အစုိးရသစ္ရဲ႕ ျမန္မာ-အာဆီယံ ဆက္ဆံေရး အလားအလာ – အယ္ဒီတာစကား၀ိုင္း

မၾကာခင္က ဗမာျပည္ကို လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တဲ့ စင္ကာပူ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာလီရွန္လြန္းရဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚမွာေပါ့ေနာ္၊ တကယ္လုိ႔ ဗမာျပည္ဟာ အာဆီယံကိစၥေတြကို ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္ေပးဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ေတြ အေနနဲ႔ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့ ျမန္မာ-အာဆီယံ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ေနာက္တခု ေဒသတြင္းေပါ့ေနာ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အာဆီယံအတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပါ၀င္လာႏိုင္တဲ့ အခန္းက႑ကို က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိပါတယ္။ ဒီတပတ္ ေဆြးေႏြးမယ့္သူေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းနဲ႔ The Voice ဂ်ာနယ္ ဒု-အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကုိေဇယ်ာသူတုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "လီရွန္လြန္း မေျပာခင္ကေတာ့ အရင္တုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အာဆီယံဆိုတာ နည္းနည္းေ၀းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၉ ေလာက္တုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အာဆီယံကို စာေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဗမာျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေရးကို ကူညီဖို႔၊ အဲဒီတုန္းက အာဆီယံရဲ႕ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္၊ ေနာက္တခုကလည္း သူမ်ားႏိုင္ငံေရး ၀င္မစြက္ဖက္ေရးမူေၾကာင့္ ဘာမွ မလုပ္ေပးခဲ့ပါဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒီကတည္းကစၿပီး ခပ္တန္းတန္းေနခဲ့ရာကေနၿပီးေတာ့ စင္ကာပူက အာဆီယံ Found ထဲမွာပါတယ္။ ခ်မ္းလည္းခ်မ္းသာတယ္၊ အဲဒီကေနစၿပီး အခုလို ကမ္းလွမ္းလာတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းကို ပထမဆံုး ေမးလိုပါတယ္။ အာဆီယံ-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးက႑အသစ္ စေနၿပီလား၊ ေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေပါ့၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ အေနနဲ႔ အာဆီယံကိစၥေတြမွာ တက္တက္ႂကြႂကြ ၀င္ေရာက္လုပ္သင့္လား၊ အဲဒါေလးကို ေဆြးေႏြးေပးပါဦး။" ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း (ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ) “က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႔ အေနနဲ႔ လက္ရွိအေျခအေနမွာ သူတို႔အဖြဲ႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈအပိုင္းမွာ ဟာကြက္ရွိေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဥပမာ ဆိုလိုတဲ့သေဘာက ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ နင္လားငါလားေပါ့။ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ အေနာက္အုပ္စု ႏုိင္ငံေတြနဲ႔၊ ႐ုရွားအပါအ၀င္ အေရွ႕ဘက္က ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံနဲ႔ နင္လားငါလား တန္းတူရည္တူေပါ့ေလ၊ ဆက္ဆံႏိုင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈမ်ဳိး လက္ရွိအေျခအေနမွာ အာဆီယံထဲမွာ ေပ်ာက္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အဲေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ လူထုေခါင္းေဆာင္အေနနဲ႔ ေပၚလာတဲ့ အေနအထားဟာ အာဆီယံအတြက္ သူကလည္း အခြင့္အေရးလို႔ သူက သတ္မွတ္ပံုရတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ဒီအခြင့္အေရးကို သူက အမိအရ ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဒီ စင္ကာပူ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္းရဲ႕ ခရီးစဥ္မွာ ကမ္းလွမ္းခဲ့တယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ေယဘုယ် နားလည္တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ရဲ႕ အေနအထားကို ျပန္ၾကည့္တဲ့ အခါက်ေတာ့လည္း က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသမွာ အဆင္းရဲ အမြဲေတဆံုးအဆင့္ကို ေရာက္ေနတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လို ေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးကို ရထားေပမယ့္လို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အေနအထားက လံုး၀ ျပာပံုအတိနီးပါး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ တိုင္းျပည္ကို ျပန္ၿပီးတည္ေဆာက္ရမယ့္ အပိုင္းလည္း ရွိေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေဒသတြင္း အက်ဳိးစီးပြားကို ေရွ႕႐ႈဖို႔လည္း လိုအပ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားကေတာ့ ပထမဦးစားေပးျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း အဲဒီလိုပဲ စဥ္းစားလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ တိုင္းျပည္နဲ႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီးေတာ့ အာဆီယံ ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ ကိစၥေတြကို ဒုတိယအေနနဲ႔ပဲ စဥ္းစားလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ သံုးသပ္ပါတယ္။” ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ အာဆီယံေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြမွာ တခ်ိန္တုန္းက CLMV ျပႆနာေပါ့ဗ်ာ။ ကေမာၻဒီးယားတို႔၊ လာအိုတို႔၊ ျမန္မာတို႔၊ ဗီယက္နမ္တို႔ အာဆီယံထဲမွာ အၿမဲတမ္း ျပႆနာရွိတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြ၊ အၿမဲတမ္း သူတို႔ဟာပဲ ရွင္းေနရတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ အခုေတာ့ ျမန္မာျပည္က အဲဒီကေန လြတ္လာၿပီဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။ အခုလိုမ်ဳိး ကမ္းလွမ္းခံလာရတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုေဇယ်ာသူအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအေနနဲ႔ေပါ့ေနာ္၊ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေရးမွာ ၀င္ေရာက္ၿပီးေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ တက္တက္ႂကြႂကြ လုပ္သင့္လား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း ေျပာသလိုမ်ဳိး အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီးေတာ့ အဲဒါကိုပဲ လုပ္သင့္တယ္ ဆုိတဲ့ဟာမ်ဳိး ဘယ္လိုမ်ား သံုးသပ္ပါသလဲခင္ဗ်။" ကိုေဇယ်ာယူ (ဒု-အယ္ဒီတာခ်ဳပ္၊ The Voice ဂ်ာနယ္) “လုပ္လို႔ရတဲ့ေနရာလုပ္ေပါ့။ လုပ္လို႔မႏုိင္တဲ့ေနရာေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေနာက္ဆုတ္ေနလိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ တစ္အခ်က္ကေတာ့ ဒါက အာဆီယံမွာက ေလာက္ေလာက္လားလားက ေခါင္းေဆာင္ေပ်ာက္ေနတာ ၁၉၉၈ ဆူဟာတို မရွိေတာ့ကတည္းက၊ အရင္ကေတာ့ လီကြမ္ယုတို႔၊ မဟာသီရာတို႔၊ ဆူဟာတိုတို႔ ဒီလူေတြက Strong Men ေတြ၊ သူတို႔က ေျပာရင္လည္း ခပ္ျပတ္ျပတ္ေျပာခ်တာဆိုေတာ့ သူတို႔က အုပ္စိုးလာတာလည္း သက္တမ္းၾကာၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔ေတြက ၾသဇာရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္တယ္။ ၉၈ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္က ေလာက္ေလာက္လားလား မရွိေတာ့ဘူး။ မရွိေတာ့တဲ့အခါက်ေတာ့ အာဆီယံ အစည္းအေ၀းေတြ ဘာေတြ သြားရင္ အဲဒီက မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၇ ႏွစ္ ၈ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အာဆီယံက အသံုးမခ်ႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ကိုယ့္မွာ တကယ့္ကို ေတာက္ေတာက္ေျပာင္ေျပာင္ ကမာၻသိ ေခါင္းေဆာင္တဦး ရွိထားရက္နဲ႔ အာဆီယံအက်ဳိးကို အသံုးမခ်ႏိုင္ဘူးဆုိၿပီး သူတို႔က တဖ်စ္ေတာက္ေတာက္ေျပာတာ က်ေနာ္ၾကားခဲ့ဖူးတယ္။ အခုက်ေတာ့ ဒါက လီရွန္လြန္းကေတာ့ စင္ကာပူကဆိုေတာ့ သူက ပါးတယ္ေလ။ စင္ကာပူကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကို ဘယ္လိုသံုးရမလဲဆိုတာ သူက စဥ္းစားေနတာဆိုေတာ့ ဟာ ဒီမွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူက ေရာက္တုန္းမွာ ေျပာသြားတာပဲ။ အဲေတာ့ အာဆီယံနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ျမန္မာျပည္က ကိုယ္လုပ္လို႔ရတဲ့ေနရာေတြ ၀င္လုပ္လိုက္ေပါ့ေနာ္။ ဥပမာ တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ၊ ဥေရာပသမဂၢတို႔ ဘာတို႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမန္မာအေနနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမ်ဳိး ၀င္ယူလိုက္ရင္လည္း ဒီမိုကေရစီမွာ ေရွ႕ေရာက္လာတဲ့ႏိုင္ငံ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္က အျမင္ရတယ္။ အာဆီယံထဲမွာ ၾသဇာရွိရင္လည္း အာဆီယံနဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာလည္း ကိုယ့္ႏိုင္ငံအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ လုပ္လို႔ရတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တဘက္မွာလည္း ဘာျပန္ၾကည့္ရမလဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက အခုမွ ျပန္ၿပီးေတာ့ ထူေထာင္ရမွာဆိုေတာ့ ခရီးက အရွည္ႀကီး လွမ္းရဦးမယ္။ ဒီျပည္တြင္းမွာလည္း က်ေနာ္တို႔က စစ္ျဖစ္ေနတုန္း ျဖစ္ေသးတယ္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈမွာလည္း ေနာက္ဆံုးကေရရင္ က်ေနာ္တို႔က ေနာက္နားမွာ ရွိေနေသးတယ္။ ရွိေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆိုရင္လည္း သူ႔မွာ ၀န္ႀကီးဌာနက သံုးခုျဖစ္ေနတယ္။ သမၼတ႐ံုးေရာ၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေရာ၊ အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ဆိုၿပီးေတာ့လည္း ရွိျပန္ေရာ၊ ၿပီးရင္ တခုလံုးကို သူက ၾကည့္ေနေတာ့ သူ အဲဒီဘက္ေရာက္သြားရင္ က်ေနာ္တို႔က ဒီဘက္မွာ တင္ျပတဲ့ဟာေတာင္ ဖတ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲေတာ့ က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ လုပ္လို႔ရတဲ့ေနရာပဲလုပ္ၿပီး က်န္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ ေရွာင္ေနတာ ေကာင္းတယ္။” ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "ေနာက္တခုကလည္း အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ အာဆီယံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး၊ ဥပမာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သမၼတဦးထင္ေက်ာ္ ပထမဆံုးခရီးက လာအိုကိုသြားခဲ့တယ္။ ေဒါက္တာေဖျမင့္ ပါခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုပဲ အာဆီယံ-႐ုရွား Summit တုန္းကလည္း သမၼတဦးထင္ေက်ာ္ သြားခဲ့တယ္။ အဲဒါ ေမထဲမွာေပါ့ေနာ္။ အခုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထိုင္းႏိုင္ငံကို သြားဦးမယ္။ အဲေတာ့ တကယ္တမ္း အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဒီ ရီဂ်င္နယ္ထဲမွာေပါ့ေနာ္၊ အစ္ကိုတို႔ေျပာသလို ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရး လိုအပ္ခ်က္ရွိသလို ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေရးကိုလည္း ပိုတိုးျမႇင့္ဆက္ဆံဖို႔လိုလား၊ အဲဒီအတြက္ေကာ ဘာေတြရလာႏိုင္လဲ။ ေနာက္ထပ္ ဒီလထဲမွာပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထိုင္းႏိုင္ငံကိုသြားမယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ ကိစၥေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေကာ ဗမာျပည္ရဲ႕ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေရးအခန္းက႑ တက္တက္ႂကြႂကြနဲ႔ ဘယ္လိုပါ၀င္လာႏိုင္လဲ၊ ဘာေတြရလာႏိုင္လဲ အဲဒါေလးလည္း ျဖည့္စြက္ၿပီးေတာ့ ေျပာေပးပါဦး။" ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း(ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ) “က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ သမၼတဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေရးေပါ့ေလ၊ ဥပမာ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး မ်က္ႏွာစာမွာ က်ေနာ့္အျမင္မွာကေတာ့ ထိုးထိုးေဖာက္ေဖာက္ ေဆာင္ရြက္လာမယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အာဆီယံ ဒီႏွစ္ဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ ေလာႏိုင္ငံကိုသြားတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ ထိုင္းႏိုင္ငံ သြားတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုတာ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အင္မတန္မွ ဆက္ဆံေရးလည္းပဲ ႐ႈပ္႐ႈပ္ေထြးေထြးေတြ အမ်ားႀကီးရွိခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ေတြ ေရြးခ်ယ္မႈကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ စနစ္က်ၿပီးေတာ့ အားေကာင္းတယ္လို႔ ေယဘုယ် သုံးသပ္လို႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ လာမယ့္တႏွစ္အတြင္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာမွာ အေရးပါတဲ့ခရီးစဥ္ေတြ၊ ေျခလွမ္းေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သိပ္မၾကာခင္ကာလမွာ က်ေနာ့္အျမင္အားျဖင့္ေပါ့ေလ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံကို သြားလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံကို သြားတဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး၊ ပါတီႏွစ္ရပ္ဆက္ဆံေရး ဆိုတာထက္ အဓိက က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနတဲ့ ျမစ္ဆံုေရကာတာ စီမံကိန္းလိုမ်ဳိး၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းလိုမ်ဳိး၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴ - ကူမင္း၊ ရထားလမ္းနဲ႔ ကားလမ္းစီမံကိန္းလိုမ်ဳိး ဒီအပိုင္းေတြနဲ႔ အဓိကဆက္စပ္ၿပီးသြားတဲ့ ခရီးစဥ္မ်ဳိး ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ သံုးသပ္တယ္။” ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "ကိုေဇယ်ာသူကိုလည္း ေမးခ်င္တာကေတာ့ ေဒၚစုခရီးစဥ္ကေတာ့ ျပည္တြင္းအက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ပိုပတ္သက္တယ္။ စင္ကာပူနဲ႔ ဆက္ဆံေရးဆိုရင္လည္း စင္ကာပူဟာ ဗမာျပည္မွာ တတိယအမ်ားဆံုး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာေပါ့ဗ်ာ။ ဆိုလိုတာ ေဒၚစုရဲ႕ ခရီးစဥ္ေရြးခ်ယ္မႈေတြဟာ အထူးသျဖင့္ ေဒသတြင္းေတြမွာ ကိုယ့္ဗမာျပည္၊ ဗမာျပည္သူေတြအတြက္ ဘာေတြမ်ားရႏိုင္လဲ၊ အဲဒါေတြရဲ႕ သက္ေရာက္မႈေတြက ဘာေတြရွိႏိုင္လဲ၊ နည္းနည္းျဖည့္စြက္ၿပီးေတာ့ သံုးသပ္ေပးပါဦးခင္ဗ်။" ကိုေဇယ်ာသူ (ဒု-အယ္ဒီတာခ်ဳပ္၊ The Voice ဂ်ာနယ္) “ဖိတ္တာကေတာ့ တခါတေလက်ရင္ ကိုယ့္ဘက္အရင္သြားမယ္ဆိုၿပီး ကမ္းလွမ္းတာလည္းရွိတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ဟိုဘက္ကေနၿပီး လာခဲ့ပါလို႔ ႀကိဳေျပာထားတာလည္းရွိေတာ့ ဖိတ္တာနဲ႔ ကမ္းလွမ္းတာနဲ႔ အဲဒီႏွစ္ခု က်ေနာ္တို႔ ညႇိရတာေပါ့။ အခုဟာကေတာ့ ဖိတ္လို႔ပဲသြားတာလား၊ ကိုယ္က ႀကိဳၿပီးစီစဥ္ထားတာလား၊ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မေျပာႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ခုနလို ထိုင္းကိုသြားတာေပါ့။ ထိုင္းကိုသြားတာဆိုရင္ အင္မတန္ ျဖစ္သင့္တဲ့ဟာျဖစ္တယ္။ ထိုင္းမွာ ျမန္မာက တသန္းခြဲေလာက္ ရွိတယ္ေျပာတယ္ တရား၀င္။ တရား၀င္မဟုတ္တဲ့ဟာပါ တြက္လိုက္ရင္ေတာ့ ၂ သန္း၊ ၃ သန္းေလာက္ ရွိႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။ ရွိႏိုင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ထိုင္းကိုသြားတာ အဲဒါေကာင္းတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဘာလဲဆိုေတာ့ ခုန ဟိုးအရင္တုန္းကလို ဦးႏုတို႔၊ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းတို႔ေပါ့၊ ဟိုးအရင္ေခတ္က ျမန္မာျပည္က ေသးေပမယ့္လို႔ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ျမင္သာထင္သာစြာ လႈပ္ရွားခဲ့တာ က်ေနာ္တို႔ ရွိတယ္။ အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ၾကားထဲမွာ ဆိုရင္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တဲြေနထိုင္ေရးတို႔ ဘာတို႔ အဲဒါမ်ဳိးေတြကို ျမန္မာကစၿပီးေတာ့ လုပ္ခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးရင္ ဘန္ေဒါင္း၊ ဘက္မလိုက္လႈပ္ရွားမႈတို႔ ဘာတို႔လည္း ျမန္မာက တက္တက္ႂကြႂကြပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ နည္းနည္းေလး ေရာလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘက္လိုက္ေတာ့မယ္လို႔ ထင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ထြက္လိုက္တာမ်ဳိး၊ သူက ရဲရဲတင္းတင္း လုပ္ႏိုင္တဲ့ဟာရွိေတာ့ ႏိုင္ငံေသးေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ ေလးစားတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုလည္း က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေတာ့ ေသးေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က်ေတာ့ လူကႀကီးတယ္ေပါ့။ တဆက္တည္းမွာပဲ ႏိုင္ငံေသးေသာ္ျငားလည္း က်ေနာ္တို႔က ဒီမိုကေရစီလမ္းတို႔ ဘာတို႔မွာ က်ေနာ္တို႔က အာဏာရွင္စနစ္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဘက္၊ အမိန္႔ေပးတဲ့ စီးပြားေရးစနစ္ကေနၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ အဲဒီဟာကို ေျပာင္းတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔က ညင္ညင္သာသာနဲ႔ ေျပာင္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ကလည္း ေသးေပမယ့္ ဒီေကာင္ေတြ လုပ္ႏိုင္ပါလား ဆိုၿပီးေတာ့လည္း အထင္ႀကီးေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ေတာ့ အခုခ်ိန္မွာသြားရင္ က်ေနာ္တို႔က အေပၚစီးက ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ သြားတာကေတာ့ က်ေနာ့္အျမင္ေတာ့ ျမန္မာနဲ႔နီးစပ္တဲ့ ခုနက ကိုရန္မ်ဳိးသိမ္း ေျပာတဲ့ဟာေပါ့ေနာ္ တ႐ုတ္က အေရးႀကီးတယ္။ တ႐ုတ္ကိုသြားမယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ လာအိုကိုသြားတယ္။ လာအိုကေတာ့ သိပ္ျပႆနာမရွိတဲ့အတြက္ သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ထိုင္း၊ ၿပီးရင္ေတာ့ တ႐ုတ္၊ ၿပီးမွပဲ က်ေနာ့္အျမင္ေတာ့ ကိုယ့္ကိုေလးစားၿပီးသားျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္တို႔ ဥေရာပတို႔က်ေတာ့ ေနာက္မွသြားလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အဲဒါကေတာ့ ျပည္ပႏိုင္ငံေရးကို လုပ္တာကလည္း ျပည္တြင္းအက်ဳိးစီးပြားကိုေတာ့ သက္ေရာက္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။" ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "အခု ဂ်ီ႐ုိေပၚလက္တစ္ေပါ့၊ ေဒသႏၱရ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဗမာက အေရးပါတဲ့ေနရာက ပါခဲ့တယ္။ ေနာက္ အာဆီယံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက အေရးႀကီးတယ္။ ကုန္သြယ္ဘက္လည္းျဖစ္သလို လံုၿခံဳေရးအရလည္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အေရးႀကီးတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္မွာ အာဆီယံဆမ္းမစ္တုန္းကေတာ့ အဲဒီတုန္းက ၀န္ႀကီးတပါး ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဗမာျပည္ဟာ အေစာက အျငင္းပြားေနတဲ့ေနရာမွာ မပါဘူး။ တ႐ုတ္နဲ႔လည္း အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီျပႆနာကို ၾကား၀င္ ေျဖရွင္းေပးမယ္ေပါ့။ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းလည္း ေျပာသလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကလည္း အေရးႀကီးတယ္။ တ႐ုတ္ကလည္း ေဒသတြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္အင္အားႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း မႏွစ္က ဇြန္ကေန သြားခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတာင္ မျဖစ္ေသးဘူး။ အဲေတာ့ ဗမာက အေစာကေျပာသလိုမ်ဳိး အျငင္းပြားတဲ့အထဲ ေတာင္တ႐ုတ္လိုေပါ့။ အာဆီယံျပႆနာေပါ့ေနာ္၊ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိလား။ တကယ္ေကာ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္ေျဖရွင္းေပးသင့္သလား။ အဲဒါေလးကို ျဖည့္စြက္ေဆြးေႏြးေပးပါဦး။" ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း(ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ) “က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ဒီ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ၊ အျငင္းပြားမႈ ကိစၥကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသထဲမွာ ျဖစ္ေနေပမယ့္လို႔ ဒီျပႆနာႀကီးက နည္းနည္းႀကီးတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဥပမာ ဒီျပႆနာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကလည္း ဒီေဒသကို ထိုး၀င္လာတဲ့ သေဘာေတြကို ေတြ႔ေနရတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီလိုျပႆနာမ်ဳိးကို က်ေနာ့္အျမင္အားျဖင့္ေတာ့ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲကာလမွာ သတိႀကီးႀကီးထားၿပီးေတာ့ ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကျမင္တယ္။ တဘက္ကေျပာရင္ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ ဆက္ဆံေရးကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က ထည့္တြက္ရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ရွိေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႐ုရွားရဲ႕အခန္းက႑ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က ထည့္စဥ္းစားရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ရွိေနတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ကိုယ္မပိုင္မႏိုင္တဲ့အပိုင္းကို ၀င္ၿပီးေတာ့ ပတ္သက္လိုက္လို႔ တိုင္းျပည္နဲ႔ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ဳိးမရွိဘူး၊ ဒါမွမဟုတ္ အက်ဳိးမဲ့သြားေစမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္က သံုးသပ္တယ္။" ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "ကိုေဇယ်ာသူလည္း ခုနေျပာသလို ဗမာျပည္ဟာ တခ်ိန္တုန္းက ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒအရ တက္ႂကြခဲ့တဲ့ အခု ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကုိယ္တိုင္လည္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ျဖစ္လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုပဲ အာဆီယံနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္လိုကိစၥ၊ တ႐ုတ္နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ဗမာျပည္အေနနဲ႔ ပိုမိုတက္ႂကြတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒနဲ႔  ခ်ဥ္းကပ္သင့္သလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း ေျပာသလိုမ်ဳိးပဲ အဲလို ႐ႈပ္ေထြးတဲ့အထဲမွာ မပါဘဲ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ေနသင့္သလား၊ အဲဒါေလးလည္း နည္းနည္း ျဖည့္စြက္ၿပီးေျပာေပးပါဦး။" ကိုေဇယ်ာသူ (ဒု-အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ The Voice ဂ်ာနယ္) “အစိုးရအဆက္ဆက္ကေတာ့ တ႐ုတ္ကို သူတို႔ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္၊ ဦးႏုလက္ထက္ကေကာ၊ ဦးေန၀င္းလက္ထက္ကေကာ၊ ေနာက္ တပ္မေတာ္အစိုးရ လက္ထက္ကေရာ လုပ္ခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အခုအစိုးရလက္ထက္မွာလည္း တ႐ုတ္နဲ႔ေတာ့ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ေနမယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အေရးႀကီးတာကေတာ့ တ႐ုတ္က ဂ်ပန္လိုဟာမ်ဳိး၊ အေမရိကန္လိုဟာမ်ဳိးေတာင္ မေၾကာက္ဘဲနဲ႔ ခ်ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္မာျပည္လိုဟာမ်ဳိးလည္း သူက ေၾကာက္မွာေတာ့မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ သူ႔ကို က်ေနာ္တို႔က ရန္မျဖစ္ေအာင္ သတိထားၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေနတဲ့မူ၀ါဒ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါက ေရးထားထား မေရးထားထား ဒီတိုင္းပဲေပါ့ေလ။ အဲေတာ့ အခုဆိုရင္ တ႐ုတ္က အင္အားကလည္း ေတာ္ေတာ္ေတာင့္ေနၿပီ။ အရင္ကနဲ႔ေတာင္ မတူေတာ့ဘူး။ ေမာ္စီတုန္းေခတ္ကနဲ႔ေတာင္ မတူေတာ့ဘူး။ ေတာ္ေတာ္ေတာင့္ေနၿပီ။ မဟာအင္အားႀကီးႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔ တာစူေနတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က တ႐ုတ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေအာက္ေတာ့ က်ဳိ႕လို႔မျဖစ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အစ္ကိုႀကီး ညီေလးလိုေတာ့ လုပ္လို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္ မင္းကိုလည္း ငါက ရန္သူအျဖစ္မခံဘူးဆိုတဲ့ ဟာမ်ဳိးေပါ့ေနာ္။ သူ႔ကို ကိုယ္က ရန္သူလို အျဖစ္မခံဘူး ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ ရွင္းေအာင္ တ႐ုတ္ကိုလည္း ေျပာထားဖို႔လိုတယ္။ အေမရိကန္တို႔ ဘာတို႔ တျခားႏိုင္ငံေတြကိုလည္း ေျပာထားဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္လို ကိစၥမ်ဳိးကေတာ့ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ကေတာ့ လွမ္းတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္နဲ႔လည္း ထိစပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အဓိကျပႆနာတက္ေနတာ ဖိလစ္ပိုင္တို႔ ဗီယက္နမ္တို႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အာဆီယံထဲမွာ ပါတဲ့အေနနဲ႔ သတိေတာ့ ထားရမယ္။ ဘက္ေတာ့လိုက္လို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ဓားခုတ္ရာ လက္၀င္လွ်ဳိလို႔ေတာ့ မရဘူး။ တ႐ုတ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ဘယ္လိုကိုင္တြယ္မလဲ။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေသခ်ာတယ္ နဂါးနားမွာေနတဲ့ဟာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ ကိုင္တြယ္ဖို႔ လိုတယ္။" ဦးတုိးေဇာ္လတ္ (ဒီဗြီဘီ) "ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းကို ေမးလိုတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အာဆီယံတိုင္းျပည္ေတြဆိုတာ တခ်ိန္တုန္းက အာရွ Value တို႔၊ အာရွဒီမိုကေရစီတို႔၊ ဂိုက္တက္ဒီမိုကေရစီတို႔ လုပ္ခဲ့တဲ့တိုင္းျပည္ေတြပါ။ ဗမာျပည္ကလည္း စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ Discipline ဒီမိုကေရစီေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ဗမာျပည္ က်ေနာ္တို႔ ဒီမိုကရက္တုိက္ေဇးရွင္း ျဖစ္လာတယ္။ အဲလိုပဲ ပိုလြတ္လပ္လာတယ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ျမင္စြာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ တည္ၿငိမ္လာတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လို ဒီမိုကေရစီ ခ်န္ပီယံလို႔ေျပာတဲ့သူေတြ ဦးေဆာင္လာတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အာဆီယံေဒသတြင္းမွာေရာ ႏိုင္ငံေရးအရ တကယ္တမ္း ပိုၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္လားဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေလးကို သံုးသပ္ေပးပါဦးခင္ဗ်။" ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း (ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ) “က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ဒီ အာဆီယံေဒသထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ ပိုၿပီးေတာ့ ပြင့္လင္းျမင္သာလာေအာင္ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ တကယ္ထိုးထိုးေဖာက္ေဖာက္ ေဆာင္ရြက္လာႏိုင္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ အာဆီယံ ျပည္သူလူထုအတြက္လည္း အက်ဳိးမ်ားႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ကလည္း တဘက္က ျပန္စဥ္းစားရတာက ေဒသတြင္းျပႆနာေတြ၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ျပႆနာေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာဆို ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္က အခုထက္ထိ မၿပီးေသးဘူး။ အဲေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ေပါ့ ဒီေဒသတြင္းအတြက္ကို စဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္သလို က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံထဲမွာ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ရၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူႏိုင္ၿပီးေတာ့ တကယ့္ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုကို ထူေထာင္ႏိုင္တဲ့ ညီလာခံတခုကို လုပ္ႏိုင္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြ ဒီ ေတာေတြ ေတာင္ေတြထဲမွာ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြဘ၀ကေန အျမန္ဆံုး လြတ္ေျမာက္ႏိုင္မယ့္ လမ္းကိုေတာ့ အၿမဲတမ္း ဦးစားေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကျမင္ပါတယ္။"

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up