပ်မှ ကျမတို့ ေအာင်ြမင်နိုင်မှာပါ။ အခု ဒီေဒသမှာြဖစ်ေနတဲ့အခက်အခဲေတွကို ကျမတို့နိုင်ငံ သိက္ခာရှိမယ့် ပံုစံနဲ့ ကျမ ေြဖရှင်းချင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို လုပ်တဲ့အခါ ြပည်သူေတွက ဝိုင်းဝန်းြပီးေတာ့ ကူညီြကပါလို့ ကျမ ေမတ္တာရပ်ခံချင်ပါတယ်။”
“ဒီမုိကေရစီလမ်းေြကာင်းကိုသွားတဲ့အခါမှာ ြပည်သူေတွရဲ့ ေထာက်ခံမှုကိုမရဘဲနဲ့ ကျမတုိ့ေအာင်ြမင်နုိင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ေနာက်ြပီး ြပည်သူေတွရဲ့ ေထာက်ခံမှုဆုိတာ ြပည်သူအြကိုက် လွယ်လွယ်ဆံုးြဖတ်ြပီးေတာ့ စိတ်ကေလးေတွ ချြပီးေတာ့ ြပည်သူရဲ့ ေထာက်ခံမှုကုိ မမှန်မကန်နည်းနဲ့ ရယူရင် ေရရှည်မှာ အကျိုးမရှိပါဘူး။ ကျမ ြပည်သူနဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း၊ မှန်မှန်ကန်ကန်၊ ရိုးရိုးေြဖာင့်ေြဖာင့် ဆက်ဆံမယ်။ မလှည့်ဖျားဘူး။ ကျမရဲ့ ဆံုးြဖတ်ချက်ေတွ၊ လုပ်ေဆာင်ချက်ေတွကုိ ြပည်သူကမြကိုက်ရင်လည်း မြကိုက်ဘူးလုိ့ ေြပာနုိင်တယ်။ ကျမ တခုခုလုပ်တယ်ဆုိရင် ဘာလို့လုပ်သလဲ ကျမရှင်းြပမယ်။ အခု ဒီေဒသမှာြဖစ်ေနတဲ့ ေြကးနီစီမံကိန်းြပဿနာေတွကုိ ကျမ ေအးေအးချမ်းချမ်းနဲ့ ေြပလည်သွားေစချင်တယ်။ ေအးေအးချမ်းချမ်းေြပလည်ရင် ကျမတုိ့ြပည်သူေတွလည်း သက်သာတယ်၊ နုိင်ငံလည်း သိက္ခာရှိတယ်။ ကျမတုိ့ အနာဂတ်အတွက်လည်း ေကာင်းတဲ့ေြခလှမ်းြဖစ်တယ်။ ဒါကုိ ကျမြကိုးစားမယ်၊ ြကိုးစားေပမယ့် ကျမ ေအာင်ြမင်တယ် မေအာင်ြမင်ဘူးဆိုတာကေတာ့ ကျမက ဘယ်လိုမှ အာမခံချက်မေပးနုိင်ဘူး။ ဒါေပမယ့် ြပည်သူကသာ ကျမနဲ့ လက်တွဲြပီး ေြပလည်မှုရှာမယ်ဆုိရင် ေအာင်ြမင်မယ်လို့ ကျမ ယံုပါတယ်။”
“ကျမြပည်သူကို တခုပဲ ေတာင်းခံချင်ပါတယ်၊ ေသေသချာချာ စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ ကျမက ဘယ်လုိပဲ ဆံုးြဖတ် ဆံုးြဖတ်. ကျမဆံုးြဖတ်ချက်မချရေသးဘူး။ ကျမ လုပ်ငန်းရှင်နဲ့လည်းေတွ့ြပီးြပီ၊ သက်ဆုိင်ရာ ရွာသူရွာသားေတွ၊ လုပ်ငန်းကို ကန့်ကွက်တဲ့ ြပည်သူေတွနဲ့လည်း ေတွ့ချင်တယ်။ ေတွ့ြပီး ဟုိဘက်ဒီဘက် အြမင် ၂ ခုကုိ ြကည့်ြပီးေတာ့ ကျမတတ်နုိင်သေလာက် ေြပလည်ေအာင် ညှိေပးချင်တယ်။ ဒီလုိညှိေပးတာကုိ ြပည်သူေတွက သေဘာတူရဲ့လား။”
(လူထု) “တူပါတယ်။”
“ကျမတုိ့ နုိင်ငံသူနုိင်ငံသားေတွဟာ ေအးေအးချမ်းချမ်းေနချင်တယ်ဆုိတာ ကျမ ယံုြကည်တယ်။ ကျမတုိ့ဟာ အချင်းချင်းြကားမှာ ေစတနာ၊ ေမတ္တာနဲ့ ေနချင်တယ် ဆုိတာလည်း ယံုြကည်တယ်။ လူသားတုိင်းဟာ ဒီလုိပါပဲ. ေစတနာ၊ ေမတ္တာနဲ့ ေနရတဲ့ ပတ်၀န်းကျင်ဟာ အင်မတန် ေအးချမ်းပါတယ်။ ေဒါသေတွ ဟုန်းဟုန်းေတာက်ေနတဲ့ ပတ်၀န်းကျင်ဆုိတာဟာ မေအးချမ်းနုိင်ပါဘူး။ ဒါေြကာင့် ကျမတုိ့နုိင်ငံ ေအးချမ်းဖို့အတွက် ကျမဟာ ြပန်လည်ရင်ြကားေစ့ေရးနည်းလမ်းကုိ အစဉ်အြမဲပဲ ေလှျာက်ဖို့ ဆံုးြဖတ်ခဲ့တာြဖစ်ပါတယ်။ ဒီလိုေလှျာက်တဲ့အခါ ကျမနဲ့အတူ ြပည်သူ ပါလာမှ ကျမလုပ်ငန်းေတွဟာ ေအာင်ြမင်နုိင်မှာပါ။ ဒါေြကာင့် ကျမကို ြပည်သူေတွက လမ်းမှာ ြကိုဆုိရင် ကျမအင်မတန်မှ အားတက်တယ်။ အားတက်တယ်ဆုိတာဟာ ကျမကုိ ကျန်းမာပါေစ ေအာ်ေနလို့ မဟုတ်ဘူး။ အသက်ရာေကျာ်ရှည်ပါေစ ေအာ်ေနလုိ့ မဟုတ်ဘူး။ ြပည်သူရဲ့ ေထာက်ခံမှု ရှိရင် ကျမတုိ့ လုပ်ငန်းေတွ ေအာင်ေချအများြကီးရှိတယ်လို့ အားတက်ရပါတယ်။ မိတ်ေဆွေကာင်းဆိုတာဟာ လွယ်ကူတဲ့အချိန် မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ဘက်က ခက်ခဲတဲ့ အချိန်မှာ ရပ်တည်ေပးသူများဟာ မိတ်ေဆွေကာင်းပဲ။ ကျမတို့ရဲ့ ြပည်သူေတွဟာ ကျမရဲ့မိတ်ေဆွေကာင်းေတွြဖစ်ေစချင်တယ်လို့ ကျမ ရိုးရိုးပဲေြပာပါရေစ။”
“ကျမအေနနဲ့လည်း ကျမတို့ြပည်သူေတွရဲ့ မိတ်ေဆွေကာင်းြဖစ်ချင်တယ်။ ခက်ခဲတဲ့အချိန်မှာ မိတ်ေဆွေကာင်းအြဖစ် ရပ်တည်မယ်။ ေနာက်တခုက မိတ်ေဆွေကာင်းဆိုတာ မှန်မှန်ကန်ကန် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆက်ဆံရတယ်၊ ေတာင်းဆိုရတယ်။ ကိုယ့်အြကိုက် လုိက်လုိက်ေြပာတဲ့လူက မိတ်ေဆွေကာင်းလုိ့ မထင်နဲ့ေနာ်။ ဘယ်ေတာ့မဆုိ ကုိယ့်အြကိုက်ကုိယ် လုိက်ြပီးေြပာတာဟာ မိတ်ေဆွေကာင်းများရဲ့ အလုပ်မဟုတ်ဘူး။ တကယ့်မိတ်ေဆွများဆုိတာဟာ ကိုယ့်ရဲ့ေကာင်းကျုိးကုိ ေရှးရှုြပီးေတာ့ ေြပာသင့်ေြပာထုိက်တာကုိ ေြပာမယ်၊ ေထာက်ြပသင့်တာကုိ ေထာက်ြပမယ်။ ကျမတုိ့ဟာ တဦးနဲ့တဦး ကျမတုိ့နဲ့ြပည်သူြကားမှာ တကယ့်ကို ေကာင်းြမတ်တဲ့ မိတ်ေဆွေတွရဲ့ ဆက်ဆံမှုမျုိး ြဖစ်ေစချင်တယ်။ အဲဒါေြကာင့် ကျမတတ်နုိင်သေလာက် ြပည်သူေတွနဲ့ ေတွ့တယ်။ ေြပာဆုိတယ်ဆုိတာဟာ ြပည်သူေတွနဲ့ ကျမတုိ့ရဲ့ ြကားမှာ နားလည်မှုေတွ တည်ေဆာက်နုိင်ေအာင်လုိ့၊ ကျမတုိ့ြကားမှာ ေကာင်းမွန်တဲ့ သံေယာဇဉ်ေတွ တည်ေဆာက်နုိင်ေအာင်လုိ့ ကျမ ေတွ့ဆုံတာပါ။ တကယ်ေတာ့ တေယာက်ချင်း၊ တေယာက်ချင်း ေတွ့နုိင်ရင် ပုိေကာင်းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့် သန်း ၆၀ ကုိ ဘယ်လုိလုပ် ေတွ့နုိင်မှာလဲ။ သန်း ၆၀ ကုိ တေယာက်ချင်းစီ မေတွ့နုိင်ေတာ့ ဒီလုိပဲ ေတွ့ရတာ။ ေတွ့ရတုိင်းလည်း ကျမ၀မ်းသာပါတယ်။ ကျမတခါတေလ စိတ်ဆုိးရတာေတွ ရှိပါတယ်။ ြပည်သူေတွမဟုတ်ပါဘူး။ ကျမတုိ့ အဖွဲ့၀င်ေတွ လုပ်ပုံကုိင်ပုံမဟုတ်လုိ့။ ဒါေပမယ့် အဲလုိ စိတ်ဆုိးရတဲ့အခါကျရင်ေတာင်မှ ြပည်သူေတွကေနြပီး ြပံုးြပံးရွှင်ရွှင်နဲ့ ကျမကို ြကိုဆုိတဲ့အခါ ဒီစိတ်ဆုိးတာေတွ ေြပရပါတယ်လုိ့ ေြပာပါရေစ။
“အခု ေတာ်ေတာ်လည်း ေမှာင်ေနြပီဆုိေတာ့ ေနာက်ဆုံးအေနနဲ့ ကျမ ေတာင်းပန်စရာ တခုရှိေသးတယ်။ ဒီလုိေမှာင်တဲ့အချိန်ထိ ေစာင့်ရေအာင် လုပ်ခဲ့တာကုိ ကျမေတာင်းပန်ပါတယ်။ အဲဒါက ကျမတုိ့ မနက်တုန်းက မန္တေလးကေနြပီး မုံရွာကုိလာေတာ့ မုံရွာြပည်သူေတွက အင်မတန်မှ ေသာင်းေသာင်းြဖြဖ ြကိုဆုိလုိ့ ေတာ်ေတာ် ေနာက်ကျသွားတယ်။ လမ်းမှာ ြဖည်းြဖည်းပဲ သွားြဖစ်တယ်။ အဲဒါေြကာင့် ကျမတုိ့ အေရာက်ေနာက်ကျတယ်။ ေနာက်ကျလုိ့ လမ်းမှာ ြကိုဆုိတဲ့ ရွာသားေတွကုိ ကျမ အကုန်လုံး မနှုတ်ဆက်နုိင်ေတာ့ဘူး။ အဲဒါေြကာင့် လမ်းမှာ မနှုတ်ဆက်ခဲ့ရတဲ့ ရွာသူရွာသားေတွကုိ ေတာင်းပန်ပါတယ်။ အခုလုိ ေမှာင်တဲ့အထိ ေစာင့်ရတဲ့ ဒီမှာ ေရာက်ေနတဲ့ ြပည်သူေတွအားလုံးကိုလည်း ေတာင်းပန်ပါတယ်။
“ေနာင်ဆုိရင်လည်း ကျမတုိ့ အများြကီး အတူတူလုပ်ရဦးမယ်။ ဒီလုိ မျက်နှာချင်းဆုိင် မေတွ့နုိင်သည့်တုိင်ေအာင် ကျမတုိ့နုိင်ငံ ေကာင်းကျုိးအတွက် အားလုံး အတူလုပ်ရမှာပဲ။ အေ၀းကေနလည်း ကျမတုိ့ ဆက်ြပီးလုပ်သွားရမှာပဲ။ တချုိ့ကျေတာ့လည်း ကျမတုိ့ရဲ့ ေရှးေရစက်အရ တခါြပန်ြပီး နီးနီးကပ်ကပ် ဆုံနုိင်မယ့်သူေတွလည်း ရှိမှာပါ။ ဒီလုိ နီးနီးကပ်ကပ် မဆုံနုိင်ရင်ေတာင်မှ တချိန်တခါမှာ ကျမတုိ့ဟာ အတူတူ ကျမတုိ့နုိင်ငံရဲ့ ြပဿနာေတွအတွက် စဉ်းစားပိုင်ခွင့် အတူတူထုိင်ြပီးေတာ့ တေယာက်နဲ့ တေယာက် မျက်နှာချင်းဆုိင်ပိုင်ခွင့်ရရမယ်လုိ့ မှတ်သားထားပါမယ်။ ကျမ ရင်ထဲမှာ ထိန်းသိမ်းထားပါမယ် လုိ့ ေြပာရင်း နိဂုံးချုပ်ပါတယ်။ အားလံုး ကျန်းမာြကပါေစ။ ေဘးရန်ကင်းပါေစ။”