ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ေရျပင္ပိုင္နက္ကိစၥ ႏိုင္ငံတကာ အႏုညာတတရား႐ုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္ သက္လို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ တာ၀န္ရွိသူေတြ ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းဖို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံက ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္အားလုံးနီးပါးကို ပိုင္ဆိုင္တယ္လို႔ တ႐ုတ္က ေတာင္းဆိုမႈကို ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကတည္းက မေက်နပ္လို႔ တိုင္ၾကားခဲ့တာပါ။ နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရးဆိုင္ရာခုံ႐ုံးက ‘ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္း ဧရိယာအားလုံးနီးပါးကို ပိုင္တယ္လို႔ တ႐ုတ္က ဆိုေနတာေတြဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေျခအျမစ္မရွိတဲ့အျပင္ နိုင္ငံတကာဥပေဒေတြနဲ႔လည္း ဖီလာဆန္႔က်င္ေနတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါ တယ္။ တ႐ုတ္ကေတာ့ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြး ညိႇႏိႈင္းမယ္လို႔ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပါဖက္တိုဗာေဆးက တီဗြီသတင္းဌာနကို ေျဖဆိုရာမွာ သူဟာ အာရွ-ဥေရာပ ထိပ္သီး အစည္းအေ၀းသြားတက္စဥ္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀မ္ရီနဲ႔ အလြတ္သေဘာေတြ႔ဆုံခဲ့စဥ္ ေျပာဆိုခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက အႏုညာတ တရား႐ုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို အသာထားၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံခ်င္း ျပင္ပမွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ အဆိုျပဳကမ္းလွမ္းခဲ့တာလို႔ဆိုပါတယ္။ သူကေတာ့ ဒီလိုေဆြးေႏြးျခင္း အားျဖင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ကိုက္ညီျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ ျငင္းပယ္ခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အႏုညာတတရား႐ုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လိုက္ေလ်ာဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္ ၁၄-၁၅ ရက္က မြန္ဂိုလီယားနိုင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အာရွ-ဥေရာပထိပ္သီး အစည္းအေဝးမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိစၥကို အေလးထားေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ေရေၾကာင္းဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔အညီ ေျဖရွင္းမႈရဲ႕ အေရးပါမႈကို သေဘာတူေၾကာင္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံလို႔ အမည္တပ္ေဖာ္ျပေရးသားျခင္းမျပဳထားတဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ပင္လယ္ျပင္ဥပေဒဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ကြန္ဗင္းရွင္းအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြနဲ႔အညီ အျငင္းပြားမႈေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔နဲ႔ အင္အားသုံးျခိမ္းေျခာက္ျခင္းကေန ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ အာရွနဲ႔ ဥေရာပေခါင္းေဆာင္ေတြက ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္လာတဲ့ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီေခက်န္ (Li Keqiang) ကေတာ့ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ပိုင္နက္ဆို္ငရာ နိုင္ငံတကာခုံ႐ုံးရဲ့ဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိခိုက္မွာမဟုတ္ဘူး လို႔ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။