ေဆာ္ဒီ၊ ကာတာ နဲ႔ ဖီဖာကမာၻ႔ဖလား ႐ုပ္သံလႊင့္ခြင့္ အၾကပ္အတည္း

၂၀၁၈ ခုုႏွစ္ ႐ုရွားႏုိင္ငံမွာ က်င္းပေနတဲ့ ကမာၻ႔ဖလား ႐ုပ္သံလႊင့္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူေျပာအမ်ားဆုုံးတခုကေတာ့ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏိုုင္ငံက ၿဂိဳဟ္တုု႐ုပ္သံလိုင္း BeoutQ ဟာ ဖီဖာခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ထုုတ္လႊင့္ေနတဲ့အေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီေဘာလုုံးအသင္းက ၂၀၁၈ ကမာၻ႔ဖလားမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရတယ္။ ကာတာႏုုိင္ငံက ေျခစစ္ပြဲမေအာင္ေပမယ့္ အေရွ့အလယ္ပိုုင္းတခြင္လုံး ႐ုပ္သံထုုတ္လႊင့္ခြင့္လိုုင္စင္ exclusive မူပိုုင္ခြင့္ရထားတယ္။ ေဆာ္ဒီနဲ႔ ကာတာ မတည့္ၾကေတာ့ တရား၀င္မူပိုုင္ခြင့္နဲ႔ ထုုတ္လႊင့္တဲ့ BeIN ၿဂိဳဟ္တု႐ုပ္သံလုုိင္းကိုု ေဆာ္ဒီမွာ ပိတ္ပင္ထားတယ္။ ကမာၻ႔ဖလားပြဲေတြသာမက ၿပီးခဲ့တဲ့ ဥေရာပခ်န္ပီယန္ပြဲေတြကိုုပါ တရားမ၀င္ရယူထုုတ္လႊင့္ေနတဲ့ BeoutQ ဆိုုတာ ေဆာ္ဒီမွာရွိေနတယ္။ ေဘာလုုံးပြဲ၀ါသနာပါတဲ့ ေဆာ္ဒီႏိုုင္ငံသားေတြကေတာ့ သူ႔ႏုုိင္ငံလက္ေရြးစင္အသင္း ႐ုရွားမွာ ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ေနတာကိုု ျပည္တြင္းအခမဲ့ ႐ုပ္သံမီဒီယာေတြကတဆင့္ ျဖစ္ျဖစ္ လစဥ္ေၾကးေပး ႐ုပ္သံလိုုင္းကပဲျဖစ္ျဖစ္ ၾကည့္ခ်င္ၾကမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေဆာ္ဒီ႐ုပ္သံေတြက ႐ုပ္သံထုုတ္လႊင့္ခြင့္လိုင္စင္မရဘဲ သူတိုု႔နဲ႔ရန္ဘက္ ကာတာႏုုိင္ငံ ဒိုုဟာအေျခစိုုက္ BeIN အခေပး အားကစား ႐ုပ္သံလိုုင္းကပဲ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္း အာဖရိကေျမာက္ပိုုင္း ၂၄ ႏိုုင္ငံစလုံးအတြက္ သီးသန္႔ မူပိုုင္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီၿဂိဳဟ္တု စေလာင္းစက္ BeIN ႐ုပ္သံဖမ္းယူစက္ေတြကိုု ေဆာ္ဒီအပါအ၀င္ ကာတာရဲ႕ ရန္ဘက္ႏုုိင္ငံေတြက အေရးယူပိတ္ဆိုု႔ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ BeoutQ လိုု႔ ေခၚတဲ့ ႐ုပ္သံလိုုင္းကေန ကမာၻ႔ဖလားၿပိဳင္ပြဲေတြကိုု ခိုုးယူထုတ္လႊင့္ေပးေနတဲ့အတြက္ ဖီဖာအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဘက္ကလည္း ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုုတ္ျပန္ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ သတင္းေတြ ဆက္တိုက္ ျမင္ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ေဆာ္ဒီဘက္ကလည္း exclusive မူပိုင္ခြင့္မရေတာ့ေပမယ့္ ဖီဖာအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဆီက ၂၂ ပြဲစာ ေငြေပး၀ယ္ယူဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေသးတယ္လိုု႔ ၾကားရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ exclusive မူပိုင္ခြင့္ရထားတဲ့ ကာတာ BeIN ဘက္က ကန္႔ကြက္လိုု႔ အဆင္ေျပပုံမရပါဘူး။ ေဆာ္ဒီနဲ႔ ကာတာ ႏုိင္ငံေတြကလည္း တိုုက္႐ုိက္ညႇိႏိႈင္းလိုု႔ ရတဲ့ အေျခအေနမရွိေတာ့ ဖီဖာကေန ၾကား၀င္ဖိုု႔ စီစဥ္ပါေသးတယ္။ ေဆာ္ဒီအသင္းပါ၀င္တဲ့ ပြဲစဥ္ေတြ ျပသခြင့္ရေအာင္ လုပ္ေပးမလား သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ခြင့္ ေဒၚလာ ၃၅ သန္းနဲ႔  ေဆာ္ဒီကို ျပန္ေရာင္းေပးမလားဆိုုတာေတြ ညႇိႏိႈင္းေပးတယ္လိုု႔ သတင္းေတြ ထြက္ခဲ့ေပမယ့္ ဘာမွထူးျခားမလာခဲ့ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ေဆာ္ဒီကေန ၿဂိဳဟ္တုကတဆင့္ ထုုတ္လႊင့္ေနတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ BeoutQ လိုု႔ေခၚတဲ့ ၿဂိဳဟ္တု႐ုပ္သံလိုင္းက ကမာၻ႔ဖလားကိုု တဆင့္ျပန္လည္ျပသတဲ့ အေျခအေနျဖစ္လာခဲ့တာပါပဲ။ ကမာၻ႔ဖလားၿပိဳင္ပြဲကို တရားမ၀င္ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့အတြက္ BeoutQ ကိုု အေရးယူမယ္လိုု႔ ဖီဖာဘက္ကေရာ အာဖရိက ေဘာလုုံးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကေရာ ေျပာပါတယ္။ MENA Region လိုု႔ေခၚတဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္းေဒသနဲ႔ ေျမာက္ပိုုင္းအာဖရိကတခြင္မွာ BeoutQ ႐ုပ္သံလိုုင္းဟာ ၂၀၁၈ ကမာၻ႔ဖလားပြဲစဥ္ေတြကို ၿဂိဳဟ္တုကတဆင့္ ထုတ္လႊင့္ျပသေနတယ္ဆိုတာ သိရွိတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ဒါကို အားေပးေနပံုရတဲ့ တရား၀င္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုလည္း အေရးယူမယ္လို႔ ဖီဖာက ထုုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အာဖရိက ေဘာလုံးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကလည္း အာဖရိကေဘာလုံးအသင္း ပါတဲ့ပြဲေတြကိုု တရားမ၀င္ထုတ္လႊင့္မယ္ဆိုရင္ BeoutQ ကို အေရးယူဖုိ႔ ဆုုံးျဖတ္ထားတယ္လို႔ ေၾကညာပါတယ္။ ခုုလိုုျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏုိင္ငံမွာ ပိတ္ဆို႔ခံရတဲ့ BeIN မီဒီယာအုပ္စုဟာ သူ႔လိုင္းကို ၾကည့္ရႈေနသူ ၉ သိန္းေလာက္ဆုုံးရႈံးခဲ့တယ္။ လစဥ္ေၾကးေပးသြင္းသူ ၄၀ ရာႏႈန္းေလာက္ ေလ်ာ့က်သြားတယ္လိုု႔ သတင္းေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ တအိမ္ကိုု ေဒၚလာ ၁၀၀ ပဲဆိုုရင္ေတာင္ အိမ္ေပါင္း ၁ သန္းနီးပါးဟာ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ နီးပါး ဆုုံးရႈံးပါလိ့မ္မယ္။ ဖီဖာကို အာခံၿပီး ခုလိုု ျပန္လည္ထုုတ္လႊင့္ျပသေနတဲ့ BeoutQ ဆိုတာ ခ်န္နယ္ ၁၀ ခုပါ၀င္တဲ့ ႐ုပ္သံလိုင္းျဖစ္ၿပီးေတာ့ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္းေကာင္းကင္က Arabsat ကတဆင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ႏုုိင္ငံအေျခစိုုက္ ထုတ္လႊင့္ေနတယ္လို႔ သတင္းထြက္ပါတယ္။ BeIN လုုိင္းက ထုုတ္လႊင့္ေနတဲ့ အစီအစဥ္ေတြကို ဖမ္းယူၿပီး BeoutQ လိုင္းဟာ တရားမ၀င္ တဆင့္ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ေနတယ္လို႔ လိုင္စင္ရထားတဲ့ BeIN ခ်န္နယ္ကလည္း ရႈတ္ခ် ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ BeIN ခ်န္နယ္က သူတို႔ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ ကမာၻ႔ဖလားၿပိဳင္ပြဲေတြမွာ Ticker လိုုဂိုုေတြ ထည့္သြင္းထုုတ္လႊင့္ခဲ့ေပမယ့္ BeoutQ က ျပန္လည္ျပသတဲ့အခါ အဲဒီလိုဂိုအေပၚမွာ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္လိုဂိုုတခု အုပ္ကာထားၿပီး ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ေနပုံေတြ Twitter မွာ ရွယ္ထားၾကတာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ Be In နဲ႔ Be Out Qatar အာရပ္ကမာၻ႔ရဲ႕ အကြဲအၿပဲ BeoutQ ဆိုုတဲ့ ၿဂိဳဟ္တု႐ုပ္သံလိုင္းဟာ တေယာက္ေယာက္ရဲ့ အိပ္ခန္းထဲက အေပ်ာ္သေဘာလုပ္ေနတာ မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္က်ခံထားၿပီး ႐ုပ္သံထုုတ္လႊင့္မႈ ကြ်မ္းက်င္အဆင့္ အင္ဂ်င္နီယာေတြက လုပ္ေနတာပဲလို႔ BeIN ရဲ႕ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမႉးက New York Times သတင္းစာကို ေျပာျပဖူးပါတယ္။ BeIN ကုုမၸဏီရဲ႕ မူပိုုင္ခြင့္ဌာနက စုုံစမ္းတဲ့အခါမွာ ခုလိုတရားမ၀င္ တဆင့္ ထုုတ္လႊင့္ျပသေနတာဟာ Arabsat အာရပ္ၿဂိဳဟ္တုတခုု ျဖစ္ေနတာရယ္၊ အဲဒီၿဂိဳဟ္တုပိုုင္ဆိုုင္တာဟာ အာရပ္ၿဂိဳဟ္တု ဆက္သြယ္ေရးအဖြဲ႔အစည္းတခုုျဖစ္ၿပီး ေဆာ္ဒီၿမိဳ႕ေတာ္ Riyadh မွာ အေျခစိုုက္တာကိုု သိခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ BeoutQ လိုုင္းကို ျဖဳတ္ခ်ေပးဖိုု႔ အာရပ္ၿဂိဳဟ္တုကုုမၸဏီကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ Arabsat မွာ ထုတ္လႊင့္မႈ ၀ယ္ယူထားသူဟာ BeoutQ မွာ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမရွိဘူးလို႔ ၿဂိဳဟ္တုကုမၸဏီက တုံ႔ျပန္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္က မျဖဳတ္ခ်ေပးႏုုိင္ဘူးေပါ့။ ခုုလိုု တရားမ၀င္တဆင့္ ျပန္လည္ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ BeoutQ ႐ုပ္သံလိုင္းကို ၾကည့္ရႈႏုိင္တဲ့ ၿဂိဳဟ္တု ဖမ္းယူစက္ေတြကိုု အာရပ္ကမၻာ အြန္လိုင္းမွာလည္း ေရာင္းခ်ေနၾကၿပီး အေရွ႕အလယ္ပိုုင္း ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႔မွာလည္း ေရာင္းတဲ့ဆိုုင္ေတြရွိၾကပါတယ္။ ကာတာအေျခစိုုက္ BeIN ကုုမၸဏီကေတာ့ တရားမ၀င္ ၿဂိဳဟ္တုဖမ္းစက္ BeoutQ ကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူေပးဖို႔ ဖီဖာေဘာလုံးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္သာမက အေရွ့အလယ္ပိုင္း ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ အာရပ္ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ အိုမန္မွာေတာ့ အဲဒီ BeoutQ ၿဂိဳဟ္တုစေလာင္းေတြ ေရာင္းခ်မႈကိုု ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလကတည္းက ပိတ္ပင္တားျမစ္ခဲ့ပါတယ္။ BeIN ခ်န္နယ္ကို ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ကာတာကိုု ေဆာ္ဒီ၊ ယူေအအီး၊ ဘာရိန္းနဲ႔ အီဂ်စ္ေတြက ေလထု ေျမထုအပါအ၀င္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ အေရးယူပိတ္ဆို႔ေနၿပီး ေဆာ္ဒီနဲ႔ ယူေအအီး ႏိုင္ငံမွာေတာ့ BeIN ၿဂိဳဟ္တုထုတ္လႊင့္မႈလိႈင္းေတြကိုပါ ပိတ္ဆို႔ျဖတ္ေတာက္ထားခဲ့ပါတယ္။ ကာတာႏုိင္ငံဘက္ကလည္း တဆင့္ခိုးယူထုတ္လႊင့္ခံေနရတာနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ ကုုလသမဂၢ ႏိုုင္ငံတကာ တရားခုုံ႐ုံးမွာ ယူေအအီးႏုိင္ငံကို တိုုင္ၾကားပါတယ္။ အဲဒီလို ေဘာလုုံးပြဲထုတ္လႊင့္မႈ အေျခအတင္ကိစၥကေန တြစ္တာမွာလည္း တိုုက္ပြဲေတြ ဆက္ပါတယ္။ အားကစားကို ႏိုင္ငံေရးပစၥည္း မလုုပ္သင့္ဘူးလို႔ UAE ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အန္၀ါ ဂါဂက္ရွ္က တြစ္တာမွာ ေရးပါတယ္။ ကာတာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပန္ၾကားေရး႐ုံးကလည္း တြစ္တာမွာ ေရးသားတုံ႔ျပန္ပါတယ္။ ကာတာရဲ႕ ကမာၻ႔ဖလားကိုု ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ၾကည့္ထားဦးေပါ့။ ဇြန္လကုန္ရင္ ႏုိင္ငံတကာတရားခုံ႐ုံး ICJ မွာေတြ႔မယ္လို႔ ကာတာဘက္က ျပန္ခနဲ႔ပါတယ္။ ေဆာ္ဒီ အားကစား၀န္ႀကီးကလည္း ကာတာအေျခစိုက္ BeIN အားကစားခ်န္နယ္ဟာ ႏုုိင္ငံေရးအျမတ္ထုုတ္ဖိုု႔ အားကစားကို ခုတုံးလုပ္ေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲၿပီး တရားဥပေဒအရ အေရးယူဖို႔ စဥ္းစားေနတယ္လို႔ ေရးပါတယ္။ ေနာက္ဆုုံးအေျခအေနအရေတာ့ ေဆာ္ဒီအပါအ၀င္ MENA အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္း အာဖရိကႏုိင္ငံ ၂၃ ခုုမွာ ကမာၻ႔ဖလားပြဲစဥ္ ၆၄ ပြဲထဲက ၂၂ ပြဲကို အခမဲ့ ျပည္တြင္း႐ုပ္သံလိုင္းေတြကတဆင့္ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ေပးဖို႔ ဒိုဟာရဲ႕ BeIN အားကစားခ်န္နယ္က သေဘာတူညီခဲ့ရေပမယ့္ BeoutQ ခ်န္နယ္ကေတာ့ ကမာၻ႔လားေဘာလုံးပြဲေတြကို ထုုတ္လႊင့္ေနတုန္းပါပဲ။ ကမာၻ႔ဖလားပြဲစဥ္ေတြဆုုံးတဲ့ထိ အာရပ္ကမၻာမွာ ႐ုပ္သံလႊင့္ခြင့္ဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမွာလား ဘာဆက္ျဖစ္ၾကမလဲဆိုတာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါပဲခင္ဗ်ား။

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up